Đinh Cảnh Tiến
Líp Cao học Luật Kinh tế 11
Bài tiểu luận môn: Pháp luật về thị trường chứng khoán
Đề bài: Mối liên hệ giữa thị trường phát hành chứng khoán và thị
trường tiền tệ.
Để tìm hiểu mối liên hệ giữa thị trường phát hành chứng khoán và thị
trường tiền tệ, trước hết chúng ta cần làm rõ khái niệm chứng khoán.
Xuất phát từ nhu cầu về vốn – là một trong những mối quan tâm lớn
nhất của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Nhu cầu này phát sinh
trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô sản xuất
Dù có rất nhiều kênh huy động vốn khác nhau: Có thể vay thông qua hệ
thống các ngân hàng thương mại, song nguồn vốn vay thường mang tính ngắn
hạn mà nhu cầu sử dụng vốn của doanh nghiệp là trung và dài hạn, trong k hi
đó các cá nhân, tổ chức có nguồn vốn nhàn rỗi chưa biết nên đầu tư vào đâu
để sinh lời. Thị trường chứng khoán ra đời là một kênh huy động vốn trung và
dài hạn cho nên kinh tế có thể giải quyết được mâu thuẫn này. Vai trò của thị
trường chứng khoán đã được khẳng định ở rất nhiều nước trên thế giới. Bởi lẽ
tính ưu việt của nó so với việc đầu tư vào hệ thống các ngân hàng thương mại nh:
- Mức độ lãi suất cao hơn
- Nhà đầu tư được tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh.
- Sở hữu phần tài sản góp vào doanh nghiệp của mình.
- Tham gia quản lý doanh nghiệp, dễ dàng chuyển đổi
Nh vậy, chứng khoán là sản phẩm của nền kinh tế thị trường phát triển,
khi yếu tố thị trường bậc cao của nó hình thành đó là thị trường chứng khoán.
Về cơ bản, “có 3 nhóm chủ thể chính tham gia hoạt động trên thị trường
chứng khoán, đó là: các tổ chức phát hành; Sở giao dịch chứng khoán, các tổ
chức phụ trợ, nhà đầu tư”
(1)
. Tiến sĩ Vũ Bằng - Điều chỉnh pháp lý thị trường
1
tài chính. Giáo trình Luật tài chính Việt Nam – NXB Đại học Quốc Gia Hà

“Theo quy định của Ngân hàng nhà nước sau khi ban hành chỉ thị 03,
ngày 31-12-2007 là hạn chót để các ngân hàng báo cáo dư nợ cho vay đầu tư
chứng khoán và không được quá 3% trên tổng số dư nợ”
(2)
– Thanh Nguyên,
Ngân hàng làm khó chứng khoán, Tạp chí Nhịp cầu đầu tư – 2007, sè 44. Nh
vậy, sự điều chỉnh bằng biện pháp hành chính của Ngân hàng Nhà nước thông
qua chỉ thị 03 đã tác động nặng nề đến thị trường chứng khoán và tâm lý nhà
đầu tư. Bởi lẽ các Ngân hàng thương mại không thể trái quy định của Ngân
hàng Nhà nước, qua đây ta thấy được vai trò của ngân hàng đối với thị trường
tiền tệ hay thị trường phát hành chứng khoán là rất lớn.
b. Ở góc độ ngân hàng là nhà phân phối, bảo lãnh phát hành chứng khoán.
Ngân hàng thương mại có vai trò là một đại lý sơ cấp. Có chức năng,
nghĩa vụ mua hoặc chào bán chứng khoán của một tổ chức phát hành nhằm
thực hiện việc phân phối chứng khoán để hưởng lợi nhuận (phí chênh lệch).
Thông qua hoạt động bảo lãnh phát hành, Ngân hàng thương mại hỗ trợ
cho tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán
ra công chúng. Các công việc cụ thể nh là việc tư vấn khảo sát thị trường,
Marketing, giúp tổ chức phát hành trong việc xây dựng, hoàn chỉnh hồ sơ xin
phép phát hành.
Hoạt động bảo lãnh phát hành có thể là một trong các hình thức như:
bảo lãnh phát hành cố định, bảo lãnh phát hành với mức tối đa, bảo lãnh phát
hành tất cả hoặc không, bảo lãnh phát hành với hạng mục tối thiểu, theo
nguyên tắc thương lượng, hoặc đấu thầu cạnh tranh Thông thường ở nước
ta, phương thức bảo lãnh phát hành được sử dụng nhiều nhất là đối với trái
phiếu chính phủ, qua đâychúng ta thấy việc đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp của
Ngân hàng vào thị trường phát hành chứng khoán đều có ảnh hưởng nhất định
đến sự phát triển của thị trường tiền tệ.
3
c. Vai trò của ngân hàng trong việc phát hành giấy tờ có giá nhằm mục