Kinh tế vĩ mô



 !"#$%
Trên thế giới hầu hết các quốc gia đều theo đuổi bốn mục tiêu chung: tăng
trưởng cao, lạm phát thấp, thất nghiệp ít, cán cân thanh toán có số dư. Trong đó
mục tiêu tăng trưởng cao luôn được đặt lên hàng đầu. Những năm gần đây nền
kinh tế thế giới đang trải qua nhiều biến động và khủng hoảng, nhiều công ty, tập
đoàn lớn phá sản, nạn thất nghiệp gia tăng, kinh tế một số nước lâm vào khó khăn
trong đó có cả Mĩ - nền kinh tế số 1 thế giới. Tuy nhiên có một điều đáng ngạc
nhiên là Trung Quốc vẫn đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trên 10% kể từ
sau chính sách cải cách năm 1978. Năm 2007 cả thế giới đều kinh ngạc trước sự
tăng trưởng như vũ bão của Trung Quốc và sau đó là giai đoạn ổn định 2008-
2009. Hơn nữa đây lại là nước láng giêng của Việt Nam và có nhiều ảnh hưởng
đến kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới, vậy nguyên nhân nào dẫn đến sự tăng
trưởng mạnh mẽ này cũng như tầm ảnh hưởng của nó đối với kinh tế thế giới là
gì? Đây là một vấn đề hết sức cơ bản, chính vì vậy nhóm 15- Anh 4 TC- TCNH-
K49 chúng em quyết định chọn đề tài: “Tăng trưởng kinh tế ở Trung Quốc giai
đoạn 2007-2009”. Vì thời gian cũng như trình độ hiểu biết còn hạn chế và đây
cũng là một vấn đề nan giải nên bài tiểu luận khó tránh khỏi những sai sót. Chúng
em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của cô giáo và các bạn để bài tiểu
luận được hoàn thành hơn.
1
Kinh tế vĩ mô
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
&'(
)*+ ,-./
0)123)
Tăng trưởng kinh tế được định nghĩa là sự gia tăng mức sản xuất mà nền
kinh tế tạo ra theo thời gian.Vài thập kỷ trước đây, nhìn chung tăng trưởng kinh tế

kinh tế. Một nước có thể nhập khẩu các thiết bị thông tin, máy móc, công nghệ
hiện đại nhất. Nhưng những hàng tư bản này chỉ có thể được sử dụng một cách có
hiệu quả nhất nếu như người công nhân có kĩ năng và được đào tạo, có trình độ
văn hóa, kỉ luật cao làm cho năng suất lao động tăng, và người quản lý có tri thức
và khả năng quản lý những quy trình công nghệ hiện đại một cách có hiệu quả.
*<7=
Khối lượng trang thiết bị và cơ sở sản xuất dùng trong quá trình sản xuất ra
hàng hóa dịch vụ được gọi là tư bản hiện vật. Nó biểu thị yếu tố đầu vào của quá
trình sản xuất mà trước đó đã là đầu ra của quá trình sản xuất. Nói cách khác, tư
bản hiện vật là nhân tố sản xuất được dùng để sản xuất ra tất cả các loại hàng hóa
và dịch vụ, trong đó có bản thân tư bản. Công nhân sẽ làm việc nhanh và chính
xác hơn đồng nghĩa với việc tăng năng suất nếu họ có nhiều tư bản hiện vật hơn.
Bản thân tư bản hiện vật của một nước tăng trưởng theo thời gian, nhưng tăng
nhanh hay chậm phụ thuộc vào quá trình tích lũy tư bản. Quá trình này không chỉ
là việc tích lũy nhà xưởng, máy móc mà còn là những đầu tư do chính phủ tiến
hành và đặt nền móng cho sự phát triển của khu vực tư nhân, bao gồm những dự
án đầu tư cơ sở hạ tầng hay tư bản xã hội nhằm mở đường cho các hoạt động
thương mại.
7333
Một trong các yếu tố sản xuất quan trọng nữa là tài nguyên thiên nhiên. Tài
nguyên thiên nhiên là yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất do thiên nhiên mang
lại, như đất đai, sông ngòi và khoáng sản. Sự khác biệt về nguồn tài nguyên thiên
nhiên gây ra một số khác biệt về mức sống trên thế giới, tuy nhiên nó không nhất
thiết là nguyên nhân làm cho nền kinh tế có năng suất cao trong việc sản xuất hàng
hóa và dịch vụ.
>?@
Cùng với ba nhân tố đã nêu ở trên, tăng trưởng kinh tế còn phụ thuộc vào
nhân tố hết sức quan trọng là tri thức công nghệ. Trong lịch sử, tăng trưởng của
các nước trên thế giới có hình mẫu khác nhau, không phải là quá trình sao chép
giản đơn, tăng thêm nhà máy hoặc công nhân. Trái lại là một quá trình sáng chế và

tốc độ cao
nhất từ năm
1994. Tông
sản phẩm
quốc dân thu
được ước
tính là 25,6
triệu nhân
dân tệ, tương
đương 3500
tỉ đô la. Đây
được coi là 1
mốc quan
trọng trong
lịch sử kinh
tế Trung
Quốc. Nó ghi
nhận tốc độ
tăng trưởng ngoạn mục tăng hơn 10 lần sau 30 năm của quốc gia đông dân nhất
thế giới này.
Nguồn
:IMF
Giám đôc
NBS cho biết,
năm 2007 cũng
là năm thứ 5 liên
tiếp tổng sản
phẩm quốc nội
tăng hơn 10%.
Với GDP ước

giá dầu ăn tăng gần gấp đôi trong năm ngoái trên thị trường thế giới.
NBS cũng thông báo là năm 2007, giá trị sản lượng của ngành sản xuất
nguyên liệu là 2.890 tỷ nhân dân tệ, tăng 3,7%; của ngành sản xuất chế biến là
12.140 tỷ nhân dân tệ, tăng 13,4%; của ngành dịch vụ là 9.630 tỷ nhân dân tệ, tăng
11,4%.”(theo dantri.com.vn)
Năm 2008, Trung Quốc lại tiếp tục tăng trưởng, GDP vẫn tăng 10,7%, mặc
dù tốc độ tăng trưởng giảm so với 2007.
“Theo báo cáo
mới nhất của CASS,
ngành nông nghiệp của
Trung Quốc sẽ tăng thêm
3,2%. Các ngành công
nghiệp và công nghiệp
dịch vụ giữ ở mức tăng
trưởng lần lượt là 10,9%
và 12,2%.
Nhận định về tình
thình kinh tế Trung Quốc
năm 2008, báo cáo này
cho biết, đầu tư bất động
sản đạt 17,03 nghìn tỷ
yuan (2,43 nghìn tỷ
USD), tăng 19,1%.
6
Kinh tế vĩ mô
Giá tăng cao chóng mặt đã có xu hướng giảm khi các chính sách của chính
phủ đi vào thực tiễn. Tuy nhiên, chỉ số hàng hóa bán lẻ hàng năm và chỉ số CPI
vẫn ở mức 4,4% và 5,5%.
Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực thành thị sẽ đạt ngưỡng 11,1% và
khu vực nông thông sẽ tăng thêm 7,3%. Tuy nhiên, tỷ lệ tăng trưởng thu nhập của

biểu tại cuộc họp báo cùng ngày, ông Mã Kiến Đường chỉ rõ: tuy 8,7% vẫn chưa
đạt tới mức tăng bình quân của kinh tế Trung Quốc trong 30 năm cải cách mở cửa,
nhưng vẫn chứng minh rằng nền tảng tăng trưởng trở lại theo hướng tốt của kinh
tế Trung Quốc đang không ngừng được củng cố.
"Sản xuất nông nghiệp của Trung Quốc năm 2009 tiếp tục phát triển vững
ch†c, sản lượng lương thực tăng liên tục 6 năm liền; sản xuất công nghiệp tăng trở
lại từng quý, lợi nhuận đã từ giảm mạnh chuyển sang tăng trưởng; đầu tư tiếp tục
7
Kinh tế vĩ mô
tăng nhanh, đầu tư cho lĩnh vực an sinh xã hội tăng nhanh rõ rệt; mức tiêu thụ trên
thị trường tăng trưởng bình ổn khá nhanh, việc tiêu thụ của một số sản phẩm tăng
trưởng nhanh; chỉ số giá tiêu dùng và giá sản xuất cả năm giảm so với cùng kỳ,
nhưng đến cuối năm xuất hiện tăng trưởng; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả
năm giảm so với cùng kỳ, từ tháng 11 đã từ giảm chuyển sang tăng; thu nhập của
cư dân thành thị và nông thôn tăng trưởng vững ch†c, tình hình việc làm tốt hơn
mong muốn; vốn lưu thông tăng trưởng khá nhanh, cho vay tín dụng tăng với mức
lớn."
Số liệu thống kê cho thấy: năm 2009, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục là động
lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc. Ngoài ra, tổng kim ngạch
"xuất nhập khẩu"-một trong những nhân tố truyền thống thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế Trung Quốc, tuy giảm gần 14% so với cùng kỳ dưới tác động của khủng hoảng
tài chính quốc tế, nhưng từ tháng 11 đã từ tăng trưởng âm chuyển sang tăng
trưởng dương so với cùng kỳ.
Theo số liệu thống kê, chỉ số giá tiêu dùng Trung Quốc năm 2009 tuy giảm
0,7% so với cùng kỳ, nhưng từ tháng 11 đã xuất hiện tăng so với cùng kỳ trong hai
tháng liền. Trước hiện tượng này, có nhà phân tích chỉ rõ, chỉ số giá tiêu dùng nếu
tăng trưởng liên tục sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát. Về việc này, ông Mã Kiến
Đường phân tích rằng: chỉ số CPI gia tăng chủ yếu là do giá thực phẩm và giá liên
quan nhà ở gia tăng gây nên.
"Dự đoán về năm 2010, nói một cách đơn giản, kinh tế Trung Quốc trong

Cũng theo đánh giá của các chuyên gia phân tích, tốc độ tăng trưởng sản
lượng công nghiệp tháng 3 có thể đạt 18%, song vẫn thấp hơn so với mức nhảy
vọt 20,7% của hai tháng đầu năm. Xuất khẩu trong tháng 3 có hy vọng gia tăng
mạnh mẽ, tuy nhiên thâm hụt thương mại sẽ vẫn rơi vào khoảng 1 tỷ USD do tốc
độ nhập khẩu còn gia tăng mạnh hơn so với xuất khẩu trong nước.
4)&73;
a/ &73;8
&'()*+, /$
- Xóa bỏ kiểm soát giá cả của chính phủ: B†t đầu từ khu vực nông nghiệp
cách đây hơn 20 năm, sau đó mở rộng sang công nghiệp rồi cuối cùng là khu vực
dịch vụ. Quy định giá bán sản phẩm hay dịch vụ của chính phủ đã chấm dứt vào
năm 2000. Điều này đã tạo điều kiện cho thị trường đóng một vai trò quyết định
trong việc phân bố nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và ổn định. Những
điều này đã tạo điều kiện cho thị trường đóng 1 vai trò quyết định trong việc phân
bố các nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển lạnh mạnh và ổn định.
- Chính phủ ban hành luật doanh nghiệp, mở rộng quyền sở hữu doanh
nghiệp tư nhân: Lần đầu tiên cho phép chủ thể tư nhân sở hữu doanh nghiệp trách
nhiệm hữu hạn. Chính phủ cũng thi hành mạnh mẽ luật về cạnh tranh để thống
nhất thị trường trong nước, trong khi đó môi trường kinh doanh được cải thiện sâu
s†c hơn bằng cách cho phép đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Trung Quốc, giảm
thuế, bãi bỏ độc quyền kinh doanh xuất nhập khẩu của nhà nước và chấm dứt chế
độ áp dụng nhiều tỉ giá hối đoái.
- Năm 2005, xóa bỏ các qui định ngăn cản sự thâm nhập của các công ty tư
nhân vào một số lĩnh vực của nền kinh tế như hạ tầng cơ sở, các ngành phục vụ
công cộng và dịch vụ tài chính. Nhìn chung, những thay đổi này cho phép sự nôi
lên một bộ phận tư nhân hùng mạnh trong nền kinh tế Trung Quốc và bộ phận này
đã đóng một vai trò chủ chốt. Sản lượng của các doanh nghiệp tư nhân do trong
nước sở hữu đã tăng năm lần và các doanh nghiệp tư nhân do nước ngoài kiểm
soát đã tăng ba lần. Ngược lại, sản lượng của các doanh nghiệp sở hữu nhà nước
chỉ tăng hơn 70% cùng kỳ. Năng suất cao hơn của hầu hết các công ty tư nhân dẫn

dân tệ cùng với thay đổi liên quan đến s†p xếp tỉ giá hối đoái, cho phép Trung
Quốc linh động hơn trong việc kìm hãm lạm phát trên thị trường sản phẩm và tài
sản. Bằng cách này, sức mạnh thị trường sẽ đóng vai trò hơn nữa trong việc xác
định lãi suất ngân hàng của nền kinh tế Trung Quốc.
&01354
- Chính phủ tiến hành chương trình cải cách sâu rộng ở bộ phận thuộc nhà
nước sở hữu: Các xí nghiệp sở hữu nhà nước được chuyển đổi thành tập đoàn theo
hình thức do pháp luật qui định và nhiều công ty loại này được niêm yết trên các
thị trường chứng khoán. Mở rộng quyền tự chủ cho các doanh nghiệp về cơ bản
vẫn dựa trên khung thể chế của cơ chế kế hoạch hoá tập chung. Mục tiêu chính
của cải cách trong giai đoạn này là nhằm điều chỉnh mối quan hệ Chính phủ doanh
nghiệp theo hướng quản lí doanh nghiệp và các hoạt động kinh doanh tự do hơn và
nhằm lại động lực cho các nhà quản lí và người lãnh đạo trong doanh nghiệp.
- Mở rộng thị trường chứng khoán: Các doanh nghiệp nhỏ mua và tái cấu
trúc các công ty lớn được thực hiện một cách thành công. Chương trình này làm
cho số lượng các xí nghiệp công nghiệp do nhà nước kiểm soát giảm hơn một nửa
trong vòng 5 năm.
- Các chương trình trợ cấp xã hội và trợ cấp thất nghiệp:Hợp đồng lao động
được qui định linh hoạt hơn nhằm chuyển trách nhiệm bồi thường do giảm biên
chế lao động dôi dư từ doanh nghiệp sang cho nhà nước. Cuối cùng chính phủ hợp
lý hóa sự kiểm soát trên các doanh nghiệp do nhà nước kiểm soát hơn nữa bằng
10
Kinh tế vĩ mô
cách tạo ra một cơ quan chịu trách nhiệm thực thi quyền sở hữu của nhà nước và
thúc đẩy thành quả của những doanh nghiệp này.
* 678-4/3$Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư nguồn vốn
và nhân lực lớn cho sự nghiệp phát triển giáo dục và khoa học công nghệ. Chú
trọng đầu tư cho giáo dục mầm non, cho phép tư nhân đầu tư cho giáo dục, mở
trường tư quốc tế. Về khoa học công nghệ, nhà nước tiến hành kiểm tra dự án
hàng năm theo hợp đồng, quản lý kinh phí cần phải thực hiện riêng biệt với tài

An sinh xã hội và an phúc lợi xã hội được nâng cao
+ An sinh xã hội
Chính phủ Trung Quốc luôn coi trọng công tác cải cách và xây dựng hệ thống
an sinh xã hội để phù hợp với trình độ phát triển kinh tế.Năm 2007,tổng quỹ bảo
hiểm xã hội lần đầu tiên vượt quá 1000 tỷ nhân dân tệ, đạt 1081,2 tỷ nhân dân tệ,
tăng 25,2% so với năm trước.Đến cuối năm 2008 số người tham gia bảo hiểm xã
11
Kinh tế vĩ mô
hội trên toàn quốc tăng, lần lượt là: bảo hiểm dưỡng lão 218,9 triệu người; bảo
hiểm y tế cơ bản ở thành phố,thị trấn 316,98 triệu người; bảo hiểm thất nghiệp:124
triệu người; bảo hiểm tai nạn lao động: 138,1 triệu người; bảo hiểm sinh đẻ: 91,81
triệu người.Đến năm 2009, cả nước đã có 2729 huyện triển khai công tác y tế hợp
tác nông thôn loại hình mới, tỷ lệ tham gia đạt tới 91,5%.
+Phúc lợi xã hội
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang rơi vào khủng hoảng thì Trung Quốc
bên cạnh nỗ lực đưa nền kinh tế thoát khỏi khủng hoảng thì nhà nước vẫn đảm bảo
phúc lợi xã hội cho mỗi người dân.Giảm tỉ lệ thất nghiệp bằng cách thúc đẩy kinh
tế phát triển, đấu tư vào các công trình phúc lợi như xây dựng viện dưỡng lão, làng
trẻ mồ côi, hội chữ thập ,đỏ, hỗ trợ lương thực thực phẩm cho người nghèo, nâng
cao mức sống cho người già là những việc làm thiết thực của chính phủ nhằm
thực hiện mục tiêu đó.Năm 2009, hàng nghìn các công trình phúc lợi được xây
dựng.
• Tiêu cực
- Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn
+ Chênh lệch giữa thành thị và nông thôn: “ kẻ ăn không hết người lần chẳng
ra”
Theo cơ quan thống kê quốc gia Trung Quốc, năm 2009 thu nhập bình quân
đầu người ở khu vực thành thị là 17.175 nhân dân tệ trong khi ở nông thôn chỉ là
5.153 nhân dân tệ. Đây là mức chênh lệch lớn nhất từ khi Trung Quốc tiến hành
cải cách mở cửa từ 3 thập kỉ trước.

mất lòng tin của người dân vào Đảng cộng sản mà còn làm giảm uy tín của Trung
Quốc ở nước ngoài, tệ hại hơn cả vấn đề in băng đĩa lậu và ô nhiễm môi trường.
Ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng
+ Ô nhiễm không khí: NOx, SO2, NH3, CO2
Thống kê cho thấy Trung Quốc đang thải ra một lượng chất sulfur ngang bằng
với của Tokyo(Nhật Bản) và Los Angeles (Mĩ) cộng lại. Lượng khí thải từ ôtô
cũng lên tới 51 triệu tấn, gồm hơn 40 triệu tấn carbon monoxide, gần 5 triệu tấn
hydrocarbons và khoảng 6 triệu tấn nitrogen oxide. Theo BP, lượng khí thải gây
hiệu ứng nhà kính từ nhiên liệu hoá thạch như dầu mỏ và than đá tại Trung Quốc
đã tăng lên 7,5 tỷ tấn năm 2009, trong khi lượng khí thải toàn cầu đã giảm lần đầu
tiên kể từ năm 1998.
Theo Bộ Bảo vệ môi trường Trung Quốc, 1/3 trong tổng số 113 thành phố tham
gia khảo sát có chất lượng không khí không đạt tiêu chuẩn, 18% trong số đó bị ô
nhiễm nặng, chủ yếu liên quan đến lượng khí thải ôtô gây ra. Trung Quốc cũng là
quốc gia có đến 16 trong số 20 thành phố ô nhiễm nặng nhất thế giới.11 thành phố
trong đó có thủ đô B†c Kinh có tới 3 tháng sống trong bầu không khí ô nhiễm.Đó
là nguyên nhân dẫn đến cái chết của hơn 400.000 người mỗi năm ở quốc gia này.
+ Ô nhiễm nguồn nước
Hơn 70% dân số Trung Quốc dùng nước ngầm để ăn thế nhưng có một thực tế
là hầu hết họ đang phải sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm.90% nước ngầm Trung
Quốc bị ô nhiễm ở các mức độ khác nhau trong số đó có tới 60% bị ô nhiễm nặng
do việc sử dụng hóa chất dư thừa trong sản xuất nông nghiệp.
Những dòng sông ô nhiễm có mặt ở kh†p mọi nơi.Nếu chọn ngẫu nhiên một
thành phố và nghiên cứu về nguồn nước đó thì hầu hết nguồn nước ở những nơi
này không phù hợp cho sản xuất hàng ngày của con người.Nước sông chuyển sang
màu đen, bốc mùi khó chịu mang theo những kim loại nặng như chì, cadmium,
mangan, thạch tím, thủy ngân thông qua chuỗi thức ăn hoặc trực tiếp đi vào cơ
thể con người.Hậu quả là ngày càng xuất hiện nhiều loại bệnh mang tính địa
phương như nhiễm độc thạch tím, nhiễm độc flo, bệnh sưng tuyến giáp, viêm cột
sống và nghiêm trọng nhất là ung thư.

trị xuất khẩu trong năm 2009 đạt 1.201,7 tỷ USD,
nước này đã vượt qua Đức để trở thành quốc gia
xuất khẩu hàng đầu thế giới.
Chính phủ Đức trong này 9/2 cũng đã lên tiếng
thừa nhận việc để cho Trung Quốc vượt qua
trong cuộc đua xuất khẩu khi chỉ đạt được kim
ngạch 1.121,3 tỷ USD
Số liệu thống kê cũng cho thấy kim ngạch xuất
khẩu của Trung Quốc tăng 21% trong tháng 1/2010. Lượng hàng hóa nhập khẩu
thậm chí còn tăng gấp 4 lần con số này.
b. Nhập khẩu Trung Quốc tăng trưởng mạnh đóng vai trò quan trọng kéo kinh tế
nhiều nước châu Á phục hồi
So với cùng kỳ 2009, tổng giá trị nhập khẩu tháng 1 của Trung Quốc tăng tới
86%.
c. Tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu tăng
Trong tháng 12/2009, kim ngạch XNK của Trung Quốc tăng mạnh, giá trị XNK
đạt 243,02 tỷ USD, tăng 32,7% so với cùng kỳ năm trước, tăng 16,7% so với
tháng 11/2009. * Trung Quốc đã thay thế trở thành đối tác thứ hàng đầu
của Brazil, thứ 2 của Venezuela, chile, peru, Cooxxta Rica.
* Tổng giá trị buôn bán của Trung Quốc và các quốc gia châu Á lên
2.2 Đầu tư ở Trung Quốc những năm gần đây tăng mạnh
Nhập khẩu của Trung Quốc
tăng 86% trong tháng 1/2010.
Ảnh: AP
14
Kinh tế vĩ mô
Do sự phát triển mạnh của nền kinh tế Trung Quốc dường như đang cần nhiều
hơn những yếu tố đầu vào trong đầu tư nên đầu tư Trung Quốc những năm gần
đây liên tục tăng mạnh.
9#77':;<8=+>?71

Bên cạnh đầu tư kinh tế Trung Quốc còn chú trọng tới đầu tư xã hội tại
đây.Trong những năm 2008, 2009 Trung Quốc đã thực hiện những chương trình
viện trợ, cố vấn cung cấp chuyên gia, triển khai hơn 900 dự án đầu tư xây dựng
sân vận động, đường xá, bệnh viện và trường học. Trung Quốc cũng đã dành thuế
suất 0% cho một số nước kém phát triển nhất ở châu Phi
c. Tại Châu Mỹ Latinh
AFP cho biết, Trung Quốc đang ngày càng tăng cường và mở rộng đầu tư tại Mỹ
La tinh trong các lĩnh vực khoáng sản và dầu mỏ, nhưng đồng thời cũng vươn ra
trong các khu vực khác như hạ tầng đường s†t, sản xuất thép
15
Kinh tế vĩ mô
Trung Quốc đã chuyển cho Venezuela khoản tiền cho vay đầu tiên trong gói tín
dụng 20 tỷ USD tài trợ cho 19 dự án phát triển.
Tại Brazil Trung Quốc đầu tư 5.000 triệu USD để xây dựng nhà máy sản xuất
gang thép, Cuối năm 2009, Tập đoàn dầu khí Brasil Petrobras thông báo, họ đã
nhận được 10.000 triệu usd nguồn tín dụng với thời hạn cho vay 10 năm từ Trung
Quốc cho chương trình đầu tư 2008-2013
2.3. Ảnh hưởng tới Mỹ
Tăng trưởng mạnh ở Trung Quốc thúc mang lại nhiều cơ hội cũng như thách thức
cho nước Mỹ. Trung Quốc dường như là một con rồng lớn đang bành chướng nền
kinh tế của mình ra thế giới.
* Ảnh hưởng của Mỹ Ở khu vực châu Á,Bản báo cáo đã chỉ ra 3 thách thức cơ
bản dành cho Mỹ trong khu vực này: 1, Trung Quốc đang nổi lên như một cường
quốc về kinh tế, chính trị và quân sự; 2, Khả năng xảy ra chiến tranh giữa các lãnh
thổ láng giềng; 3, Mối đe doạ ngày càng gia tăng của lực lượng Hồi giáo cực đoan.
Nền kinh tế số một thế giới Mỹ cũng đang dần phụ thuộc vào Trung Quốc
* Về kinh tế: Trung Quốc đã vượt Mỹ trở thành thị trường đầu tư bất động sản
lớn nhất thế giới trong năm 2009. Mỹ đang ở thế “tiến thoái lưỡng nan” khi phải
xem xét và quyết định xem các khoản đầu tư của Trung Quốc chỉ đơn thuần là
chiến lược thương mại hay là mối đe dọa an ninh. Đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ

sẽ đòi hỏi đa dạng hóa và cá tính hóa. Nghĩa là người ta phân biệt xe theo chức
năng như xe dành cho phụ nữ, người già, xe du lịch, thương gia, xe đời mới, xe
kiểu cổ Và, khâu dịch vụ, bảo hành sau khi bán hàng được đặc biệt coi
trọng.Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học - kỹ thuật, kinh tế - xã hội,
mỗi người đều phải không ngừng trau dồi kiến thức để theo kịp thời đại. Vì thế,
chi tiêu cho giáo dục là một xu hướng lớn ở Trung Quốc. Theo đó, ngành giáo dục
và các ngành có liên quan như xuất bản sách, phần mềm giáo dục, thông tin giáo
dục sẽ phát triển nhanh chóng.Theo các chuyên gia thì khái niệm "tiêu dùng
xanh" sẽ trở thành chủ đề tiêu dùng của Trung Quốc trong thế kỷ 21. Chủ đề này
đã được Trung Quốc khởi xướng bằng việc lấy năm 2001 là "năm tiêu dùng xanh",
kêu gọi người tiêu dùng góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn, mạnh khỏe
cho con cháu đời sau. Cùng với sự phát triển của xã hội, thu nhập và ý thức bảo vệ
môi trường của người dân ngày càng cao, các mặt hàng an toàn, không gây hại đến
môi trường sẽ ngày càng được ưa chuộng.Du lịch cũng đang và sẽ vẫn là xu hướng
tiêu dùng lớn của người Trung Quốc. Cùng với quá trình đô thị hóa, công nghiệp
hóa, nhịp độ và môi trường sống thành thị càng làm cho người ta bức bối. Hơn
nữa, thu nhập của người dân Trung Quốc tăng khá nhanh, GDP bình quân đầu
người năm 2002 đạt gần 1.000 USD, cho nên ngày càng có nhiều người đi du lịch.
Năm 2002, Trung Quốc có gần 878 triệu lượt người đi du lịch nội địa, tăng 12% so
với năm 2001.Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, các khoản chi tiêu
phục vụ nhu cầu thông tin cũng sẽ trở thành xu hướng tất yếu của người tiêu dùng
Trung Quốc. Rồi đây, người ta có thể ngồi ở nhà để ký kết hợp đồng kinh tế, mua
bán hoặc làm việc cơ quan. Các thiết bị thông tin như máy tính, máy thu hình,
điện thoại sẽ giúp mọi người tạo nên một "trung tâm thông tin gia đình".Các
phương tiện thông tin kể trên còn có ảnh hưởng tích cực đến một xu hướng tiêu
dùng khác của người dân, đó là chi phí cho các dịch vụ. Người ta chỉ cần xem
quảng cáo và nhấc điện thoại là có thể yêu cầu được phục vụ như: chuyển nhà,
giúp việc gia đình, gọi đồ ăn Theo các nhà phân tích thì số người lưu động đến
các thành phố lớn ở Trung Quốc sẽ tăng nhanh. Vì thế chợ đồ cũ, đồ rẻ tiền và các
dịch vụ cho thuê nhà, môi giới việc làm phục vụ nhóm người này sẽ phát

sách khổng lồ trên 190 tỷ đôla Mỹ chỉ để xây dựng mới các tuyền đường s†t nhằm
nâng cao năng lực vận chuyển liên hợp (intermodal transportation).
+ H/O+,':P()Q
=F-R@2ARM2A
Trong 30 năm qua, kinh tế-xã hội của Trung Quốc phát triển nhanh, mức
sống nhân dân được nâng cao đáng kể. Tuy nhiên, kinh tế tăng trưởng nhanh cũng
mang lại một số tiêu cực, nổi cộm nhất là khoảng cách phát triển giữa vùng duyên
hải và vùng nội địa, giữa thành thị và nông thôn cũng như thu nhập trong dân cư
thành thị ngày càng mở rộng. Ông Vương Quân, chuyên gia Trung tâm Giao lưu
kinh tế quốc tế Trung Quốc cho biết, sự phát triển của Trung Quốc đến giai đoạn
hiện nay các vấn đề và mâu thuẫn nổi cộm, "Việc đề xuất quan điểm tăng trưởng
mang tính dung nạp trong thời điểm này là rất thiết thực, nhấn mạnh công bằng,
công lý cũng như phát triển nhịp nhàng giữa kinh tế-xã hội với tài nguyên môi
trường là cực kỳ có ý nghĩa thực tế." Ông nhận định rằng, tăng trưởng mang tính
dung nạp là để cho phát triển kinh tế trở lại với ý nghĩa thực chất của tăng trưởng,
tức lấy con người làm gốc, mục đích của phát triển không chỉ đơn thuần theo đuổi
tăng trưởng GDP, mà phải tiến hành song song tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã
hội với cải thiện mức sống nhân dân, hơn nữa theo đuổi sự phát triển nhịp nhàng
giữa tăng trưởng kinh tế với tài nguyên môi trường.
JH)S1-R+,-4TU"
Xu thế thứ tư là việc mở rộng đổi mới, cải cách về kinh tế và xã hội. Các
chiến dịch chống tham nhũng, tự do hoá tài chính và chuẩn hoá hệ thống thuế má
sẽ được tập trung cao độ trong giai đoạn 2007-2010.
+ 0M@2N35':
Rất nhiều chủ nhà máy Trung Quốc đang tìm để họ không chỉ đơn giản là
sản xuất linh kiện cho các hãng lớn nữa mà sẽ tiến tới xây dựng thương hiệu riêng,
18
Kinh tế vĩ mô
giống như các công ty máy tính Đài Loan là Acer và Asustek đã làm.Khi nguồn
lao động giá rẻ trở nên khan hiếm và nỗi lo sợ đồng nhân dân tệ tăng giá, các nhà

2020. Ta có thể đưa ra kết luận rằng:”Việc giảm lượng khí thải nitơ sẽ là một
thách thức lớn đối với Trung Quốc, đòi hỏi phải phát triển chính sách và đầu tư
công nghệ. Để giảm thiểu quá trình axit hóa trong tương lai, Trung Quốc cần đưa
ra một chiến lược kiểm soát đa ô nhiễm. Chiến lược này kết hợp với các biện pháp
nhằm giảm lượng khí thải sulphur, nitơ và chất thải dạng hạt”.
=)56*N67*SGHT
J@2AS 2
'()X3-43+3 2242
47$Trước tiên, để thay đổi các quan niệm, cán bộ, công chức các cấp khác
nhau phải thay đổi tư duy. Họ cần hiểu ý nghĩa của phát triển nguồn nhân lực và
cải thiện chất lượng nguồn nhân lực một cách thực sự, thực hiện việc đó như chiến
19
Kinh tế vĩ mô
lược cơ bản và chính sách quốc gia.Thứ hai, xây dựng quan niệm phát triển toàn
diện vừa là phương tiện, vừa là mục tiêu. Chúng ta cần phải coi phát triển toàn
diện như là mục tiêu cao nhất, mục tiêu cuối cùng, đóng một vai trò tích cực hơn
trong việc phát triển nguồn nhân lực.
',58,2A9Y?-48,5F':ES
98+,2Z5':E-4T (TU?Z5$Trung Quốc sẽ
sử dụng kỹ thuật mạng lưới hiện đại, phát triển giáo dục từ xa, giáo dục truyền
thanh, đưa giáo dục vào các doanh nghiệp, cộng đồng, biến các tổ chức khác nhau
(các “tế bào” của xã hội) thành những tổ chức học tập; thay đổi từ kiến thức học
tập đơn giản thành một lối sống; giáo dục và học tập ở tất cả các lĩnh vực, thời
gian và quá trình của xã hội; tạo lập Trung Quốc thành một xã hội theo phương
thức học tập dân sự và học tập suốt đời.
H7-424QR3555 
2$Khi các cơ quan chính phủ đầu tư nhiều hơn, nên mở rộng các kênh đầu tư đa
dạng như đầu tư nước ngoài, đầu tư của doanh nghiệp và công dân; thúc đẩy sự
hăng hái đầu tư cho giáo dục và xa hơn là thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực.
Đồng thời, nên cải thiện cơ cấu đầu tư, chủ yếu đầu tư vào giáo dục người trưởng

30% của thế giới. Nước này hiện trồng 7 triệu hécta cây cải dầu với sản lượng
trung bình 13-14 triệu tấn/năm. Đây là điều kiện rất tốt để Trung Quốc đẩy mạnh
nghiên cứu, phát triển nền công nghiệp diesel.
E)3@KU@1H:@&1
Việt Nam là nước láng giềng của Trung Quốc, với đường biên giới trên đất
liền dài khoảng 1.350 km với nhiều cửa khẩu và đường mòn qua lại. Ngoài ra, hai
nước còn có đường biên giới trên biển. Vì thế, mỗi một thay đổi hay biến động
trên đất Trung Quốc đều sẽ được truyền đến Việt Nam một cách nhanh nhất, trực
tiếp nhất. Hai nước cũng có những nét tương đồng về lịch sử, văn hóa, chính trị,
kinh tế, xã hội nên những thay đổi hay biến động của Trung Quốc đều được
người dân Việt Nam cảm thụ và tiếp nhận một cách dễ dàng nhất.
)V8WWXLY':@&1E14ZZ[X4ZZ\
Sự ổn định về các mặt kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2007 – 2009 là yếu tố quan trọng
giúp nền kinh tế Việt Nam đạt được những thành tựu phát triển trong thời gian qua. Tăng
trưởng kinh tế trong 3 năm 2007-2009 tuy có giảm sút do ảnh hưởng của cuộc khủng
hoảng kinh tế, tài chính, ngân hàng toàn cầu, nhưng vẫn duy trì được chuỗi tăng trưởng
kinh tế ở mức cao liên tục của giai đoạn trước. Ba năm 2007, 2008, 2009 nền kinh tế đạt
được tốc độ tăng trưởng lần lượt là 8,46%, 6,18% và 5,20%. Mức tăng trưởng này được
các tổ chức quốc tế đánh giá là ở mức cao, là thành tựu hết sức to lớn nếu xét trong điều
kiện khó khăn của kinh tế thế giới thời gian qua. Tăng trưởng kinh tế được duy trì, nhờ
đó thu nhập bình quân đầu người đã được cải thiện đáng kể. Ba năm sau khi gia nhập
WTO, GDP bình quân đầu người đạt tương ứng là 835USD, 1.034USD và
1.109USD.Cùng với đó, cơ cấu kinh tế theo giá thực tế chuyển dịch theo hướng tích cực
phù hợp với yêu cầu của sự phát triển. Đến năm 2009, tỷ trọng GDP khu vực nông, lâm
nghiệp, thủy sản giảm còn 20,44%, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng dần đạt 40,18%
và khu vực dịch vụ có xu hướng tăng chiếm 39,38%. Tuy vậy, cơ cấu chuyển dịch kinh
tế vẫn còn chậm so với mục tiêu đặt ra.
21
Kinh tế vĩ mô
=)6>H:@&1

Quốc đã trở thành quốc gia lớn nhất trong số các nước đang phát triển và nước thứ
hai trên thế giới trong việc thu hút đầu tư trực tiếp của nước ngoài. Khi gia nhập
WTO, môi trường đầu tư của Trung Quốc cả về "môi trường cứng" (cơ sở hạ tầng)
lẫn "môi trường mềm" (cơ chế chính sách) sẽ được cải thiện hơn nữa, Trung Quốc
sẽ trở thành một trong những "điểm nóng" thu hút đầu tư nước ngoài của thế giới.
)5.'G:@&1
• `J69'+81'.'
G69_(G@J
Với một thị trường rộng lớn hơn 1 tỷ dân,trung quốc là địa điểm hấp dẫn
đầu tư cho rất nhiều doanh nghiệp trên thế giới.Đặc biệt khi gia nhập WTO năm
2001, với việc gỡ bỏ nhiều hàng rào thuế quan và các chính sách thu hút đầu tư,
tiềm năng để phát triển ở trung quốc là khá lớn.
22
Kinh tế vĩ mô
• `11a8Na1
*MJ(bGcB;dG9H
Ngày nay, các nhà đầu tư đang chú ý nhiều hơn tới tốc độ tăng trưởng
mạnh mẽ của các nền kinh tế châu Á đặc biệt là hai quốc gia trung quốc và ấn
độ.Từ thực tế đó,nguồn vốn đầu tư vào châu Á ngày càng tăng lên và tiếng nói của
các nước châu Á ngày càng trở nên có trọng lượng.Đặc biệt hơn khi nước ta là
láng giềng của trung quốc,có nhiều cơ hội để quảng bá hình ảnh và tìm kiếm đối
tác trong bối cảnh năng động của kinh tế châu Á như hiên nay.
()efG:@&1
Từ sự tăng trưởng thần kỳ của Trung Quốc có thể rút ra nhiều bài học cho
Việt Nam.
Thứ nhất, để tăng cao và liên tục, Trung Quốc đã có tỷ lệ tích lũy rất cao,
trong khi của Việt Nam dù đã tăng lên nhưng cũng mới đạt 35%, còn thấp xa
Trung Quốc. Muốn tăng tích lũy thì phải tiết kiệm tiêu dùng.
Thứ hai, tăng lượng vốn là quan trọng, nhưng nâng cao hiệu quả đầu tư còn
quan trọng hơn nhiều. Lượng vốn đầu tư của Việt Nam thấp hơn Trung Quốc,

Một thời kỳ dài trước đây, Trung Quốc đã thực hiện bế quan toả quốc, hậu quả là
không thành công trong việc hiện đại hoá kinh tế, trì trệ lạc hậu kéo dài, không
tiếp thu được thành quả văn minh của loài người, không tận dụng được nguồn vốn
bên ngoài, không tham gia được vào sự hợp tác và cạnh tranh quốc tế. Rút bài học
cay đ†ng đó, từ thập kỷ 80 Trung Quốc thay đổi cách nghĩ, nhận thức lại là chủ
nghĩa xã hội phải tiếp thu mọi thành quả văn minh của nhân loại, đặc biệt là của
các nước phát triển phương Tây; chủ nghĩa tư bản là một giai đoạn lịch sử vô cùng
quan trọng của tiến trình phát triển lịch sử của loại người, nền văn minh vật chất
và văn minh tinh thần mà nó sáng tạo ra trong mấy trăm năm vượt qua tất cả
những gì mà loài người đã tạo ra trước đó. Trung Quốc xây dựng CNCH trên cơ
sở kinh tế văn hoá lạc hậu, càng phải thực hiện mở cửa, tiếp thu thành quả văn
minh của thế giới, do đó không những phải cải tạo thể chế cũ xây dựng thể chế
mới, mà còn phải tiếp thu khoa học kỹ thuật tiên tiến và phương pháp quản lý kinh
doanh của các nước tư bản phát triển. Trong quá trình đó, Trung Quốc đã có chọn
lọc để không tiếp thu những mặt không tốt của các nước này.
S):@&1f1?WJ66
• g9c9J6
Mô hình Trung Quốc là chủ đề nóng và được nhiều giới quan tâm trong
thời gian gần đây. Tuy nhiên một mô tả chi tiết, chính xác về mô hình Trung Quốc
vẫn còn là một điều đang bàn cãi. Qua quan sát, có thể thấy, mô hình Trung Quốc
nhấn mạnh vào Ổn định, lấy Ổn định làm tiền đề để kiến tạo Phát triển, vì thế có
thể tóm gọn như sau: Trung Quốc: Ổn định để phát triển Việc Trung Quốc lấy
Ổn định làm tiền đề cho Phát triển xuất phát từ qui mô dân số Trung Quốc quá
lớn, quán tính quá nặng nề, lịch sử Trung Quốc quá phức tạp, chỉ cần một sơ suất
trong điều hành và quản lý cũng có thể gây ra những xáo trộn trên diện rộng. Vì
thế, Trung Quốc đã chọn Ổn định làm trung tâm của việc ra các chính sách kinh
tế, xã hội, mà biểu hiện rõ ràng nhất là sách lược Ổn định chính trị để phát triển
kinh tế. Điều này phản ánh rõ nét trong công cuộc cải cách của Trung Quốc: cải
cách được tiến hành từ trên xuống. Điều này cho phép Trung Quốc kiểm soát được
24

P
Sự phát triển và vươn lên mạnh mẽ của nền kinh tế trong những năm gần đây
đã cho thấy những bước đi đúng đ†n của chính phủ Trung Quốc sau hơn 30 năm
tiến hành cải cách mở cửa.Với việc trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 và được dự
đoán sẽ có khả năng vượt qua Mỹ để trở thành nền kinh tế hàng đầu thế giới, kinh
tế Trung Quốc đang có 1 tầm ảnh hưởng sâu rộng và có sức hút rất lớn đối với
những nhà đầu tư nước ngoài.Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính
toàn cầu trở nên tồi tệ nhất,kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng ở mức trung bình
là 8%/năm.Song song với việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,chính phủ cũng đã chú
trọng đến việc kiềm chế lạm phát,giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao đời sống cho
25