MỘT VÀI BIỆN PHÁP
TỔ CHỨC CHO CÁC LỚP KHỐI LÁ
TẬP THỂ DỤC SÁNG NGOÀI SÂN TRƯỜNG CÓ HIỆU QUẢ
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
- Sự cần thiết để tiến hành đề tài
- Các thông tin về những vấn đề nghiên cứu, tình hình nghiên cứu
- Khẳng định tính mới về khoa học của vấn đề
II. NỘI DUNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng của vấn đề
2. Các biện pháp và kết quả đạt được:
a. Nghiên cứu tài liệu, chọn lọc nội dung, tổ chức cho giáo viên
học tập chuyên đề
b. Sắp xếp bố trí địa điểm các lớp
c. Đưa vào hoạt động chiều để rèn từng động tác cho trẻ
d. Tổ chức cho trẻ tập theo nhạc và sử dụng dụng cụ thể dục
e. Rèn đội hình nhanh, gọn, đẹp mắt:
Rèn cách so hàng dọc
Tổ chức cho trẻ khởi động theo đội hình hai vòng tròn
Rèn cách giãn hàng ngang
3. Khả năng ứng dụng và triển khai
III. KẾT LUẬN:
- Kết quả của việc ứng dụng đề tài
- Những kết luận trong quá trình nghiên cứu
- Những ý kiến đề xuất
Trang 1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Giáo dục phát triển vận động là một trong những nội dung giáo dục phát
triển toàn diện cho trẻ trong chương trình giáo dục mầm non.
Các bài tập vận động có ý nghĩa to lớn trong việc rèn luyện thể lực sức
khỏe, giúp trẻ phát triển toàn diện. Rèn luyện thể lực đều đặn và có hệ thống sẽ
giúp cơ thể nâng cao khả năng đề kháng. Việc rèn luyện các cơ bắp sẽ giúp duy
Với một số biện pháp đã thực hiện trong thời gian tiến hành tổ chức cho
tất cả các cháu nói chung, và riêng đối với các cháu khối lá đến nay, bản thân
tôi và chị em giáo viên đã có điều kiện vận dụng, phát huy những kinh nghiệm
đã có, cũng như những kinh nghiệm học tập được từ chị em đồng nghiệp, qua
đó trao đổi, bàn bạc, đút rút những cái hay để nhân rộng, còn những cái chưa
khả thi, chưa phù hợp với tình hình cụ thể của đơn vị cũng được chị em đóng
góp ý kiến, tìm ra hướng khắc phục nhằm mục đích chăm sóc giáo dục trẻ toàn
diện.
Với kinh nghiệm quản lý chuyên môn còn quá ít, vì vậy bản thân tôi
không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế và khó khăn trong quá trình tổ chức
thực hiện hoạt động, nên tôi đã cố gắng đầu tư, tìm cách từng bước, từng bước
khắc phục những vướng mắc đó.
II. NỘI DUNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng của vấn đề:
Cũng như những năm trước, năm nay tôi được phân công phụ trách
chuyên môn của trường Mẫu giáo Anh Đào. Trường có hai điểm, điểm lẻ là 1
lớp chồi, điểm chính có 7 lớp, gồm 3 lớp lá, 2 lớp chồi và 2 lớp mầm. Tổng
cộng là 8 lớp. Tất cả đều được tổ chức học bán trú. Trường có 12 giáo viên kể
cả 3 giáo viên đang ở diện hộ sản, tất cả đều đạt chuẩn 100% , trong đó có 3
giáo viên đạt trình độ cao đẳng, 1 giáo viên đang theo học cao đẳng, 3 giáo viên
đang theo học các lớp đại học từ xa, đại học tại chức và đại học liên thông. Bên
cạnh sự quan tâm của Ban giám hiệu đã từng bước tạo điều kiện về cơ sở vật
chất cho bộ phận chuyên môn hoạt động, trường cũng nhận được sự quan tâm
nhiệt tình của một số phụ huynh học sinh trong vấn đề phối hợp và chăm sóc
giáo dục trẻ. Song song với những thuận lợi trên, bên cạnh cũng còn gặp những
Trang 3
khó khăn sau:
Trường được đặt trên mặt tiền giáp với đường lộ, địa hình của trường có
dạng hình tam giác, có 3 dãy lớp nằm dọc ở 2 cạnh trong, còn cạnh ngoài là mặt
tiền tiếp giáp với đường lộ. Khoảng sân trẻ chơi thì rất khiêm tốn, chưa kể đến
của trẻ, tập thể dục sáng sẽ giúp trẻ làm quen với thể dục, thể thao, ham thích
vận động. Thể dục sáng được thực hiện bởi các bài tập phát triển các nhóm cơ
và hô hấp, các động tác được sắp xếp theo trình tự nhất định: Thở - Tay vai –
Lưng bụng – Chân – Bật. Tất cả động tác được sử dụng lô gic, phù hợp để tác
động toàn diện đến cơ thể trẻ.
Thể dục sáng được tiến hành trong khoảng thời gian từ 7 đến 10 phút,
Mỗi động tác tập ít nhất từ 4 – 6 lần, riêng những ngày có thể dục giờ học thì có
thể giảm số lần tập, về đội hình thì có thể tập ở đội hình vòng cung, vòng tròn,
hàng ngang, hoặc hàng dọc cũng được. Bài tập thực hiện trong thời gian từ 2
đến 4 tuần và nên có thay đổi động tác mới để tăng tính phát triển toàn diện của
bài tập. Khi tập chú ý nhắc cháu hít thở trong suốt quá trình tập, hạn chế sử
dụng phương pháp làm mẫu và sửa sai chung cả lớp, nên tăng cường sửa sai
bằng phương pháp chỉ dẫn cá nhân để đảm bảo trẻ tập liên tục, phần sửa sai nên
đưa vào hoạt động chiều là tốt nhất.
Bài tập phát triển các nhóm cơ, để trẻ vui vẻ hứng thú tập luyện, thực
hiện chính xác động tác, có thể sử dụng những đồ dùng dụng cụ như: gậy, cờ,
nơ, vòng, bóng… những dụng cụ này phải vừa tầm tay trẻ, và nên tập kết hợp
với âm nhạc, trò chơi khi trẻ đã thuần thục động tác … Nên cho trẻ tập ngoài
sân để trẻ có cơ hội được tiếp xúc với thiên nhiên, hít thở không khí trong lành.
Với nội dung cơ bản trên, đã giúp cho các cô có điều kiện bàn bạc những
vướng mắc của mình trong lúc thực hiện, mỗi cô sẽ có những kinh nghiệm
riêng của mình, ở mỗi một khía cạnh nào đó cũng được đem ra mổ xẻ và đi đến
thống nhất. Với biện pháp này ít nhiều gì cũng tạo được điều kiện thuận lợi hơn
về chuyên môn cho các cô trong quá trình tổ chức hoạt động cho trẻ
b. Sắp xếp bố trí địa điểm các lớp:
Rút kinh nghiệm ở những năm học trước, đầu năm nay sau khi thu nhận
học sinh tương đối ổn định, tôi cùng các chị trong ban giám hiệu sắp xếp phân
Trang 5
lớp như sau: 3 lớp lá, 3 lớp chồi, 2 lớp mầm. tôi đề nghị sắp các lớp lá chia đều
ở hai dãy phía trước sân để các cháu được tập thể dục sáng ở phần sân trước lớp
nhạc thì mới đồng loạt được. Như chúng ta cũng biết, muốn tập theo nhạc thì
cháu phải thuần thục động tác mới mang lại kết quả, vì vậy tôi đề nghị khối
trưởng lên kế hoạch đưa vào hoạt động chiều để rèn động tác cho trẻ. Để các cô
bớt đi cảm giác thấy khó khi rèn động tác cho cháu, tôi hướng dẫn cho các cô
cách rèn từng giai đoạn: đầu tiên cô rèn cho tập thể cả lớp, cô sửa sai bằng lời
giải thích và động tác mẫu của cô, thí dụ: với động tác tay dang ngang, mà cô
thấy các cháu giơ cánh tay và mũi tay chưa thẳng, còn thấp, thì cô sẽ cho cháu
bỏ tay xuống hết để tránh cháu bị mõi tay, và nhìn cô vừa làm động tác vừa
dùng lời giải thích như sau: “Khi giơ 2 tay dang ngang thì 2 tay mình phải
thẳng, bàn tay lật ngữa, các ngón tay thì khép lại và cũng phải thẳng”, sau khi
giải thích và làm mẫu xong động tác đó, cô cho cháu thực hành lại động tác, lúc
này cô bao quát và sửa sai cho cá nhân cháu, cô cho cháu tập đi tập lại động tác
vài lần, rồi sau đó cô chuyển sang rèn động tác khác, sau khi cháu đã tương đối
nắm động tác thì cô tập mẫu lại hoàn chỉnh các động tác theo nhịp đếm, và tổ
chức cho cháu tập theo cô. Sau một buổi rèn chung cho cả lớp thì cô đã nắm
được khả năng thực hiện động tác của từng trẻ và cô phải có kế hoạch rèn cho
từng nhóm trẻ vào các giờ hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, và ở mọi lúc
mọi nơi đối với những cháu còn chậm hơn so với các bạn. Sau vài tuần thực
hiện, hầu như các cháu của các lớp đã tương đối thuần thục các động tác với các
hiệu lệnh của cô khi tập rõ ràng, dứt khoát. Tôi bắt đầu có kế hoạch tổ chức
cho các cháu bước đầu làm quen tập với nhạc.
d. Tổ chức cho trẻ tập theo nhạc và sử dụng dụng cụ thể dục:
Song song với việc rèn cho trẻ tập thuần thục động tác, tôi lên kế hoạch
bàn bạc cùng với các tổ khối trưởng chọn những bài hát nào nó vừa phù hợp
theo từng chủ đề chủ điểm, mà lại vừa có số đoạn nhạc, số câu, số nhịp trùng
khớp với nhịp đếm của động tác để thâu nhạc. Thí dụ như đối với chủ điểm
“Thế giới thực vật” thì tôi chọn bài “Em yêu cây xanh”
“Em rất thích trồng nhiều cây xanh
Cho con chim nhảy hót trên cành
Trang 7
Trang 8
thẳng hơn, có tác dụng tốt đến thể chất của trẻ. Bước đầu tôi có kế hoạch cho
trẻ làm quen sử dụng với dụng cụ thể dục đơn giản nhất đó là nơ, và yêu cầu
giáo viên đưa động tác hô hấp thổi nơ vào, còn các bài tập phát triển các nhóm
cơ, thì với tư thế nào cũng có thể sử dụng nơ được cả nên các giáo viên trong tổ
có thể thiết kế động tác tùy ý. Và kế hoạch tiếp theo đó của tôi là sẽ cho cháu sử
dụng các dụng cụ thể dục phức tạp khi tập động tác hơn như gậy, vòng, cờ…để
nâng dần yêu cầu kỹ năng bài tập cho trẻ.
Khi đã trang bị tương đối ổn định, giáo viên tổ chức cho các cháu tập kết
hợp với nhạc ở ngoài sân như hằng ngày. Thật không mất công của các cô, bây
giờ nhìn vào đội hình khi cháu tập động tác ở sân trường của 3 lớp thật là vui
mắt, vui tai, những sợi dây nơ xanh xanh, đỏ đỏ, vàng vàng xen lẫn với những
cánh tay nho nhỏ cùng giơ, cùng hạ, những chiếc đầu cùng nghiêng, cùng thẳng
nhịp nhàng theo nhịp điệu của bài hát, tôi cảm thấy rất sung sướng, hài lòng. Và
với những bài nhạc thu thành đĩa các cô cũng đã sử dụng được cho tất cả các
hoạt động khác theo từng chủ đề như là hoạt động giáo dục âm nhạc, hoạt động
tạo hình, hoạt động làm quen với toán …
Qua một tháng thực hiện biện pháp trên, bước đầu các cháu tập thể dục
sáng tương đối đã đồng đều, kỹ năng tập động tác đúng và đẹp hơn, tay chân
của cháu khi tập cũng thẳng hơn, có tác dụng tốt đến thể chất của trẻ.
Việc rèn kỹ năng tập động tác cho cháu xem như đã tạm ổn, nhưng bên
cạnh để đạt được đội hình đẹp, khi tiến hành hoạt động, các cô còn phải tập cho
các cháu cách tập hợp 3 hàng dọc, giãn hàng ngang cũng như chuyển đội hình
vòng tròn khi trẻ khởi động khi ra sân nhanh, gọn.
Theo yêu cầu của hoạt động, thì không nhất thiết trẻ phải đứng rập khuôn
theo một đội hình, đội ngũ nào cả, chỉ yêu cầu cô giáo tổ chức sao cho hoạt
động diễn ra một cách thoải mái vui tươi, thiết kế hoạt động cho phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, phù hợp với
môi trường xung quanh và kỹ năng tập động tác của cháu phải chính xác là đạt
yêu cầu, nên các cô thực hiện tập hợp đội đội hình đồng loạt, dứt khoát.
người, mắt nhìn thẳng ra phía trước và nhắm sao cho ngay với mũi tay của cô
giơ ra, lúc này tôi kiểm tra cháu bằng cách hỏi cháu Hoa đứng thứ ba của hàng:
Trang 10
“Cô thấy Hoa đã đứng thẳng người, mắt đã nhìn thẳng phía trước rồi, vậy chứ
con thấy được mấy cái đầu của bạn đứng phía trước hàng của mình vậy?”,
“Thưa cô con chỉ thấy được một đầu của bạn Tâm đứng trước con thôi”, “À!
Như thế là Hoa đã đứng thẳng hàng rồi đó!” và cứ bằng cách này, tôi thấy cháu
nào đứng chưa ngay hàng tôi hướng dẫn lại cách so hàng dọc cho cháu. Sau đó
cho hàng thứ nhất ngồi xuống, tiếp tục lần lượt rèn cho từng hàng khác, và sau
cùng là cho cháu thực hiện theo cả lớp.
Tổ chức cho trẻ khởi động theo đội hình hai vòng tròn:
Với địa hình và diện tích sân, cộng với số lượng cháu quá đông, nếu khởi
động với đội hình vòng tròn, thì các cháu chỉ có thể đi các kiểu chân đã là khó
khăn lắm rồi, cháu sau dồn đến ngã vào cháu trước, đi mũi chân không ra mũi
chân, gót chân cũng chẳng phải gót chân, nói chi đến việc cháu chạy chậm rồi
chạy nhanh là việc không thể được với cách tổ chức trước đây. Thật ra mà nói
trước đây cũng chưa bao giờ có lớp nào đi được với đội hình là vòng tròn cả.
Lúc đầu tôi nghĩ “Hay là mình tổ chức cho trẻ khởi động theo đội hình tự do
cũng được, như thế cháu sẽ thoải mái và hứng thú hơn”, nhưng suy nghĩ đi, suy
nghĩ lại tổ chức như thế nếu là 1 lớp ở ngoài sân thì được, còn cùng một lúc 3
lớp mà sân lại chật hẹp thì khó mà quản lý bao quát được các cháu. Vì thế tôi
suy nghĩ tìm cách khác: cho trẻ thay vì chuyển từ 5 hàng dọc thành 1 vòng
tròn, thì mình cho trẻ chuyển thành 2 vòng tròn thì khoảng cách giữa các cháu
sẽ được giãn ra ngay. Nghĩ thế tôi bèn chia khoảng cách trên diện tích sân cân
đối cho 3 lớp, sau đó với kỷ thuật vẽ vòng tròn bằng dây, tôi cùng các giáo viên
đã vẽ được 2 vòng tròn đồng tâm cho mỗi lớp, và sơn bằng lớp sơn bạch tuyết
để sử dụng được lâu hơn.
x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x
cô khác xếp thành hàng ngang, vừa thực hiện vừa giải thích cho cháu thấy và dễ
hiểu hơn. Sau đó cô cũng rèn từng hàng một, từng cháu một, khi cháu đã tương
đối thuần thục, cô cho kết hợp thực hiện cả lớp.
Trang 12
Với cách rèn đội hình đội ngũ như trên, từ tập hợp so hàng dọc, đến đi
vòng tròn, rồi đến giãn hàng ngang như thế, chỉ sau một tuần các cô ra sức rèn
luyện cho cháu, thì các lớp lá đã đi vào nề nếp, thói quen giãn hàng một cách
nhanh chóng, gọn gàng, trật tự và đẹp mắt hơn. Và cũng không chỉ dừng lại áp
dụng cho các lớp lá, mà còn nhân rộng ở cả các lớp chồi, và lớp mầm ở học kỳ
II cho các cháu quen dần.
3. Khả năng ứng dụng và triển khai:
Với việc thực hiện các biện pháp như trên, tôi nghĩ, những người làm
công tác chuyên môn đều có thể thực hiện được, vì nó không đòi hỏi phải tốn
kém kinh phí, không phải sử dụng các phương tiện công nghệ hiện đại…mà ở
đây, chủ yêú là chúng ta phải chịu khó nghiên cứu tìm hiểu, tham khảo tài liệu,
kết hợp với việc đi sâu nắm được tình hình đặc điểm cụ thể của đơn vị, nắm
được những nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan mà nó làm ảnh hưởng
đến việc tổ chức hoạt động, từ đó chúng ta lại phải chịu khó động não mới tìm
ra phương pháp, biện pháp từng bước giải quyết vấn đề. Và tiếp theo là phải có
sự theo dõi, đánh giá, so sánh giữa kết quả sau khi thực hiện biện pháp và kết
quả thực hiện trước đây của giáo viên để xem tính khả thi, và chưa khả thi ở
chổ nào, ở mức độ nào của vấn đề, để tiếp tục tìm ra biện pháp mới. Những vấn
đề này đều nằm trong khả năng của người thự hiện chuyên môn. Chỉ có điều là
chúng ta có tâm huyết đầu tư nghiên cứu và tìm tòi cách giải quyết hay không.
III. KẾT LUẬN:
Qua thực hiện một vài biện pháp trên, bản thân tôi cũng như một số ý
kiến nhận xét của chị em đồng nghiệp như sau: Ngoài những kiến thức, những
phương pháp mà các cô đã được trang bị ở trường sư phạm, kết hợp thực hiện
các biện pháp này, trước mắt, đã giúp cho chị em thấy được tầm quan trọng của
việc tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ, giúp cho chị em nắm vững
quản lý, chị em đã biết cách chọn lọc các biện pháp nào phù hợp để thực hiện
cho từng hoạt động. Là một đơn vị mới được tách riêng, là một trường Mẫu
giáo công lập nhỏ nhất trong huyện, với số giáo viên còn ít, lượng học sinh
đông, vốn kinh nghiệm của các cô còn hạn chế, nhưng các cô cũng đã cố gắng
vượt khó tìm tòi những biện pháp khả thi có thể, để tổ chức tốt các hoạt động.
Trang 14
Với những nỗ lực trên, năm học 2007 – 2008 trường đã đạt được 6/7 sáng kiến
kinh nghiệm cấp tỉnh, trong đó có 5 sáng kiến loại B và 1 loại C. Đây là một kết
quả khả quan đối với năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên ở đơn vị, và
tôi cũng mong rằng với những biện pháp mà các cô đã nghĩ ra nó sẽ được nhân
rộng hơn nữa trong những hoạt động khác, và cùng nhau áp dụng để từng bước
cùng nhà trường thực hiện có hiệu quả việc chăm sóc và giáo dục các cháu.
Với đặc điểm tình hình cụ thể của trường, cũng như tầm quan trọng của
việc tổ chức các hoạt động cho trẻ mầm non, bản thân tôi có ý kiến đề xuất như
sau: mong rằng các cấp lãnh đạo quan tâm hơn nữa về việc phân bổ giáo viên
cho đơn vị đủ theo quy định 2 cô một lớp, để tạo điều kiện đảm bảo về sức
khỏe, đảm bảo về thời gian cho các cô đầu tư sáng tạo trong chuyên môn tốt
hơn.
Đông hòa, ngày 20 tháng 02 năm 2009
Người viết
Lê Thị Thúy
Trang 15