1
TRNG I HC M TP.H CHÍ MINH
CHNG TRÌNH ÀO TO C BIT
KHÓA LUN TT NGHIP
NGÀNH: QUN TR KINH DOANH – QUN TR
MARKETING
NGHIÊN CU S HÀI LÒNG CA
KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN I VI DCH
V NH TMCP BN VIT,
CN TP.HCM SVTH: TRN TH TUYT VÂN
MSSV: 0954012605
NGÀNH: QTKD – QT MARKETING
GVHD: TS.TRNH THÙY ANH
Thành ph H Chí Minh - 2013
i
LI CM N
hoàn thành khóa lun tt nghip này, ngoài s n lc ca bn thân, tôi trân trng gi
li cm n sâu sc đn:
Tin s Trnh Thùy Anh, ngi đã tn tình hng dn tôi trong sut quá trình thc hin
khóa lun.
Các cô chú, anh ch đang công tác ti NH TMCP Bn Vit đã quan tâm, giúp đ, tin
tng to điu kin cho tôi tip xúc vi hot đng ca NH.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
iii
DANH MC CÁC T VIT TT
1. ACB: NH Thng mi C phn Á Châu
2. ATM: Máy rút tin t đng
3. FDI: u t trc tip Nc ngoài
4. FSQ: Mô hình cht lng chc nng
5. FTSQ: Mô hình cht lng chc nng, k thut & hình nh Doanh nghip
6. HSBC: Ngân hàng Hng Kông và Thng Hi
7. NH: Ngân hàng
8. SERVQUAL: Mô hình cht lng dch v
9. SERVPERF: Mô hình cht lng dch v thc hin
10. TMCP: Thng Mi C Phn
11. TSQ: Mô hình cht lng k thut
12. VN: Vit Nam
13. WTO: T chc Thng mi th gii iv
MC LC
Contents
GII THIU 1
1.6.2 Nghiên cu đnh lng 19
1.7 KT LUN CHNG 20
CHNG 2: HOT NG DCH V NH TMCP BN VIT 21
1.1 Tng quan NH Thng mi C phn Bn Vit 21
1.2 Quá trình hình thành và phát trin ca NH Bn Vit 21
1.3 KHÓ KHN TRONG GIAI ON PHÁT TRIN 23
1.4 HOT NG DCH V NH TMCP BN VIT 26
1.5 KT LUN CHNG 31
CHNG 3: KT QU NGHIÊN CU 32
1.1 PHÂN TÍCH MÔ T 32
1.1.1 Xác đnh nhu cu khách hàng 32
1.1.2 Các nhân t tác đng đn s hài lòng khách hàng 32
1.1.3 o lng s hài lòng ca khách hàng 33
1.2 PHÂN TÍCH THANG O 34
1.2.1 Cronbach’s alpha 34
1.2.2 Phân tích nhân t 35
1.3 MÔ HÌNH TNG QUÁT 37
1.3.1 Mô hình nghiên cu 37
1.3.2 Các gi thuyt 37
1.4 PHÂN TÍCH HI QUY 37
1.5 KT QU NGHIÊN CU 39
1.5.1 Xác đnh nhu cu khách hàng 39
1.5.2 Các nhân t tác đng đn s hài lòng khách hàng 40
1.5.3 o lng s hài lòng ca khách hàng 42
1.6 KT LUN CHNG 42
CHNG 4: MT S GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG DCH V TI NH TMCP
BN VIT 43
4.1 M BO TÍNH CNH TRANH V GIÁ 43
4.2 CNG C HÌNH NH NGÂN HÀNG 45
4.2.1 Phát huy các đóng góp vì xã hi và cng đng 45
viii
DANH MC HÌNH
Hình 1.1: Quan h gia cht lng dch v và s hài lòng khách hàng (Spreng và
Mackoy, 1996)
Hình 1.2: Mô hình cht lng dch v ca GrÖnroos, 1984
Hình 1.3: Mô hình các nhân t tác đng đn s hài lòng khách hàng
Hình 2.1: T l s dng các NH ti ba thành ph chính ca Vit Nam
Hình 3.1: Mô hình nghiên cu hiu chnh
Hình 3.2: Các nhân t tác đng đn s hài lòng khách hàng
Hình 4.1: Minh ha lãi sut theo bc thang tin gi NH HSBC
Hình 4.2: K hoch chng trình “Cam kt mang li mt th h thanh niên VN t tin
1
GII THIU
LÝ DO CHN TÀI
Khoa hc công ngh tin b không ngng, kinh t ngày càng phát trin đã kéo theo th
trng NH ti Vit Nam ngày càng không ngng phát trin mnh và ngày càng tr lên
khc lit. Th trng NH Vit Nam đc đánh giá còn rt tr và nhiu c hi phát trin, là
vùng đt giàu tim nng trong mt nhiu nhà đu t nc ngoài. Hin Vit Nam có 2 NH
chính sách, 5 NH thng mi (NHTM) Nhà nc, 37 NHTM c phn, 5 NH 100% vn
nc ngoài, 5 NH liên doanh và 48 chi nhánh NH nc ngoài cung c
p các dch v tài
chính đa dng cho khách hàng la chn. Bên cnh đó khách hàng ngày nay d dàng tip
cn vi ngun thông tin, so sánh, đánh giá và tr thành ngi tuyên truyn, đm bo cho
uy tín NH. Do đó khách hàng ngày càng khó tính hn trong vic la chn sn phm, dch
v cho mình và vic đm bo cht lng dch v làm hài lòng khách hàng ngày càng quan
trng đi vi s phát trin ca mt NH
Trong s cnh tranh khc lit
khi s dng dch v. Vi mc tiêu chung đã nêu, nghiên cu phân tách thành 3 mc tiêu
c th nh sau:
Xác đnh mong mun chính yu ca khách hàng khi s dng dch v NH.
Nghiên cu s góp phn xác đn nhu cu khách hàng khi s dng các dch v ti NH nh
tc đ thc hin giao dch, mc giá, s chuyên nghip, uy tín,….
Xác đnh các nhân t nh hng đn s hài lòng khách hàng khi s dng dch v
ti NH TMCP Bn Vit.
Nghiên cu giúp ch ra các nhân t nh hng và mc đ nh hng ca chúng đn s
hài lòng khách hàng nh s thun tin, mng li giao dch, hình nh NH, nhân viên,….
ánh giá mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi các sn phm, dch v NH.
Câu hi nghiên cu:
a) Khách hàng có nhng mong mun, nhu cu gì khi s dng dch v NH?
b) Mc đ hài lòng hin ti ca khách hàng nh th nào?
c) Nhng nhân t nào có nh hng ln đn s hài lòng ca khách hàng đang s dng
dch v?
PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Phng pháp thng kê: thu thp và x lý thông tin qua 2 ngun: Dùng d liu và tài liu
ca NH Thng mi C phn Bn Vit và thu thp thông tin t sách báo, các phng tin
truyn thông, các t chc hip hi có liên quan.
Phng pháp thm dò: quan sát thc t, tìm hiu các nghip v c th ti NH.
Phng pháp qui np kt hp vi phng pháp phân tích, so sánh s liu.
Phng pháp nghiên cu đnh tính, nghiên cu đnh lng, nghiên cu phân tích theo mô
hình GrÖnroos áp dng cho dch v trong ngành NH bán l
PHM VI NGHIÊN CU
i tng nghiên cu: nhóm khách hàng cá nhân đang s dng dch v NH.
Phm vi nghiên cu: các cá nhân s dng sn phm và dch v ca NH TMCP Bn Vit,
chi nhánh TP.HCM.
3
hàng mi có th c
m nhn và đánh giá cht lng dch v mt cách đúng đn nht.
Tính không đng nht (heterogeneous)
Vic thc hin dch v thng khác nhau tùy thuc vào cách thc phc v, nhà cung cp
dch v, ngi phc v, thi gian thc hin, lnh vc, đi tng và đa đim phc v. Hn
th, cùng mt loi dch v cng có nhiu mc đ thc hin t “cao cp”, “ph thông” đn
“th cp”. Vì vy, vic đánh giá cht lng dch v hoàn ho hay yu kém khó có th xác
đnh da vo mt thc đo chun mà phi xét đn nhiu yu t liên quan khác trong
trng hp c th.
Tính không th tách ri (inseparable)
Tính không th tách ri ca dch v th hin vic khó th phân chia dch v thành hai
giai đon rch ròi là giai đon sn xut (production) và giai đon s dng (consumption).
S to thành và s dng dch v thông thng din ra dng thi cùng lúc vi nhau. Nu
hàng hóa thng đc sn xut, lu kho, phân phi và sau cùng mi giao đn ngi tiêu
5
dùng thì dch v đc to ra và s dng ngay trong sut quá trình to ra đó. i vi sn
phm hàng hóa, khách hàng ch s dng sn phm giai đon cui cùng (end-users), còn
đi vi dch v, khách hàng đng hành trong sut hoc mt phn ca quá trình to ra dch
v. Nói cách khác, s gn lin ca hai quá trình này làm cho dch v tr nên hoàn tt.
Tính không th ct tr (unstored)
Dch v không th ct tr, lu kho ri đem bán nh hàng hóa khác. Chúng ta có th u
tiên thc hin dch v theo th t trc sau nhng không th đem ct dch v ri sau đó
đem ra s dng vì dch v thc hin xong là ht, không th đ dành cho vic “tái s dng”
hay “phc hi” li. Chính vì vy, dch v là sn phm đc s dng khi to thành và k
t
thúc ngay sau đó.
1.1.3 Cht lng dch v
Khái nim cht lng dch v
Tính cung ng (Process or supply led)
Cht lng dch v gn lin vi quá trình thc hin/chuyn giao dch v đn khách hàng.
Do đó, vic trin khai dch v, phong thái phc v, và cách cung ng dch v s quyt
đnh cht lng dch v tt hay xu. ây là yu t bên trong ph thuc vào s biu hin
ca nhà cung cp dch v. Chính vì th, đ nâng cao cht lng dch v, nhà cung cp
dch v trc tiên cn phi bit ci thin yu t ni ti này đ to thành th mnh lâu dài
ca chính mình trong hot đng cung cp dch v cho khách hàng.
Tính tha mãn nhu cu (Customer led)
Dch v
to ra nhm đáp ng nhu cu khách hàng. Do đó, cht lng dch v nht thit
phi tha mãn nhu cu khách hàng và ly yêu cu ca khách hàng làm cn c đ ci thin
cht lng dch v. Nu khách hàng cm thy dch v không đáp ng đc nhu cu ca
mình thì h s không hài lòng vi cht lng dch v mà h nhn đc. Mi n
lc s vô
ích nu cung cp các dch v mà khách hàng đánh giá là không có giá tr.
Tính to ra giá tr (Value led)
Dch v không sn sinh ra giá tr nào đc xem nh là không có cht lng. Doanh
nghip to ra giá tr và khách hàng là đi tng tip nhn nhng giá tr đó. Vì vy vic
xem xét cht lng dch v hay c th hn là các giá tr đem li cho khách hàng ph
thuc vào đánh giá ca khách hàng ch không phi c
a doanh nghip. Thông thng,
khách hàng đón nhn nhng giá tr dch v mang li và so sánh chúng vi nhng gì h
mong đi s nhn đc. Dch v cht lng cao là dch v to ra các giá tr không ch đáp
ng nhu cu khách hàng mà còn vut hn hn các mong mun ca khách hàng và làm
cho doanh nghip ca bn ni bt hn đi th cnh tranh. Do đó, tính to ra giá tr là đc
đim c
bn và là nn tng cho vic xây dng và phát trin cht lng dch v ca doanh
nghip.
1.1.4 Quan h gia cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng
Cht lng dch v là nhân t tác đng nhiu nht đn s hài lòng ca khách hàng
yu t này hn.
Vic tìm hiu s khác bit này s giúp chúng ta hn ch đc s nhm ln gia vic
xác đnh các nhân t quyt đnh cht lng dch v và các nhân t tác đng đn s hài
lòng khách hàng. 8
1.2 MÔ HÌNH CHT LNG DCH V TRONG NH BÁN L
1.2.1 Mô hình FSQ and TSQ (GrÖnroos,1984)
Theo GrÖnroos, cht lng dch v đc xem xét da trên hai tiêu chí là cht lng chc
nng (FSQ: Functional Service Quality) và cht lng k thut (TSQ: Technical Service
Quality) và cht lng dch v b tác đng mnh m bi hình nh doanh nghip
(corporate image). Nh vy, GrÖnroos đã đa ra 3 nhân t nh hng đn cht lng
dch v là cht lng chc nng, cht lng k thut và hình nh doanh nghip (gi t
t là
mô hình FTSQ).
Hình 1.2: Mô hình cht lng dch v ca GrÖnroos, 1984
Cht lng k thut
ây là cht lng khách hàng nhn đc thông qua vic tip xúc vi doanh nghip và
đc cm nhn quan trng đi vi khách hàng. Nói cách khác, cht lng k thut là kt
qu ca quá trình tng tác gia doanh nghip và khách hàng mà đó doanh nghip cung
cp dch v và khách hàng tip nhn dch v đó. Có 5 tiêu chí đ
đánh giá nhân t này:
Kh nng gii quyt vn đ
K nng chuyên môn
Trình đ tác nghip
Trang thit b hin đi
H thng lu tr thông tin
nghip tt đp và bn vng hn. Tuy nhiên, mc đ nh hng nhiu hay ít ph thuc
vào tng doanh nghip c th.
i vi nhng nghiên cu v s hài lòng khách hàng trong lnh vc NH thì mô hình cht
lng k thut và cht lng chc nng ca GrÖnroos t ra hp lý hn so vi mô hình
SERVQUAL (Lassar et al, 1998) bi nhng lý do sau:
Mt là, mô hình FTSQ tp trung hai khía c
nh chính ca cht lng dch v là cht lng
chc nng (doanh nghip thc hin dch v nh th nào) và cht lng k thut (doanh
nghip cung cp dch v gì). NH là lnh vc đòi hi s giao tip, liên lc thng xuyên
gia khách hàng và nhân viên NH (high-contact service) nên quá trình thc hin dch v
nh th nào đc bit quan trng đi vi khách hàng trong vic đánh giá cht l
ng dch
v. Trong khi đó mô hình SERVQUAL không phân tích đn vic NH cung cp dch v gì
và cung cp dch v nh th nào.
Hai là, khi các NH cùng cung cp các dch v ging nhau và ít xy ra sai sót thì khách
hàng s chú ý nhiu hn đn quá trình thc hin dch v nh th nào đ t đó đánh giá
cht lng dch v ca NH. i vi vic trin khai các dch v cao cp cho khách hàng
thì yu t ch
t lng chc nng càng tr nên quan trng hn na vì nó khng đnh đng
10
cp ca nhà cung cp dch v và đánh du s khác bit gia doanh nghip vi các đi th
khác.
Ba là, mt s tiêu chí đo lng ca mô hình SERVQUAL cng đc xem xét trong mô
hình FTSQ thông qua các thang đo nghiên cu giúp cho vic phân tích cht lng dch v
mang tính kh thi và hp lý hn
1.2.2 Mô hình SERVQUAL (Parasuraman, 1988)
ây là mô hình nghiên cu cht lng dch v ph bin và đc áp dng nhiu nht trong
các nghiên cu marketing. Theo Parasuraman, cht lng dch v không th xác đnh
NH có đng dây nóng phc v khách hàng 24/24.
NH luôn c gng gii quyt khó khn cho khách hàng.
Tính hu hình
Tính hu hình chính là hình nh bên ngoài ca các c s vt cht, thit b, máy móc,
phong thái ca đi ng nhân viên, tài liu, sách hng dn và h thng thông tin liên lc
ca NH. Nói mt cách tng quát tt c nhng gì mà khách hàng nhìn thy trc tip đc
bng mt và các giác quan thì đu có th tác đng đn yu t này:
NH có c s vt cht đy đ.
NH có trang thit b và máy móc hin đi.
Nhân viên NH trông rt chuyên nghip và n mc đp.
NH sp xp các quy giao dch, các bng biu tin li cho khách hàng.
Tính đm bo
ây là yu t to nên s tín nhim, tin tng cho khách hàng đc cm nhn thông qua
s phc v chuyên nghi
p, kin thc chuyên môn gii, phong thái lch thip và kh nng
giao tip tt, nh đó, khách hàng cm thy an tâm mi khi s dng dch v ca NH:
Nhân viên NH phc v khách hàng lch thip, nhã nhn.
Chng t giao dch rõ ràng và d hiu.
Nhân viên NH luôn cung cp các thông tin dch v cn thit cho khách hàng.
Nhân viên NH tr li chính xác và rõ ràng các thc mc ca khách hàng.
Tính cm thông
Tính cm thông chính là s quan tâm, ch
m sóc khách hàng ân cn, dành cho khách hàng
s đi x chu đáo tt nht có th giúp cho khách hàng cm thy mình luôn đc đón tip
nng hu mi lúc mi ni. Yu t con ngi là phn ct lõi to nên s thành công này và
s quan tâm ca NH đi vi khách hàng càng nhiu thì s cm thông s càng tng:
Nhân viên NH chú ý đn nhu cu ca tng khách hàng.
Khách hàng không phi xp hàng lâu đ đc phc v.
NH có đa đim giao dch thun tin cho khách hàng.
NH có h thng ATM hin đi và d s dng.
nh hng ca giá c đn s hài lòng ca khách hàng
Giá c là hình thc biu hin đng tin ca giá tr hàng hóa và dch v đc xác đnh da
trên giá tr s dng và cm nhn ca khách hàng v sn phm, dch v mà mình s dng.
Khách hàng không nht thit phi mua sn phm, dch v có cht lng cao nht mà h s
mua nhng sn phm, d
ch v đem li cho h s hài lòng nhiu nht. Chính vì vy, nhng
nhân t nh cm nhn ca khách hàng v giá và chi phí (chi phí s dng) không nh
hng đn cht lng dch v nhng s tác đng đn s hài lòng ca khách hàng (Cronin
và Taylor, 1992).
Trong nhiu nghiên cu v s hài lòng ca khách hàng trc đây, tác đng ca yu t giá
c ít đc chú ý đn so vi các tiêu chí khác (Voss et at., 1998). Tuy nhiên, cùng vi s
cnh tranh ngày càng mnh m ca th trng và các thay đi trong nhn đnh ca khách
13
hàng v sn phm, dch v, các nhà nghiên cu đã xác đnh rng giá c và s hài lòng
khách hàng có mi quan h sâu sc vi nhau (Patterson et al., 1997). Do đó, nu không
xét đn nhân t này thì vic nghiên cu v s hài lòng khách hàng s thiu tính chính xác.
Quan h gia lng giá c, giá tr và giá c cm nhn
Khi mua sn phm, dch v, khách hàng phi tr mt chi phí nào đó đ đi li giá tr s
dng mà mình cn. Nh vy, chi phí đó đc gi là giá c đánh đi đ có đc giá tr
mong mun t sn phm, dch v. Ch khi nào khách hàng cm nhn cht lng dch v
(perceived service quality) có đc nhiu hn so vi chi phí s dng (perceived price) thì
giá c đc xem là cnh tranh và khách hàng s hài lòng. Ngc li, khách hàng s t ra
không hài lòng vì cm thy mình phi tr nhiu hn so vi nhng gì nhn đc và giá c
trong trng hp này s tác đng tiêu cc đn s hài lòng ca khách hàng.
ây là mi quan h gia lng giá c, giá tr và giá c cm nhn. Tuy nhiên, chính giá c
cm nhn mi là nhân t tác đng đn s hài lòng ca khách hàng. Có th lng giá c b
và mong đi ca
khách hàng đc xem xét d trên ba mc đ sau đây:
Nu kt qu nhn đc ít hn mong đi thì khách hàng s cm thy không hài
lòng.
Nu kt qu nhn đc ging nh mong đi thì khách hàng s hài lòng.
Nu kt qu nhn đc nhiu hn mong đi thì khách hàng s rt hài lòng và thích
thú vi dch v đó.
Trong khi đó, Oliva, Oliver, và Bearden (1995) thì li cho rng s hài lòng ca khách
hàng là mt nhim v ca doanh nghip th hin qua mi quan h gia nhng giá tr ca
sn phm, dch v đó so vi nhng mong đi trc đó ca khách hàng v chúng. Rõ ràng
dù có nhiu khái nim khác nhau nhng đnh ngha v s hài lòng ca khách hàng luôn
gn lin vi nhng yu t sau:
Tình cm/thái đ đi vi nhà cung cp dch v
Mong đi ca khách hàng v kh nng đáp ng nhu cu t nhà cung cp dch v
Kt qu thc hin dch v/Các giá tr do dch v mang li
Ý đnh sn sàng tip tc s dng dch v
1.3 MÔ HÌNH NGHIÊN CU
1.3.1 Mô hình nghiên cu các nhân t tác đng đn s hài lòng
khách hàng
Xut phát t nhng u và nhc đim đã phân tích tng mô hình, mô hình SERVQUAL
và FTSQ là c s tham kho đ có th đa ra mô hình nghiên cu ca lun vn. Trc
nht, khi thit lp mô hình, đ tài vn xem xét yu t then cht tác đng đn s hài lòng
khách hàng là cht lng dch v (6 nhân t: S hu hình, Phong cách phc v, s
thun tin, S tín nhim, Danh m
c phc v, Tip xúc khách hàng), k đn là yu t
Giá c, và sau cùng là Hình nh doanh nghip vi các tiêu chí, và thang đo s dng
mang tính tng hp và đc điu chnh c th hn. Mô hình nghiên cu đc thit lp
nh sau:
cung cp dch v n lc ci tin cht lng dch v ngày càng tr nên hoàn thin hn.
Hài lòng n đnh (Stable customer satisfaction): i vi nhng khách hàng có s hài lòng
n đnh, h s thy tho
i mái và hài lòng nhng gì đang din ra và không mun có s thay
đi trong cách cung cp dch v ca doanh nghip. Vì vy, nhng khách hàng này t ra d
chu, có s tin tng cao đi vi doanh nghip và rt sn lòng tip tc s dng dch v
ca doanh nghip.
Hài lòng th đng (Resigned customer satisfaction): nhng khách hàng có s hài lòng th
đng ít tin tng vào doanh nghip và h cho rng rt khó đ doanh nghip có th ci
thin đ
c cht lng dch v và thay đi theo yêu cu ca mình. H cm thy hài lòng
không phi vì doanh nghip tha mãn hoàn toàn nhu cu ca h mà vì h ngh rng s
không th nào yêu cu doanh nghip ci thin tt hn na. Vì vy, h s không tích cc
đóng góp ý kin hay t ra th vi nhng n lc ci tin ca doanh nghip.
Ngoài vic phân loi s hài lòng ca khách hàng, Bernd Stauss và Patricia Neuhaus cng
khng đnh rng mc đ hài lòng cng nh hng rt ln đn hành vi khách hàng. Ngay
c khi khách hàng có cùng s hài lòng tích cc đi vi doanh nghip nhng mc đ hài
lòng ch mc “hài lòng” thì h cng có th tìm đn các doanh nghip khác và không
tip tc s dng dch v ca doanh nghip. Ch nhng khách hàng có mc đ hài lòng cao
nht “rt hài lòng” thì h chc chn s là nh
ng khách hàng trung thành và luôn ng h
doanh nghip.
Vì vy, khi nghiên cu v s hài lòng khách hàng, doanh nghip cn chú ý giúp h cm
thy hoàn toàn hài lòng đi vi dch v. i vi nhng khách hàng hài lòng chung chung
thì h có th ri b doanh nghip bt c lúc nào trong khi nhóm khách hàng cm nhn
“hoàn toàn hài lòng” thì s là nhng khách hàng trung thành ca doanh nghip.
Mô hình đo lng s hài lòng ca khách hàng
đo lng s hài lòng ca khách hàng, rt nhiu tác gi nh Hausknecht, 1990; Heskett
et al, 1994; Jones và Sasser, 1995; Terrence Levesque và Gordon H.G McDougall, 1996)
đã