1
Mở ĐầU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Hội nhập nền kinh tế quốc tế đối với Việt Nam đã trở thành hiện thực
trong thời kỳ đổi mới. Ngân hàng có trách nhiệm đóng góp cho tiến trình
hội nhập kinh tế quốc tế. Quá trình này cũng đặt ra những thử thách to lớn
cho hệ thống Ngân hàng Việt Nam, nh: nguồn vốn kinh doanh nhỏ bé,
chất lợng tín dụng thấp, cơ cấu hệ thống ngân hàng cha phù hợp, năng
lực quản lý và chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ ngân hàng cha theo kịp
với cơ chế mới, công nghệ ngân hàng còn lạc hậu.v.v... Tất cả điều đó đe
dọa đến hoạt động ngân hàng trong tiến trình hội nhập. Điều nổi cộm hơn
cả là các quản lý hoạt động kinh doanh bộc lộ nhiều yếu kém không phù
hợp với sự đổi mới và các thông lệ quốc tế.
Đánh giá những thành công to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội
của nớc ta trong thời gian vừa qua, nhiều nhà nghiên cứu kinh tế tài chính
trong nớc và nớc ngoài đã nhận định: Đó là nhờ thực hiện thành công
chơng trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, đổi mới hệ thống tài chính
ngân hàng.
Trên thực tế, cùng với tiến trình đổi mới mọi mặt của nền kinh tế, tiến
trình đổi mới cơ chế quản lý hoạt động của hệ thống ngân hàng nói chung,
cũng nh của từng ngân hàng thơng mại nói riêng; trong đó có
NHNo&PTNT VN đã đạt đợc nhiều thành quả quan trọng. Hiệu quả hoạt
động quản lý kinh doanh của ngân hàng đã đợc cải thiện cả ở tầm vĩ mô
và vi mô, cả trên phơng diện điều hành chính sách tiền tệ quốc gia và
quản lý kinh doanh tại các ngân hàng thơng mại. Ngân hàng Nhà nớc
Việt Nam ngày càng đảm nhiệm tốt hơn vai trò của một ngân hàng trung
ơng và là cơ quan quản lý hoạt động ngân hàng. Hoạt động và phơng
pháp quản lý hoạt động của hệ thống ngân hàng thơng mại ngày càng phù
2
hợp với cơ chế thị trờng. Tuy nhiên, bên cạnh đó hoạt động quản lý kinh

triển Nông thôn Việt Nam trong điều kiện chuyển sang cơ chế thị trờng
của Tô Ngọc Hng - Luận án PTS, Khoa học kinh tế, H. 1996;
- Vận dụng công nghệ quản lý hiện đại vào hoạt động của
NHNo&PTNT VN, của Âu Văn Trờng, Luận án Tiến sĩ kinh tế, Trờng
Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội, (1999);
- Giải pháp hoàn thiện công nghệ quản lý Ngân hàng Nông nghiệp và
Phát triển Nông thôn Việt Nam trong giai đoạn hiện nay của Đoàn Thị
Thanh Hơng, Luận án Tiến sĩ kinh tế, HVNH, Hà Nội, 2003;
- Tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của ngân hàng
thơng mại Việt Nam phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
(liên hệ với thực tiễn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Việt Nam). Đề tài nghiên cứu khoa học cấp ngành của Ngân hàng Nhà
nớc, H. 7/2000.
- Đổi mới chính sách tín dụng theo cơ chế thị trờng nhằm góp
phần đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nớc ta của Đào Minh
Tú - Luận án Tiến sỹ kinh tế, H. 2001;
- Giải pháp nâng cao chất lợng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, của Nguyễn Hữu Huấn,
Luận án Tiến sĩ Kinh tế, Học viện Ngân hàng, Hà Nội, (2005);
Ngoài ra, còn có một số hội thảo khoa học, một số bài nghiên cứu đã
đăng tải trên các tạp chí kinh tế. Song các công trình khoa học và các
nghiên cứu nói trên chỉ đề cập ở khía cạnh khác nhau, cha có đề tài nào
nghiên cứu một cách hệ thống, có tính cơ bản về quản lý hoạt động kinh
doanh của NHNo&PTNT Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế thời
gian gần đây.
4
Đề tài này không trùng với bất cứ công trình khoa học nào đã đợc công
bố đến thời điểm hiện nay.
3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động kinh doanh

vốn,... đến kết quả tài chính và một số nội dung khác...
- Để hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh của NHNo&PTNT
VN, luận án đề xuất một số giải pháp cơ bản sau:
+ Giải pháp hoạch định chiến lợc theo cơ chế thị trờng;
+ Các giải pháp hoàn thiện về cơ chế huy động vốn, đầu t vốn; hệ
thống quản trị rủi ro tổng thể;
+ Giải pháp về hoàn thiện các qui trình nghiệp vụ; quản trị điều hành,
nâng cao chất lợng nguồn nhân lực và một số các giải pháp bổ trợ khác.
- Để thực hiện thành công các giải pháp, luận án kiến nghị đối với
Nhà nớc, đối với NHNN và bản thân NHNo&PTNT VN.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận án đợc kết cấu thành ba chơng:
Chơng 1: Quản lý hoạt động kinh doanh của ngân hàng thơng mại
trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Chơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh của Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trong tiến
trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Chơng 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh của
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
6
Chơng 1
QUảN Lý HOạT ĐộNG KINH DOANH
CủA NGÂN HNG THƯƠ
NG
MạI

TRONG TIếN TRìNH
HộI NHậP KINH Tế QUốC Tế

- Kinh doanh ngân hàng trong thị trờng thiếu hoàn hảo.
1.1.3.2. Lựa chọn mức độ hội nhập kinh tế quốc tế
1.1.3.3. Các con đờng dẫn đến hội nhập về ngân hàng
1.2. HOạT ĐộNG KINH DOANH CủA NGÂN HNG THƯƠNG MạI
1.2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của ngân hàng thơng mại
1.2.1.1. Kinh doanh ngân hàng là loại kinh doanh có điều kiện và có sự
cạnh tranh quyết liệt
1.2.1.2. Khách hàng của ngân hàng thơng mại vừa là nhà cung cấp,
vừa là nhà thụ hởng dịch vụ ngân hàng
1.2.1.3. Đặc điểm của sản phẩm dịch vụ ngân hàng
Thể hiện trên những đặc điểm chủ yếu sau:
- Tạo ra một sản phẩm dịch vụ mới đối với một ngân hàng rất tốn
kém, nhng cũng rất dễ bị bắt chớc.
- Phần lớn các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng thơng mại gắn với
yếu tố thời gian.
- Tiền và tài sản tài chính là nguyên liệu chính của hoạt động kinh
doanh ngân hàng.
1.2.1.4. Hoạt động kinh doanh ngân hàng gắn với các thể chế trung gian
tài chính cùng hoạt động trên thị trờng tài chính
1.2.1.5. Hoạt động kinh doanh của ngân hàng là lĩnh vực kinh doanh mang
8
tính độc quyền cao và rủi ro cao; đồng thời có tính liên kết hệ thống
1.2.2. Nội dung hoạt động kinh doanh của ngân hàng thơng mại
1.2.2.1. Huy động vốn
Huy động vốn của ngân hàng thơng mại luôn là một trong những nội
dung quan trọng trong kinh doanh. Nguồn vốn của các ngân hàng thu hút
đợc theo 3 nguồn chủ yếu: Thu hút tiền gửi, vay trên thị trờng và vốn chủ
sở hữu.
1.2.2.2. Sử dụng vốn
Thông thờng các ngân hàng sẽ phân bổ quỹ vốn theo cơ cấu u tiên

ngân hàng
Một là, thiết lập các mục tiêu và kế hoạch kinh doanh của ngân hàng.
Hai là, xác định và phân bổ các nguồn lực cho việc thực hiện các
mục tiêu.
Ba là, quản lý kinh doanh ngân hàng đợc xem là những tiến trình
liên tục vận hành.
Bốn là, là một lĩnh vực hoạt động tồn tại cùng với các lĩnh vực hoạt
động kỹ thuật nghiệp vụ khác đợc tiến hành thờng xuyên trong tiến
trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
Năm là, chịu sự chi phối của các chuẩn mực quốc tế và môi trờng
kinh doanh quốc tế.
Sáu là, tổ chức thực hiện thông qua các các cơ chế chính sách và bộ máy
quản trị điều hành, nhằm đạt đợc mục tiêu của cơ chế là hiệu quả kinh doanh.
1.3.2.3. Những nội dung chủ yếu của quản lý hoạt động kinh doanh của
ngân hàng thơng mại
10
Trong phạm vi đề tài, luận án chỉ tập trung vào nội dung cơ bản quản
lý kinh doanh chủ yếu của các ngân hàng thơng sau:
- Quản lý huy động vốn.
- Quản lý sử dụng vốn.
- Quản lý, điều hành vốn.
- Quản lý kinh doanh dịch vụ ngân hàng.
1.4. Sự TấT YếU KHáCH QUAN HON THIệN QUảN Lý KINH
DOANH CủA CáC NGÂN HNG THƯƠNG MạI VIệT NAM
TRONG TIếN TRìNH HộI NHậP QUốC Tế
1.4.1. Những yếu tố của hội nhập kinh tế quốc tế ảnh hởng đến cơ.quản
lý hoạt động kinh doanh của ngân hàng thơng mại Việt Nam
- Mức độ sở hữu nớc ngoài trong các doanh nghiệp và trong các
ngân hàng trong nớc.
- Thị phần dịch vụ ngân hàng của các ngân hàng nớc ngoài.