Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
Mục lục
A. MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
II. Giới hạn đề tài
III. Tài liệu tham khảo
IV. Điều kiện hỗ trợ
V. Tính mới của đề tài
B. NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận
II. Thực trạng
1. Về mặt thuận lợi
2. Về mặt khó khăn
III. Biện pháp thực hiện.
IV. Phương pháp giải bài tập Vật Lí
1. Bài tập định lượng
2. Bài tập định tính
C. KẾT LUẬN
Trang 2
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
Đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN
VỀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP ĐIỆN
TRONG MỘT TIẾT HỌC VẬT LÝ 7
A. MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài:
- Xuất phát từ thực tế giảng dạy. Môn vật lí là một môn học tương đối khó
đối với học sinh. Do đó đối với giáo viên cần phải có những biện pháp khắc sâu
kiến thức cho học sinh, nhất là ở tiết bài tập.
- Phương pháp dạy học mới, học sinh được đặt vào vị trí trung tâm, bản thân
V. Tính mới của đề tài:
Đề tài giúp cho học sinh khắc sâu được kiến thức. Giúp học sinh dễ dàng
nhận biết được từng dạng mạch điện và không bị nhằm lẫn công thức để áp dụng
cho từng dạng đoạn mạch điện.
B. NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận:
- Nhiệm vụ của người giáo viên dạy vật lí là phải truyền đạt cho học sinh
những kiến thức căn bản, có hệ thống về chương Điện học. Chương Điện học này
nó được học xuyên suốt trong các cấp học sau này. Do đó việc giải bài tập ở phần
Điện học nó có vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp học sinh nắm được kiến
thức Vật Lí ở phần Điện học được vững hơn. Qua việc giải bài tập này giúp cho
học sinh củng cố và đào sâu kiến thức nhiều hơn và giúp học sinh ôn tập hệ thống
hóa kiến thức.
- Ở chương điện học này có liên quan trong đời sống thực tế rất nhiều, nhiều
học sinh còn mơ hồ về phần này, khó hiểu, khó vận dụng vào bài tập, cho nên kết
quả học tập của học sinh yếu hẳn đi.
- Qua việc hướng dẫn học sinh về phương pháp giải bài tập chúng ta cần
làm rõ việc phân loại bài tập Vật Lí là cần thiết nhất. Giúp cho học sinh tìm ra
hướng giải quyết bài tập phần này.
II. Thực trạng:
- Trong khi giải bài tập vận dụng các đoạn mạch điện, học sinh thường
Trang 4
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
nhằm lẫn công thức áp dụng của đoạn mạch mắc nối tiếp và song song do chưa
xác định rõ cách mắc điện. học sinh đọc đề không kĩ, phân tích mạch điện chưa
chính xác nên dẫn đến việc giải bào tập sai.
1. Về mặt thuận lợi:
-Chương trình Vật Lí 7 thuộc giai đoạn 1 của chương trình vật lí THCS mới
hiện nay nên tạo điều kiện phát triển các năng lực của học sinh ở mức vừa phải.
- Trong chương trình Vật Lí 7 yêu cầu bài tập về mặt định lượng không
- Trong việc giải bài tập phải hướng dẫn cho học sinh biết cách phân loại
bài tập Vật Lí. Phân loại bài tập Vật Lí được phân thành nhiều cách khác nhau,
nhiều loại bài tập khác nhau, tùy theo bài tập có dấu hiệu này hay dấu hiệu khác
mà ta có thể chia thanhg nhiều loại bài tập khác nhau:
+ Bài tập định tính.
+ Bài tập định lượng.
IV. Phương pháp giải bài tập Vật Lí:
1. Bài tập định lượng:
Qua 4 bước sau đây:
-Bước 1: Đọc kĩ đề bài, tìm hiểu đề bài rồi tóm tắt đề bài bằng kí hiệu (cần
chú ý đến đơn vị xem phù hợp chưa) và bằng hình vẽ (nếu có).
- Bước 2: Phân tích đề bài: phân tích hiện tượng Vật lí đề cập trong bài
nhằm hướng dẫn đến khái niệm định luật hay công thức có liên quan đến bài tập
giải và phân tích mạch điện, vẽ lại hình (nếu có).
- Bước 3: Vận dụng các công thức đã phân tích ở bước 2 để giải bài tốn.
- Bước 4: Kiểm tra và biện luận kết quả.
Biện luận:
+ Bài tốn có nhiều kinh nghiệm.
+ Dựa vào điều kiện ban đầu của đề bài.
+ Dựa vào thực tế.
Kiểm tra:
+Xem lại trình tự bài giải.
+Kiểm tra đơn vị phù hợp chưa.
Trang 6
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
+Giải bằng phương pháp khác (càng nhiều cách càng tốt để học
sinh có thể so sánh được cách giải nào hay và cách giải nào ngắn gọn hơn dễ hiểu
hơn).
• Ví dụ:
Bài 1: Cho mạch điện có sơ đồ như hình 27.9 trong đó ampe kế có chỉ số
12
= 3,2V
U
23
= 2,8V
a. I
1
= ? A ; I
2
=?A
b. U
13
= ? V
Bước 2: Phân tích
Nhận xét hình cho biết là các đèn được mắc bối tiếp
a. I
1
= I
2
= I
b. U
13
= U
12
+ U
23
Bước 3:
Giải:
a. Cường độ dòng điện đi qua Đ
a. Tìm chỉ số I
2
của ampe kế A
2
.
b. Tìm hiệu điện thế U
1
, U
2
tương ứng ở hai đầu mỗi bóng đèn.
c. Nếu đèn Đ1 bị hỏng thì ampe kế A chỉ 0,38A. hỏi khi đó chỉ số của
ampe kế A2 là bao nhiêu?
+ -
Đ2
Đ1
Bước 1: Đọc kĩ đề bài, tìm hiểu đề bài rồi tóm tắt đề bài bằng kí hiệu
Cho biết:
U = 3V
I = 0,6A
I1 = 0,38A
I2 = ? A
I’2 = ?A
Bước 2: Phân tích
Nhận xét hình vẽ là mạch điện có hai đèn mắc song song
I = I1 + I 2 I2
Trang 8
A
V
A
- Bước 2: Phân tích đề, phân tích hình vẽ (nếu có) và tìm hiểu ý nghĩa của
các con số ghi trên đồ dùng hoặc tìm hiểu ý nghĩa của các con số đề bài cho.
Bước 3: So sánh hiệu điện thế định mức của đồ dùng với hiệu điện thế của
nguồn.
- Bước 4: Kết luận.
3. Tóm lại:
Để dạy một tiết có sử dụng các bài tập đạt hiệu quả và giúp học sinh vận
dụng kiến thức để giải bài tập đạt kết quả tốt thì giáo viên cần có phương pháp
chuẩn bị trước để hướng dẫn học sinh giải bài tập gồm các công việc sau:
-Giáo viên phải giải bài tập trước khi cho học sinh làm.
Phân tích hướng giải theo trình tự theo từng bước.
+Tóm tắt đề bằng kí hiệu (cần chú ý đơn vị) và bằng hình vẽ (nếu có).
+Cần thiết lập mối quan hệ giữa các hệ thức (công thức) cơ bản cần sử dụng
đến bài giải.
+ Khái quát trình tự giải bài tập.
Trang 9
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
Xác định hướng giải quyết bài tập để hướng dẫn học sinh.
+Lựa chọn phương pháp hướng dẫn phù hợp với mục đích.
+ Soạn sẵn các câu hỏi, câu trả lời để hướng dẫn theo trình tự đã vạch ra.
4. Kết quả đạt được: chất lượng bộ môn Vật Lí năm học 2011-2012.
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
25% 38% 32% 5%
C. KẾT LUẬN
Trên đây là một vài kinh nghiệm để thực hiện một tiết bài tập và sử dụng
bài tập trong một tiết nhằm giúp học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức mới, củng cố,
mở rộng kiến thức. trong quá trình giảng dạy để nâng cao chất lượng của bộ môn
mình phụ trách cần phải học hỏi nhiều hơn nữa để tìm ra cách giải bài tập tốt hơn.
Dĩ An, ngày 19 tháng 01 năm 2013
Người viết
ĐÁNH GIÁ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC
THỊ XÃ DĨ AN
Trang 12
Trường THCS Dĩ An GV: Trần Thị Truyền
Trang 15