BÀI 41. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
*) THỰC CHẤT QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
- Theo quan điểm của Lamac
Loài mới được hình thành dần dần qua nhiều dạng trung gian
tương ứng với sự thay đổi của ngoại cảnh.
- Theo quan điểm của Dacuyn
Loài mới được hình thành dần dần qua nhiều dạng trung gian
dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân ly tính
trạng.

- Theo quan điểm thuyết tiến hóa tổng hợp, hiện đại
Hình thành loài mới là một quá trình lịch sử cải biến thành phần
kiểu gen của quần thể ban đầu theo hướng thích nghi, tạo ra kiểu gen
mới, cách ly sinh sản với quần thể gốc.
Nhắc lại quan điểm về quá trình hình thành loài của Lamac,
Đacuyn và thuyết tiến hóa tổng hợp ?

BÀI 41. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
I. HÌNH THÀNH LOÀI BẰNG CON ĐƯỜNG ĐỊA LÍ
*) Ví dụ
: Loài chim sẽ ngô có 3 nòi chính
- Nòi Châu Âu
- Nòi Ấn Độ
- Nòi Trung Quốc
Có dạng lai
Có dạng lai
Không có dạng lai
Khác nhau về
màu lông và chiều
dài sải cánh

*) Ví dụ:
- Quần thể cỏ băng, cỏ sâu
róm bài bồi sông Vonga
Ra hoa, kết quả muộn
- Quần thể cỏ băng, cỏ
sâu róm trên bờ sông
Ra hoa, kết quả sớm
Chịu ảnh
hưởng của lũ
Không chịu ảnh
hưởng của lũ
Các quần thể này ít sai khác về hình thái, chỉ khác nhau về đặc tính
sinh thái (chu kỳ sinh sản)  dần dần không giao phối với nhau.
- Cùng khu vực địa lý, chịu ảnh hưởng các nhân tố sinh thái khác nhau
 Các quần thể của loài được chọn lọc theo hướng thích nghi với
những điều kiện sinh thái khác nhau  hình thành nòi sinh thái  Loài
mới.
Các quần thể này chịu ảnh hưởng của những nhân tố sinh thái
khác nhau như thế nào ? Dẫn đến kết quả gì ?
Do đâu mà chúng có sự sai khác như vậy ?
*) Kết luận
- Thường gặp ở thực vật và động vật ít di chuyển.

BÀI 41. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
II. HÌNH THÀNH LOÀI BẰNG CON ĐƯỜNG SINH THÁI
Sơ đồ:
Hoàn thành sơ dồ hình thành loài bằng con đường sinh thái ?
ĐB, BDTH, CLTN
ĐK sinh thái khác nhau
?

(thể song nhị bội).
Con lai xa và đa bội hóa tại sao
được coi là loài mới ?
Là loài mới: Cách li sinh sản
với 2 loài ban đầu, có bộ NST
khác với 2 loài ban đầu.
Tại sao lai xa và đa bội hóa ít
gặp ở động vật ?

BÀI 41. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
III. HÌNH THÀNH LOÀI BẰNG ĐỘT BIẾN LỚN
2. Đa bội hóa cùng nguồn
Nghiên cứu sgk, thảo luận nhóm và trả lời một số câu hỏi sau
Thế nào là đa bội hóa cùng nguồn ?
Cơ chế hình thành đa bội hóa cùng nguồn ?
Tại sa thể tự đa bội được coi là loài mới ?
- Đa bội hóa cùng nguồn : được hình thành do lai cùng loài
- Cơ chế:
+ Trong giảm phân: Sự kết hợp của 2 giao tử 2n -> thể tứ bội 4n
+ Trong nguyên phân: Ở giai đoạn tiền phôi -> thể tự đa bội (sinh sản
vô tính)
- Được coi là loài mới: cách li sinh sản với loài gốc 2n (lai giữa 2n x 4n tạo
ra thể 3n bất thụ).
(Phổ biến ở thực vật)

BÀI 41. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
3. Cấu trúc lại bộ nhiễm sắc thể
III. HÌNH THÀNH LOÀI BẰNG ĐỘT BIẾN LỚN
*) Ví dụ
- Châu chấu không có cánh ở châu Đại Dương có 2 loài Moraba scurra và