Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
Tiết 01
Ngày soạn: 20.08
Vµo phđ chóa TrÞnh
(TRÍCH “THƯỢNG KINH KÍ SỬ”)
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm được:
1.Kiến thức: Giá trò hiện thực sâu sắc của tác phẩm, cũng như thái độ trước hiện thực và ngòi bút kí sự
chân thực, sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả cuộc sống và cung cách sinh hoạt nơi phủ
chúa Trònh
2.Kỹ năng: Phân tích được đoạn trích, cảm nghó của HS qua đoạn trích
3.Giáo dục tư tưởng: Bồi dưỡng nhân cách qua nhân vật Lê Hữu Trác
B.Phương pháp dạy học: Đàm thoại, tích hợp, gợi mở.
C.Chuẩn bò của Thầy và trò:
1.Giáo viên: Soạn giáo án
2.Học sinh: Soạn bài ở nhà.
D.Tiến trình tiết dạy:
1.Ổn đònh tổ chức: Kiểm tra só số, tác phong
2 Kiểm tra bài cũ:
3.Dẫn nhập bài mới:
Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nổi tiếng mà còn được xem là một trong những tác giả văn
học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại kí sự. Ông đã ghi chép một cách trung
thực và sắc sảo hiện thực của cuộc sống trong phủ chúa Trònh qua “Thượng kinh kí sự” (Kí sự lên kinh).
Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỉ XVIII, chúng
ta sẽ tìm hiểu đoạn trích Vào phủ chúa Trònh (Trích Thượng kinh kí sự)
T
G
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1:

2.Tác phẩm: “Thượng kinh kí sự”
(Kí sự đến kinh đô)
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
1
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
triển của thể kí VN thời trung đại.
Tác giả ghi lại cảm nhận của mình
bằng mắt thấy tai

nghe từ khi nhận
được lệnh vào Kinh chữa bệnh cho
Thế Tử Cán ngày 12 tháng giêng
năm Nhâm Dần (1782), cho đến
lúc xong việc về tới nhà ở Hương
Sơn ngày 2 tháng 11.
*GV: GV: - Tổng cộng là 9 tháng
20 ngày. Tác phẩm mở đầu bằng
cảnh sống ở Hương Sơn của một ẩn
só lánh đời. Bỗng có lệnh triệu vào
kinh -> lên đường. Từ khi mọi sự
việc diễn ra theo thời gian và đè
nặng lên tâm trạng của tác giả.
Thượng kinh kí sự

khẳng đònh Lê Hữu
Trác còn là một nhà văn.
- Đến kinh đô, Lê Hữu Trác được
xếp đặt ở nhà người em của Quận

(TRÍCH “THƯNG KINH KÍ SỰ”)
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm được:
1.Kiến thức: Giá trò hiện thực sâu sắc của tác phẩm, cũng như thái độ trước hiện thực và ngòi bút kí sự
chân thực, sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả cuộc sống và cung cách sinh hoạt nơi phủ
chúa Trònh
2.Kỹ năng: Phân tích được đoạn trích, cảm nghó của HS qua đoạn trích
3.Giáo dục tư tưởng: Bồi dưỡng nhân cách qua nhân vật Lê Hữu Trác
B.Phương pháp dạy học: Đàm thoại, tích hợp, gợi mở.
C.Chuẩn bò của Thầy và trò:
1.Giáo viên: Soạn giáo án
2.Học sinh: Soạn bài ở nhà.
D.Tiến trình tiết dạy:
1.Ổn đònh tổ chức: Kiểm tra só số, tác phong
2 Kiểm tra bài cũ:
3.Dẫn nhập bài mới:

T
G
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung bài giảng
Hoạt động 2:
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu VB
+Quang cảnh và cuộc sống đầy uy
quyền của chúa Trònh được miêu tả
như thế nào?
GV: -Quang cảnh và những sinh
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:

gì nhơ bẩn ở bên trong. Những thứ
đó qua cái nhìn của một ông già áo
vải, quê mùa tự nó phơi bày tất cả.
Điều đó giúp ta khẳng đònh Lê Hữu
Trác không thiết tha gì với danh
lợi, với quyền quý cao sang. Ông
khinh thường tất cả.
+Hình hài, vóc dáng của Thế tử
Cán được miêu tả như thế nào?
GV: -Thế tử Cán được miêu tả
bằng cái nhìn của một vò lang y tài
giỏi bắt mạch, chẩn bệnh. Tác giả
vừa tả vừa nhận xét khách quan.
Chú ý trong đơn thuốc: “Sáu mạch
tế sác và vô lực, hữu quan yếu, hữu
xích càng yếu hơn. Ấy là tì âm hư,
vò hỏa quá thònh, không giữ được
khí dương nên âm hỏa đi càn. Vì
vậy bên ngoài thì thấy cổ trướng,
đó là tượng trưng ngoài thì phù
trong thì trống”. Phải chăng cuyộc
sống vật chất quá đầy đủ, quá giàu
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:

-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:
cách nói năng, người hầu kẻ hạ,…cho

+Thái độ của Lê Hữu Trác và
phẩm chất của một thầy lang được
thể hiện như thế nào khi khám
bệnh cho Thế tử Cán? Em có suy
nghó gì về thái độ và phẩm chất
ấy?
+Bút pháp kí sự của tác giả được
thể hiện qua đoạn trích đặc sắc như
thế nào? Hãy phân tích những nét
đặc sắc đó.
Hoạt động 4:
Hướng dẫn học sinh tổng kết
Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:
HS đọc phần ghi
nhớ SGK
b. Lê Hữu Trác:
- Lê Hữu Trác là một thầy thuốc giỏi,
có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh
nghiệm
-Bên cạnh tài năng, ông còn là một
thầy thuốc có lương tâm và đức độ.
3.Nghệ thuật kí sự:
-Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, tả
cảnh sinh động, kể diễn biến sự việc
khéo léo, lôi cuốn sự chú ý của người
đọc, không bỏ sót những chi tiết nhỏ
tạo nên cái thần của cảnh và việc

giả được đưa vào phủ chúa Trònh để khám bệnh cho Thế tử Cán. Đoạn trích này bắt đầu từ đó.
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
6
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
Tác giả ghi lại một cách sinh động, chân thực về cuộc sống xa hoa, uy quyền của chúa Trònh. Đồng thời
bộc lộ thái độ xem thường danh lợi và khẳng đònh y đức của mình.
1.Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của chúa Trònh và thái độ của tác giả:
-Quang cảnh và những sinh hoạt trong phủ chúa đã được ghi lại khá tỉ mỉ qua con mắt quan sát của một
người thầy thuốc lần đầu tiên bước vào thế giới mới lạ này. Đó là cảnh cực kì xa hoa, tráng lệ, đầy quyền
uy của nhà chúa
-Dẫn chứng: +Vào phủ chúa vào qua nhiều lần cửa và những dãy hành lanh quanh co nối nhau liên tiếp .
“Đâu đâu cũng là cây cối um tùm chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương”
+Trong khuôn viên phủ chúa “người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc
cửi”
*Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa:
-Nội cung được miêu tả gồm những chiếu gấm, màn là, sập vàng, ghế rồng, đèn sáng lấp lánh, hương hoa
ngào ngạt, cung nhân xúm xít, mặt áo phấn đỏ,…
-Ăn uống thì: “Mâm vàng, chén bạc, đồ ăn toàn của ngon vật lạ”
-Về nghi thức: Lê Hữu Trác phải qua nhiêu thủ tục mới được vào thăm bệnh cho thế tử. Nào là phải qua
nhiều cửa, phải chờ đợi khi có lệnh mới được vào. “Muốn vào phải có thẻ”, vào đến nơi người thầy thuốc
Lê Hữu Trác phải lạy bốn lạy, khám bệnh xong đi ra cũng phải lạy bốn lạy và chỉ được viết tờ khải để
dâng lên chúa . Nghiêm đến nỗi tác giả phải “nín thở đứng chờ ở xa”, “khúm núm đến trước sập xem
mạch”
->Tất cả những chi tiết trên cho người đọc nhận thấy phủ chúa Trònh lộng lẫy, sang trọng uy nghiêm
Tiết 03
Ngày soạn:20.08
TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ
NHÂN

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
Mục I.Ngôn ngữ – tài sản chung
của xã hội
GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu
nội dung mục I của SGK
-Gọi HS đọc phần I/SGK
-Tính chung trong ngôn ngữ của
cộng đồng được biểu hiện bằng
những yếu tố nào?

- Tính chung trong ngôn ngữ của
cộng đồng còn được biểu hiện
bằng những yếu tố nào?
-HS đọc mục I trong
SGK và xác đònh nội
dung chính.
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:

-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:
I.Ngôn ngữ – tài sản chung của xã
hội:
1.Những yếu tố ngôn ngữ chung:
-Các âm và các thanh (các nguyên âm,
phụ âm, thanh điệu)
VD:
+Các nguyên âm: e, ô, â, u, i…

Hoạt động 2:
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
Mục II.Lời nói – sản phẩm riêng
của cá nhân
GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu
nội dung mục II của SGK
-Gọi HS đọc phần II/SGK
Hoạt động 3:
Hướng dẫn học sinh Luyện tập
1.Bài tập 1/ SGK 13
-Gọi HS đọc BT 1/SGK 13
2.Bài tập 2/SGK 13:
-Gọi HS đọc BT 2/SGK 13
-HS đọc mục II trong
SGK và xác đònh nội
dung chính.
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:

-HS đọc BT 1/SGK
13
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện tổ trình bày:
-HS đọc BT 2/SGK
13
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện tổ trình bày:

hợp của chúng, trật tự sắp xếp của
chúng thật khác thường, là cách sắp
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
9
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
đặt của riêng Hồ Xuân Hương:
-Các cụm danh từ (rêu từng đám, đá
mấy hòn) đều sắp xếp danh từ trung
tâm (rêu, đá) ở trước tổ hợp đònh từ +
danh từ chỉ loại (từng đám, mấy hòn)
-Các câu sắp xếp bộ phận vò ngữ (động
từ +thành phần phụ: xiên ngang – mặt
đất, đâm toạc – chân mây) đi trước bộ
phận chủ ngữ (rêu từng đám, đá mấy
hòn)
Sự sắp xếp đó là cách làm riêng của
tác giả để tạo nên âm hưởng mạnh cho
câu thơ và tô đậm các hình tượng thơ
4.Củng cố – Dặn dò:
a.Củng cố: Qua BT đã thực hành
b.Dặn dò: Chuẩn bò làm bài KT ở lớp
E.Rút kinh nghiệm:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Tiết 04
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang

truyện Tấm Cám, giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và nay.
-Khả năng dùng từ ngữ, hình ảnh để diễn đạt những ý nghó và tình cảm của mình
-Bài văn đầy đủ bố cục 3 phần
-Biết cách sử dụng các phép liên kết đã học ở chương trình ngữ văn THCS
2. Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể nêu cảm nghó theo nhiều cách khác nhau nhưng phải nêu được những cảm nghó chân thực
của bản thân
*Yêu cầu cần đạt:
-Học sinh cần đảm bảo một số ý sau đây:
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
11
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
+Cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, người tốt với kẻ xấu là cuộc đấu tranh gian khổ trong mọi thời
đại. Nhưng theo xu hướng tiến bộ, cái thiện luôn chiến thắng cái ác. Truyện cổ tích Tấm Cám chính là sự
minh chứng cho cuộc đấu tranh ấy.
-Trong cuộc đấu tranh ở truyện cổ tích Tấm Cám, cô Tấm phải đối diện với những thế lực tội ác: Mẹ con
Cám
-Trong cuộc sống học tập: Cần cù, chăm chỉ – Lười biếng, gian dối trong thi cử
-Trong đời thường: giữa người tốt và kẻ xấu
4.Củng cố – Dặn dò:
a.Củng cố: Nội dung kiểm tra
b.Dặn dò: Soạn bài: “Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghò luận”
E.Rút kinh nghiệm:

Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
12
Trường THPT An Lương Giáo

chung
-Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK
trang 18
-HS đọc phần tiểu
dẫn SGK và xác
đònh nội dung chính.
I.Đọc tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
-Hồ Xuân Hương (chưa rõ năm sinh,
năm mất), quê ở làng Quỳnh Đôi
huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
nhưng sống chủ yếu ở kinh thành
Thăng Long.
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
13
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
-Trình bày một vài nét cơ bản về
cuộc đời nữ thi só HXH
Hoạt động 2:
Hướng dẫn học sinh đọc tìm hiểu
VB
-Gọi 1- 2 HS đọc bài thơ, các HS
khác đọc thầm
-GV hướng dẫn HS phân tích 2 câu
đề:
-Hai câu đề cho thấy tác giả đang ở
hoàn cảnh và tâm trạng như thế
nào?

-Tự tình (Bài II) nằm trong chùm thơ
Tự tình của HXH (chùm thơ gồm 3 bài)
Thể hiện sự cảm thức về thời gian và
tâm trạng buồn tủi, phẫn uất trước
duyên phận éo le và khát vọng sống,
khát vọng hạnh phúc của nhà thơ
II.Đọc hiểu văn bản:
1.Hai câu đề: Nỗi niềm buồn tủi, xót
xa của HXH
“Đêm khuya văng vẳng trống canh
dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non”
-Tiếng trống canh dồn văng vẳng trong
đêm khuya(gấp gáp, liên hồi) vừa thể
hiện bước đi dồn đập của thời gian vừa
bộc lộ sự rối bời của tâm trạng nữ thi só
HXH (Nỗi cô đơn trống vắng một
mình)
-Không gian thì rợn ngợp con người
cảm thấy mình quá nhỏ bé, cô đơn
“Trơ cái hồng nhan với nước non”
-Trơ là tủi hổ, là bẽ bàng. Thêm vào
đó là “cái hồng nhan” cay đắng, bạc
phận
Một nỗi đau bẽ bàng, tủi hổ của người
con gái khi duyên tình không đến,
duyên phận không thành
2.Hai câu thực:
“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa

bỉnh, ngang ngạnh
→
Rêu xiên ngang mặt đất, đá
đâm toạc chân mây như vạch đất,
vạch trời mà hờn trách, không chỉ
phẫn uất mà còn là phản kháng
-Hai câu kết nói lên tâm sự gì của
tác giả
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:
trò đùa của con tạo, càng thấm thía nỗi
đau
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”
Trăng sắp tàn (“bóng xế”) mà vẫn
“khuyết chưa tròn”. Tuổi xuân đã trôi
qua mà nhân duyên không trọn vẹn
-Hương rượu để lại vò đắng chát, hương
tình thoảng qua chỉ còn để lại phận
hẩm duyên ôi
3.Hai câu luận: Nỗi niềm phẫn uất
“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”
Biện pháp đảo ngữ:
+ Rêu từng đám/ xiên ngang mặt đất
+ Đá mấy hòn/ đâm toạc chân mây
→

Xót xa về thân phận người phụ nữ
xưa với duyên tình hẩm hiu, cay đắng
của mình
III.Tổng kết:
(Ghi nhớ SGK)
4.Củng cố – Dặn dò:
a.Củng cố: Tâm trạng, thái độ của nữ thi só Hồ Xuân Hương
b.Dặn dò: Soạn bài “Thu điếu” – Nguyễn Khuyến
E.Rút kinh nghiệm:
Tiết 06
Ngày soạn:06.09
CÂU CÁ MÙA THU
(THU ĐIẾU)
(Nguyễn Khuyến)
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm được:
-Cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc Bộ
-Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên, quê hương đất nước, tâm trạng thời thế
-Thấy được tài năng thơ Nôm Nguyễn Khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh, tả tình, nghệ thuật gieo
vần, sử dụng từ ngữ.
B.Phương pháp dạy học: Đàm thoại, tích hợp, gợi mở.
C.Chuẩn bò của Thầy và trò:
1.Giáo viên: Soạn giáo án
2.Học sinh: Soạn bài ở nhà.
D.Tiến trình tiết dạy:
1.Ổn đònh tổ chức: Kiểm tra só số, tác phong
2 Kiểm tra bài cũ:
- Câu hỏi: Đọc bài thơ “Tự tình II” – HXH. Tâm sự của HXH qua bài thơ.
3.Dẫn nhập bài mới:
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang

kẻ thù.
- Ông là người thâm trầm, độ
lượng, kín đáo, mực thước; ông gắn
bó máu thòt với miền quê Yên Đổ
và người dân nghèo khó.
2.Sự nghiệp sáng tác văn học:
- Gồm cả chữ Hán và Nôm.
- Nội dung: + Tình yêu quê hương
đất nước, cuộc sống nghèo khổ,
thuần hậu của người dân.
+ Đả kích bonï thực
dân, tầng lớp thống trò.

Là nhà thơ của quê hương làng
cảnh Việt Nam.
3.Tác phẩm:
Hỏi:
Xuất xứ của bài thơ “Câu cá
mùa thu”?
-HS đọc phần tiểu
dẫn SGK và xác
đònh nội dung chính.
-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:

-Học sinh trao đổi,
thảo luận và đại
diện trình bày:


-Gọi 1- 2 HS đọc bài thơ, các HS
khác đọc thầm
Hỏi: Cảm nhận chung của em về
bài thơ?
-GV hướng dẫn HS phân tích cảnh
thu
Hỏi:Cảnh thu trong bài thơ được
thể hiện qua những hình ảnh nào?
Nhận xét bức tranh thu này?
GV: -Điểm nhìn: Từ chiếc thuyền
câu trong ao thu nhỏ hẹp giữa làng
-Cảnh thu được đón nhận từ gần
đến cao xa rồi từ cao xa trở lại gần:
(Từ chiếc thuyền câu trong ao thu
nhỏ hẹp giữa làng, nhìn lên bầu
trời, nhìn tới ngõ trúc rồi lại trở về
với ao thu, với thuyền câu. Từ một
khung ao hẹp, không gian mùa thu,
cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều
hướng thật sinh động)
-

Màu sắc: nước trong veo, sóng
biếc, trời xanh ngắt.
DC:+Không gian: tónh lặng, vắng
người, vắng tiếng (Ngõ trúc quanh
co khách vắng teo) – Các chuyển
động rất nhẹ, rất khẽ không đủ tạo
âm thanh: sóng hơi gợn, mây lơ
lửng, lá khẽ đưa. Tiếng cá đớp mồi

được tạo nên bởi các điệu xanh: xanh
ao, xanh bờ, xanh sóng, xanh tre, xanh
trời, xanh bèo, có một màu vàng của
chiếc lá thu
->Cảnh đẹp nhưng tónh lặng và đượm
buồn

+Không gian: tónh lặng, vắng người,
vắng tiếng (DC)
-> Cảnh thu dòu nhẹ, thanh sơ, xinh
xắn, mang cái hồn của làng quê Bắc
Bộ Việt Nam.
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
18
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
động để nói tónh (Một thủ pháp
quen thuộc của thơ cổ phương
Đông)
-GV hướng dẫn HS phân tích tình
thu
Hỏi:Tình thu được thể hiện như
thế nào trong bài thơ?
GV: Qua cảnh thu ta thấy được tình
thu của thi nhân, bức tranh tâm
trạng của con người được bộc lộ
kín đáo mà sâu sắc
- Tâm hồn tónh lặng ,mới cảm nhận
được những âm thanh rất khẽ. Cái

(Tónh lặng trong sự cảm nhận độ trong
veo của nước, cái “hơi gợn tí” của
sóng, độ rơi khe khẽ của lá, âm thanh
tiếng cá đớp mồi dưới chân bèo)
-Nỗi cô quạnh, uẩn khúc trong tâm hồn
nhà thơ
→
Tâm hồn gắn bó tha thiết với thiên
nhiên đất nước, một tấm lòng yêu nước
thầm kín
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
19
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
cáo quan về hưu mang nặng mặc
cảm bất lực trước thời cuộc. Trong
bài thơ Di chúc, ông có những câu
thơ đau đến từng chữ:
Ơn vua chưa chút báo đền
Cúi trông hổ đất, ngửa lên thẹn trời.
Cho nên, trong bài thơ thấm đẫm
tâm sự rối bời trước thời thế của
ông.
Hỏi:Trình bày những thành công
về nghệ thuật của NK trong bài thơ
“Câu cá mùa thu”
- Ngôn ngữ giản dò, trong sáng,
chính xác, uyển chuyển, có khả
năng diễn tả những biến thái tinh

tế
-Cách gieo vần độc đáo “eo” (trong
veo, tẻo teo, đưa vèo, vắng teo, chân
bèo)
-Lấy động nói tónh
-> Góp phần Việt hoá thơ Đường luật.
III.Tổng kết:
(Ghi nhớ SGK)
4.Củng cố – Dặn dò:
a.Củng cố: Nỗi niềm tâm sự của Nguyễn Khuyến
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
20
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
b.Dặn dò: Soạn bài “Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghò luận”
E.Rút kinh nghiệm:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
21
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
Tiết 7
Ngày soạn: 15/09
PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ
LUẬN

-Đề nào có đònh hướng cụ thể,
đề nào đòi hỏi người viết phải
tự xác đònh hướng triển khai ?
-Vấn đề nghò luận của mỗi đề
là gì?
-Phạm vi bài viết đến đâu ?
Dẫn chứng, tư liệu thuộc lónh
vực đời sống xã hội hay văn
học?
- Học sinh đọc phần
I/SGK trang 23
-Học sinh trao đổi, thảo
luận và đại diện trình
bày:
-Đề 1 có đònh hướng cụ
thể nội dung nghò
luận.Hai đề còn lại đòi
hỏi người viết phải tự
xác đònh hướng triển
khai
-Đề 1: Việc chuẩn bò
hành trang vào thế kỉ
mới
-Đề 2: Tâm sự của Hồ
Xuân Hương trong Tự
tình (Bài II)
-Đề 3: Vẻ đẹp của bài
thơ Câu cá mùa thu
(Thu điếu) của Nguyễn
Khuyến

-Vấn đề cần nghò luận: Tâm sự của
HXH trong bài Tự tình (Bài II)
- Yêu cầu về nội dung: Nêu cảm nghó
của mình về tâm sự và diễn biến tâm
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
23
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
-GV gọi HS đọc phần ghi nhớ
SGK
Hoạt động 2:
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
phần II/SGK: Lập dàn ý
-GV hướng dẫn HS lập dàn ý
đề số 2: Tâm sự của Hồ Xuân
Hương trong Tự tình (Bài II)
-Phân chia nhóm để thực hiện
yêu cầu trên
Hoạt động 3:
Hướng dẫn học sinh luyện tập
-Gọi HS đọc BT 1/SGK 24
Phân tích đề và lập dàn ý đề
sau:
Cảm nghó của anh chò về giá trò
hiện thực sâu sắc của đoạn
trích : “Vào phủ chúa Trònh”
đề thuộc đời sống XH
-Phạm vi đề 2 và 3 : là
những vấn đề liên quan

Nôm. Tâm sự của Hồ Xuân Hương
trong Tự tình (Bài II)
2.Thận bài:
a.Nỗi buồn tủi, xót xa của nhà thơ
b.Niềm phẫn uất và sự phản kháng
mãnh liệt cảu HXH
c.Khao khát cuộc sống bình yên và
hạnh phúc
3.Kết bài: Cảm thông cuộc đời và số
phận ngang trái, éo le của HXH. Trân
trọng khát vọng cao đẹp của nhà thơ.
III.Luyện tập:
BT 1/SGK 24:
1.Phân tích đề: Đây là dạng đề đònh
hướng rõ nội dung nghò luận
-Vấn đề cần nghò luận: Giá trò hiện
thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ
chúa Trònh” (Trích Thượng kinh kí sự
của Lê Hữu Trác)
-Yêu cầu về nội dung:
+Bức tranh cụ thể, sinh động về cuộc
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
24
Trường THPT An Lương Giáo
án Ngữ văn 11
(Trích Thượng kinh kí sự của
Lê Hữu Trác)

sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của

Ngày soạn: 16/09
Thao tác lập luận phân tích
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm được:
1.Kiến thức: Nắm được yêu cầu của thao tác lập luận phân tích
2.Kó năng: Vận dụng những thao tác lập luận phân tích để phân tích một vấn đề XH hoặc văn học
3.Giáo dục tư tưởng: Bồi dưỡng lòng yêu thích học phân môn làm văn
B.Phương pháp dạy học: Đàm thoại, tích hợp, gợi mở.
Giáo viên: Văn Thanh Thưởng
Trang
25