S GIÁO DC VÀ ÀO TO LÀO CAI
TRNG THPT S 2 TP LÀO CAI
TÀI KINH NGHIM
TÊN TÀI: ÁP DNG K THUT DY HC THEO D ÁN VÀO MÔN
GIÁO DC CÔNG DÂN 12 Ngi thc hin: NGUYN HOÀNG KIÊN
T : Vn – S – GDCD.
NM HC 2010 - 20111
B. Hiu qu đt đc khi áp dng kinh nghim
này vi bn thân.
Phn kt lun
Danh mc tài liu tham kho 3
PHN M U
1/ Lí do chn đ tài.
Nm hc 2010 – 2011 vi ch đ “Tip tc đi mi qun lí, nâng cao cht
lng giáo dc”, cùng vi các phong trào thc hin Hai không vi bn ni dung,
cuc vn đng hc tp và làm theo tm gng đo đc H Chí Minh, mi thy
cô giáo là tm gng đo đc, t hc và sáng to, xây dng trng hc thân
thin hc sinh tích cc, nm hc din ra trong thi đim đt nc din ra nhiu
s kin chính tr, kinh t vn hoá xã hi trng đi ca đt nc đã đt ra cho
thy và trò ca nhà trng nói riêng và ngành giáo dc nói chung không ít
nhng thi c đ phát trin cng nh thách thc. Mt trong nhng nhim v
trng tâm đc chn là khâu đt phá đ gii quyt c bn các nhim v ca nm
hc là đi mi phng pháp dy và hc, thúc đy tính tích cc ca ngi hc
theo phng châm ly hc sinh làm trung tâm.
Nhn thc sâu sc đc điu đó bn thân tôi trong nhng nm qua đã c
gng bi dng chuyên môn, đc bit là hc hi đ áp dng các phng pháp, k
thut dy hc tích cc bên cnh các phng pháp dy hc truyn thng. Trong
đt bi dng chuyên môn hè va qua chúng tôi đc hc tp nhiu k thut dy
hc mi và đã thng nht áp dng c th vào mt s bài hc trong nm nay đ
thí đim, t đó rút kinh nghim cho các giai đon tip theo.
Mt trong nhng k thut mi đó mà bn thân tôi đã áp dng là k thut dy
hc theo d án, đây là mt k thut dy hc tích cc, đc đánh giá là hiu qu,
khn cng nh hiu qu vn dng k thut dy hc theo d án trong môn Giáo
dc công dân lp 12 trong thi gian qua. xut mt s kinh nghim vn dng.
tài có th xem nh là mt t liu tham kho cho giáo viên trong vic
đi mi phng pháp dy hc theo hng tích cc hoá hot đng ca hc sinh.
5
PHN NI DUNG
I. C S LÍ LUN
1. nh ngha Dy hc theo d án
Hc theo d án (Project Work) là hot đng hc tp nhm to c hi cho
hc sinh tng hp kin thc t nhiu lnh vc hc tp, và áp dng mt cách sáng
to vào thc t cuc sng.
Dy hc theo d án là mt mô hình dy hc ly hc sinh làm trung tâm.
Nó giúp phát trin kin thc và các k nng liên quan thông qua nhng nhim
v mang tính m, khuyn khích hc sinh tìm tòi, hin thc hoá nhng kin thc
đã hc trong quá trình thc hin và to ra nhng sn phm ca chính mình.
Chng trình dy hc theo d án đc xây dng da trên nhng câu hi đnh
hng quan trng, lng ghép các chun ni dung và t duy bc cao trong nhng
bi cnh thc t.
Bài hc thit k theo d án cha đng nhiu k thut dy hc khác nhau,
có th lôi cun đc mi đi tng hc sinh không ph thuc vào cách hc ca
h. Thông thng hc sinh s đc làm vic vi các thy cô giáo và nhng
thành viên trong lp, trong cng đng đ gii quyt vn đ, hiu sâu ni dung
hn. Các phng tin k thut cng đc s dng đ h tr vic hc. Trong quá
trình thc hin d án có th vn dng nhiu cách đánh giá khác nhau đ giúp
hc sinh to ra nhng sn phm có cht lng.
Nhng đc đim ca bài hc đc thit k theo d án mt cách hiu qu
Có rt nhiu kiu d án đc tin hành trong lp hc. Mt d án đc coi là
hiu qu khi nó đt đc s cân bng gia kh nng thc hin ca hc sinh vi ý
đ thit k ca giáo viên, ch rõ nhng công vic hc sinh cn làm. Nhng đc
Câu hi khung chng trình s giúp các d án tp trung vào nhng hot đng
dy hc trng tâm. Hc sinh đc gii thiu v d án thông qua các câu hi gi
m nhng ý tng ln, xuyên sut và có tính liên môn. Hc sinh s buc phi t
duy sâu hn v các vn đ ni dung ca môn hc theo các chun và mc tiêu.
Có ba dng câu hi khung chng trình: Câu hi khái quát, Câu hi bài hc và
Câu hi ni dung. Câu hi khái quát là các câu hi rng, có tính m, đ cp đn
các ý tng ln và các khái nim xuyên sut. Câu hi loi này thng mang tính
liên môn, giúp hc sinh hiu đc mi quan h gia các môn hc. Các câu hi
bài hc đc gn trc tip vi d án, h tr vic tìm kim li gii cho Câu hi
khái quát. Các câu hi bài hc th hin mc đ hiu nhng khái nim ct lõi v
d án ca hc sinh. Các câu hi ni dung thng mang tính thc tin cao, bám
sát các chun và mc tiêu đã đ ra.
5.
D án đòi hi các hình thc đánh giá đa dng và thng xuyên
7
Ngay t khi trin khai d án, các kt qu d kin cn phi đc làm rõ và phi
luôn đc rà soát nhiu ln đ kim chng mc đ lnh hi bng các phng
pháp đánh giá khác nhau. Hc sinh s đc xem mu và hng dn trc đ
thc hin công vic có cht lng nht, và phi bit rõ điu gì đang ch đi
ngay t khi bt đu d án. Cn phi to c hi đ rà soát, phn hi hay điu
chnh trong sut quá trình thc hin d án.
6.
D án có liên h vi thc t
D án phi gn vi đi sng thc t ca hc sinh, có th mi các chuyên gia
ngoài cùng tham gia đ to ra nhng tình hung dy hc. Hc sinh có th th
hin vic hc ca mình trc nhng đi tng thc t, liên h vi các ngun lc
cng đng, tham kho các chuyên gia trong lnh vc nghiên cu, hoc trao đi
thông qua công ngh hin đi.
thut dy hc theo d án, qua nghiên cu và hc hi tôi thy rng mô hình thit
k gm 5 bc sau đây là đy đ và d dàng thc hin hn c:
Tên d án
I. Mc tiêu d án
1. Kin thc
2. K nng
3. Thái đ
II. Các bc tin hành
1. Xác đnh ch đ và mc đích d án (t d án ln có th chia thành
nhiu d án nh hn) hoc nghiên cu c d án ln
2. Xây dng k hoch làm vic
- Phác tho đ cng
- Bng phân công công vic cho các thành viên trong nhóm
3. Thc hin
HS làm vic cá nhân và nhóm theo k hoch
- Thu thp tài liu
- Tng hp kt qu nghiên cu, tìm hiu ca các thành viên trong nhóm
- Vit báo cáo và chun b các tài liu liên quan
4. Gii thiu sn phm trc lp
- Mi nhóm c mt đi din lên trình bày vn đ đã tìm hiu.
- C lp tho lun đ xây dng hoàn thin.
9
5. ánh giá.
- T chc cho HS t đánh giá hoc đánh giá ln nhau
- GV tng kt đánh giá. Rút kinh nghim.
* Xác đnh ch đ, mc đích ca d án
Là bc đu tiên quan trng, GV cùng tt c các thành viên trong nhóm (hoc
lp) cùng tham gia xây dng và xác đnh đc:
tng
C mt thành viên
ghi li tt c các ý tng
Khi không có thêm
ý tng mi, bt đu
lp s đ tý duy
Lp s đ t duy
nh th nào?
K thut đt câu hi 5W1H, xây dng ý tng mi nh th nào?
2. Cái gì
1. Ai
4. Khi nào
5W1H
6. Nh th
nào
5. Ti sao
3. đâu
* Xây dng k hoch
Sau khi la chn đc ch đ nghiên cu, HS vi s hng dn ca GV xây
dng đ cng cng nh k hoch cho vic thc hin d án. Cn xác đnh
nhng công vic phi làm, thi gian d kin, vt liu, kinh phí, phng pháp
tin hành và phân công công vic trong nhóm…
Mt ví d v bng phân công nhim v trong nhóm
10
Tên thành
viên
Nhim v Phng tin
Th nào … Ti sao …. đâu, khi nào, bao
lâu, …
[Ngun 1]
Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin
[Ngun 2]
Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin
Bên cnh đó đ giúp HS ghi li quá trình thc hin các nhim v đa dng trong
d án hc tp, có th lp “S theo dõi d án” đ s dng. HS ghi li thông tin
đã thu thp và các kt qu tho lun trong s theo dõi cho đn khi d án kt
thúc. GV có th rà soát li s theo dõi đ kim tra tin đ thc hin d án ca
HS.
* Làm thc nghim hoc quan sát:
Khi làm thc nghim hoc quan sát, cn thit k trc các hot đng. Thc
nghim nhm chng minh hoc ph nhn mt gi thuyt. Mt thc nghim bao
gm: Mc tiêu, phng pháp, đo lng hoc quan sát, kt qu và tho lun, kt
lun.
11
* iu tra hoc phng vn: Trc khi điu tra, phng vn, cn thit k các câu
hi.
Ví d các câu hi điu tra: 1. Môi trng b ô nhim nh hng không tt đn sc kho ca mi ngi.
( Tr li bng cách đánh du vào ô ca mt trong câu tr li sau)
, hoàn toàn không đng ý;
, không đng ý;
, bình thng;
, đng ý;
, hoàn toàn đng ý.
Þ So sánh d liu
Þ Gii thích các nguyên nhân
* Tng hp thông tin: Các d liu thô cn đc tng hp li đ ch đa vào
báo cáo các kt lun có liên quan và đã đc phân tích. Chú ý rng ch lit kê
các ý chính, tóm tt thông tin bng MT hoc HAI câu.
* Xây dng sn phm d án: Sau khi thu thp đc các thông tin qua hot
đng tìm kim, điu tra, phng vn và phân tích, HS có th tp hp li thành
mt sn phm ca d án. Tng hp tt c các kt qu đã phân tích thành sn
phm cui cùng. Sn phm cui cùng có th đc trình bày di nhiu dng
khác nhau: bài thuyt trình, biu din (kch, hát, múa, th, …), trng bày trin
lãm (tranh nh, vt tht, báo tng, mô hình,…), powerpoint, …
Báo cáo sn phm d án thng bao gm:
Tên d án
• Lý do nghiên cu
• Mc tiêu d án
• Các hot đng tìm hiu
• D liu và bàn lun
• Kt lun
• Bài hc kinh nghim sau khi thc hin d án
* ánh giá d án: GV và HS đánh giá quá trình thc hin và kt qu cng nh
kinh nghim đt đc. T đó rút ra nhng kinh nghim cho vic thc hin các
d án tip theo. Có th s dng phiu đánh giá trong hc theo d án nh sau:
STT
Ni dung Trên
mc đt
( 7-10
đim)
s dng đ dy hc môn Giáo dc công dân 12, bt đu thc hin t đu nm
hc song song vi quá trình dy hc và kt thúc đ trình bày kt qu vào gi
ngoi khoá cui ca kì hc, các hot đng ca hc sinh, tìm hiu, thc hin d
án đc thc hin ngoài gi lên lp trong sut mt quá trình
Tên d án: Tìm hiu và chm sóc di tích lch s ti đa phng nhm góp phn
xây dng nhà trng thân thin, hc sinh tích cc.
I. Mc tiêu d án
1. Kin thc:
Hc sinh hiu đc lch s ra đi ca khu di tích lch s ni thành lp Chi b
ng nông thôn đu tiên ca tnh Lào Cai, qua đó liên h vi các kin thc đã
đc hc tp đ hiu thêm v lch s đu tranh hào hùng ca quê hng đt
nc.
Bit tham gia lao đng nhm trùng tu, chm sóc và bo v di tích lch s. T đó
có th tuyên truyn vi ngi khác v di tích này.
2. K nng:
Bit tìm kim và x lí thông tin v lch s ra đi ca khu di tích nói trên, t chc
hot đng theo nhóm di s hng dn ca giáo viên, tham gia các hot đng
ngoi khoá bên ngoài nhà trng mt cách an toàn, tích cc và hiu qu.
15
Bit lao đng đúng cách đ xây dng và chm sóc di tích.
Vit đc báo cáo, trình bày kt qu trc đám đông. S dng đc các phng
tin h tr đ thc hin d án
3. Thái đ:
Tôn trng và t hào v truyn thng lch s hào hùng ca cha ông, tin tng
vào s thng li ca công cuc đi mi ca đt nc t đó hng hái tham gia
hc tp, lao đng sn xut.
T giác tham gia mt cách tích cc vào các hot đng phong trào ca nhà
trng và đa phng t chc.
- Nhóm 1, 2: Tìm hiu lch s ca di tích ni thành lp Chi b nông thôn đu
tiên ca tnh Lào Cai.
- Nhóm 3, 4: Tin hành chm sóc dn trong khu di tích.
Sau đây ch là dn chng bng phân công ca nhóm 3, các nhóm khác tng t:
Tên thành
viên
Nhim v
Phng tin
Thi hn
hoàn thành
Sn phm
d kin
Nguyn Huy
Hoàng
(Nhóm
trng)
phân công nhim
v và giám sát,
đôn đc hot
đng ca nhóm,
báo cáo thng
xuyên vi giáo
viên v tin đ
làm vic, trc tip
tham gia các công
vic ca nhóm
S ghi chép, nht kí
hc theo d án, đin
thoi cá nhân,
n khi d
Trng và đm
bo cây sng
Các thành
viên khác
… … … …
17
3. Thc hin
HS làm vic cá nhân và nhóm theo k hoch
- Thu thp tài liu
- Tng hp kt qu nghiên cu, tìm hiu ca các thành viên trong nhóm
- Vit báo cáo và chun b các tài liu liên quan
4. Gii thiu sn phm trc lp
- Mi nhóm c mt đi din lên trình bày vn đ đã tìm hiu.
- C lp tho lun đ xây dng hoàn thin.
* Dn chng v mt đon d liu v khu di tích nói trên:
Làng Soi Ln cng chính là ni ra đi chi b xã Cam ng, chi b nông thôn
đu tiên ca tnh Lào Cai tháng 10/1948. ây là cái nôi cách mng, các bn sông
là đim đa đón cán b, trong đó có đng chí Tô V, Bí th chi b nông thôn
đu tiên ca Lào Cai v hot đng, gây dng phong trào. Ni đây cng đã tng
in du chân Bác H khi Ngi cùng phái đoàn ca Trung ng ng và Chính
ph đi tu ho t Hà Ni lên ga Làng Giàng và tip đó theo xe goòng trên đon
đng st đang m qua đt Ca Ngòi, làng Ching đ vào thm cán b, công
nhân, nhân dân đa phng khu m apatit Cam ng ngày 23/9/1958.
Chi b thi đim đó có các đng chí Hoàng Vn Phìn (Quyt Thng), Mã Vn
Sinh (Bình Tân), Phan Vn Quay, Trn Vn Su, Hà Vn Thì, Hà Vn Hin…
Hin nay hu ht các đng viên này đã qua đi, ch còn ông Mã Vn Sinh (Bình
Tân), Trn Vn Su là còn sng nhng già yu, các ông vn minh mn và rt vui
v khi đc hi v quá kh hào hùng ca mình.
hc là rt cn thit. Sau mt thi gian ging dy b môn Giáo dc công dân lp
12 tôi nhn thy vic áp dng k thut dy hc theo d án là rt cn thit và phù
hp.
Khi đa k thut dy hc này vào bài hc thì hiu qu ca liên h thc tin
đã đc phát huy tích cc. Hc sinh hc theo cách lng ghép câu và t giác, ch
đng, các em s cm thy hng thú và tng tính liên h thc tin. Hu ht hc
sinh các lp 12 đã cm thy hng thú và thích hc b môn vì nó gim đi tính
khô khan. Nhng t liu, công vic và con ngi có tht đã to c hi cho các
em nm bt thc t vào ni dung bài hc d dàng hn rt nhiu.
a s hc sinh chu khó tìm tòi t liu, chun b tt cho công vic ca
mình. Các em có c hi trao đi vi nhau v ni dung t liu mà giáo viên cung
cp hoc mình t tìm đc. Thông qua vic trao đi, bàn lun nhóm, lp các em
đã đa ra nhng thc mc, câu hi vi giáo viên hoc bn bè mình. Các em đã
m rng tm nhn thc là t hc hi đc nhiu kinh nghim t nhng công
vic đó.
Vi 4/8 lp 12 ca trng do tôi ging dy nhiu nm qua đu thu đc
kt qu ít nht là 96% t l Khá Gii, trong đó Gii chim 45%, không có yu
kém. a s hc sinh t ra hng thú và tích cc hc tp trong gi GDCD, ch
đng tham gia, trao đi và k cho các bn cùng lp, cùng trng, ph huynh và
thy cô giáo khác nghe v nhng vic mình đã đc tham gia. PHN KT LUN
Có rt nhiu phng pháp và k thut dy hc môn Giáo dc công dân , bao
gm các phng pháp dy hc truyn thng (trc quan, ging gii, vn đáp ) và
các phng pháp, k thut dy hc mi (nh đóng vai, liên h thc tin, d
21
án ). Mi phng pháp và k thut dy hc đu có mt mnh và mt hn ch
riêng. Các phng pháp s phù hp vi tng loi bài riêng, tng hot đng trong
23
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
1. B Giáo dc và ào to: Hng dn thc hin chng trình, sách giáo
khoa lp 12 môn Giáo dc công dân, Nhà xut bn Giáo dc – 2008.
2. B Giáo dc và ào to: D án phát trin giáo dc THPT-Trng HSP
Hà Ni; Tài liu bi dng nâng cao nng lc cho giáo viên THPT v đi
mi PPDH; Vin nghiên cu s phm, H. 2005
3. TS. Nguyn ng Bng (Ch biên): Góp phn dy tt - hc tt môn Giáo
dc công dân trng Trung hc Ph thông, Nhà xut bn Giáo dc –
2001.
4. Trn Quc Cnh - Nguyn Xuân Khoát – Lê Th Hi Ngc: Giáo trình bi
dng thng xuyên giáo viên Trung hc ph thông chu k 3 môn Giáo
dc công dân, Nhà xut bn Giáo dc – 2005.
5. Nguyn Ngha Dân: i mi phng pháp dy hc môn o đc và Giáo
dc công dân, Nhà xut bn Giáo dc – 2001.
6. Nguyn Vn Tuyn (Ch biên) - Nguyn c Ngc: T liu Giáo dc
công dân 12, Nhà xut bn Giáo dc – 2008.
Và mt s tài liu khác t trên các báo mng, báo vit, báo hình, sách giáo khoa,
sách giáo viên, t liu th vin… đc trích dn làm t liu ca đ tài.