MỤC LỤC
A. Đặt vấn đề ……………………………………………………………………………3
B.Giải quyết vấn đề
I.Khái quát chung về chi Ngân sách nhà nước và kiểm soát chi Ngân sách nhà nước
1.1 Chi ngân sách nhà nước……………………………………………………………3
1.2 Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước……………………………………………… 4
1.2.1 Khái niệm kiểm soát chi ngân sách nhà nước………………………………… 4
1.2.2 Đặc điểm của kiểm soát chi ngân sách nhà nước……………………………… 4
1.2.3 Sự cần thiết phải kiểm soát chi ngân sách nhà nước……………………………5
1.2.4 Nội dung và nguyên tắc của kiểm soát chi ngân sách nhà nước……………… 5
II.Vai trò kiểm soát các khoản chi Ngân sách nhà nước của cơ quan tài chính,
Kho bạc nhà nước và thủ trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách
2.1 Vai trò kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước của cơ quan tài
chính………… …………………………………………………………………………6
2.2 Vai trò kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước của kho bạc nhà
nước…………………………………………………………………………………… 7
2.3 Vai trò kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước của thủ trưởng các
đơn vị sử dụng ngân sách……………………………………… …… 8
III. Ý kiến cá nhân về việc thực hiện nhiệm vụ của thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân
sách và hướng giải quyết
3.1 Đánh giá về việc thực hiện nhiệm vụ của thủ trưởng đơn vị sử dụng
ngân sách ………………………………… ………………………………………… 8
3.2 Một số giải pháp ……………………………………………… ……………… 9
C.Kết thúc vấn đề ………………….……………………………………………… 11

1

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1.Ngân sách nhà nước : NSNN

2. Kho bạc nhà nước : KBNN

Khái niệm chi ngân sách có thể được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau, nhưng về
cơ bản Chi NSNN là hoạt động nhằm sử dụng quỹ ngân sách, là quá trình phân phối
nguồn tiền tệ nằm trong quỹ ngân sách nhà nước để chi dùng vào mục đích khác nhau
của nhà nước, theo một chương trình, kế hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền cao nhất quyết định. Hay nói cách khác Chi NSNN là phân phối và sử dụng quỹ
ngân sách nhà nước theo dự toán ngân sách đã được chủ thể quyền lực quyết định nhằm
duy trì sự hoạt động của bộ máy nhà nước và bảo đảm nhà nước thực hiện được các chức
năng của mình.
1.2. Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước
3
1.2.1. Khái niệm kiểm soát chi ngân sách nhà nước

Kiểm soát chi NSNN là quá trình thẩm định và kiểm tra các khoản chi NSNN
(trước, trong và sau khi thanh toán) theo đúng chế độ chi NSNN và theo dự toán chi tiêu
đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông qua.
Nếu nhìn từ góc độ pháp lí thì khái niệm kiểm soát chi NSNN còn được hiểu theo
hai nghĩa khách quan và chủ quan như sau:
Theo nghĩa khách quan, kiểm soát chi NSNN được quan niệm như là một chế
định pháp luật trong đó bao gồm tập hợp các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành
nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình kiểm soát việc chi tiêu
NSNN ở các cấp các ngành, các đơn vị cơ sở có sử dụng ngân sách nhà nước.
Theo nghĩa chủ quan, kiểm soát chi ngân sách được quan niệm như là một loại
hành vi pháp luật, do chủ thể là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện trên cơ sở
các quy định của pháp luật nhằm làm phát sinh những quan hệ pháp luật giữa nhà nước
và các chủ thể khác, trong đó chủ yếu là các đối tượng sử dụng ngân sách.
1.2.2. Đặc điểm của kiểm soát chi ngân sách nhà nước

Thứ nhất, hoạt động kiểm soát chi NSNN bao giờ cũng được thể hiện bởi các cơ
quan nhà nước có thẩm quyền, đại diện cho nhà nước trong việc thực thi quyền kiểm
soát các khoản chi NSNN. Đặc điểm này xuất phát từ đặc điểm chi NSNN là hoạt động


Trong hoạt động quản lý quỹ NSNN, hoạt động kiểm soát chi là cần thiết, có tác
dụng đôn đốc các cơ quan quản lý và đơn vị sử dụng NSNN tôn trọng các nguyên tắc chi
tiêu ngân sách đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc sử
dụng tiền từ quỹ NSNN, bảo đảm quỹ NSNN được sử dụng đúng mục đích, tiếc kiệm và
có hiệu quả.
Sự cần thiết của kiểm soát chi NSNN còn xuất phát từ chính những hạn chế của
bản thân cơ chế quản lý chi NSNN. Cơ chế quản lý chi NSNN tuy đã thường xuyên được
sửa đổi hoàn thiện, nhưng vẫn chỉ qui định được những vấn đề chung nhất mang tính
nguyên tắc, dẫn tới không thể bao quát hết tất cả các hiện tượng phát sinh trong quá trình
thực hiện quản lý kiểm soát chi NSNN. Mặt khác, do tính đặc thù của các khoản chi
NSNN là các đơn vị được NSNN cấp phát kinh phí sẽ không phải hoàn trả trực tiếp cho
Nhà nước về số kinh phí đã sử dụng; cái mà họ phải hoàn trả cho Nhà nước chính là kết
quả công việc đã được giao. Tuy nhiên, việc dùng các chỉ tiêu định lượng để đánh giá kết
quả công việc trong một số trường hợp sẽ gặp khó khăn và không toàn diện. Do vậy, cần
thiết phải có một cơ quan nhà nước có chức năng, nhiệm vụ để thực hiện kiểm tra kiểm
soát các khoản chi của NSNN nhằm đảm bảo cho việc chi trả của Nhà nước là phù hợp
với các nhiệm vụ đã giao.
Tóm lại, kiểm soát việc thực hiện chi trả trực tiếp từ kho bạc nhà nước đến đối
tượng sử dụng là một hoạt động không thể thiếu nhằm đảm bảo kỉ cương trong quản lý
tài chính nhà nước, bảo đảm sử dụng vốn ngân sách nhà nước đúng mục đích và có hiệu
quả. Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, điều kiện về nguồn vốn ngân sách dùng
cho đầu tư phát triển kinh tế-xã hội còn hạn hẹp, tăng cường hiệu quả kiểm soát chi
NSNN càng trở thành vấn đề đáng được quan tâm và cần thiết hơn bao giờ hết.
1.2.4. Nội dung và nguyên tắc của kiểm soát chi ngân sách nhà nước

Kiểm soát chi NSNN là một hoạt động phức tạp. Nội dung của nó bao gồm các bước
: kiểm soát lập dự toán chi ( cơ quan tài chính); kiểm soát ước chi( thông báo hạn mức)
(cơ quan tài chính); tiền kiểm ( kho bạc nhà nước); kiểm soát trong quá trình chi ( kho
bạc nhà nước); hậu kiểm ( kho bạc nhà nước).Và để thực hiện có hiệu quả các nội dung

sai chế độ, vượt nguồn cho phép thì yêu cầu kho bạc nhà nước tạm dừng thanh toán.Điều
đó thể hiện ở các vai trò cụ thể sau đây:
Thứ nhất, cơ quan tài chính kiểm soát chi ngân sách thông qua việc tiến hành lập
và tổng hợp dự toán chi ngân sách nhà nước của các bộ, ngành, địa phương. Cơ quan tài
chính phối hợp với các cơ quan khác trong việc xây dựng các định mức phân bổ và các
chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN; tiến hành việc tổng hợp, thông báo số kiểm tra
dự toán về tổng mức và từng lĩnh vực thu, chi ngân sách.Hoạt động này giúp phối hợp,
điều hòa các nhu cầu của các bộ, nghành, địa phương và giúp tính toán đảm bảo yêu cầu
cân đối giữa các khoản thu và chi trong dự toán NSNN.
Thứ hai, cơ quan tài chính thẩm tra việc phân bổ dự toán ngân sách cho các đơn
vị sử dụng ngân sách trước khi thông báo hạn mức chi hàng quý cho đơn vị thụ hưởng.
Khi có những khoản chi trong dự toán chưa đúng chế độ, tiêu chuẩn, chưa hợp lý, chưa
tiếc kiệm, chưa phù hợp với khả năng ngân sách và định hướng phát triển kinh tế-xã hội
của địa phương, các cơ quan tài chính có quyền yêu cầu bố trí lại những khoản chi.
Thứ ba, cơ quan tài chính kiểm tra mục đích tính chất, của từng khoản chi, kiểm
tra điều kiện chi trước khi ra lệnh xuất quỹ ngân sách trong trường hợp cơ quan tài chính
cấp phát trực tiếp.
Thứ tư, cơ quan tài chính kiểm tra quá trình cấp phát, phân phối và sử dụng
ngân sách nhà nước của các cơ quan quản lí cấp phát; kiểm tra việc sử dụng kinh phí ở
các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước nhằm đảm bảo tính hiệu quả trong sử dụng kinh
phí. Từ đó, phát hiện và xử lý kịp thời các khoản chi vượt ngân sách, chi sai chế độ.
Đối với trường hợp cấp phát hoặc cho vay vốn đầu tư xây dựng cơ bản, cơ quan
cấp phát vốn đầu tư phải thẩm định hồ sơ cấp phát thanh toán trước khi yêu cầu kho bạc
6
nhà nước thanh toán cho chủ đấu tư. Nếu phát hiện thấy các khoản chi sai chế độ cơ
quan tài chính ra quyết định thu hồi giảm chi ngân sách nhà nước.
2.2 Vai trò kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước của kho bạc nhà
nước

Kho bạc nhà nước là cơ quan quản lý nhà nước với hoạt động chủ yếu là quản lý

thông báo, bảo đảm các khoản chi phải có hạn mức kinh phí được cơ quan tài chính cấp
hoặc cơ quan có thẩm quyền phân bổ.
Thứ ba, KBNN kiểm tra, kiểm soát các hồ sơ, chứng từ theo quy định đối với từng
khoản chi; đồng thời kiểm tra, kiểm soát các khoản chi bảo đảm chấp hành đúng định
mức, chế độ chi tiêu tài chính nhà nước. Đối với các khoản chi chưa có định mức, chế độ
chi tiêu tài chính nhà nước, kho bạc nhà nước kiểm tra, kiểm soát theo dự toán chi tiêu
của đơn vị được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Ngoài ra, kho bạc nhà nước còn kiểm tra, kiểm soát các yếu tố hạch toán, bảo
đảm thực hiện đúng mục lục ngân sách nhà nước; kiểm tra dấu, chữ kí của người quyết
7
định chi, của kế toán trưởng, bảo đảm khớp với mẫu dấu, chữ kí đã đăng kí tại kho
bạc nhà nước. Mặc dù, kiểm soát chi ngân sách nhà nước là nhiệm vụ chung của
các ngành các cấp, các đơn vị nhưng đối với kho bạc nhà nước, đây là nhiệm vụ quan
trọng vì kho bạc nhà nước quản lí tài khoản hạn mức của các đơn vị dự toán ngân sách
đồng thời kho bạc nhà nước cũng là cơ quan trực tiếp cấp phát, thanh toán mọi khoản chi
ngân sách nhà nước.Theo các con số thống kê trong những năm qua, nhờ tăng cường
công tác kiểm soát chi, hàng năm kho bạc nhà nước đã phát hiện và từ chối thanh toán
hàng chục ngàn món chi với số tiền hàng trăm tỉ đồng.
2.3. Vai trò kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước của thủ trưởng các đơn vị
sử dụng ngân sách

Thủ trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách là người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp,
nắm quyền quản lí chung nguồn ngân sách của đơn vị mình và đưa ra quyết định chi
tiêu. Một số hướng dẫn về hoạt động quản lí, kiểm soát chi ngân sách nhà nước của thủ
trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách được quy định tại Nghị định số 43/2006/NĐ – CP
và thông tư số 81/2006/TT – BTC, song ta thấy chúng còn khá mờ nhạt và không cụ thể.
Nhưng nhìn vào thực tiễn hoạt động thực, ta có thể thấy được vai trò kiểm soát chi ngân
sách nhà nước của thủ trưởng đơn vị thể hiện ở những điều sau:
Thứ nhất, thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách chủ động bố trí, sử dụng kinh phí
được giao để thực hiện chế độ tự chủ theo các nội dung, yêu cầu công việc được giao cho

vấn đề chi tiêu ngân sách, góp phần đảm bảo thực hiện tối ưu nguồn quỹ ngân sách nhà
nước.
3.1.2.Hạn chế

Bên cạnh những thành tựu đạt được,việc thực hiện nhiệm vụ của thủ trưởng đơn vị
sử dụng ngân sách vẫn còn tồn tại không ít hạn chế, khuyết điểm như sau:
Một là, việc thực hiện nhiệm vụ trong quá trình kiểm soát chi ngân sách nhà nước
của thủ trưởng đơn vị còn nhiều thiếu sót. Kiểm soát trước, trong và sau khi chi chưa
được quan tâm đúng mức là lý do dẫn đến việc có nhiều khoản chi sai chế độ, tiêu chuẩn
định mức chi của Nhà nước và phải thu hồi, giảm chi, tình trạng thâm hụt ngân sách diễn
ra còn khá phổ biến.
Hai là, hoạt động kiểm soát chi ngân sách nhà nước của thủ trưởng đơn vị còn vấp
phải nhiều hạn chế như chưa thực hiện một cách triệt để, đúng cách.Một số thủ trưởng
chưa thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Còn tồn tại một số trường hợp đã lợi dụng chức
vụ của mình rút bớt công quỹ.Một ví dụ điển hình cho vấn đề này là tình trang lạm
quyền, tham nhũng ở Việt Nam diễn ra khá phổ biến và đầy nhức nhối. Việt Nam được tổ
chức Minh bạch quốc tế (TI) xếp hạng thứ 112 trên tổng số 183 nước trên thế giới.Đây
quả là một con số đáng quan ngại và cho thấy tình trạng rút bớt công quỹ đáng báo
động ở Việt Nam.Cũng theo quý báo này cho biết, trong 5 năm (2007/2011), các cơ quan
tố tụng đã khởi tố hàng năm bình quân 280 vụ, với hơn 600 bị can với các tội danh tham
nhũng công quỹ. Rõ ràng đây là những con số biết nói này đã phản ánh chân thực nhất
tình trạng thâm hụt ngân sách hiện nay ở nước ta. Đó là hệ quả của công tác kiểm soát
quỹ ngân sách chưa chặt chẽ, chưa triệt để, cũng như ý thức chấp hành pháp luật quản lí
ngân sách nhà nước trong đó có việc thực hiện nhiệm vụ của thủ trưởng đơn vị sử dụng
ngân sách.Từ đó, một yêu cầu cấp thiết cần đặt ra là phải có những giải pháp hoàn thiện
hệ thống pháp luật ngân sách cũng như nâng cao ý thức thực hiện của các tổ chức, cá
nhân có liên quan.
3.2. Một số giải pháp góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ của thủ trưởng đơn vị sử
dụng ngân sách
Để giúp cho vai trò kiểm soát chi ngân sách nói chung và của thủ trưởng đơn vị

để chi tiêu, tránh sự kiểm soát của Kho bạc nhà nước và làm phân tán nguồn công quỹ.
Xúc tiến việc ban hành các chuẩn mực kế toán, hình thành một hệ thống tài khoản kế
toán quỹ ngân sách Nhà nước thống nhất khoa học và hiện đại phù hợp với những chuẩn
mực chung của thế giới.
Thứ tư, hoàn thiện các quy định của luật ngân sách và các luật có liên quan đến
kiểm soát chi ngân sách nói chung và việc thực hiện nhiệm vụ chi của thủ trưởng đơn vị
sử dụng ngân sách nói chung.
Thứ năm, nâng cao vai trò, trình độ chuyên môn và phẩm chất của thủ
trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách nói riêng và các chủ thể có thẩm quyền quản lí ngân
sách nói chung. Thủ trưởng các đơn vị cần bảo đảm quá trình tự chủ, tự quyết định và tự
gánh chịu trách nhiệm hơn nữa khi đơn vị tiến hành sử dụng ngân sách, đặc biệt là
các sự nghiệp công lập như trường học, bệnh viện…. góp phần đảm bảo quỹ ngân
sách nhà nước được sử dụng đúng chế độ, tránh lãng phí, thất thoát làm thiệt hại tài sản
nhà nước

10
C.KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Kiểm soát chi NSNN nói chung và nâng cao vai trò của các cơ quan có thẩm quyền
trong kiểm soát chi NSNN là một trong những vấn đề quan trọng trong quá trình đổi mới
chính sách tài chính - tiền tệ trong thời đại mới. Đặc biệt là khi sự phát triển của các công
cụ quản lý của nước ta vẫn đang khá chậm so với sự phát triển của xã hội cũng như thời
đại.Đây là một nội dung phức tạp, có liên quan tới nhiều cơ chế quản lý tài chính của Nhà
nước và của cả nền kinh tế.Do đó, nó là một vấn đề rộng và phức tạp mà không thể đề
cập hết với dung lượng ngắn gọn của bài tiểu luận này.Cùng với đó là vốn kiến thức còn
hạn chế của em nên bài viết tiểu luận sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong
nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô để bài tiểu luận hoàn thiện hơn.11
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO