Trường Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh
Khoa Xã Hội Học – Công Tác Xã Hội – Đông Nam Á
Ngành Xã Hội Học
Môn: Những Nguyên Lý Chủ Nghĩa Marx – Lê Nin Phần 2
Tiểu luận: Quan điểm của chủ nghĩa Marx – Lê Nin
về các chức năng của tôn giáo
Giáo diên giảng dạy:
Lớp: ĐH12XH01
Sinh viên thực hiện: mssv
Bùi Ngọc Nam 1256012083
Thành phố hồ Chí minh, ngày 28 tháng 08 năm 2013
Bùi Ngọc Nam 1256012083
Mục Lục
I. CÁC KHÁI NIỆM:
I.1 Triết học:
1.1 Ở phương Đông:
Theo Trung Quốc thì triết học học chỉ sự hiểu biết, nhận thức sâu sắc của
con người về thế giới và về đạo lý làm người. Theo người Ấn Độ thì Triết học có
nghĩa là chiêm ngưỡng nhưng với hàm ý là sự hiểu biết dựa trên lý trí, là con
đường suy nhẫm để dẫn dắt con người đến lẽ phải.
1.2 Ở phương Tây:
Triết học có nghĩa là yêu mến sự thông thái, không chỉ nói tới sự hiểu biết
sâu sắc về nhiều lĩnh vực tri thức ở tầm cao nhất của Triết học mà còn thể hiện
khát vọng vươn tới tầm cao nhận thức. Hay nói cách khác thì triết học là hình
thái cao nhất của tri thức
1.3 Theo quan điểm của Triết học Marx – Lê Nin:
Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới,
về vị trí và vai trò của con người trong thế giới.
I.2 Tôn giáo:
2.1 Quan điểm về tôn giáo trong các hệ tư tưởng ngoài chủ nghĩa Marx – Lê
Nin:

thần rừng, thần mưa
Tôn giáo ngày càng biến đổi và có sự phát triển không ngừng cùng với sự
phát triển của các điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa, chính trị của lịch sử. Trước
đây khi chưa giải thích được các hiện tượng tự nhiên thì người ta thường dùng
tôn giáo để giải thích, sau này khi khoa học kỹ thuật phát triển đã có khả năng
Bùi Ngọc Nam 1256012083
giải thích các hiện tượng tự nhiên thì Tôn Giáo lại góp phần bù đắp những hụt
hẫng trong cuộc sống, xoa dịu những nỗi đau tâm hồn trong con người thời đại.
II. CHỨC NĂNG CỦA TÔN GIÁO THEO QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ
NGHĨA MARX – LÊ NIN:
II.1 Chức năng “đền bù hư ảo”:
1.1 Chức năng đền bù hư ảo:
Những nỗi đau quá sức chịu đựng của con người nhỏ bé, yếu đuối vẫn
xẩy ra trong sống thường nhật. Một người vợ mất chồng, một người mẹ mất con,
một người bị thương nặng khi mắc tai nạn giao thông, . Họ sẽ làm gì nếu
không hướng về thế giới tâm linh để được tiếp thêm nguồn sức mạnh tinh thần,
để được an ủi, vỗ về. Niềm tin về một tôn giáo cho chúng ta một cái nhìn khách
quan hơn về những đau khổ, mất mát chúng ta gặp phải trong cuộc sống. Luận
điểm nổi tiếng của C. Marx: “Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” đã làm nổi
bật chức năng đền bù hư ảo của tôn giáo.
1.2 Chức năng đền bù hư ảo thể hiện trong hai Tôn Giáo điển hình - Thiên
Chúa Giáo và Phật Giáo về sự chết.
Với Kitô giáo thì sự chết chỉ là sự kết thúc tạm thời trên cuộc sống trần
gian để dẫn sang một cuộc sống mới “Ngay khi còn sống, con người đã mang
trong mình sự chết, vì thế mà con người sẽ phải chết. Chết là một kết thúc của ta
trong cuộc sống này, và mọi cái ta sở hữu cũng đều chấm dứt. Thật là một tư
tưởng cay đắng cho những ai chỉ biết vui hưởng của cải trần gian, nhưng lại là
một viễn tượng đáng khát vọng cho những người sống cơ cực (x. Hc 41, 1). Sự
chết nhắc nhở ta về bản chất thật ngắn ngủi, thật mong manh phù du của đời
sống con người trên dương thế. Đứng trước định mệnh khắt khe đó, người ta dễ

2.1 Chức năng thế giới quan:
Bùi Ngọc Nam 1256012083
Thế giới quan hay quan điểm của con người về thế giới. Con người từ xa
xưa đã có khao khát khám phá về thế giới, họ muốn hiểu rõ nguồn gốc của thế
giới, thế giới này do ai sinh ra, nó sẽ kết thúc thế nào, tại sao con người lại hiện
diện trong cuộc sống và đâu là vai trò tối hậu của con người trên thế giới. Những
khao khát thật chính đáng nhưng do những hạn chế của khoa học kỹ thuật chưa
giúp con người có câu trả lời thỏa đáng vì lẽ đó con người đã tự đặt ra câu trả lời
với quan điểm riêng của mỗi tôn giáo. Từ đó đưa ra những cái nhìn khác nhau về
thế giới và con người.
2.2 Quan niệm về thế giới ở hai tôn giáo điển hình - Thiên Chúa Giáo và
Phật Giáo.
• Thiên Chúa Giáo.
Với người Công giáo thì Thiên Chúa chính là người đã tạo nên tất cả,
Chúa là người điều hành mọi việc trong toàn thể vũ trụ bao la, Thiên chúa đã tạo
ra thế giới trong 6 ngày:
“ Ngày thứ 1: Thiên chúa tạo ra sự sáng và sự tối (sáng là ngày, tối là đêm).
Ngày thứ 2: Thiên chúa tạo ra không gian- mà ta vẫn gọi là bầu trời.
Ngày thứ 3: Thiên chúa tạo ra đất, nước, cây cỏ.
Ngày thứ 4: Thiên chúa tạo ra muôn vì tinh tú để làm cơ sở phân chia thời tiết,
tháng, năm. Trong đó có 2 vì tinh tú lớn là Mặt trời cai trị ban ngày và Mặt trăng
cai trị ban đêm.
Ngày thứ 5: Thiên chúa tạo ra muôn loài. Đó là muông thú ở trong rừng, chim
trên trời và cá dưới nước.
Ngày thứ 6: Thiên chúa theo hình hài, khuôn mẫu của mình đã tạo ra thủy tổ của
loài người là Ađam và Êva.
(trích: />• Phật Giáo.
Bùi Ngọc Nam 1256012083
Phật giáo lại cho ta một lời giải thích khác về nguồn gốc của thế giới và
con người: “nguồn gốc loài người trên trái đất này được xuất phát từ một thế

tuân theo những chuẩn mực mà tôn giáo đó đặt ra, từ đó con người có xu hướng
điều chỉnh hành vi trong các mối quan hệ xã hội tạo nên mối liên kết tốt đẹp,
cách ứng xử nhân văn giữa các cá nhân và cộng đồng. Dựa trên tính chất thước
đo về phẩm giá của những chuẩn mực tôn giáo, con người sẽ biết đánh giá
những hành vi bảo vệ con người khỏi những sai lệch trong tư tưởng và hành vi,
phục hồi lại những giá trị đã mất.
3.2 Các ví dụ về việc điều chỉnh hành vi của hai tôn giáo điển hình Thiên
Chúa Giáo và Phật Giáo.
• Một số chuẩn mực của đạo Công Giáo:
“ Ðức Giêsu nói với các môn đệ rằng: Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế
nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương
của Thầy. Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình
thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình
thương của Người. Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để niềm vui của Thầy ở
trong anh em, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn. Ðây là điều răn của
Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không ai
có tình thương lớn hơn tình thương của người hy sinh mạng sống mình cho bạn
hữu. Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy
truyền dạy. Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc
chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được
nơi Cha của Thầy, Thầy đã cho anh em biết. Không phải anh em đã chọn Thầy,
nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được
hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng
Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em. Ðiều Thầy truyền dạy anh
Bùi Ngọc Nam 1256012083
em là hãy yêu thương nhau."
(trích: />“Ðức Ki-tô đã thí mạng vì chúng ta, chúng ta cũng phải thí mạng vì anh em”
(3,16).
2.“Phần chúng ta, chúng ta hãy yêu thương, vì Thiên Chúa đã yêu thương chúng
ta trước” (4,19).

hội để các kẻ xấu lợi dụng dẫn dắt con người tới những phong trào xấu phi tôn
giáo: Chúa vào nam (1954), Hồi giáo cực đoan
II.4 Chức năng liên kết:
4.1 Chức năng liên kết.
Chức năng liên kết của Tôn giáo được thể hiện trong việc con người cùng
nhau phấn đấu để thực hiện một mục tiêu chung. Họ tập hợp lại với nhau, cùng
nhau thực hiện các nghi lễ, không những thế họ còn được liên kết chặt hơn trong
các tổ chức tôn giáo, các cơ sở tôn giáo. Chức năng liên kết của tôn giáo gắn
chặt các tín đồ lại với nhau trong một mối dây vô hình. Từ sự liên kết giữa các
cá nhân tạo nên những mối quan hệ đan xen nhau tạo thành một cộng đồng xã
hội vững mạnh.
4.2 Tính liên kết được thể hiện trong hai tôn giáo đại diện - Phật Giáo và
Công Giáo:
• Phật Giáo:
Bùi Ngọc Nam 1256012083
Các Tăng Ni – Phật Tử được liên kết lại với nhau để thắp nhang bái Phật,
cầu chúc cho nhau những điều tốt lành. Họ cùng nhau quy tụ lại trong các dịp lễ
lớn: Lễ Phật Đản, Lễ Vu Lan Báo Hiếu, Lễ Tắm Phật Các tăng ni phật tử còn
được liên kết với nhau trong các tổ chức hoạt động như: Cô Nhi Viện, các
chương trình từ thiện
• Công Giáo:
Khác với Phật Giáo, Công giáo có sự liên kết chặt chẽ và rõ ràng hơn. Các
Giáo dân của Công Giáo được tập hợp lại hàng ngày và đặc biệt là vào mỗi Chủ
Nhật để cùng nhau cử hành các nghi thức phụng vụ, Các dịp lễ lớn của người
Công Giáo quy tụ đông đảo người dân không phân biệt tôn giáo như Lễ Giáng
Sinh, Lễ Phục Sinh Trong mỗi nhà thờ lại có những tổ chức khác nhau như hội
Bác ái xã hội, nhóm cầu nguyện, hội Legio Các tổ chức của các nhà thờ tùy
theo quy mô lại được liên kết với nhau thành một mạng lưới trong Giáo Hạt,
Giáo Phận và có quy mô Giáo Hội (trên toàn thế giới).
4.3 Mặt trái của vai trò liên kết trong tôn giáo:

II.5 Các chức năng khác của Tôn Giáo:
Trên đây là 4 chức năng cơ bản nhất của Tôn Giáo theo quan điểm của
Chủ nghĩa Marx – Lê nin. Ngoài 4 chức năng cơ bản trên tôn giáo còn có các
chức năng khác nữa như Chức năng giao tiếp: chức năng này thể hiện ở việc các
tín đồ giao tiếp với nhau ở các nơi thờ tự. Mỗi người đều có hai đối tượng để
giao tiếp đó là sự giao tiếp với thế giới thần linh thể hiện ở việc cầu khấn, dâng
sớ, đốt vàng và sự giao tiếp với thế giới loài người như việc chia sẻ kinh thánh
với nhau của các tín đồ theo Thiên Chúa Giáo hay việc cùng nhau chia sẻ những
tư tưởng đạo đức trong giáo lý nhà Phật Các chức năng ít biểu hiện hơn của
tôn giáo nhưng cũng giữ một nhiệm vụ không nhỏ đó là chức năng nhận thức,
Bùi Ngọc Nam 1256012083
chức năng giao lưu văn hóa, chức năng đạo đức Các chức năng trên của tôn
giáo không hề tách biệt mà đan xen hòa trộn vào nhau, bổ túc lẫn nhau tạo nên
một hệ thống chặt chẽ.
III. TÔN GIÁO TỒN TẠI NHƯ MỘT PHẦN KHÔNG THỂ THIẾU CỦA
XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI.
Sự tồn tại của tôn giáo theo suốt tiến trình lịch sử loài người đã khẳng
định vai trò quan trọng của tôn giáo đối với đời sống xã hội. Những chức năng
của tôn giáo như chức năng đền bù hư ảo, chức năng thế giới quan, chức năng
điều chỉnh hành vi, chức năng liên kết giúp con người hướng thiện và vươn
đến việc tự hoàn thiện nhân cách. Tôn giáo đã trở thành một thành tố văn hóa
gắn liền với sự phát triển của các nền văn minh lớn trên thế giới. Tuy nhiên trong
các chức năng của tôn giáo đều tồn tại những mặt trái vì vậy ta cần phải khai
thác những mặt tích cực và hạn chế những tiêu cực của tôn giáo.
IV. CÁC TRANG WEB VÀ TÀI LIỆU ĐÃ THAM KHẢO HOẶC TRÍCH
DẪN:
IV.1 Trang web

m
