o0o – HỌC VIỆN NGÂN HÀNG – o0o TÀI CHÍNH HỌC
BÀI TIỂU LUẬN
CHỦ ĐỀ
“THƯƠNG PHIẾU Ở VIỆT NAM
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP”
Lớp: H204 – Ca 4 – Thứ 4
Sinh viên thực hiện:
Hồ Mậu Lượng -0989394289
Lớp: NHTMA-K13
1
ĐỀ TÀI: THƯƠNG PHIẾU Ở VIỆT NAM – THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
NỘI DUNG CHÍNH
Trang
I. Cơ sở lý luận về thị trường thương phiếu:……………………………....….02
1. Sự ra đời của thương phiếu:……………………………………….....02
2. Các hình thức của thương phiếu:…………………………………….....02
2.1. Hối phiếu……………………………………………………..02
2.2. Lệnh phiếu…………………………………………………......03
3. Tính chất của thương phiếu:……………………………………………03
3.1. Tính trừu tượng………………………………………………03
3.2. Tính bắt buộc…………………………………………………..03
3.3. Tính lưu thông……………………………………………….03
4. Ích lợi và nhược điểm của thương phiếu………………………………03
4.1. Lợi ích:………………………………………………………..03
4.2. Nhược điểm:………………………………………………….04
II. Thực trạng sử dụng thương phiếu ở Việt Nam:………………………......04
III. Giải pháp để đưa thương phiếu vào đời sống kinh tế:…………………..05
1. Hành lang pháp lý:…………………………………………………….05
Căn cứ và thời hạn thanh toán: hối phiếu trả ngay và hối phiếu trả sau
- Hối phiếu trả ngay: Là hối phiếu mà người trả tiền phải thanh toán ngay khi nhìn
thấy hối phiếu (thường là sau hai ngày làm việc).
- Hối phiếu trả sau, hối phiếu có kỳ hạn (usance bill) quy định sau một thời gian nhất
định (có thể là sau một thời hạn nhất định kể từ ngày ký phát hối phiếu, sau ngày
chấp nhận hối phiếu, sau ngày ký trên vận đơn B/L).
- Căn cứ vào chứng từ kèm theo hối phiếu, người ta chia hối phiếu thành hai loại:
+ Hối phiếu trơn: Là hối phiếu mà việc thanh toán tiền trên hối phiếu này không kèm
theo chứng từ thương mại. Thường được sử dụng để thu cước phí vận tải, đòi nợ cũ...
3
+ Hối phiếu kèm chứng từ: Là loại hối phiếu được gửi kèm theo chứng từ thương
mại đến người có nghĩa vụ trả tiền.
- Căn cứ vào tính chất chuyển nhượng của hối phiếu, người ta chia hối phiếu thành
hai loại:
+ Hối phiếu đích danh: Là loại hối phiếu ghi rõ tên người thụ hưởng, loại hối phiếu
này không thể chuyển nhượng bằng nguyên tắc ký hậu
+ Hối phiếu theo lệnh: Là loại hối phiếu yêu cầu người thanh toán trả tiền theo lệnh
của người thụ hưởng hối phiếu. Hối phiếu theo lệnh được chuyển nhượng bằng hình
thức ký hậu theo luật định.
- Căn cứ vào chủ thế ký phát hối phiếu chia làm hai loại:
+ Hối phiếu thương mại: Là hối phiếu do người xuất khẩu ký phát đòi tiền người
nhập khẩu, liên quan đến nghiệp vụ thanh toán hàng hoá xuất khẩu hoặc cung ứng
dịch vụ.
+ Hối phiếu Ngân hàng: Là hối phiếu do Ngân hàng phát hành lệnh cho Ngân hàng
đại lý của mình thanh toán tiền nhất định cho người thụ hưởng được chỉ định trên hối
phiếu ( loại hối phiếu này không thể chuyển nhượng ).
2.2. Lệnh phiếu là chứng chỉ có giá do người mua chịu lập, cam kết trả một số tiền
xác định trong một thời gian và ở một địa điểm nhất định cho người thụ hưởng.
Như vậy, hối phiếu là lệnh đòi tiền do chủ nợ lập và chỉ sử dụng trong quan hệ
thương mại, còn lệnh phiếu thì do người mua chịu lập, được sử dụng không chỉ trong
- Thứ sáu, thông qua nghiệp vụ bảo lãnh và thu hộ thương phiếu, sẽ giúp ngân hàng
tăng thu nhập nhưng không tăng rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình…
4.2. Nhược điểm:
Thương phiếu có nhiều lợi ích như vậy, tuy nhiên, thương phiếu khi vận dụng vào
thực tế cũng có những nhược điểm nhất định:
- Thứ nhất, do tính trừu tượng của thương phiếu, sẽ dẫn đến tình trạng hai doanh
nghiệp thông đồng nhau lập ra thương phiếu khống (thương phiếu không phát sinh từ
quan hệ mua bán chịu) để mang đến ngân hàng xin chiết khấu hoặc cầm cố. Chính
điều này đã làm cho cơ sở đảm bảo của thương phiếu là tín dụng hàng hoá không thể
tồn tại, số tiền cho vay được ngân hàng phát ra không có cơ sở đảm bảo.
- Thứ hai, với những nhược điểm sẳn có của tín dụng thương mại, khó có thể mở
rộng qui mô (khối lượng) và thời gian mua bán chịu hàng hoá trong trường hợp nhu
cầu mua chịu quá lớn và thời gian quá lâu.
- Thứ ba, quan hệ mua bán chịu này chỉ có thể phát sinh giữa những doanh nghiệp tín
nhiệm, có giao dịch thường xuyên với nhau.
Tuy vậy, do tín dụng thương mại tồn tại song song với tín dụng ngân hàng nên những
khiếm khuyết nêu trên của tín dụng thương mại và của sự vận dụng thương phiếu sẽ
giảm đến mức xem như không đáng kể.
II. Thực trạng sử dụng thương phiếu ở Việt Nam:
Ở Việt Nam, trong thời kỳ áp dụng cơ chế tập trung, bao cấp, Nhà nước can thiệp rất
sâu trong hoạt động kinh tế. Các tổ chức kinh tế, công dân chưa được tự do kinh
doanh; pháp luật kinh doanh nói chung cũng như pháp luật thương mại chưa được
chú trọng. Điều này chỉ thật sự được đổi mới và phát triển từ khi Đảng và Nhà nước
chuyển hướng phát triển nền kinh tế nước ta theo cơ chế thị trường có sự quản lý của
Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
5