Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Mỗi người chúng ta ai cũng đã từng là một đứa trẻ và đã từng chơi những trò
chơi của trẻ. Những vòng quay của con quay (chơi cù) hay những bước nhảy lò cò
của trò chơi ăn quan tất cả như một bức tranh sinh động của cuộc sống.
Như chúng ta đã biết, hoạt động chủ đạo của trẻ em chính là hoạt động vui chơi. Trẻ
em không chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần
phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi. Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động
vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này, tôi thấy việc tổ chức cho
trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa.
Di sản văn hoá truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó có
thể nói, trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó được
kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và niềm vui
sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân gian với
những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và
bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của
các em với bạn bè, cộng đồng. Nó làm cho thế giới xung quanh các em đẹp hơn và
rộng mở; tuổi thơ của các em sẽ trở thành những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời;
làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ cho các em. Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần
thiết được lựa chọn, giới thiệu trong nhà trường tuỳ theo lứa tuổi của trẻ. Đúng như
PGS. TS Nguyễn Văn Huy, giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã nói: “ Cuộc
sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian không đơn
thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt Nam
độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh cho tâm hồn trẻ,
giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu
gia đình, quê hương, đất nước. Ngày nay, các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen
với máy móc và không có khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi. Thiệt thòi hơn
khi các em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày
trước - đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ có ở các thành phố mà
còn ở cả các vùng quê. Vì thế, giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi

12/35 34%

Từ kết quả trên tôi tìm ra nguyên nhân để có biện pháp khắc phục nhằm nâng
cao chất lợng cho trẻ hoạt động với trò chơi dân gian
1 Thc trng ca vn :
1.1: Thun li:
-Tr mnh dn, t tin, thụng minh, thớch tham gia vo cỏc trũ chi, c bit l
cỏc trũ chi dõn gian.
- Là trờng trọng điểm của huyện nên đợc sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của bộ
phận mầm non phòng giáo dục Vĩnh Linh, ban giám hiệu nhà trờng.
Nh trng ó xõy dng lch trỡnh t chc giao lu trũ chi dõn gian tng khi
lp.
- Bản thân nắm bắt chuyên đề kịp thời, tự học tự rèn, suy nghĩ làm đồ dùng dạy
học
- Cơ sở vật chất đủ điều kiện cho trẻ chơi với trò chơi dân gian
-Trẻ rất hứng thú khi tham gia trò chơi dân gian
- Đồ dùng dể làm dể kiếm và cháu có thể tự tạo ra từ những vật liệu đơn giản
nên thực sự hấp dẫn, kích thích sự tích cực, sáng tạo của trẻ.
- Bn thõn tụi ó cú mt thi tui th chớnh vỡ vy, nhng trũ chi dõn gian ca
tr con ó gn bú vi tụi trong sut mt thi gian di.
-Tụi rt thớch cỏc trũ chi dõn gian Vit Nam v su tm c rt nhiu trũ chi
dõn gian thỳ v v c sc, phự hp vi tr MG.
1.2: Khú khn:
-Giỏo viờn phi cú hiu bit v vn kin thc phong phỳ v cỏc trũ chi dõn
gian.
-Vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho tr ũi hi phi cú s linh hot v tớnh
sỏng to cao.
-Mc khú hay d ca cỏc trũ chi khụng ging nhau. Cú nhng trũ chi vụ
cựng n gin nhng cng cú nhng trũ chi phc tp, ũi hi ngi chi phi t
duy trong quỏ trỡnh chi.

Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ MGL, tôi thực hiện theo các
tiêu chí sau:
- Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ : “ Thả đỉa ba
ba”, “ Ô ăn quan”, “ Chuyền thẻ”, “ Hát chuyền sỏi”, “ Trốn tìm”, “ Đếm sao”, “ Kéo
co”, “ Rồng rắn lên mây”, “Chồng đống chồng đe”, “ Trồng nụ trồng hoa”, “ Ném
còn”, “ Cướp cờ” chơi ô ăn quan ,câu ếch…
2.2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham
gia vào các trò chơi dân gian.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lệ
3
Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
2.2.1: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
- Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò
chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà
thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.
- Ví dụ như trò: “ Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có
dạng khối cầu như quả bóng, quả bưởi non…Trò chơi “ Ném còn” không thể diễn ra
nếu thiếu quả còn - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi “
Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt
mắt…
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó, giáo
viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có hay không có đồ
dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần
thiết cho trò chơi.

núc nắc/ Có nhà khiển binh/ Hỏi thăm thầy thuốc có nhà hay không ” Rồng rắn lên
mây, cướp cờ là trò chơi nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn, khéo léo, phát huy tinh
thần đoàn kết, tôn trọng kỷ luật và khả năng đối đáp.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì vậy, tôi
thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng
dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt động
ngoài trời…Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương
ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
2.2.3: Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những trò
chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi lớn
và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “ Kéo co”, “ Rồng rắn lên mây”,
“ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”…
“Cây mốt, cây mai, lá trai, lá hến, con nhện chăng tơ, quả mơ có hạt ” là bài
đồng dao mà các cô bé thường hát để chơi chuyền. Đây là trò chơi chủ yếu dành cho
bé gái, dụng cụ là một quả bóng (có thể được thay bằng một hòn đá hoặc quả ổi xanh)
và 10 que tre được vót tròn (có thể thay bằng đũa).
Chuyền thẻ”,
Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi
chành chành”, “ Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “ Chuyền thẻ”, “ Ô ăn quan”…
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lệ
5
Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
“ Ô ăn quan”
Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng
trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
2.3: Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế, hoạt
động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức
nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi

“Kéo co, bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột ,rồng rắn lên mây.Qua đó giáo dục cho trẻ
tinh thần đồng đội, tính đoàn kết và tôn trọng kỷ luật khi chơi .
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lệ
7
Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
Theo tôi, nên dựa vào tính chất của từng trò chơi, tác dụng của trò chơi dân gian mà
giáo viên lựa chọn trò chơi cho phù hợp với lứa tuổi, đặc thù tâm sinh lý của trẻ Trẻ
trong độ tuổi nhà trẻ thường chơi trò chơi dễ, mang tính chất bắt chước và luật chơi
không quá phức tạp.Trẻ trong độ tuổi mẩu giáo thì chơi các trò chơi có cách chơi,
luật chơi phức tạp hơn để kích thích trẻ, gây hứng thú cho trẻ.Ví dụ Trò chơi: Chim
bay:
Trẻ đứng quanh vòng tròn, 2 tay buông xuôi , cách nhau khoảng 30-40cm, số
trẻ không hạn chế, giáo viên đứng giữa.
Cách chơi: Giáo viên hô lời và làm động tác gì mà hợp lý thì trẻ làm theo ngay,
không chậm trễ; cò khi hô lời không đúng với động tác thực tế thì không làm
theo.Giáo viên hô: “Chim bay” và giơ 2 tay lên.Tất cả hô theo “chim bay” và giơ 2
tay theo, nếu ai chậm là không đạt.Giáo viên hô “cá bay” và giơ 2 tay lên. Tất cả
đứng im, nếu ai hô theo, có động tác làm theo thì sai .Đối với trò chơi này, giáo viên
lưu ý là trước tiên cần cho trẻ làm quen với những hình ảnh dể, quen thuộc trước để
cho trẻ kịp nghe và phản ứng, sau đó nâng dần độ khó tùy theo khả năng và sự hứng
thú của trẻ .
Ở mổi độ tuổi giáo viên sẽ đưa ra luật chơi phù hợp và mở rộng về kiến thức
khi chơi trò chơi. Trẻ nhà trẻ giáo viên nói tên 3 hoặc 4 con vật gần gũi , trẻ mẩu giáo
bé từ 4-5 con vật , trẻ mẩu giáo nhỡ từ 6-7 con vật và mẩu giáo lớn thì nói tới 9-10
con vật. Như vậy cùng một loại trò chơi mà giáo viên đưa ra luật chơi khác nhau và
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lệ
8
Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
nâng dần độ khó của trò chơi.
* Với hoạt động góc: Nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo nhóm

- Với môn MTXQ, toán, văn học khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng được các
tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng sử
dụng đồ dùng đồ chơi…
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Ví dụ:
+ Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “ Con ruồi có cánh - Đòn gánh có mấu –
Châu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm đặc trưng của một số con
vật và đồ vật quen thuộc.
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự năng động
của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược lại:
“Non cao đầy nước
Đáy biển đầy mây
Dưới đất lắm mây
Trên trời lắm cỏ
Người thì có mỏ
Chim thì có mồm…”
+ “Chuyền thẻ” là một trò chơi dân gian dạy trẻ làm toán cộng hay trừ. Đó là bài
tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ. Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dần lên và cộng lại
trong phạm vi 10: bắt đầu từ bàn một “cái mốt, cái mai, cái trai, cái hến…” sau đó là
nhóm đôi và các nhóm cao hơn “ đôi tôi, đôi chị…”, “ba lá đa, ba lá đề…”, “tám quả
trám, hai lên chín”…Bài tập đó có thể giúp trẻ đếm thành thạo trong phạm vi 10
- Với môn âm nhạc nên chọn các trò chơi có giai điệu và lời hát như các trò
chơi: “ Tập tầm vông” , “ Hát chuyền sỏi”, “Đồng dao chăn trâu xứ Quảng”…
Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một điều cần
đặc biệt lưu ý đó là: phải lựa chọ trò chơi phù hợp với đề tài và chủ điểm của bài dạy.
Chẳng hạn như:
- Chủ điểm “ Thế giới động vật” có thể tổ chức các trò chơi: “ Đồng dao hỏi tuổi

ờng, vờn trờng, vờn cổ tích
-Chuẩn bị những nguyên vật liệu thiên nhiên đa dạng, phong phú và nhiều thể
loại nh lá cây, hột hạt, bìa, giấy, thẻ
3. Kt qu:
Qua vic ỏp dng mt s kinh nghim ca bn thõn vo vic t chc cho tr
lm quen vi cỏc trũ chi dõn gian, tụi ó thu c nhiu kt qu tt:
- Tr rt hng thỳ v yờu thớch cỏc trũ chi dõn gian.
- Tr c m rng kin thc v cú thờm rt nhiu hiu bit v cỏc trũ chi dõn
gian, cỏc phong tc truyn thng ca dõn tc.
- Tr ó bit t t chc chi cỏc trũ chi dõn gian vi cỏc bn trong lp.
-Qua vic thng xuyờn c tham gia vo cỏc trũ chi dõn gian, nhn thc v
th lc ca cỏc tr trong lp tụi c nõng cao rừ rt. Tr nhanh nhn, nng ng, t
tin v hn nhiờn trong giao tip vi mi ngi.
-Trũ chi dõn gian cũn giỳp cỏc tr trong lp tụi thờm gn bú vi nhau, nõng cao
tinh thn on kt v ý thc tp th ca tr.V iu quan trng l tr hiu v gi gỡn
giỏ tr truyn thng ca dõn tc.
Cụ thể:
Nội dung khảo sát Đạt Chiếm
- Trẻ bit tờn cỏc trũ chi dõn gian
35/35 100%
Ngi thc hin: Nguyn Th L
11
Mt s bin phỏp t chc cho tr mu giỏo chi trũ chi dõn gian
-Trẻ biết cách chơi và luật của các trò chơi
31/35 88%
- Trẻ biết những trò chơi dân gian trong các ngày hội
30/35 85%
- Tr thớch cựng cụ su tm nguyờn vt liu phc v trũ
chi dõn gian
34/35 97%

+Tụi rt mong mun cú mt mụi trng riờng cho nhng hot ng dõn gian
ngoi tri nh bói cỏt, cỏc nh chũi tr c hot ng tớch cc hn.
+Hin nay, phn nhiu hiu bit v nhng trũ chi dõn gian ó mai mt .Giỏo
viờn chỳng tụi rt mong c cung cp thờm ti liu v nhng hot ng mang tớnh
cht dõn gian tin hn cho vic hng dn cỏc trũ chi.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ bé mà bản thân tôi đã làm nhằm phát huy
tính tích cực của trẻ thông qua trò chơi dân gian trong các hoạt động hàng ngày của
Ngi thc hin: Nguyn Th L
12
Mt s bin phỏp t chc cho tr mu giỏo chi trũ chi dõn gian
trẻ .Kinh nghiệm này sẽ làm kim chỉ nam cho tôi trong quá trình giãng dạy tại trờng,
song không chỉ dừng lại ở đó mà bản thân tôi luôn cố gắng vận dụng những điều đã
nghiên cứu để từ đó có kế hoạch hoạt động tích cực, mang lại hiệu quả cao hơn.
H Xỏ, ngy 01 thỏng 5 nm 2013
Ngi vit bỏo cỏo
Nguyn Th L
Ngi thc hin: Nguyn Th L
13
Một số biện pháp tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi trò chơi dân gian
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lệ
PHÒNG GD HUYỆN VĨNH LINH
TRƯỜNG MẦM NON BẾN HẢI

14