Giáo án dạy thêm văn 8
Tuần 1 tiết 1,2
Ngày soạn :3/9/2010
Ngày dạy :10/9/2010
ôn tập tập làm văn
A . Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS : hệ thống lại kiến thức đã học ở bài 1 , nội dung văn bản Tôi đi
học với những nét nghệ thuật chính .
- Nắm vững đợc từ ngữ nghĩa rộng và từ nghĩa hẹp .
- Ôn tập lại sự thống nhất về chủ đề văn bản .
B. Chuẩn bị :
G/v: Hệ thống câu hỏi, đáp án .
H/s: Ôn tập theo sự hớng dẫn của thầy
B . Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
1. Kiểm tra bài cũ :Xen trong giờ
2 . Bài mới :
Tiết 1 : Ôn tập văn tự sự , đoạn văn .
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
? Kể tên các thể loại văn bản mà các em đã học từ lớp 6 ?
- Các kiểu văn bản đã học :
Lớp 6 : học văn miêu tả và văn tự sự .
Lớp 7 : học văn biểu cảm và nghị luận .
? Thế nào là văn miêu tả ?
? Để làm tốt văn miêu tả, cần có điều kiện gì?
-Muốn làm tốt văn miêu tả , ngời viết phải biết quan sát , từ đó nhận xét liên t-
ởng , tởng tợng , so sánh để làm nổi bật đối tợng .
Gv : khi miêu tả đối tợng , các em cũng cần có trình tự miêu tả sao cho hợp lí
nhất , giúp ngời đọc vừa có cái nhìn khái quát nhất vừa có cái nhìn cụ thể . Lời
văn phải cụ thể , trong sáng , vận dụng các phép so sánh , nhân hóa , từ gợi hình
phong phú
? Trình bày kháI niệm văn tự sự ?
của tác phẩm .Nó cũng cho thấy một tâm hồn hết mực nhẹ nhàng , trong sáng .
? Hãy nêu nghệ thuật đặc sắc trong truyện ?
? Nêu khái niệm từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp ?
Giáo án dạy thêm văn 8
-Từ ngữ nghĩa rộng là từ có phạm vi nghĩa bao hàm phạm vi nghĩa của những từ
ngữ khác .
- Từ ngữ nghĩa hẹp là những từ mà phạm vi nghĩa của nó đợc phạm vi nghĩa của
những từ ngữ khác bao hàm .
? Tìm từ ngữ có nghĩa rộng hơn các từ : ăn , đi , bàn trà .
- ăn - ăn uống - sinh hoạt .
- đi - hoạt động .
- bàn trà - bàn - đồ vật .
? Cho từ ngữ sau, tìm từ có cấp độ khái quát về nghĩa hẹp hơn : xe cộ , kim loại ,
hoa quả .
- xe cộ : xe đạp , xe máy , xe ô tô
- Kim loại :đồng , chì
- Hoa quả : chuối , na , hồng xiêm
? Chủ đề văn bản là gì ?
? Hãy cho biết chủ đề trong văn bản Tôi đi học là gì ?
- Chủ đề chính là cảm xúc của tôi trong ngày đầu tiên đến trờng .
? Một văn bản có sự thống nhất cần có những yêu cầu gì ?
- Hình thức : Chủ đề đợc thống nhất qua nhan đề , đề mục và trong mối quan hệ
giữa các phần của văn bản , các từ ngữ chủ đề thờng đợc lặp đi lặp lại nhiều lần .
- Nội dung : Vb chỉ nói tới chủ đề , mọi vấn đề khác đều xoay quanh để làm nổi
bật chủ đề , không xa rời hay lạc đề .
1 .Văn bản Tôi đi học .
a . Nội dung
- Văn bản bộc lộ cảm xúc trong ngày đầu tiên đến trờng .
- Tôi là cậu bé có tâm hồn trong sáng , yêu thiên nhiên , maí trờng , yêu bạn bè
thân bài.
- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc phù hợp với đối tợng và nhận thức của ng-
ời đọc.
B. Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn giáo án
- Học sinh : học bài theo hớng dẫn
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1. Kiểm tra:
? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ?
? Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở những phơng diện
nào?
2. Bài mới: Tiết 1:
Ôn tập : Bố cục của văn bản
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- GV yêu cầu HS đọc văn bản Văn bản trên có thể chia thành mấy phần?
? Chỉ rõ ranh giới giữa các phần đó.
? Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phần? trong văn bản
Giáo án dạy thêm văn 8
? Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong văn bản .
GV: Các phần luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần trớc làm tiền đề cho phần
sau, còn phần sau là sự tiếp nối phần trớc.
Chủđề của văn bản là Ngời thầy đạo cao đức trọng.
Từ việc phân tích ở trên, hãy cho biết một cách khái quát:
? Các phần của văn bản có mối quan hệ với nhau nh thế nào?
? Bố cục của văn bản gồm mấy phần?
Nhiệm vụ của từng phần là gì?
1Ví dụ: văn bản Ngời thầy đạo cao đức trọng
- (HS đọc.)
- Văn bản trên chia thành ba phần:
+ P1: Từ đầu đến danh dự.
? Chỉ ra cách sắp xếp các sự việc trong văn bản Ngời thầy đức cao vọng
trọng.
? Từ các bài tập trên và bằng những hiếu biết của mình, hãy cho biết cách
sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản ?
*Gợi ý
P1: Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào những yếu tố nào?
P2: Các ý trong phần thân bài thờng đợc sắp xếp theo những trình tự nào
II) Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản .
* Cách sắp xếp:
- Hồi tởng:
+ Những kỉ niệm trớc khi đi học.
+ Các cảm xúc đợc sắp xếp theo trình tự thời gian, không gian: trên đờng,
trong sân trờng, trong lớp.
- Liên tởng đối lập: Những suy nghĩ trong hồi ức và hiện tại.
* Diễn biến tâm trạng:
- Đ1: Tình cảm và thái độ:
+ Tình cảm: thơng mẹ sâu sắc.
+ Thái độ: Căm ghét những kẻ nói xấu mẹ.
- Đ2: Những cảm giác sung sớng cực điểm khi đột nhiên chú gặp lại mẹ và
đợc yêu thơng, ôm ấp trong lòng. * Trình tự miêu tả:
- Tả ngời: có thể đi từ ngoại hình đến nội tâm, tính cách, phẩm chất; cũng có
Giáo án dạy thêm văn 8
thể đi từ lai lịch đến tuổi tác, nghề nghiệp, địa vị xã hội
- Tả con vật: tả hình dáng, các bộ phận đặc trng của con vật, tiếng kêu, màu
lông, thói quen, quan hệ của con vật với con ngời.
- Tả phong cảnh: đi từ khái quát đến cụ thể; xa- gần; chung- riêng; trên cao-
dới thấp; màu sắc đờng nét, ánh sáng, âm thanh. - Học trò theo học đông,
nhiều ngời đỗ đạt, tài giỏi, vua vời ra dạy cho thái tử;
- Biết can ngăn vua tránh điều xấu;
- Can gián không đợc, từ quan về làng;
(đoạn trích có ba đoạn nhỏ).
- Đ1: Nêu luận điểm: Những khi ấy, trí tởng tợng dân chúng tìm cách chữa
lại sự thật, để phải khỏi công nhận những tình thế đáng u uất.
- Đ2+3: Đa dẫn chứng (truyện Hai Bà Trng và truyện Phù Đổng Thiên V-
ơng ) để chứng minh cho luận điểm đó.
- Nếu phải trình bày về lòng thơng mẹ của chú bé Hồng ở văn bản Trong
lòng mẹ, cần trình bày một số ý và sắp xếp nh sau:
+ Hồng rất muốn đi thăm mẹ mình. Em biết ý xấu của ngời cô nên đã từ
chối.
+ Hồng không dấu đợc tình thơng mẹ nên đã để nớc mắt ròng ròng rơi
xuống.
+ Hồng muốn nghiền nát những cổ tục đầy đoạ mẹ.
Giáo án dạy thêm văn 8
+ Những ý xấu của ngời cô không làm cho Hồng xa lánh mẹ, trái lại làm cho
Hồng càng yêu thơng mẹ hơn.
- (Học sinh đọc).
4. Củng cố, hớng dẫn về nhà;
GV yêu cầu Hs đọc lai nội dung Ghi nhớ trong SGK
- GV khái quát lại toàn bài.
- Học thuộc lòng mục Ghi nhớ/SGK.
- BT: Phân tích bố cục của văn bản Rừng cọ quê tôi.
Gợi ý:
+ Xác định ba phần của văn bản: MB, TB, KB.
+ Nhận xét về cách trình bày, sắp xếp ý trong phần thân bài của văn bản
Ngày tháng năm
Tuần 5
Ban gám hiệu ký duyệt
Giáo án dạy thêm văn 8
Tuần 6 tiết 1,2
Ngày soạn24/9/09
? Nhng quyết định bán cậu Vàng của lão diễn ra nh thế nào? Thể hiện điều gì?
-Việc bán cậu vàng đã đợc đa ra từ lâu.Vì lão nhiều lần nói với ông giáo khiến ông
giáo nghĩ : lão nói thế thôi
lão đắn đo suy nghĩ nhiều lắm, lão coi việc này là hệ trọng bởi cậu vàng là bạn
thân thiết là kỉ vật của đứa con trai của lão.
Giáo án dạy thêm văn 8
Lão không muốn bán . Khi buộc phải bán lão đau đớn đến tột cùng
? Sauk hi bán chó cuộc sống của lão Hạc nh thế nào?
- Lão Hạc chỉ ăn khoai, sau đó chế đợc món gì ăn món ấy: Củ chuối, sung luộc, rau
má, một vài củ ráy, bữa trai, bữa ốc.
- Ông giáo giúp lão nhng đều bị từ chối, gần nh hách dịch. Cứ xa dần tôi.
- Lão xin bả chó nói là để đánh chó nhng thực tế lão đã chết ,chết đau đớn vật vã
? Em có nhận xét gì về cuộc sống của lão Hạc
I. Nhân vật lão Hạc
1. Lão Hạcngời nông dân nghèo khổ
- Nhà nghèo , vợ chết, con bỏ đi đồn điền cao su vì không có tiền cới vợ
- Lão Hạc lấy con chó làm bạn cho khuây khoả,làm thuê để dành tiền bòn vờn cho
con.
- Lão ốm phải tiêu vào tiền của con + thiên tai+ không có việc làm , giá goạ lên cao
cậu vàng ăn khoẻ, để thì lại tiêu vào tiền của con, không cho ăn bán lại gầy mất
tiền , lão quyết định bán chó .
Lão Hạc là một nông dân nghèo khổ, cô đơn
- Lão Hạc nghèo sống khổ, chết khổ
3, Củng cố H ớng dẫn
Sauk hi bán chó cuộc sống của lão nh thế nào?Về xem lại nội dung bài học
Bài mới :Tiết 2: Ôn tâp Lão Hạc (tiếp)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Sau khi bán cậu vàng lão Hạc đã làm gì?
- Kể cho ông giáo việc bán chó.
? Lão là con ngời nhân hậu nh vậy, thơng con vật nuôi nh thế. Tai sao lại phải bán
chó? Việc bán con chó có ý nghĩa gì?
Bình: Từ ngày con trai lão đòi bán mảnh vờn đi để lấy tiền cới vợ, lão không cho bán
thì con trai lão phẫn chí bỏ đi lão luôn mang tâm trạng mắc tội bởi không lo nổi
hạnh phúc cho con trai của mình. Lão có dành tiền cho con, cố chăm sóc cậu vàng
nh chăm sóc kỉ vật của con.Vậy mà giờ đây lão phải bán nó đi để cho ngời ta làm thịt,
lão cảm thấy mình mắc tội hơn với con ngời hơn là đối với con vật. Tấm lòng của lão
nông ấy bao la sâu đậm biết nhờng nào. Lão dự cảm đợc con chó sẽ bị ngời ta giết-
một cái chết do chính lão gây ra nên lão đau đớn đến quằn quại, ân hận xót xa tê
tái.Ta nh hiểu rằng lão vì hạnh phúc của con ngời này , lão phải chứng kiến cái chết
của một ngờicon, phải tự huỷ diệt 1 niềm vui , một kỉ vật thân thơng của đời
mình.
. - Vì lão đã mất việc làm, không làm ra tiền, nuôi nó thì lại phải tiêu vào tiền của con
(tiền mà bấy lâu nay lão dành dụm từ việc bòn ở mảnh vờn) Nói cho cùng việc lão
bán chó là vì cái nghèo nàn cùng túng qua, đến một con chó cũng không nuôi nổi.
- Mục đích:Gửi vờn là để sau này con trai lão về có kế sinh nhai.Mảnh vờn này
là do mẹ nó để lại nó phải đợc hởng Nh vậy nghĩ đến con ông cụ luôn mong ớc
Giáo án dạy thêm văn 8
con đợc hạnh phúc, yên ổn.
- Gửi tiền nhờ hàng xóm lo liệu ma chay cho là lão không muốn phiền luỵ đến
ai.
Nh vậy lão lo toan thật chu đáo, thơng con lão quyết tìm mọi cách để giữ lại
mảnh vờn bằng mọi giá: Lần trớc nó định bán đi để lấy tiền cới vợ, lão không cho
bán, đến nh con chó ăn vào tiền bòn vờn của con lão cũng khong muốn, đến bản thân
lão cũng không muốn đụng vào tiền của con lão nữa .
2. Lão Hạc là một nông dân giàu tình thơng
Lão là con ngời nhân hậulão rất thơng con vật nuôi
-> Lão Hạc rất thơngcon chó vàng
)Nói cho cùng việc lão bán chó là việc bất đắc dĩ vì cái nghèo cái túng quẫn theo
đuổi lão, đến nỗi con chó cũng không nuôi nổi. Sâu xa hơn là tình yêu thơng con sâu
2 . Bài mới : Gv giới thiệu bài :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
?Đọc 2 ví dụ chỉ ra cái giống và khác nhau?
-Giống nhau: trớc sânsáng sủa (đoạn1) lúc đi ngang
- Khác nhau: vd1 ở đầu đoạn 2 không có cụm từ Trớc đó mấy hôm, đoan ở
vd2 có.
Từ cái khác đó em thấy vd1 nh thế nào? Các đoạn có mối liên hệ gì với
nhau?
- Đoạn 1 tả sân trờng làng Mĩ Lí trong ngày tựu trờng. Đoạn 2 nêu cảm giác
của nhân vật tôi 1 lần ghé thăm trơng trớc đây.
Hai đoạn văn này tuy cung viết về một ngôi trờng nhng giữa sự việc tả cảnh
hiện tại với cảm giác về ngôi trờng ấy không có sự gắn bó?
- Đoạn 2 theo lô gíc thông thờng thì cảm giác ấy phải là cảm giác ở thời
điểm hiện tại khi chứng kiến ngày tựu trờng. Bởi vậy ngời đọc sẽ thấy hụt
hẫng khi đọc đoạn văn sau.
? Vd
2
chỉ khác vd
1
là có thêm cụm từ trớc đó mấy hôm làm cho vd
2
khác gì so vd
1
( gợi ý câu hỏi a,b, SGK).
-Trớc đó mấy hôm .bổ sung ý nghĩa về thời gian tạo sự liên tởng cho ng-
ời đọc ở đoạn văn trớc.
- Chính sự liên tởng này tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa hai đoạn văn
Giáo án dạy thêm văn 8
với nhau, làm cho hai đoạn văn liền ý, liền mạch.
lĩnh hội và cảm thụ
tác phẩm . Đó là
những khâu nào?
- Khâu tìm
hiểu ở đoạn 1
- Khâu cảm
thụ ở đoạn 2
Đó là chỉ từ
Đó, này, ấy, kia,
nọ
- (d) 2 đoạn
có quan hệ tổng
kết, khái quát
- Từ ngữ liên
kết: nói tóm lại,
nhìn chung, nh vậy,
tổng kết, nói 1 cách
tổng kết, nói cho
1.Dùng từ để
liên kết đoạn văn:
- Khâu tìm hiểu ở
đoạn1
- Khâu cảm thụ ở
đoạn2
Hai đoạn văn có
quan hệ liên kết.
Ghi nhớ: ngoài
từ ngữ để liên kết
còn dùng câu nối
để liên kết.
lại, tuy nhiên,vậy
mà , thế mà, nhng
mà.
Tơng tự cho hs
thảo luận phần c,d:
- (c) Trớc đó
trớc ngày đến tr-
ờng
cùng
? Dùng các từ ngữ
nào để liên kết các
đoạn văn?
<hs nhắc lại
các từ ngữ trên>
-> Ngoài từ ngữ để
liên kết còn dùng
câu nối để liên kết.
Bài tập 2: Yêu cầu
điền từ cho sẵn vào
chỗ trống
Hình thức:
Thảo luận làm
nhanh.
Cách làm: xác
định quan hệ giữa
các đoạn, điền từ
nào thích hợp.
.
Bài tập 3: làm
bài độc lập
Tiết 3 Ôn tâp Tập làm văn
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
-G/v treo bảng phụ 1 ghi 4
sự việc và nhân vật.
-Thống nhất chịn sự việc và
nhân vật trong phần (a)
-G/v treo bảng phụ 2 ghi
các bớc làm.
-H/s đọc
-Yêu cầu h/s thực hiện các
bớc đó g/v theo dõi việc
thực hiện của các em.
-Sau khi h/s đã từng bớc
hoàn thành đoạn văn, g/v
yêu cầu 1 vài h/s đọc đoạn
văn của mình trớc lớp. Sau
đó các em đối chiếu với
yêu cầu (đợc thực hiện qua
các bớc) để nhận xét bổ
sung.
-H/s đọc bài tập 1, xác định
yêu cầu
-G/v: Yêu cầu miêu tả và
biểu cảm vẻ mặt và tâm
trạng đau khổ của Lão Hạc.
-Dành thời gian cho h/s
viết đoạn văn.
-H/s đọc bài tập 2
? Tìm đoạn văn tơng
Tuần 7
Ban gám hiệu ký duyệt
Tuần 8 tiết 1,2
Ngày soạn3/10/09
Ngày dạy: 15/10/09
Ôn tâp phân môn Ngữ văn
A. Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Kiến thức: Phố kiến thức về các bài chiếc lá cuối cùng hai cây phong
- Kỹ năng: Rèn kĩ năng cảm thụ văn học
- T tởng: Bồi dỡng tình yêu đối với các tác phẩm văn học cho học sinh.
B.Chuẩn bị:
Gv: Nghiên cứu+ S G A
Hs: Học bài và làm bài.
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
Tiết 1 Ôn tập bài chiếc lá cuối cùng
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Hs kể lại truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng .
? Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh nh thế nào ?
? Trong quá trình bị ốm , Gx có tâm trạng gì ?
? Phân tích tâm trạng của Giôn xi khi bị ốm ?
Học sinh thảo luận làm bài .
Học sinh đọc bài
Giáo viên nhân xét bổ sung
Giáo án dạy thêm văn 8
? Em hãy trình bày cảm nhận của em về nhân vật Xiu ?
? Trình bày về nghệ thuật thể hiện nhân vật cụ Bơ men ? Qua đó em cảm
nhận gì về cụ ?
Sau đó , Gx đã nhận ra sức sống của chiếc lá sau một đêm ma gió phũ
phàng Cô nhận thấy mình là một con bé h
2 Nhân vật Xiu :
Nh trên đã nói : Xiu và bác Bơ- men rất lo lắng chẳng biết nói gì khi ngồi
với nhau
-Hôm sau làm theo lệnh của Giôn- xi một cách chán nản
- Khi nhìn thấy chiếc lá cuối cùng thì rất ngặc nhiên
- Nói ngọt ngào đầy yêu thơng thân yêu, thân yêu cử chỉ âm yếm cúi
xuống gần gối
Xiu rất lo lắng băn khoăn trĩu nặng tình thơng bạn bè
3. Hình ảnh cụ Bơ men .
- Bác Bơ- men là một nghệ sĩ có tài, giàu lòng thơng yêu hi sinh thầm lặng
để cứu bạn bè.
4. Hình ảnh chiếc lá trong truyện .
+ Gần cuống màu xanh sẫm
+ Rìa lá hình răng ca, nhuốm màu vàng
+ Bám vào cành cách mặt đất 20 bộ
Giáo án dạy thêm văn 8
-> Chiếc lá nhỏ bé mà có sức sống mãnh liệt , bền bỉ dẻo dai đã khích lệ
tình yêu cuộc sống của con ngời . Đây là điều kì diệu thứ hai
-> Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác : Bức tranh giống y nh thật, đã cứu
sống Giôn- xi, đây là nghệ thuật chân chính đã cứu sống con ngời
5. Nghệ thuật :
3. Củng cố- Hớng dẫn về nhà
Ôn bài hai cây phong
Tiết 2 ôn tập bài: Hai cây phong
- Hoạt động của thầy và trò - Nội dung cần đạt
?Hai cây phong
đợc giới thiệu nh
thế nào?
cây phong , hai
cây phong
khổng lồ
nghiêng ngả
đung đa nh
muốn chào mời
chúng tôi.
Chúng tôi:
công kênh nhau
bám vào các mắt
mấu, còn trèo
lên cao làm chấn
động cả vơng
quốc loài chim,
chim chào
mào Thi nhau
trèo lên cao nữa.
Không chỉ
bằng phác thảo
Đó là hình
ảnh của quê h-
ơng, biểu tợng
cho sức sống
mạnh mẽ, dẻo
dai, kiêu hùng
bất khuất mà dị
dàng thân thơng
của con ngời nơi
đây .
->Có thể nói hai
tàu cập bến. Còn
hai cây phong kia
cũng chỉ lối dẫn
đờng cho biết bao
nhiêu con ngời
của làng hớng về
tìm về quê h-
ơng.Bên cạnh
hình ảnh hai cây
phong đứng sừng
sững hiên ngang
trên đồi nh biểu
tợng của hồn vía
quê hơng là hình
ảnh một con ngời
yêu quê hơng da
diết.ở đâu cũng
vậy cũng có
những biểu tợng
hồn quê
riêng:Với ngời
dân làng Ku-ku-
rêu là hai cây
phong với Vũ
ra đôi ba nét nh-
ng đúng là
những nét phác
thảo của một
hoạ sĩ cũng có
hình ảnh hai cây
Tôi + tác giả :
có tình yêu quê
hơng ngây ngất .
Phơng thức kể +
tả, cảm. Kể vẫn
-> Đến đây càng
trở lên đặc biệt
bởi nó còn gắn bó
với tên tuổi của
một ngời thầy có
tên là Đuy-sen.
Chính thầy Đuy-
sen đã đen hai
cây phong về đây
trồng trên ngọn
đồi cao này cùng
với cô bé An-t-
nai và thầy đã gửi
gắn ở hai cây
phong non ớc mơ
hi vọng ở những
đứa trẻ nghèo
khổ thát học nh
An-t-nai sẽ lớn
lên và trở thành
những con ngời
hữu ích
Copyright: Tài liệu đại học ©