Nhóm 3
Tư tưởng Việt Nam
thế kỉ XV
Bối cảnh lịch sử
Cuối nhà
Trần
Nhà Hồ
Nhà Minh
xâm lược
Thời Lê
Tình hình kinh tế xã hội cuối TK XIV

Nền kinh tế nhà Trần đang dần suy yếu

Mâu thuẫn xã hội gay gắt. Nhiều các cuộc khởi nghĩa nông dân, nông nô, nô tỳ xảy
ra nhiều nơi
Hồ Quý Ly đang giữ chức tể tướng tiến hành cải cách kinh tế, chính trị, văn hóa.

Việc làm này có ý nghĩa cách tân nhưng không giải quyết được vấn đề kinh tế xã
hội bấy giờ

Năm 1400, Nhà Hồ thay thế nhà Trần nhưng vẫn tiếp tục khủng hoảng.
Thời kì nhà Minh xâm lược

Năm 1406, lấy cớ nhà Hồ cướp ngôi của nhà
Trần, nhà Minh huy động một lực lượng lớn
kéo vào xâm lược Đại Việt.

Sau sáu tháng, do đường lối chiến lược và
chiến thuật sai lầm, cuộc kháng chiến của
nhà Hồ đã bị thất bại .Từ đây nước ta bị đặt

dùng chiến thuật du kích để tiêu hao sinh
lực địch

Ngày 3/1/1428, nghĩa quân hoàn toàn thắng
lợi, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lập nên triều
đại nhà Lê.Gọi là Hậu Lê.
Triều Hậu Lê kéo dài 361 năm (1428 – 1789).Lê Thánh Tông là người đưa vương
triều Lê đến giai đoạn thịnh trị nhất.
Tình hình mới
Tình hình chính trị xã
hội
Tình hình kinh tế:
-Nông nghiệp
-Thủ công nghiệp
-Thươngnghiệp
Tình hình văn hóa
tư tưởng
Tình hình chính trị xã hội
Bộ máy chính quyền:
-
Bộ máy nhà nước: Vua đứng đầu
-
Bộ máy quan liêu: 6 bộ
- Về quản lí hành chính: 13 đạo
Kết cấu xã hội
:2 đẳng cấp
-
Quan liêu: tuyển chọn qua thi cử
-
Thứ dân: sĩ, nông công thương


Vai trò: thống nhất tư tưởng xã hội, thống nhất văn hóa, củng cố đời sống tinh thần.

Vị trí: Độc tôn Nho giáo, tư tưởng thống trị trong xã hội.

Nội dung: Đề cao đạo "Tam cương" quân thần, phụ tử, phu phụ; phải biết giữ nhân – lễ, đặc
biệt đề cao chữ hiếu – trung

Biểu hiện:

Qua việc đề cao thi cử, giáo dục

Ảnh hưởng qua các tư tưởng, tác phẩm của Lê Thánh Tông, Nguyễn Trãi…
Các tân khoa được ban mũ, áo, hia

Các tân khoa bái lạy cảm tạ

Thời Lê Thánh Tông (1640 –
1497) đã tổ chức được 12 khoa
thi Hội.
Năm 1484, vua Lê Thánh
Tông dựng bia, ghi tên tiến
sĩ ở Văn miếu
Nguyễn Trãi – Nhà tư tưởng kiệt xuất thế kỉ XV

Nguyễn Trãi sinh năm 1380, hiệu là Ức Trai.

Ông là nhà tư tưởng kiệt xuất với nhiều tư tưởng tiến
bộ


Những cống hiến về mặt tư duy lí luận

Tư duy lí luận của Nguyễn Trãi được hình thành từ 2 mặt:
+Một mặt ông tổng kết các sự biến của lịch sử rồi từ đó rút ra nhận thức lí
luận.
+Mặt khác ông kế thừa và phát huy những vấn đề phương pháp luận của các
vị tiền bối.
 Ông rút ra được những kết luận chung có tính quy luật của cuộc chiến
tranh giữ nước và dựng nước
Bao gồm:

Phải tôn trọng cộng đồng và bồi dưỡng tư tưởng cộng đồng

Phải biết phương pháp lấy yếu chống mạnh,lấy ít địch nhiều., tránh chỗ
mạnh đánh chỗ yếu.

Phải xem dân là gốc nước và có ý thức cộng đồng
Tư tưởng về phương pháp luận

Ông thừa nhận việc người luôn thay đổi, nó dựa trên mối quan hệ nhân
quả.

Trong quan niệm nhìn xa ông yêu cầu mọi người phải biết tính toán nghĩ
trước nghĩ sau
+ Hành động nhất thiết ta phải đạt tới 2 loại điều kiện : thứ nhất là mệnh
trời, lẽ trời; loại thứ hai là sức mình sức người
LÊ THÁNH TÔNG
I/ Đôi nét về Lê Thánh Tông

Lê Thánh Tông (1442-1497) tên thật là Lê Tư Thành. Là

còn nhiều, còn nhiều nét thể hiện được tinh thần dân tộc và khí thế đi lên của đất nước.
•
Yếu tố tiêu cực : tính chuyên chế, khắc nghiệt, danh phận ngặt nghèo và thần quyền còn
nặng nề trong tư tưởng của ông. Những yếu tố tiêu cực đó vốn có trong bản thân Nho
giáo, mà suy cho cùng đều là do lập trường giai cấp, vị trí giai cấp của tác giả lúc bấy giờ
quy định.
Đường lối chính trị và lí tưởng xã hội của Lê Thánh Tông
-
Ông có nguyện vọng tạo lập một xã hội kiểu xã hội thời Đường Nghiêu, Ngu
Thuấn, tức là một xã hội phong kiến thái bình thịnh trị.
-
Đóng góp quan trọng của Lê Thánh Tông là xây dựng được một đường lối trị
nước có thể đáp ứng được đòi hỏi của phát triển xã hội lúc bấy giờ.
 Đó là đường lối trị nước kiểu “văn trị” hay nói cách khác là “lễ trị” hay “đức
trị”.