SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2011-2012
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ
Dành cho học sinh trường THPT Chuyên
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (1,0 điểm)
Chứng minh văn hóa của Vương quốc Cam-pu-chia và Lào tiếp thu những
giá trị văn hóa truyền thống Ấn Độ.
Câu 2 (1,5 điểm)
Những thành tựu về tư tưởng, tôn giáo của Trung Quốc và Ấn Độ thời kỳ
phong kiến? Ảnh hưởng của các yếu tố này đến văn hoá Việt Nam?
Câu 3 (2,5 điểm)
Những sự kiện lịch sử nào trong thời kỳ phong kiến Tây Âu là những
cuộc đấu tranh công khai trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng của giai cấp tư sản
chống phong kiến? Trình bày nguyên nhân bùng nổ và ý nghĩa lịch sử của các
sự kiện trên.
Câu 4 (2,5 điểm)
Phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thế kỉ XV?
Giải thích vì sao Lê Lợi - Nguyễn Trãi tổ chức hội thề Đông Quan.
Câu 5 (2,5 điểm)
Những nét chính về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên lần thứ
ba (1288) của quân dân nhà Trần. Làm rõ những công lao của anh hùng dân tộc
Trần Hưng Đạo.
Hết
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh………………………………….Số báo danh………………
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
————
Nho giáo trở thành công cụ sắc bén phục vụ cho nhà nước phong kiến
tập quyền, trở thành cơ sở lý luận và tư tưởng của chế độ phong kiến
Trung Quốc. 0,25
+ Thời Tây Hán, Phật giáo từ Ấn Độ truyền vào Trung Quốc. Lúc đầu,
Phật giáo được tryền bá rộng rãi trong nhân dân, chùa chiền được xây
dựng. Đến thời Tùy, Đường, Phật giáo thịnh hành…Thời kỳ nhà Tống,
cùng với sự tôn sùng đạo Phật, Nho giáo được phát triển thêm một
bước về lý luận. 0,25
- Ấn Độ.
+ Đạo Phật xuất hiện ở Ấn Độ và được truyền bá rộng khắp dưới thời
vua A-sô-ca, tiếp tục dưới triều Gúp-ta, Hậu Gúp-ta, Hác-sa. Đạo Hin-
Đu (Ấn Độ giáo) ra đời và phát triển. Đây là tôn giáo bắt nguồn từ tín
ngưỡng cổ xưa của người Ấn. Xã hội Ấn Độ tôn thờ rất nhiều thần thánh,
mà chủ yếu 4 thần 0,25
+ Đạo Hồi được du nhập vào Ấn Độ ở thế kỉ XIII và từ đó văn hóa Hồi
giáo được phát triển, tạo nên một Ấn Độ với nền văn hoá phong phú và
đa dạng. 0,25
2
2. Ảnh hưởng đến Việt Nam.
- Đạo Phật của người Ấn Độ sớm ảnh hưởng đến Việt Nam, thời kỳ nhà
Lý, nhà Trần Đạo Phật được truyền bá rộng rãi. Các triều đại phong kiến
đã tiếp thu có chọn lọc phù hợp với văn hoá người Việt: Chùa chiền xây
dựng nhiều nơi: Diên Hựu, Tháp Báo Thiên 0,25
- Nho giáo của Trung Quốc sớm ảnh hưởng đến Việt Nam, đặc biệt thời
kỳ nhà Lê, Nho giáo giữ vị trí độc tôn… 0,25
3 Những sự kiện lịch sử nào trong thời kỳ phong kiến Tây Âu là
những cuộc đấu tranh công khai trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng của
giai cấp tư sản chống phong kiến? Trình bày nguyên nhân bùng nổ
và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện trên.
2,5
con người khỏi sự kìm hãm và trói buộc của Giáo hội; đề cao những giá
trị tốt đẹp của con người; cổ vũ và mở đường cho sự phát triển cao hơn
của văn hóa châu Âu và văn hóa của loài người. 0,25
2. Cải cách tôn giáo
- Nguyên nhân:
3
+ Thời trung đại, Kitô giáo là chỗ dựa vững chắc nhất và là hệ tư tưởng
của chế độ phong kiến, chi phối đời sống tinh thần của xã hội. Khi giai
cấp tư sản ra đời, Giáo hội có xu hướng ngăn cản, chống lại các phong
trào của giai cấp tư sản đang lên 0,25
+ Trong xã hội Tây Âu xuất hiện những nhà tư tưởng theo chủ nghĩa nhân
văn: như Luthơ, Can vanh khởi xướng các phong trào Cải cách tôn giáo. 0,25
- Ý nghĩa: Tấn công trực tiếp vào giáo hội Thiên chúa và vào chế độ
phong kiến, châm ngòi làm bùng nổ các cuộc đấu tranh của quần chúng
vốn đang bất mãn với chế độ phong kiến, làm bùng nổ các cuộc chiến
tranh nông dân, mở đường cho các cuộc cách mạng tư sản bùng nổ. 0,25
4 Phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thế kỉ
XV? Giải thích vì sao Lê Lợi, Nguyễn Trãi tổ chức hội thề Đông Quan.
2.5
1. Nguyên nhân thắng lợi
- Với tinh thần “Quyết không đợi trời chung cùng quân giặc” nghĩa quân
Lam Sơn đã chiến đấu kiên cường, bất khuất, sẵn sàng hi sinh gian khổ
để vượt qua khó khăn, lật đổ nền thống trị của nhà Minh. 0,5
- Nghệ thuật quân sự độc đáo của cuộc khởi nghĩa: Với tư tưởng “Lấy
nhân nghĩa để thắng hung tàn, đem chí nhân mà thay cường bạo”, nghệ
thuật đánh lâu dài , trận quyết chiến chiến lược , kết thúc chiến tranh. 0,5
- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn có một bộ chỉ huy nghĩa quân vừa kiên định
vừa tài giỏi đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi. 0,5
2. Hội thề Đông Quan thể hiện nghệ thuật kết thúc chiến tranh độc đáo
của Lê Lợi, Nguyễn Trãi.
- Lónh o nhõn dõn i Vit ỏnh bi hon ton õm mu xõm lc ca
quõn Mụng-Nguyờn, bo v c lp ch quyn ca t nc 0,5
- Trn Hng o l nh lý lun quõn s thiờn ti vi Binh th yu lc,
Hch tng s li nhng t tng quõn s cú giỏ tr cho cuc u
tranh ginh v bo v c lp dõn tc: k sỏch gi nc, ngh thut huy
ng sc mnh ton dõn, rỳt lui chin lc, trn quyt chin chin lc
bng thy chin 0,5
(Lu ý: Trên đây là những nội dung cơ bản khi làm bài học sinh phải đề cập tới.
Bài viết đủ nội dung, chính xác, lôgic thì mới cho điểm tối đa)
Ht
5