Bài 43
Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm
lên đời sống sinh vật

I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật
Vi khuẩn ở suối nước nóng chịu
được nhiệt độ 70
o
C – 90
o
C
Ấu trùng sâu ngô chịu được
nhiệt độ - 27
o
C

1/ Nhiệt độ ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái:
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

1/ Nhiệt độ ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái:
-
Thực vật: + Ở vùng nhiệt đới
trên bề mặt lá có tầng cutin dày
hạn chế sự thoát hơi nước.
Cấu tạo trong của phiến lá
Tầng cutin

Chồi cây có các vảy mỏng bao bọc, cách nhiệt để bảo vệ chồi.
Thân và rễ có các
lớp bần dày tạo

- Động vật:
+ Khi nhiệt độ môi trường quá cao: một
số động vật có tập tính ngủ hè, chui vào
hang để tránh nơi nóng.
+ Hoặc khi nhiệt độ môi trường quá lạnh:
môt số có tập tính ngủ đông, di cư để trú
đông.
Chim di trú
Hiện
tượng
ngủ
đông

Nhóm sinh vật Tên sinh vật Môi trường sống
Sinh vật biến nhiệt:
Sinh vật hằng
nhiệt:
-
Vi khuẩn cố định đạm
-
Nấm rơm
-
Cây lúa
-
Giun đất
-
Cá chép
-
Thằn lằn bóng đuôi dài
-

….
Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
vi sinh vật, nấm, thực
vật, động vật không
xương sống, cá, lưỡng
cư, bò sát.
chim, thú và con
người
Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính và
tập tính của sinh vật

II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật.
- Ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
của sinh vật
-
Ảnh hưởng tới đặc điểm hình thái
-
…

Các nhóm sinh vật Tên sinh vật Nơi sống
Thực vật ưa ẩm
Thực vật chịu hạn
Động vật ưa ẩm
Động vật ưa khô
-
Cây phi lao
-
Cây thuốc bỏng
-
Cây xương rồng,….

-
Cây lá lốt,…
-
Ruộng lúa nước
-
Ven bờ ao
-
Dưới tán cây khác,….
Bảng 43.2. các nhóm sinh vật thích nghi với độ ẩm khác nhau của môi
trường

Một số hình ảnh về sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống thực vật.
Cây sống nơi khô hạn có cơ thể mọng nước hoặc lá và thân tiêu
giảm, lá biến thành gai.

Cây cỏ mọc trên các
đụn các ven biển
Xương rồng và cây bụi
vùng hoang mạc
Một số hình ảnh về sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống thực vật.

- Cây sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng như dưới tán rừng có phiến lá mỏng,
bản lá rộng, mô giậu kém phát triển.
Một số hình ảnh về sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống thực vật.

Một số thực vật ưa ẩm
- Cây sống nơi ẩm ướt, có nhiều ánh sáng như ven bờ ruộng, hồ ao có phiến lá
hẹp, mô giậu phát triển.

Một số hình ảnh về sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống động vật.

Hè
Đông

Thanh long
Thực vật xứ nóng
Thực vật xứ lạnh
Bạch dương
Thông
Hoa đá

Cây vùng ôn đới
Cây vùng nhiệt đới

ếch
trăn
Rùa
Rùa
Cá

Cây Ráy
Cây lúa
Cây cói
Cây thài lài