TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƯ PHẠM
BỘ MÔN SƯ PHẠM HÓA HỌC

VIDEO CLIP THÍ NGHIỆM HÓA CƠ SỞ
Luận văn Tốt Nghiệp
Ngành: SƯ PHẠM HÓA HỌC
GV hướng dẫn: Sinh viên: Bùi Thị Kim Hoàng
Th.S Nguyễn Mộng Hoàng Lớp: Sư phạm Hóa học K35
Mã số SV: 201967
Cần Thơ, 2013
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
i
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng



GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
ii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở


iv
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

MỤC LỤC

LỜI CÁM ƠN i
MỤC LỤC iv
DANH MỤC CÁC BẢNG xvi
DANH MỤC CÁC HÌNH xviii
TÓM TẮT xix
MỞ ĐẦU xx
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI xx
2. CÁC GIẢ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI xx
3. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN xx
3.1. Phương pháp xx
3.2. Phương tiện xxi
4. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI xxi
PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1
1.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ SỞ CỦA HÓA HỌC
[5]
1
1.1.1. Phương trình trạng thái khí 1
1.1.1.1. Phương trình trạng thái khí lí tưởng 1
1.1.1.2. Phương trình trạng thái khí thực 2
1.1.1.3. Vận dụng phương trình trạng thái khí thực 3
1.1.2. Định luật đương lượng 3
1.1.2.1. Đương lượng của các nguyên tố 3
1.1.2.2. Đương lượng của các hợp chất 4
1.1.2.3. Định luật đương lượng 4
1.1.2.4. Các phương pháp xác định đương lượng của các nguyên tố

1.3.2.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ 17
1.3.2.3. Ảnh hưởng của áp suất 18
1.4. TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ KHÁC NHAU
ĐẾN TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG
[5]
19
1.4.1. Khái niệm tốc độ phản ứng 19
1.4.2. Ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau đến tốc độ phản ứng 20
1.4.2.1. Ảnh hưởng của nồng độ 20
1.4.2.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ 21
1.4.2.3. Ảnh hưởng của chất xúc tác 22
1.5. DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LY
[5]
23
1.5.1. Sự điện ly của các axit, bazơ (theo Bronsted) và muối trong dung dịch 23
1.5.2. Độ điện ly, hằng số phân ly 23
1.5.2.1. Độ điện ly 23
1.5.2.2. Hằng số điện ly 24
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
vi
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

1.5.3. Sự điện ly của nước. Khái niệm về pH 26
1.5.4. Tính pH của một số dung dịch 27
1.5.4.1. Dung dịch axit 27
1.5.4.2. Dung dịch bazơ 28
1.5.4.3. Dung dịch hỗn hợp: Axit và bazơ liên hợp của nó (hay bazơ và axit liên

SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

1.6.3. Sự ăn mòn kim loại
[14]
49
1.6.3.1. Sự ăn mòn điện hóa 50
1.6.3.3. Sự chống ăn mòn 50
PHẦN 2. THỰC NGHIỆM 51
2.1. XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG MOL CỦA ĐIETYL ETE THEO PHƯƠNG TRÌNH
TRẠNG THÁI KHÍ THỰC 51
2.1.1. Mục đích 51
2.1.2. Dụng cụ 51
2.1.3. Hóa chất 51
2.1.4. Nguyên tắc 51
2.1.5. Cách tiến hành thí nghiệm 52
2.1.6. Kết quả thí nghiệm 53
2.1.7. Câu hỏi 53
2.2. XÁC ĐỊNH ĐƯƠNG LƯỢNG CỦA MAGIE THEO PHƯƠNG PHÁP ĐẨY
HIĐRO 55
2.2.1. Mục đích 55
2.2.2. Dụng cụ 55
2.2.3. Hóa chất 55
2.2.4. Nguyên tắc 55
2.2.5. Thực hành 56
2.2.5.1. Xác định thể tích hiđro 56
2.2.5.2. Xác định áp suất hiđro 57
2.2.5.3. Kết quả 57
2.2.6. Câu hỏi 57
2.3. HIỆU ỨNG NHIỆT CỦA PHẢN ỨNG 58
2.3.1. Mục đích 58

2.4.5. Thực hành 64
2.4.5.1. Khảo sát ảnh hưởng nồng độ đến cân bằng 64
2.4.5.2. Khảo sát ảnh hưởng nhiệt độ đến cân bằng 65
2.4.5.3. Khảo sát ảnh hưởng của ion chung (hiệu ứng ion) đến cân bằng 66
2.4.6. Câu hỏi 66
2.5 ẢNH HƯỞNG CỦA NỒNG ĐỘ, NHIỆT ĐỘ, CHẤT XÚC TÁC ĐẾN TỐC ĐỘ
PHẢN ỨNG 67
2.5.1. Mục đích 67
2.5.2. Dụng cụ 67
2.5.3. Hóa chất 67
2.5.4. Đại cương 67
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
ix
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

2.5.4.1. Ảnh hưởng của nồng độ tác chất đến vận tốc phản ứng 67
2.5.4.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến vận tốc phản ứng 68
2.5.4.3. Ảnh hưởng của chất xúc tác đến vận tốc phản ứng 68
2.5.5. Thực hành 69
2.5.5.1. Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ tác chất đến vận tốc phản ứng 69
2.5.5.2. Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến vận tốc phản ứng 70
2.5.5.3. Khảo sát ảnh hưởng của chất xúc tác đến vận tốc phản ứng 71
2.5.6. Câu hỏi 72
2.6. ĐỊNH PHÂN AXIT VÀ BAZƠ 73
2.6.1. Mục đích 73
2.6.2. Dụng cụ 73
2.6.3. Hóa chất 73

3
COOH (đp) 79
2.7.6. Câu hỏi 80
2.8. ĐỊNH PHÂN OXY HÓA – KHỬ 81
2.8.1. Mục đích 81
2.8.2. Dụng cụ 81
2.8.3. Hóa chất 81
2.8.4. Đại cương 81
2.8.5. Thực hành 83
2.8.5.1. Định phân dung dịch Na
2
S
2
O
3
(đp) bằng dung dịch I
2
0,1N 83
2.8.5.2. Định phân dung dịch FeSO
4
(đp) bằng dung dịch KMnO
4
0,1N trong môi
trường axit 84
2.8.6. Câu hỏi 84
2.9. DUNG DỊCH ĐỆM 85
2.9.1. Mục đích 85
2.9.2. Dụng cụ 85
2.9.3. Hóa chất 85
2.9.4. Đại cương 85

2.12.2. Dụng cụ 99
2.12.3. Hóa chất 99
2.12.4. Cơ sở lý thuyết 99
2.12.4.1. Pin Ganvani, thế điện cực 99
2.12.4.2. Sự điện phân 101
2.12.5. Thực hành 103
2.12.5.1. Khảo sát định lượng: đo sức điện động của pin 103
2.12.5.2. Ăn mòn điện hóa 104
2.12.5.3. Sự điện phân 104
2.12.6. Câu hỏi 105
PHẦN 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 106
3.1. XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG MOL CỦA ĐIETYL ETE THEO PHƯƠNG TRÌNH
TRẠNG THÁI KHÍ THỰC. 106
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

3.2. XÁC ĐỊNH ĐƯƠNG LƯỢNG CỦA MAGIE THEO PHƯƠNG PHÁP ĐẨY
HIĐRO 108
3.3. HIỆU ỨNG NHIỆT CỦA PHẢN ỨNG 109
3.3.1. Đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch HCl 1M và dung dịch NaOH
1M 109
3.3.2. Đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch CH
3
COOH và dung dịch
NaOH 1M 109
3.3.3. Đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch NH

xiii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

3.7.3. Kiểm chứng 126
3.7.4. Định phân dung dịch CH
3
COOH bằng dung dịch NaOH 0,1N 126
3.8. ĐỊNH PHÂN OXY HÓA – KHỬ 128
3.8.1. Định phân dung dịch Na
2
S
2
O
3
(đp) bằng dung dịch I
2
0,1N 128
3.8.2. Định phân dung dịch FeSO
4
bằng dung dịch KMnO
4
0,1N trong môi trường
axit 129
3.9. DUNG DỊCH ĐỆM 131
3.9.1. Thí nghiệm 1 131
3.9.2. Thí nghiệm 2 132
3.9.3. Thí nghiệm 3 136
3.9.4. Thí nghiệm 4 138
3.10. DUNG DỊCH ĐIỆN LY 142
3.10.1. Khảo sát tính dẫn điện của dung dịch 142

3.12.2.2. Thí nghiệm 5 156
3.12.3. Sự điện phân 157
3.12.3.1. Thí nghiệm 6: điện phân dung dịch KI với điện cực trơ 157
3.12.3.2. Thí nghiệm 7: điện phân với anốt tan 157
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 159
PHỤ LỤC 160
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CÁC DỤNG CỤ CƠ BẢN 160
TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM 160
HƯỚNG DẪN CÁCH TRÌNH BÀY PHÚC TRÌNH 166
THÍ NGHIỆM HÓA CƠ SỞ 166
Phụ lục 1. XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG MOL CỦA ĐIETYL ETE THEO PHƯƠNG
TRÌNH TRẠNG THÁI KHÍ THỰC 166
Phụ lục 2. XÁC ĐỊNH ĐƯƠNG LƯỢNG CỦA MAGIE THEO PHƯƠNG PHÁP
ĐẨY HIĐRO 167
Phụ lục 3. HIỆU ỨNG NHIỆT CỦA PHẢN ỨNG 168
Phụ lục 4. CÂN BẰNG HÓA HỌC 170
Phụ lục 5. ẢNH HƯỞNG CỦA NỒNG ĐỘ, NHIỆT ĐỘ, CHẤT XÚC TÁC ĐẾN TỐC
ĐỘ PHẢN ỨNG 171
Phụ lục 6. ĐỊNH PHÂN AXIT VÀ BAZƠ 173
Phụ lục 7. ĐIỀU CHẾ DUNG DỊCH BAZƠ CHUẨN NaOH 0,1N 175
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xv
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

Phụ lục 8. ĐỊNH PHÂN OXY HÓA – KHỬ 176
Phụ lục 9. DUNG DỊCH ĐỆM 178
Phụ lục 10. DUNG DỊCH ĐIỆN LY 179

Bảng 2.10. Dụng cụ thí nghiệm bài định phân axit bazơ 73
Bảng 2.11. Dụng cụ thí nghiệm bài điều chế dung dịch bazơ chuẩn 77
Bảng 2.12. Dụng cụ thí nghiệm bài định phân oxy hóa – khử 81
Bảng 2.13. Dụng cụ thí nghiệm bài dung dịch đệm 85
Bảng 2.14. Dụng cụ thí nghiệm bài dung dịch điện ly 90
Bảng 2.15. Dụng cụ thí nghiệm bài sự thủy phân – tích số tan của chất điện ly ít tan 93
Bảng 2.16. Dụng cụ thí nghiệm bài pin điện hóa – thế điện cực, sự điện phân 99
Bảng 3.1. Bảng số liệu thí nghiệm bài xác định khối lượng mol của đietyl ete theo
phương trình trạng thái khí thực 106
Bảng 3.2. Mẫu ghi số liệu thí nghiệm 108
Bảng 3.3. Kết quả đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch HCl 1M với dung dịch
NaOH 1M 109
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xvii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

Bảng 3.4. Kết quả đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch CH
3
COOH và dung
dịch NaOH 1M 109
Bảng 3.5. Kết quả đo hiệu ứng nhiệt của phản ứng giữa dung dịch NH
4
Cl 1M và dung
dịch NaOH 1M 110
Bảng 3.6. Kết quả khảo sát nhiệt hòa tan của các muối 110
Bảng 3.7. Kết quả thí nghiệm khảo sát ảnh hưởng của nồng độ tác chất đến vận tốc phản
ứng 119

0,1N trong môi
trường axit 129
Bảng 3.17. Kết quả thí nghiệm khảo sát tính dẫn điện của dung dịch 142

Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xviii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1 Nhiệt lượng kế 11
Hình 1.2. Các đường cong chuẩn độ 33
Hình 1.3. Pin Ganvani 43
Hình 2.1. Bộ dụng cụ xác định khối lượng mol 51
Hình 2.2. Bộ dụng cụ xác định đương lượng Mg 55
Hình 2.3. Chất xúc tác ảnh hưởng đến năng lượng hoạt hóa 69
Hình 2.4. Bộ dụng cụ dụng cụ điện ly 90
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xix

trước khi đến lớp, sinh viên cần tham khảo thêm các tài liệu có liên quan từ nhiều nguồn
thông tin khác nhau như: sách, báo, tạp chí khoa học, Internet,… Đặc biệt, đối với các
môn học thực nghiệm này, việc nghiên cứu trước các video clip thí nghiệm sẽ giúp sinh
viên có một cách nhìn tổng quan về những việc cần làm trước khi đến phòng thí nghiệm,
cũng như hình dung được các hiện tượng thí nghiệm có thể xảy ra, Từ đó có sự chuẩn
bị, sắp xếp các bước làm cho bài thí nghiệm của mình một cách logic nhất, hiệu quả nhất
mà vẫn đảm bảo đủ thời lượng lên lớp cho phép. Để góp phần cung cấp thêm nguồn tài
liệu tham khảo phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu, đề tài “Video clip các bài thí
nghiệm hóa cơ sở theo hệ thống tín chỉ” là nguồn tài liệu cần thiết cho sinh viên. Đây sẽ
là một trong các tài liệu tham khảo hữu ích không thể thiếu trong vô số các tài liệu có liên
quan nhằm giúp sinh viên nâng cao hiệu quả học tập của mình.
2. CÁC GIẢ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI
Cũng giống như những môn học thực nghiệm khác, hóa học bao gồm những phần
lý thuyết có thể kiểm chứng bằng thực nghiệm. Với đề tài “Video clip các bài thí nghiệm
hóa cơ sở theo hệ thống tín chỉ” chủ yếu vận dụng các kiến thức đã học về hóa cơ sở 1,
hóa cơ sở 2, động hóa học, nhiệt động hóa học và điện hóa học. Bên cạnh việc minh họa
các nguyên lý đã được công nhận, mà còn phát triển được năng lực nghiên cứu của sinh
viên qua việc làm quen với các thao tác làm thí nghiệm và xử lý số liệu thực nghiệm.
3. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN
3.1. Phương pháp
3.1.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xxi
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

 Tìm kiếm, tham khảo các tài liệu có liên quan đến hóa đại cương từ sách vở,
Internet, …


GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
xxii
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

 Tập hợp và xử lý số liệu.
 Viết bài luận văn.
 Giai đoạn 4: Hoàn thành đề tài (tháng 05/2013).
 Nộp bản thảo luận văn cho giáo viên hướng dẫn nhận xét và góp ý.
 Điều chỉnh và hoàn chỉnh bài luận văn.
 Báo cáo bảo vệ luận văn

Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
1
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT


/T
2
. Đó là nội dung của định
luật Charles.
Khi V = const thì P/T = nR/V = const, hay P
1
/T
1
= P
2
/T
2
. Đó là nội dung của định
Luận văn tốt nghiệp
Video Thực Tập Hóa Cơ Sở

GVHD: ThS. Nguyễn Mộng Hoàng
2
SVTH: Bùi Thị Kim Hoàng

luật Gay-Lussac.
Như vậy định luật Boyle, Charles, Gay-Lussac là những trường hợp riêng của một
định luật chung được biểu diễn bằng phương trình trạng thái khí lí tưởng.
b) Khi n = 1, PV = RT hay PV/T = R = const
Để tính giá trị của hằng số khí R người ta có thể lấy các giá trị P, V, T tương ứng
với các điều kiện nào đó. Thường người ta lấy các giá trị ở điều kiện tiêu chuẩn:
P
o
= 101325 Pa, V
o

V

  


(1.2)
Trong đó:
a là hằng số đặc trưng cho tương tác giữa các phân tử, có thứ nguyên: l
2
.atm.mol
-2
b là hằng số đặc trưng cho kích thước của các phân tử, có thứ nguyên: l.mol
-1
Tuy nhiên, trong những tính toán gần đúng ở nhiệt độ không quá thấp và áp suất
không quá cao, người ta vẫn áp dụng phương trình trạng thái khí lí tưởng cho các khí
thực.