Page 1 of 22 Learning Skills @ CSU
HƯỚNG DẪN VIẾT TIỂU LUẬN
Giới thiệu
Tiểu luận không đơn giản chỉ là những bài tập trong hoạt động nghiên cứu mà còn
là những bài tập về cách thức giao tiếp. Tiểu luận cho bạn cơ hội để chứng tỏ bạn có thể
làm được những gì; rằng bạn hiểu được câu hỏi đặt ra; hiểu được các vấn đề liên quan; và
rằng bạn đã đọc khá đầy đủ về các vấn đề đó. Tiểu luận cũng cho phép bạn thể hiện khả
năng suy nghĩ phân tích, và buộc bạn phải tuân theo một phương thức học tập sâu sắc và
hiệu quả. Chính bởi những lý do này mà các bài tiểu luận thường được chọn như một
hình thức để đánh giá ở các trường Đại học. Hình thức đánh giá này thường được lồng
ghép vào các bài tập trong từng giai đoạn của một môn học và trong các kỳ thi. Hầu hết
sinh viên sẽ được yêu cầu thể hiện khả năng học hỏi của mình thông qua hình thức đánh
giá này trong suốt chương trình đào tạo của họ.
Quy trình viết tiểu luận
Có một số bước mà các sinh viên cần nắm vững:
1. Phân
tích câu
hỏi
2.
Nghiên
cứu
Câu chủ đề 1
Thông tin nhằm chứng minh/hỗ trợ
Câu kết luận 1
Câu chủ đề 2
Thông tin nhằm chứng minh/hỗ trợ
Câu kết luận 2
Câu chủ đề 2
Thông tin nhằm chứng minh/hỗ trợ…
Câu kết luận 2
Kết luận
Nhắc lại ý chính của toàn bài
Tóm tắt những luận điểm
Page 3 of 22 Learning Skills @ CSU
Mỗi phần, mục giới thiệu, phần nội dung và kết luận, đều có mục đích cụ thể. Điều
này cũng có nghĩa là người đọc sẽ tìm kiếm những đặc điểm mong đợi trong mỗi phần
đó.
Một bài tiểu luận truyền thống không gồm các đề mục. Ngược lại nó sẽ gồm
những đoạn văn, và mỗi đoạn sẽ có ý hoặc mục đích lý luận riêng mà tác giả cần phải
làm rõ bằng việc sử dụng những câu chủ đề để chỉ rõ quan điểm của mình. Câu chủ đề
được đặt ở đầu đoạn văn.
Tuy nhiên, các giảng viên đã trở nên linh hoạt hơn trong những tiêu chí đặt ra cho
sinh viên và trong một số trường hợp đã cho phép sinh viên sử dụng các đề mục trong
những bài tiểu luận của mình. Các bài tiểu luận kiểu này thường được gọi là ‘’tiểu luận
theo dạng báo cáo”. Tốt nhất hãy luôn luôn hỏi giảng viên của bạn về việc họ có cho
phép sử dụng các tiêu đề hay không nếu bạn không chắc.
Nhiều sinh viên thấy rằng sử dụng tiêu đề có thể giúp họ cấu trúc bài tiểu luận cho
rõ ràng hơn. Nếu bạn cũng thấy điều này đúng nhưng giảng viên không cho phép bạn sử
dụng các đề mục, hãy sử dụng các đề mục khi viết nháp, và sau đó chuyển chúng thành
Đính kèm thêm một trang tiêu đề ghi rõ tên, MSSV, mã môn học và đề bài/câu
hỏi của tiểu luận.
Đánh số trang.
Sử dụng tiêu đề trên (heater) hoặc tiêu đề dưới (footer) để ghi tên và MSSV của
bạn ở từng trang.
Luôn luôn giữ một bản copy cho những bài tiểu luận của bạn. Giữ cả file và bản
in.
Page 5 of 22 Learning Skills @ CSU
Quan trọng nhất là sử dụng công cụ kiểm tra lỗi chính tả và ngữ pháp nhưng
hãy nhớ rằng công cụ này không thể giúp bạn tránh khỏi toàn bộ các lỗi này.
Bạn vẫn phải tự mình biên tập lại bài tiểu luận một cách cẩn thận.
Các bước viết một bài tiểu luận
Bước 1: Phân tích câu hỏi
Có một số câu hỏi mà bản thân nó đã chỉ ra nội dung và cấu trúc của một bài tiểu
luận. Đó thường là một câu hỏi dài, vì vậy đừng ái ngại khi bạn gặp phải một câu hỏi khá
dài.
Tuy nhiên, một số câu hỏi khác đòi hỏi bạn phải phân tích câu hỏi trước để xác
định hướng yêu cầu và mức độ phân tích cần thiết. Khi gặp dạng câu hỏi này tìm ra
những từ khóa trong câu hỏi sẽ giúp bạn trả lời tốt.
1. Tìm những từ có tính nội dung (content words) giúp chỉ ra bạn cần phải nghiên
cứu cái gì; có nghĩa là bạn sẽ được kỳ vọng viết về cái gì. Chú ý đến những từ chỉ ra:
Chủ đề chung – General topic (thường chỉ ra cho bạn một câu mở đầu thặt đắc cho
phần giới thiệu) và
Trọng tâm của câu hỏi – focus of the question (là điều mà giảng viên muốn bạn trả
lời cụ thể)
2. Lưu ý đến những từ chỉ ra công việc phải làm, hay có tính hướng dẫn. Thông
qua đó bạn sẽ biết mình phải tiếp cận câu hỏi như thế nào.
Những từ chỉ ra nhiệm vụ phải làm (task words) rất quan trọng bởi vì chúng xác
định mức độ phân tích hoặc suy nghĩ cần phải có. Ở mức cơ bản những từ chỉ ra nhiệm
diễn đàn. Số từ (không được chỉ ra ở đây) tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến việc bạn sẽ viết
bao nhiêu. Ví dụ, 1500 từ sẽ giới hạn số từ mà bạn phải viết rất nhiều. 5000 từ sẽ cho
bạn nhiều không gian hơn để thảo luận về câu hỏi từ một số góc độ. Cụm từ UAI cũng là
Page 7 of 22 Learning Skills @ CSU
một hướng dẫn thêm cho bạn bởi nó là một thuật ngữ mới được sử dụng gần đây để thay
thế cho thuật ngữ TER.
Những từ chỉ rõ nhiệm vụ phổ
biến
Mô tả
Phân tích Tìm những ý chính và chỉ ra chúng có
liên hệ với nhau như thế nào, chức năng
của chúng là gì và tại sao chúng quan
trọng
Bình luận Thảo luận, phê bình, hoặc diễn giải ý
nghĩa
So sánh Lưu ý những điểm tương tự hoặc khác
nhau mà bạn được yêu cầu so sánh
Đối chiếu So sánh bằng việc chỉ ra những khác
biệt
Phê bình Nhận định về ưu điểm của các lý thuyết
và những ý kiến hoặc về sự thật của
những nhận định này. Chứng minh
những điều này bằng việc thảo luận về
các bằng chứng. Không cần thiết phải
công kích. Thảo luận những ưu điểm và
khuyết điểm và kèm theo phân tích
riêng của bạn
Xác định Cho biết nghĩa chính thức của một từ,
hoặc tóm tắt
Minh họa Sử dụng một con số, biểu đồ hay ví dụ
(so sánh hoặc loại suy) để giải thích
hoặc làm rõ
Page 9 of 22 Learning Skills @ CSU
Diễn giải Khám phá và làm rõ nghĩa sử dụng các
ví dụ và nhận xét chủ quan
Chứng minh Cho một nhận định về việc tại sao bạn
nghĩ như vậy. Đưa ra những lý do cho
nhận định hoặc kết luận của bạn.
Lên danh sách Cho một danh sách chính xác bao gồm
các từ, câu hoặc nhận định được đánh
số. Giống như liệt kê.
Tóm tắt Cho một tóm tắt chung/mô tả bao gồm
những ý chính hỗ trợ bởi những ý nhỏ
hơn. Bỏ qua những chi tiết nhỏ
Chứng tỏ Chỉ ra bằng lý lẽ hoặc logic rằng điều
nào đó là đúng. Khẳng định bằng việc
đánh giá hoặc trích dẫn những bằng
chứng thực nghiệm hoặc đưa ra những
lý lẽ logic.
Liên hệ Chỉ ra những sự liên kết và chỉ ra rằng
một liên kết có thể dẫn đến, hoặc giống
những liên kết khác như thế nào
Phê bình Thẩm định một chủ đề nào đó một cách
có phê phán. Phân tích và nhận xét ngắn
gọn trong những điểm chính theo một
trình tự rõ ràng, nhất định
dẫn để giúp bạn. Ngoài ra, hãy liên hệ một thủ thư và nhờ tư vấn. Đừng mất thời gian vật
lộn với nó và cuối cùng chẳng đi đến đâu.
Page 11 of 22 Learning Skills @ CSU
Sau khi tìm được thông tin mà bạn cần, nhiệm vụ của bạn là ghi chú lại một cách
hiệu quả. Đừng sao chép y nguyên những phần cần thiết, hãy cố gắng viết bằng chính từ
ngữ của bạn, và hãy nhớ luôn luôn ghi lại tài liệu đã tham khảo kèm số trang. Bạn sẽ cần
đến những thông tin này nếu bạn quyết định sử dụng nó trong tiểu luận của mình.
Một số sinh viên gặp khó khăn ở bước nghiên cứu này. Họ tìm cách nghiên cứu
thật nhiều và cuối cùng thấy rằng mình có quá nhiều ghi chú làm cho họ dễ bị nhầm lẫn
và nản lòng. Nếu bạn ở trong số đó, hãy bắt đầu ngay việc lên kế hoạch sau đó chuyển
qua bước tiếp theo. Khi bạn đã có cái gì đó trên giấy bạn sẽ cảm thấy mình kiểm soát
được công việc, có thể nhìn thấy được những tiến bộ trong nỗ lực của mình, và trở nên
tập trung và làm việc có hiệu quả hơn.
Bước 3. Lên kế hoạch
Bây giờ bạn đã sẵn sàng với việc lên kế hoạch cho tiểu luận của mình. Nếu bạn đã
có kế hoạch sơ khởi, hãy xem lại và thêm những điểm mới hoặc bỏ bớt đi những gì mà
bạn đã tìm thấy hoặc nghĩ là không phù hợp.
Tuy nhiên lên kế hoạch không có nghĩa là thu thập thông tin một cách ngẫu nhiên
để hỗ trợ cho những lý lẽ của bạn. Lên kế hoạch liên quan đến việc nhóm hoặc phân loại
thông tin thành một loạt các quan điểm và xác định một trình tự thật khoa học để trình
bày những quan điểm của bạn. Bạn hãy hướng vào việc xây dựng một cấu trúc bài luận
khoa học, có tính liền mạch và rõ ràng. Những bước sau sẽ giúp bạn làm điều đó:
- Xác định ý chính: Có phải bạn bắt đầu nghiên cứu với một ý chính? Có phải bây
giờ ý chính đó đã thay đổi khi bạn nghiên cứu sâu hơn rồi không? Hay bạn đã đang tìm ra
một quan điểm chủ đạo để nghiên cứu? Cái gì là luận điểm hay quan điểm chủ đạo của
bạn? Nếu bạn không có quan điểm trước khi bắt đầu nghiên cứu tài liệu thì hãy bạn hãy
cố gắng có nó để giúp cho bạn trả lời câu hỏi. Hãy nhớ rằng, ý chính sẽ giúp bạn cấu trúc
bài viết của mình.
Page 12 of 22 Learning Skills @ CSU
luận.
Ý chính/quan điểm
chung: UAI là một
dự báo tin cậy cho
thành công của
trường đại học
Phần thân/Nội dung Có thể từ 6 – 8 đoạn trong
một bài luận đơn giản
Thành công là gì?
(Thành tựu học
thuật)
Cần cái gì để có
được một UAI tốt?
UAI có liên hệ đến
thành công về mặt
học thuật như thế
nào?
Các nghiên cứu cho
biết gì về mối liên hệ
giữa UAI và thành
công? Các đề tài
nghiên cứu?
Có ngoại lệ nào
không? Có những
quan điểm trái ngược
nhưng hợp lý không?
Kết luận 1
Tóm tắt các điểm
Bước 5. Biên tập
Page 15 of 22 Learning Skills @ CSU
Đây là bước cuối cùng trong quá trình viết một bài luận và là bước quan trọng.
Nếu không biên tập kỹ thì điểm số của bạn có thể bị ảnh hưởng dù bạn đã làm việc rất
tích cực. Hãy nhớ rằng, trình bày một cách chuyên nghiệp, rõ ràng và dễ hiểu trong việc
viết luận là chìa khóa đưa đến thành công. Hãy dành cho bạn thời gian để hoàn chỉnh
bước này. Nó có nghĩa là một sự khác biệt giữa điểm số đậu và rớt và điểm số đậu và đậu
cao.
McLaren (1997) đề cập đến hai bước biên tập: Biên tập tổng thể và biên tập chi
tiết. Biên tập chi tiết liên quan đến việc kiểm tra:
Chính tả, ngữ pháp và dấu chấm câu. Luôn luôn sử dụng công cụ kiểm tra ngữ
pháp và chính tả, nhưng hãy lưu ý rằng công cụ này có thể không giúp bạn tìm hết
được các lỗi mắc phải.
Trích dẫn các tài liệu tham khảo đúng và thống nhất. Việc trích dẫn tài liệu tham
khảo không đồng nhất có thể làm người đọc nghĩ rằng bạn đã không cẩn thận
trong việc trình bày. Biên tập tổng thể đề cập đến việc kiểm tra toàn bộ bài luận.
Hãy kiểm tra sự thống nhất và logic. Nói cách khác, bài viết của bạn có nghĩa
không? Người đọc có thấy dễ đọc hay không?
Hãy để bài luận của bạn sang một bên trong khoảng từ một đến hai ngày trước khi
bạn biên tập. Nếu không bạn sẽ có khuynh hướng đọc những gì mà bạn mong đợi hơn là
những gì mà bạn đã viết. Thông thường cách tốt nhất để biên tập công trình của bạn là
đọc thật lớn hoặc đọc nó cho ai đó nghe. Đưa bài viết của bạn cho một ai đó đọc.
Cuối cùng, tham khảo tiêu chí chấm bài trong phần tóm tắt yêu cầu của môn học và
bài đánh giá. Tham khảo hướng dẫn chung trong chủ đề “trình bày bài luận của bạn” trên
website hướng dẫn các kỹ năng học thuật nếu bạn vẫn còn chưa rõ về cách thức làm thế
nào để trình bày bài viết của bạn. Ít nhất bạn sẽ biết được những câu hỏi nào cần được
làm rõ bởi giáo viên của bạn.
Cấu trúc cơ bản của một bài luận
Page 16 of 22 Learning Skills @ CSU
công tại trường đại học.
Một số sinh viên có thể cho rằng đúng như vậy. Những bạn khác có thể tranh luận
rằng UAI là một chỉ số có ích nhưng không phải là một chỉ báo tin cậy. Một người có
suy nghĩ thấu đáo có thể đặt ra những chất vấn đối với khái niệm thành công và lý luận
rằng UAI liên hệ rất ít với sự thành công theo nghĩa rộng nhất của nó.
Nói cách khác, có thể có một số những ý chủ đạo hoặc quan điểm chung liên quan
đến một câu hỏi. Điều quan trọng là bạn phải chứng minh quan điểm của mình với
những bằng chứng dựa trên nghiên cứu của bạn. Ý chủ đạo/quan điểm chung của bạn là
sự thể hiện những gì mà bạn đã học.
Những câu thể hiện ý chủ đao/quan điểm chung (thesis statements) thường xuất
phát từ sự xem xét nhiều quan điểm trong nghiên cứu của bạn. Những câu thể hiện này
có thể được phát triển ở bất kỳ một điểm nào trong quá trình nghiên cứu, lên kế hoạch và
viết bài tiểu luận của bạn. Nếu bạn xác định một ý chủ đạo/quan điểm chung trước khi
bắt đầu nghiên cứu, hãy cẩn thận lưu ý rằng bạn vẫn còn đang trong giai đoạn ‘mở’ để
tiếp nhận rất nhiều quan điểm khác nhau mà bạn sắp sửa đọc. Có lẽ hầu hết các sinh viên
đều phát triển những câu thể hiện ý chủ đạo/quan điểm chung vào cuối giai đoạn nghiên
cứu của mình.
Câu thể hiện ý chủ đạo/quan điểm chung (thesis statement) và câu chủ đề (topic
sentence - câu mở đầu của từng đoạn) sẽ cung cấp một khung sườn cho bài tiểu luận.
Đối với người viết bài này, câu thể hiện ý chủ đạo/quan điểm chung:
Có vai trò như một công cụ hoạch định.
Giúp tác giả xác định được trọng tâm thực của bài viết và làm rõ mối quan hệ giữa
các ý tưởng.
Page 18 of 22 Learning Skills @ CSU
Trở thành một ‘cái móc’ mà người đọc có thể ‘treo’ những ý nhỏ hơn hoặc những
câu chủ đề cung cấp các bằng chứng để hỗ trợ cho các lý lẽ.
Dự đoán những câu hỏi liên quan đến chủ đề và cung cấp sợi chỉ kết nối các mảnh
thông tin.
Việc sử dụng tốt những câu chủ đề ở đầu các đoạn và
Cấu trúc đoạn văn chính xác là quan trọng.
Câu đầu tiên của mỗi đoạn, thường được nhắc đến như là câu chủ đề, giới thiệu về
đoạn văn bằng cách chỉ ra và tóm tắt những điểm chính trong đoạn văn. Những câu chủ
đề thường bao gồm những tín hiệu chuyển đoạn nhằm giúp tạo ra sự chuyển đổi một cách
trơn tru từ đoạn văn này sang đoạn kế tiếp. Câu đầu tiên này nên chuyển tải đến người
đọc quan điểm mà bạn đang muốn làm rõ và đoạn văn này có liên hệ đến câu hỏi như thế
nào. Thực chất, nếu người đọc lướt qua những câu chủ đề, họ nên biết được một phác họa
tổng thể về toàn bộ bài luận. Bức phác họa này sẽ cho thấy sự tiến triển logic của những
quan điểm mà bạn đang làm rõ. Sự thiếu vắng những câu chủ đề sẽ làm cho người đọc tự
hỏi là bạn đang cố gắng diễn đạt điều gì và tại sao lại như vậy, cuối cùng sẽ làm cho
người đọc cảm thấy hoang mang.
Việc cắm mốc chỉ đường không chỉ giới hạn đối với những câu chủ đề. Việc cắm
mốc trong từng đoạn văn cũng sẽ giúp hỗ trợ người đọc. Ví dụ sau đây sẽ minh họa tính
hữu dụng của những công cụ chỉ đường này (phần in đậm)
Cuối cùng, cũng như tất cả những mô hình học tập khác, quy trình dung nạp thông
tin cũng có những giới hạn. Chẳng hạn, mô hình này cho thấy rằng việc suy nghĩ và lĩnh
hội diễn ra trong một hình thức tiến triển mang tính tuyến tính, trong khi chúng ta biết
rằng việc suy nghĩ và lĩnh hội phức tạp hơn quá trình này. Hơn nữa, mô hình này không
giải thích được động lực, những cảm xúc và sự tương tác về mặt xã hội như là những
nhân tố tác động đến quá trình học hỏi. Dù sao đi nữa, mô hình này đã cho các giáo viên
nhiều điểm xuất phát để xem xét liệu thông tin có thể được cấu trúc như thế nào vào quá
trình này để tạo điều kiện thuận lợi cho việc học.
Page 20 of 22 Learning Skills @ CSU
Ref: The University of New England http://www.une.edu.au/tlc/alo/paragraph7.htm
Những đoạn văn hiệu quả sẽ có ba tính chất quan trọng
Tính thống nhất: khi chúng tập trung vào một ý chính
Thể hiện sự phát triển: diễn ra trong các ý tưởng được tỉ mỉ hóa trong một đoạn
văn. Sự tỉ mỉ này thường bao gồm những bằng chứng mà bạn phải thu thập từ nghiên cứu
Maidenhead: Open University Press.
McLaren, S. (1997). Easy writer. Glebe, NSW: Pascal Press
Additional web resources
You can google for other sites by typing, for example, ‘essay writing’ as the search term,
but try to ensure the
sites you use are reliable sites.
The University of New England website http://www.une.edu.au/tlc/alo/index.htm is an
excellent interactive site. It
includes a number of examples, which further illustrate the points you have just read.
The University of New South Wales http://www.lc.unsw.edu.au/olib.html has another
good site and also includes
some useful alternative expressions when trying to integrate references into your work.
How else might you say:
Smith (2004) said …? Look in Writing: Elements of style.
OWL at Purdue University
http://owl.english.purdue.edu/handouts/general/gl_transition.html provides another
good summary of transition signals. Stylistic variation will enhance your work.
The University of Toronto site http://www.utoronto.ca/writing/essay.html includes some
very interesting writing
tips including practices of good writers and links to other universities for various topics
including overcoming
writers block at OWL, Purdue University
The University of South Australia
http://www.unisanet.unisa.edu.au/learningconnection/students/lrnsvcs/ass.asp#writ
Page 22 of 22 Learning Skills @ CSU
James Cook University http://www.jcu.edu.au/studying/services/studyskills/essay/ are
two more good sites.