CHƯƠNG 1: ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ
VÀ PHƯƠNGPHÁP CỦATÂM LÝ HỌC TỘI PHẠM
1. Sơ lược lịch sử phát triển của tâm lý học tội phạm
 !"#
$#%& !"## '($#%&'
$#%&)*!"# +,*-.(/0123
'$#%& !"#%4*-5$#(42
!617%(86*!*9:$'/05;6
$#%&*!"# '$$#%& !"#9(
!"# <,*-=> ,46!?2!6@
(AB%& !"#C#))5(D(
A, /
:;56"!61$#%& !"#8(# (
 %D!6@*-$#%&;'8*!"#
 E)7)5'%D$#%&%5"  
!"#/

 !"#$!%&
'(!)#*+(,-.) +
(/0123
2. Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lý học tội phạm
2.1. Đối tượng nghiên cứu của tâm lý học tội phạm
F*-$#%& !"#%(679G;
$'H
IJ6@*-6K1#()L"$#%&;'
56." !"# /M@!$L$#%&
" !"# 3&N5O!%(#P6'%5
56.@ !"#*H 9#>L+*=QG
(D5;$#%&86$@# (!"# >1/
IJ$6*!"# H6K*$#%&$
6*!"# E61$6*!"# )K

 !"#).D/
IJ98$#%&6G@!6!!?2!6@(7
 !"#/:983%(#P*-65'%D=QG$#
%&*!"# *(!"# ^O!@
)_=R!*9=@$#%&!>>46!?2
6#!6(AB%& !"#3@5;/
2
I$'=6!*9!6!$#%&6 $#%&!>>
" !?2!6@(7 !"#/:
56.A$'=6!*9!6!(6 $#%&VO
&K1#$#%&*!"# EK1#$#%&63#
!"#E#5@)6$A, ($#%&@.(
6K1#$#%&=R6$(*!# /
I]3!!V(@@%&%D$#%&$#%&
!6!%&('($#%& !"#3C#6!
)'V?`('(" G;@!6!%D/aC
)L%+'*-$#%& !"#3@#>GU%(#
P966@#*H$6("4!<+
*6!*9!6!$#%&6$$#%&3#/05;
$#%&6%" !"#^3!!V%(#!!O =
!*9!6!$#%&!6!%&*H$#%&*!6!$#%&
6=>;"!"#$<
3. Cỏc phng phỏp nghiờn cu ca tõm lý hc ti phm
F1@*-6@#>$#%& !"#B=>@
6!*9!6!$#%&*H!*9!6!56!*9
!6!?'@!*9!6!!`7!*9!6!65636
DAS %D!<a"3$#%& !"#3B=>#
!*9!6!K**H
3.1. Phng phỏp quan sỏt
Quan sát là sự tri giác có chủ định các biểu hiện bề ngoài của con ngời

làm chứng, khi khai báo tại cơ quan điều tra, họ có thể tích cực và chủ động.
Nhng tại phiên toà, sự chú ý của nhiều ngời có thể gây cho ngời làm chứng
tâm lý e ngại, làm cho họ trở nên thụ động hơn khi khai báo.
Từ những đặc thù trên, khi sử dụng phơng pháp này, ta cần chú ý
những vấn đề sau:
- Xác định rõ mục đích, nội dung và kế hoạch quan sát. Phơng pháp
quan sát thờng đạt hiệu quả cao khi ta đã có những giả thiết nhất định về đối
tợng, và quan sát là để kiểm tra giả thiết đó.
- Không nên để lộ cho đối tợng bị quan sát biết đợc mục đích của ngời
quan sát. Nếu họ biết đợc mục đích của ngời quan sát, họ có thể mất tự
nhiên, không thoải mái, thậm chí giả tạo, đóng kịch.
- Sự biểu hiện của tâm lý là rất đa dạng và phụ thuộc vào tình huống.
Do đó, ta cần tiến hành quan sát đối tợng nhiều lần trong những tình huống
khác nhau.
4
- Ghi chép kết quả quan sát một cách chi tiết, khách quan và không đ-
ợc có định kiến khi đánh giá đối tợng.
3.2. Phng phỏp phng vn cỏ nhõn
b`7%(!*9!6!D!4*!"# GC6
*V&#@/
c.!UG7!`7%(=d4'G
(.(#"e([#3d.V%"
GCG;`e/
0(!`7VO'&# 'V*H
IJ*(!`7*)$`(#"P(/
I:*-!VV"# 4Lfg(
*81-!6)**-`/
3.3. Phng phỏp nghiờn cu vn bn, ti liu, h s
:$#%& !"#+*6*B=>
WG;(%@h9/M7$'%(!*9!6!.#

làm chứng
- Thực nghiệm giáo dục là loại thực nghiệm nhằm phát triển, rèn luyện
hoặc uốn nắn những phẩm chất tâm lý nào đó ở đối tợng. Loại thực nghiệm
này đợc dùng trong quá trình giam giữ cải tạo phạm nhân.
- Thực nghiệm trong phòng thí nghiệm là những thực nghiệm nhằm
nghiên cứu những đặc điểm tâm lý nhất định, đợc tiến hành trong những
phòng đợc bố trí đặc biệt với những máy móc, thiết bị tinh vi.
Để kết quả rút ra từ phơng pháp thực nghiệm có đủ độ tin cậy, cần tiến
hành thực nghiệm nhiều lần và phối hợp với các phơng pháp khác.
3.5. Phng phỏp iu tra bng hi cỏ nhõn
b*9!6!G;`6$%(=# $`7%"K
# %*-C#D!&5
# 7(3/
iB=>!*9!6!('31# gD!*-
# &**%(&5/Fj3(%@
*9LA6V"kG;*=Rd*^!UG
G;$`6*-e.)*('!UG
# 6'@.5;^76(^436X
/
l(6!^O!)'$$#%&
A, (!"# >1K1#$#%&$6*
!"# /
6
3.6. Phng phỏp nghiờn cu sn phm ca hot ng
Tâm lý con ngời đợc biểu hiện trong hoạt động, đợc chất chứa vào
các sản phẩm hoạt động, trở thành những hiện tợng tâm lý tiềm tàng, tích
đọng trong đó.
Vì vậy, dựa vào việc phân tích kết quả, sản phẩm hoạt động có thể rút
ra những kết luận về tâm lý nhân cách của ngời đã làm ra sản phẩm đó.
Chẳng hạn, chúng tôi có thể thông qua bài thi của một học viên mà phán

!6!%&/J3%(# G !D7($#%&!6!%&
$#%&*!"# +*676L"$#%&;'
" !"# !"#C#O!"
ASAB(;"6=>*!"# 35;/
:$#%& !"#+3#5@K^ !"#(
./
:$#%& !"#+3#5@K^$#%&$
6$#%& <J3*-A$'==%&
%D6($#%&3/
4.2. Vai trũ ca tõm lý hc ti phm
:$#%& !"#3?%467
!?2 !"#/J)5;6765'%D
$#%&;'" !"# !"#,3!!V$
@5;6#K" ('/ Trên cơ sở nghiên cứu, làm rõ
nguyên nhân, điều kiện phạm tội, tâm lý học tội phạm giúp các cơ quan có
thẩm quyền đa ra đợc những chủ trơng, những biện pháp đúng đắn và có hiệu
quả trong việc phòng ngừa tội phạm, loại bỏ những yếu tố là nguyên nhân
phát sinh tội phạm trong lối sống của cá nhân và cộng đồng/
M@%(#PK1#$#%&*!"# )5'
%D$#%&G1@" !"# %4%(985
@X6!*9!6!D" ASAB(
;"6=>*!"# /Nghiên cứu làm rõ đặc điểm tâm lý, nhân
cách của bị can, bị cáo, của phạm nhân trong thời gian chấp hành án phạt tù
tại trại giam, ảnh hởng của điều kiện, hoàn cảnh sống ở trại giam đối với
phạm nhân cho phép ngời tiến hành tố tụng, giám thị và quản giáo trại giam
xây dựng chơng trình, những biện pháp tác động phù hợp, đảm bảo cho việc
hiện thực hoá mục đích của hoạt động giáo dục trong giai đoạn điều tra, xét
xử và đặc biệt là trong giai đoạn thi hành án/
:$#%& !"#O!66G 3W16!
=>6!*9!6!6 $#%&56.>63@

>4=$( O!6!%D/
IJ$64-![%()$636K1# L
4!-!6[#"65'!"#!6!%D46!?
`A, )$6('=QGXA, (;/
MD'$6*!"# %(.o

 !" #$ "
%&! '()$*+,"-$&. /"$
"0
F$'%(# 1.$64-![$63%@%"
X*6XA, D51#6.;#(3
(A$#!"#65@A, *-!6!%D.G;@/J)#
10
'$6*!"# 31%(D5;56.X;*8
$A, 56.#(63#65@A,
 4%(#"*h+%(@5;7'G4%`4
Xp%'@G;$6$/
2. Cấu trúc nhân cách người phạm tội
JAT#$6%(# U-!!-!)'*A*L
6W%(L7.7''6!61%@*6'
('$6*!"# /
Xu hướng3%*!61$6$6!612
$T*(%(=A*5X/*Gh#V
O%&*85#/
JV(`#,V6$%( %O['" 
_(6$/JV*7!!O(="/J3g%
@%XB!61;A7(!$!66XD7V/
JV(`#,V%(4D'36*4G`
#,#V#./0V*-D(63)
@4>*`#,V.3%(%-L/*_

/M.#>LLX!; Or(KG#94*5%"G7
7!D5;6*95VO1$'<
59 (:;4!<68*
G.*A, /:5*!"# *-.(98
65@#51#D%@%"6/J*!"# *3%
4%(#"4ND7L#KN6$/m
@#9;#V'#Vg*8>,!_#>
*!"# /
f"H6*-%*# #g!) !"#'@!
6!"#'1#///*4N@('4#'4G
('#1*8%"1O/
J#,#7&NOg(%)*
dV*6G;D*!"# 3%#7#6.*9
G;$4?1;* Xe/J#,!61%@%"
(#"G"%#"h/J3# 668,#7#
()6X$G;A, (#5@6u!(
%*/J)*!"# *D'43%&*8TON
12
3/J*D'V6G1@A*$6!61%@
[/
Tính cáchHF3%(@6 G1@5@(5T /
:L6*!"# 7%()*-!"# '@!6!"#
'1#*Gh#6SA7A/:6 *!"# 
A, *%(%@%"/c("!%"(=*%DA, GX!(
_G86#>L!;A, /iG4;=*"
*!6!%Dr(("!%=*%DG77!%^!;*9/
f"H
=!#+():6(9$(5
4///*%*G4_%D*LW9*8>#%#6#%-
6#=(L''U%D%**6R$#(G"3

 95/3W%>'31@( 
!"# (T7 !"#6!6!%D/JW%!AB!61
1@86kW!AO%(#5T$'@;#6 $#%&D!4
!>>" !"# /JW%('G1@P86*-!"# 
'@!!"# %2; #g!%-=>L@#% ///:'T2
%" !"#>18*!"# !616 L6kW!-!7
(W%'G@O!@6( !"# >1/
Về tình cảm và ý chíH06)*G.*.;#
*!"# *p(6.;#7!*.;#".;#
[##N(.;#L@S#!61/:3.;#"GX'6
##7W 9O['6(A, (" L
*/6*-!"# %436;#6%%*-'L
S ///6@GX'=V=VG866/6![#7&LL8
*!"# S#!61GX%76G86![#7&L/
:'6( !"# 86*-!"# %41@
L#>LL5'6.(\%&L%/:7;6K1#3
,O!*-g!>3W5'$#@( !"# 1"
*-#>L#./0GXGgGX#)GO*%.
%-#3*-r(7!D 1G;@UG;@h
G///
:(%(#(@G #KU17O$6L
%(khí chất/0L7*-AT#%('%5K^1V
14
*/:LUX*9L7,%(#3LX6 *(
;G(/:'56.@!"# ).
sWft;8@@#>L6$!;st%>@
VL73#.!-!@/a83)*
-!*!"# %"3)(s.*6A(G;Lt
*('#(#*K6GD#u1(565T T#
#./

!"#%V<e
JK!LN.t3!$46![#723)
![#7-![23![#74-![d*7'8)*
!"# #4% G4%D<e
JK!L<N.MH:$6%"('3(![#7
$#%&#(.7X,O['6$!"# d!"# =
O[';#AO.T4D6AO!"#==
e
>!.HWT61GXA$#"(K1#(!"# 
31(w%"$'H
K!4)NOF$'%(%"$63X*1
@PL>%-" !5@AB/:*AB=>"
A;5'@" !"# ( (('/*>
%-%($?(6$/J'$%" !"#('4
.#8 9>%-#(86$.($#>%-$6/Z"
$6('*31(KG@3%(%@ .(/
K!4.0OF$'%(%"$66![#71
.*LL_436 =?%-L6$GX"#L
5'6R$#(G"**6*B=>G"%
;5'A #$R;W#UX;#AOS#.
;#p(KG@%(6.;#7!*H.;#"[##kL@/
K!4)NJ.0OF$'%(%"$63! 
-!6K1#$66%"/
>!HW(&" !"# 31(n
%"
16
K!4(!O J*!"# '
@!4*+%()*6!"# /J)* 1$
66!"# %4*!6!%D(!"# %4*-(GC
6!*9!6!V>(85T UX/lGX6%V

P/QHi!61$#%&(T*= =V/
q !"#[#('4*%(#)!"#[#
6=Q=(9T*('(A7/cK'# %"
[## !"#6$+T*('# W/
P/RHi!61$#%&(T'/J)$#%&
(.(T# *1@76(
;6W!*9"!"# 7%(!;sg
!>t8"3W(;1!"# /ML=>HJ*3$#%&#%#.
XL46(;(+.#6>%-"('(
H2\%-=>(;T1#*-3Gj#WW=V\"(
;7D#LG77!(;1>%-/
i'6$6#\*!"# 31T# K;5'
%D**;5'%DAT6 /
i'6$6*!"# 1@>1*H
m6.'6$63G1@5V%('6"
.!61"6$%(# )[#3%!6
1$6&"3%#%@*)6XA,
 /*_L( g# @6X7X/c@6X3
*-6$3(3^A6XL%L$#%&*/lD'
3)65 *('%"43K3L6X
*6/+*)(3&6(!"# *-
X*G8# @6X7X/c@6X*!"# '#L
4!-!@6X4;V%!$=$/M.D'%(#P
)6XA, #(6$!X^A6X*-# '6$
6/
qK6+VDCH0LD*-(!;A,
 #.*!"# **%&=G()(G.*3)
6X;856."#>L!"# /J)'$(!"#
18
 *-OU%\(;*647'3%()G1

:'!6!%L($#%LRh")5
1#'@3?'D/q *C !"#
g%(*-Xr*9.!6191/
>TH/Z4#G( !"#*z5@#'$
(V !"#L%(8*()=X="%&;
!RG[#%('$3L75'X=R6$(*
!"# ///
:(!"# %4*-#5@!-!
{#4*I*!"# {/J*3'('^3
?(V(5'X7h!6 !"#oM7('
*-;5'6H
IM(,=Q %D5'%@)51#%D!
H51#7*-1@6V'64.Z4#G449/
Z4#G449C'$(V !"#L%(8*(
)=X="%&;!RG[#()KL$#%&*
!"# %('$3L75'X/Z4#G449HF)jT#
,3{9='{.{@6=>^%(4L{/m1#%D!
51#7=ZA*/
Ic(iTI4(|%49%,}~'$#%&
(•n'W3A, €••*!"# (€••*4!"#
 /c%DC6=7@W3A, 7;*8)*
 ="G.3 $#(".6/
I64.8‚qkO(8# **G;6,7'
C%@G=XQ#g1))*!"# *-9
3#**-;6/
J(''60cbZ(:Zc !"#fXCH04!;*
,%( !"# !"#43rT='/0$#%&(
!6!%L!!6#g&hD3(!"# (6'$
(!"# /:77%(8\416K1#D
*ƒ="VO'(3(+41K76#KA, (

 5%"L)6$(#4*/:56.3ƒ*
!61%@%".()![#7$#%L4!-!66
XA, *HL_L#%###D7V#*%?3X'
51#%V#;*8.;#D///:Zc%('6$
6/l3@!$L6'A, ;*8.()K
21
1#$#%L31=R6$*!"# 3&N75
/
:*%(6 ;*8F5#U7%((=*@*
*8!; 7!G3% +@**8%"D6%"4
6////:(=* +A, %4%(# $A, ;*86 
%$=(6#KA, %('65%(#;'**8.
;#()![#7$#%L(38# *7%()*
35@gG3 +)*43G;%N)(G7#,
(///
V0!#:7$50W#X'.HslQG?
G.t$#%LG$'6 @!$'S!LX///%(
'$G(5*6" !"# /F$'+%()
6 $''UD.;#%(#A3#?%?'A7
@**88ƒ*/J3+$'6*-6
!VB3**8G7#, ///$#%L4O!x
2G(/
Y;$55C4HZ%($A, !
%(#;'6![#7$#%&$6*!"# /F3%(#4
*>16$)$%"D4!-!
"(G A, 4D%-!61$6///FKG@%(
6 4%(#"2.*GV4L4D?3*
!"# !W36=>%V#(;3
W@%(#///:6 *9A7G"Gp()*A5/
:6 *!%(A,9*O/:6 6G6

.L*A'*@A, /
m6.A, 36$*-_GC65'!"#!6!%D/m6
.('7!"!S=(;*(*-G1@56#K9G;
H
I:@?A, E
I:!@#A, E
I:@@!E
I:LA, /
m6.A, 36$*-J(*A, 5$#=6_
23
(1#/:'Rh")3%@%"7X56.('/
J)33T6($#%&(A, %('$;'U-!
6![#7$#%&6$23;*8.($6
*!"# /
[*(5,0)&126$KG@
%(?" @!/:56.@?A,
 31A7@)3=)'$H
I6$43)![#7$#%&V#(?A, ?`8
/
I6$43V'kWkA;V1((?A,
 /
I6$4&*-V'K36 ?A, 
G;$/
J)3%(#;#LL6$@?A, 
45$#4O&4@#.46"[;9
6;4@/u6@#G;$%(#;'L4%D
&% %*G4%\>C=QGXL '6gD!
1///Z(#'U7O$6*"OV&L/
[(5,+5
:@!3%"3H3.!dL=>H

J)356.LA, %(#6$41L
@#%(#A7@#)G7h(#$R)6$
A, /lRL3(A, 6$/
:$'%()356.A, 36$33!!V;*8
56..($6*!"# /
25

Trích đoạn Nhóm tội phạm đơn giản Nhóm tội phạm có tổ chức Đặc điểm tõm lý của thủ lĩnh trong nhúm tội phạm Khớa cạnh tõm lý của người chưa thành niờn thực hiện hành vi phạm tộ Một số loại trẻ em chưa thành niờn có nguy cơ phạm tộ

---