GIÁO DC VÀ ÀO TO B NÔNG NGHIP & PTNT
TRNG I HC LÂM NGHIP
LÊ TRÍ TRUNG
NGHIÊN CU S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
I VI DCH V CA CÁC NGÂN HÀNG
THNG MI TI TP. CN TH
LUN VN THC S KINH T
ng Nai, 2012
GIÁO DC VÀ ÀO TO B NÔNG NGHIP & PTNT
TRNG I HC LÂM NGHIP
LÊ TRÍ TRUNG
NGHIÊN CU S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
I VI DCH V CA CÁC NGÂN HÀNG
THNG MI TI TP. CN TH
CHUYÊN NGÀNH: KINH T NÔNG NGHIP
MÃ S: 60620115
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC
PGS. TS. BÙI VN TRNH
ng Nai, 2012
i
I CAM OAN
Tôi cam oan lun vn thc s “Nghiên cu s hài lòng ca khách hàng
i vi dch v ca các NHTM ti TP Cn Th” là công trình nghiên cu ca
bn thân. Các s liu là trung thc, kt qu trình bày trong lun vn này cha
tng c ai công b trong bt k công trình nghiên cu nào khác
Tác gi
Lê Trí Trung
Chng 1: C S LÝ LUN VÀ THC TIN CA VN NGHIÊN CU 5
1.1. PHNG PHÁP LUN 5
1.1.1 Dch v và cht lng dch v 5
1.1.1.1 Dch v và c tính ca dch v 5
1.1.1.2 Cht lng dch v 6
1.1.2 Dch v ngân hàng 9
1.1.3 S hài lòng ca khách hàng 12
1.1.4 Các mô hình lý thuyt thang o 15
1.4.1.1 Mô hình cht lng dch v SERVQUAL 15
1.4.1.2 Mô hình cht lng dch v SERVPERF 16
1.4.1.3 Mô hình cht lng dch v FSQ & TSQ 16
1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CU, GII QUYT VN NGHIÊN CU 20
1.2.1 Môi trng kinh doanh ca ngân hàng 20
1.2.1.1 Môi trng bên ngoài 20
1.2.1.2 Môi trng bên trong 22
1.2.2 Ý ngha ca vic nâng cao hiu qu cht lng dch v và phng pháp
nghiên cu 23
iv
Chng 2: C M A BÀN NGHIÊN CU VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN
U 25
2.1. C M C BN CA A BÀN NGHIÊN CU 25
2.1.1 Gii thiu v h thng NHTM Vit Nam 25
2.1.2 H thng NHTM ti Tp. Cn Th 26
2.1.2.1 Mng li hot ng 26
2.1.2.2 Quy mô v vn và d n cho vay 27
2.2. PHNG PHÁP NGHIÊN CU 31
2.2.1 Phng pháp chn vùng nghiên cu và i tng nghiên cu 31
2.2.1.1 Phng pháp chn vùng nghiên cu 31
2.2.1.2 i tng nghiên cu 32
2.2.1.3 Phng pháp thu thp s liu 32
Vietinbank (Vietnam Bank for Industry and Trade):
Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam
ATM (Automatic Teller Machine): Máy rút tin tng
WTO (The World Trade Organization): T chc thng mi th gii
EFA (Exploratory Factor Analysis) Phân tích nhân t khám phá
CAR (Capital Adequacy Ratio): T l an toàn vn ti thiu
TCTD: T chc tín dng
TMCP: Thng mi c phn
BSCL: ng bng sông Cu Long.
DNNN: Doanh nghip nhà nc
PGD/QTK : Phòng giao dch – Qu tit kim
VND : Vit Nam ng
VH: Vn huy ng
vi
DANH MC CÁC BIU
Biu 3.1: Th phn tín dng các TCTD trên a bàn 40
Biu 3.2: Th phn li nhun ca các ngân hàng trên a bàn 44
Biu 3.3: Th phn huy ng vn các TCTD trên a bàn 46
vii
DANH MC CÁC BNG
S hiu
bng
Tên bng Trang
2.1 Mng li TCTD trên a bàn Tp. Cn Th 27
2.2 Ngun vn huy ng và du n cho vay Khu vc BSCL nm
2011
28
2.3 Kt qu hot ng ngân hàng trên a bàn Tp. Cn Th nm
2011 so vi 2010.
29
viii
3.16 H s xác nh s phù hp ca mô hình Model Summary 65
3.17 H s ca phng trình hi quy 65
3.18 Cronbach Alpha thành phn thang o các yu t nh hng
ca Vietinbank Cn Th
66
3.19
Các yu tnh hng n s la chn ca khách hàng khi n giao
ch vi Vietinbank Cn Th
68
3.20 H s xác nh s phù hp ca mô hình 70
3.21 H s ca phng trình hi quy 70
1
GII THIU
1. S CN THIT CA TÀI
t nc ta ang chuyn mình hoà nhp cùng vi s phát trin ca khu vc
và th gii. Vit Nam vi nhng tim nng sn có ang c khai thác mt cách kp
thi và hiu qu nht ã và ang hoàn thành nhim v công nghip hoá- hin i
hoá xây dng t nc. Trên con ng ó có sóng góp áng k ca h thng
các t chc tín dng (TCTD), c bit là h thng tín dng trong ó phn ln là các
NH thng mi (NHTM).
H thng các NHTM có vai trò vô cùng quan trng i vi nn kinh t, thúc
y s phát trin ca nn kinh t. NHTM có chc nng thu hút và tp trung ngun
vn nh l thành ngun vn ln áp ng nhu cu u t phát trin ca nn kinh t.
Trong thi gian gn ây s xut hin hàng lot NHTM c phn, các chi
nhánh NH nc ngoài và c bit là các NH con 100% vn nc ngoài ti Vit
Nam s to nên s cnh tranh khc lit trong lnh vc kinh doanh tin t. Chúng ta
cn ánh giá úng nng lc ca mình tn dng ti a li thang có phát
trin, thy rõ nhng thách thc, nhng hn ch ca mình có sách lc, gii pháp
khc phc nhanh chóng, to dng nhng li th cnh tranh mi.
Nhà nc ã c phn hoá và NHTM c phn ti TP Cn Th;
Xem xét các yu t nh hng n cht lng dch v ca các NH trên,
nhng c hi, thách thc ca lnh vc NH nói chung và các NHTM ti a bàn TP
Cn Th nói riêng và phng vn trc tip khách hàng ca 03 NH trên trên c só
xut các gii pháp nhm nâng cao cht lng dch v ca tng loi NH.
3.3. Thi gian nghiên cu
Trong thi gian qua, nn kinh t th gii nói chung và nn kinh t Vit Nam
nói riêng ã có nhng du hiu phc hi nhng nhng khó khn, thách thc vn
3
chc ch trc mt. Lun vn này c tin hành da trên nhng thông tin và d
liu th cp t nm 2009-2011 ca 3 NHTMi din và s dng s liu s cp
c thu thp t các khách hàng ca 3 NHu T và Phát Trin Cn Th, NH
TMCP Công Thng Cn Th và NH TMCP Xut Nhp Khu Cn Th. Chính
phm vi công vic theo yêu cu này, mt khía cnh nào ó, ã tr thành mt hn
ch ca nghiên cu này. Do phân tích ca lun vn ch da trên nhng thông tin
tính n thi im cui nm 2011.
C KHO TÀI LIU
inh Phi H (2009), Mô hình nh lng ánh giá mc hài lòng ca
khách hàng ng dng cho h thng NHTM. Tp chí Qun lý kinh t, S 26,2009.
Hoàng Xuân Bích Loan (2008) vi Lun vn thc s “Nâng cao s hài lòng
khách hàng ti NHu t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí
Minh”, tác giã thc hin vic nghiên cu s hài lòng ca khách hàng i vi dch
v mà NH u t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh
cung cp cho khách hàng. D liu nghiên cu c thu thp t các khách hàng
doanh nghip ca NH. Sau khi thu thp xong d liu , tác gi da vào khung lý
thuyt thang o SERVQUAL ca Parasuraman (1988) và thang o Likert 5 mc
các phng pháp nh phân tích thng kê mô t, phân tích tng quan hi qui, phân
tích tin cy và Anova x lý d liu. Kt qa nghiên cu cho thy khi giao
dch vi NH khách hàng mong i nht NH nhng vn nh: ni xe thun
tin, mc lãi sut hp dn, sn phm a dng, thc hin giao dch nhanh chóng và
và mong i ca khách hàng"
b. c tính dch v
Dch v là mt "sn phm c bit" có nhiu c tính khác vi các loi hàng
hóa khác nh tính vô hình, tính không ng nht, tính không th tách ri và tính
không th ct tr. Chính nhng c tính này làm cho dch v tr nên khó nh lng
và không th nhn dng bng mt thng c.
Tính vô hình (intangible)
Dch v không có hình dáng c th, không th s mó, cân ong, o m mt
cách c th nhi vi các sn phm vt cht hu hình. Khi mua sn phm vt
cht, khách hàng có th yêu cu kim nh, th nghim cht lng trc khi mua
nhng sn phm dch v thì không th tin hành ánh giá nh th. Do tính cht vô
hình, dch v không có "mu" và cng không có "dùng th" nh sn phm vt cht.
Ch thông qua vic s dng dch v, khách hàng mi có th cm nhn và ánh giá
cht lng dch v mt cách úng n nht.
Tính không ng nht (heterogeneous)
c tính này còn c gi là tính khác bit ca dch v. Theo ó, vic thc
hin dch v thng khác nhau tùy thuc vào cách thc phc v, nhà cung cp dch
6
v, ngi phc v, thi gian thc hin, lnh vc phc v, i tng phc v và a
im phc v. Hn th, cùng mt loi dch v cng có nhiu mc thc hin t
"cao cp", "ph thông" n "th cp". Vì vy, vic ánh giá cht lng dch v
hoàn ho hay yu kém khó có th xác nh da vo mt thc o chun mà phi xét
n nhiu yu t liên quan khác trong trng hp c th.
Tính không th tách ri (inseparable)
Tính không th tách ri ca dch v th hin vic khó th phân chia dch v
thành hai giai on rch ròi là giai on sn xut (production) và giai on s dng
(consumption). S to thành và s dng dch v thông thng din ra dng
thi cùng lúc vi nhau. Nu hàng hóa thng c sn xut, lu kho, phân phi
và sau cùng mi giao n ngi tiêu dùng thì dch vc to ra và s dng ngay
trong sut quá trình to ra ó. i vi sn phm hàng hóa, khách hàng ch s dng
khách hàng trong các hot ng marketing và nghiên cu s hài lòng ca khách
hàng.
Tính c trng ca sn phm (Product led)
Cht lng dch v là tng th nhng mt ct lõi nht và tinh túy
nht (units of goodness) kt tinh trong sn phm, dch v to nên tính c
trng ca sn phm, dch v. Vì vy, dch v hay sn phm có cht lng cao s
hàm cha nhiu "c trng vt tri" hn so vi dch v cp thp. S phân bit này
gn lin vi vic xác nh các thuc tính vt tri hu hình hay vô hình ca sn
phm dch v. Chính nh nhng c trng này mà khách hàng có th nhn bit
cht lng dch v ca doanh nghip khác vi các i th cnh tranh. Tuy
nhiên, trong thc t rt khó xác nh các c trng ct lõi ca dch v mt cách y
và chính xác. Vì vy, các c trng này không có giá tr tuyt i mà ch mang
tính tng i giúp cho vic nhn bit cht lng dch v trong trng hp c th
c d dàng hn thôi.
Tính cung ng (Process or supply led)
Cht lng dch v gn lin vi quá trình thc hin/chuyn giao dch
v n khách hàng. Do ó, vic trin khai dch v, phong thái phc v, và
8
cách cung ng dch v s quyt nh cht lng dch v tt hay xu. ây là yu
t bên trong ph thuc vào s biu hin ca nhà cung cp dch v. Chính vì th,
nâng cao cht lng dch v, nhà cung cp dch v trc tiên cn phi bit ci
thin yu t ni ti này to thành th mnh lâu dài ca chính mình trong
hot ng cung cp dch v cho khách hàng.
Tính tha mãn nhu cu (Customer led)
Dch v to ra nhm áp ng nhu cu khách hàng. Do ó, cht lng dch v
nht thit phi tha mãn nhu cu khách hàng và ly yêu cu ca khách hàng làm cn
c ci thin cht lng dch v. Nu khách hàng cm thy dch v không áp
ng c nhu cu ca mình thì h s không hài lòng vi cht lng dch v mà h
nhn c. Cng phi nói thêm rng trong môi trng kinh doanh hin i thì c
im này càng tr nên quan trng hn bao gi ht vì các nhà cung cp dch v phi
dch v này. Trong xu hng phát trin hin nay, NHc coi nh mt siêu th
dch v vi hàng trm, thm chí hàng ngàn dch v khác nhau tùy theo cách phân
loi và tùy theo trình phát trin ca NH. Có hai quan im v khái nim dch v
NH:
Quan im th nht cho rng, các hot ng sinh li ca NH ngoài hot
ng cho vay thì c gi là hot ng dch v. S phân nh nh vy cho phép NH
thc thi chin lc tp trung a dng hóa, phát trin và nâng cao hiu qu các hot
ng phi tín dng.
Còn quan im th hai thì cho rng, tt c các hot ng kinh doanh ca
mt NHu c coi là hot ng dch v, bao gm c hot ng tín dng. Trong
phân t các ngành ca nn kinh t thì NH thuc lnh vc dch v; vì th, có th xem
hot ng cho vay là mt hot ng dch v ca NH.
tài tip cn quan im th hai ngha là dch v NH bao gm c dch
v ròng và hot ng tín dng.
b. Các loi hình dch v NH
Vi mc tiêu tìm kim li nhun, NH cung cp nhiu loi dch v khác nhau
áp ng nhu cu khách hàng, sau ây là mt vài dch v NH ch yu:
10
Dch v cho vay
Cho vay là mt loi hình tín dng c hiu nh là mt giao dch v tài sn
(tin hoc hàng hóa) gia bên cho vay (NH và các nh ch tài chính khác) và bên
i vay, trong ó bên cho vay chuyn giao tài sn cho bên i vay s dng trong mt
thi gian nht nh theo tha thun, bên i vay có trách nhim hoàn tr vô iu kin
vn gc và lãi cho bên cho vay khi n hn thanh toán.
Có nhiu loi cho vay tùy vào cách phân loi:
Cn c vào thi hn cho vay: Cho vay ngn hn, cho vay trung dài hn.
Cn c vào mc ích s dng vn vay: Cho vay sn xut kinh doanh, cho
vay xut nhp khu, cho vay tiêu dùng, cho vay du hc,…
Cn c vào mc tín nhim ca khách hàng: Cho vay có m bo tin
vay và cho vay không có m bo tin vay,
in thoi, tin nc hay rút tin mt ti các máy rút tin tng ATM rt tin li.
Ngoài ra mt s NH còn c cp hn mc thu chi qua th mà không cn phi bo
qun ct gi tin mt không an toàn.
Dch v thanh toán in t
Dch v này cho phép mt doanh nghip, mt cá nhân hay bt k mt t
chc nào khác dù có hay không có tài khon ti NH có th tr tin vào tài khon ca
mt ngi khác cùng NHó hoc NH khác. Khách hàng là doanh nghip thng
s dng dch v này thc hin thanh toán cho nhà cung cp, các ch n, Còn
khách hàng cá nhân thng s dng dch v này chuyn tin cho ngi thân
xa, hoc gi tin cho con i hc, hay chuyn tin tr n, … Dch v này rt hu
ích do chi phí thp, nhanh chóng an toàn và tin li.
Dch v e-Banking
Ch vi nhng công c h tr nhin thoi, máy vi tính là NH có th hot
ng giao dch, còn khách hàng thì có th xem thông tin ti nhà mà không cn phi
i n NH. Vi dch v e-banking, mi khách hàng s có mt mã s riêng và mt
mt khu riêng do NH cung cp và c gi bí mt nhm m bo an toàn cho
các hot ng giao dch ca khách hàng.
12
T vn tài chính
Các NH t lâu ã c khách hàng yêu cu thc hin hot ng t vn tài
chính, c bit là v tit kim và u t. NH ngày nay cung cp nhiu dch v t
vn tài chính a dng, t chun b v thu và k hoch tài chính cho các cá nhân n
các c hi th trng trong nc và ngoài nc cho các doanh nghip ca h.
Dch v bo him
Các NH ngày nay còn tham gia kinh doanh các loi hình bo him phi nhân
th, hot ng u t tài chính.
Dch v môi gii u t chng khoán
Trên th trng tài chính hin nay, nhiu NHang phn u cung cp các
dch v tài chính, cho phép khách hàng tha mãn mi nhu cu ti mt a im. ây
là mt trong nhng lý do chính khin các NH bt u bán các dch v môi gii
tranh nhng NHnh hng theo khách hàng không n lc ti a hóa s hài lòng
ó. Mt NH có th luôn luôn làm tng s hài lòng ca khách hàng bng cách gim
lãi sut vay, tng lãi sut tin gi hay tng cng dch v nhng iu này có th dn
n tình trng li nhun gim sút. Chi tiêu quá nhiu làm tng s hài lòng ca
khách hàng có th làm vi ngun qu ca NH. Nh vy òi hi cn phi co mt s
cân nhc ht sc t nh, ngha là NH va phi mang li mt mc hài lòng cao
cho khách hàng ng thi cng phi mang li mt mc hài lòng kh d chp
nhn c cho các nhân viên ca NH.
b. Phân loi s hài lòng ca khách hàng
Theo mt s nhà nghiên cu có th phân loi s hài lòng ca khách hàng
thành ba loi và chúng có tác ng khác nhau n nhà cung cp dch v:
Hài lòng tích cc (Demanding customer satisfaction): ây là s hài lòng
mang tính tích cc và c phn hi thông qua các nhu cu s dng ngày mt tng
lên i vi nhà cung cp dch v. i vi khách hàng có s hài lòng tích cc, h và
nhà cung cp s có mi quan h tt p, tín nhim ln nhau và cm thy hài lòng
khi giao dch. Hn th, h cng hy vng nhà cung cp dch v s có kh nng
áp ng nhu cu ngày càng cao ca mình. Chính vì vy ây là nhóm khách hàng d
14
tr thành khách hàng trung thành ca NH min là h nhn thy NH cng có nhiu
ci thin trong vic cung cp dch v cho h. Yu t tích cc còn th hin ch,
chính t nhng yêu cu không ngng tng lên ca khách hàng mà nhà cung cp
càng n lc ci tin cht lng dch v ngày càng tr lên hoàn thin.
Hài lòng n nh (Stable customer satisfaction): i vi nhng khách
hàng có s hài lòng n nh, h s cm thy thoi mái và hài lòng vi nhng gì
ang din ra và không mun có s thay i trong cách cung cp dch v ca NH.Vì
vy, nhng khách hàng này t ra d chu, có s tin tng cao i vi NH và sn
lòng tip tc s dng dch v ca NH.
Hài lòng thng (Resigned customer satisfaction): nhng khách hàng có
s hài lòng thng ít tin tng vào NH và h cho rng rt khó NH có th ci
thin c cht lng dch v và thay i theo yêu cu ca mình. H cm thy hài
S tin cy nói lên kh nng cung ng dch v chính xác, úng gi và uy tín.
iu này òi hi s nht quán trong vic thc hin dch v và tôn trng các cam kt
cng nh gi li ha vi khách hàng.
b. Sáp ng
ây là tiêu chí o lng kh nng gii quyt vn nhanh chóng,
x lý hiu qu các khiu ni, sn sàng giúp khách hàng và áp ng các yêu
cu ca khách hàng. Nói cách khác hiu qu phc v là s phn hi t phía nhà
cung cp dch vi vi nhng gì mà khách hàng mong mun.
c. S hu hình
S hu hình chính là hình nh bên ngoài ca các c s vt cht,
thit b, máy móc, phong thái ca i ng nhân viên, tài liu, sách hng dn và
h thng thông tin liên lc ca NH. Nói mt cách tng quát tt c nhng gì
mà khách hàng nhìn thy trc tip c bng mt và các giác quan thì u có
th tác ng n yu t này.