Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
ĐẠI HỌC HUẾ
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO TỪ XA
TIỂU LUẬN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
Ngành : Giáo dục Tiểu học
Đề tài : Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép
tính về số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
Họ và tên sinh viên : PHAN THỊ MINH TÂM Mã sinh viên : 9014603221
Ngày sinh : 12 / 04 / 1982 Nơi sinh : Ninh Điền –
Châu Thành – Tây NinhKhóa học : 2011 - 2014
MỤC LỤC
____________________________________________________________________________________________________ - 1 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
A. MỞ ĐẦU……………………………………………….…….………… Trang 3
1 / LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI……………………………………………………… Trang 3
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ………………………………………………… Trang 3
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU……………………………………… ………… Trang 3
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU …………………………………… ………… Trang 3
5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU…………………………… ……… Trang 3
6. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN………………………… …… Trang 4
7. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC….…………………………… …… Trang 4
8. CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI ……………………………… …… Trang 4
B. NỘI DUNG …….…… … ……… ……… Trang 5

nghiệm nhỏ trong quá trình dạy học . Từ đó , tôi chọn đề tài : "Các biện pháp giúp học sinh
lớp 5B thực hiện bốn phép tính về số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Với hy vọng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán
cho học sinh ở trường .
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài
- Xây dựng cơ sở thực tiễn cho đề tài
- Tìm hiểu nội dung, phương pháp để hình thành, khắc sâu và vận dụng kiến thức trong việc
thực hành giải toán về số thập phân cho học sinh lớp 5.
- Thực nghiệm sư phạm
4 . ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Các biện pháp dạy học thực hiện đúng bốn phép tính về số thập phân, lớp 5B- Trường Tiểu
học An Thạnh "B".
5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
____________________________________________________________________________________________________ - 3 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
Trong phạm vi đề tài này, tôi chỉ tập trung trao đổi kinh nghiệm về các biện pháp dạy học
thực nghiệm về các biện pháp dạy học thực hiện đúng bốn phép tính về số thập phân ở lớp
5B- Trường tiểu học An Thạnh "B" , năm học 2012 - 2013 .
6. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
- Tôi đã nghiên cứu các tài liệu sư phạm, chương trình sách giáo khoa, sách giáo viên Toán
lớp 5.
- Dự giờ đồng nghiệp.
- Thực nghiệm trên lớp , đàm thoại, kiểm tra đối chiếu kết quả.
7. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
- Thực tế qua nhiều năm dạy học , bản thân tôi đã đưa ra nhiều phương pháp học tập nhằm cải

những lỗi từ các phép tính đơn giản và căn bản nhất , ví dụ : "Các em cộng sai vì quên cộng
vào hàng trước số ở hàng sau"," vì không biết mượn 10, khi hàng của số bị trừ bé hơn số
trừ " ,cộng trừ số thập phân lại quên đặt dấu phẩy vào kết quả tính thậm chí có học sinh lớp
5 chưa thuộc bảng nhân, bảng chia
- Từ thực trạng yếu kém của học sinh khi học toán giáo viên cần chú ý giảm nhẹ lý thuyết,
tăng cường thực hành bằng cách chuyển một số tính chất của phép cộng và phép nhân sang
các dạng bài tập thực hành,sử dụng tốt các hình thức dạy học ,xen lẫn các trò chơi thi đua
để nâng cao chất lượng của phân môn. Điều quan trọng hơn cả là giáo viên làm sao để học
sinh thấy được những sai sót của mình và tự các em sữa chữa những lỗi sai đó ( có thể dưới sự
giúp đỡ của giáo viên)., như thế các em mới đủ tự tin trang bị cho mình những kiến thức toán
học khác cao hơn .
3/ NỘI DUNG VẤN ĐỀ
- Vấn đề trọng tâm khi dạy các phép tính với các số thập phân là kỷ thuật tính mà mấu chốt
là cách đặt dấu phẩy trong các kết quả tính.
- Nguyên tắc chung của việc dạy học các phép tính với số thập phân là: Dựa trên bài toán
____________________________________________________________________________________________________ - 5 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
thực tế, thường là các bài toán có số liệu là các số đo độ dài , số đo khối lượng chuyển các
phép tính với số tự nhiên ( bằng cách đổi các đơn vị đo từ lớn đến nhỏ), hoặc về các trường
hợp tính với các số thập phân đã biết để tìm ra kết quả; đưa kết quả trở lại các đơn vị đo ban
đầu . So sánh và phân tích kết quả để rút ra kết luận .
DẠY CỘNG SỐ THẬP PHÂN
I. Giới thiệu phép cộng và cách cộng số thập phân như thế nào ?
- Phép cộng số thập phân được giới thiệu thông qua các bài toán có dạng :
Ví dụ : Băng giấy dài 0,95m được dán nối tiếp với băng giấy khác dài 1,2m . Hỏi độ dài
tổng cộng là bao nhiêu ?
+ Bài toán trên làm xuất hiện phép cộng : 0,95 + 1, 2. Dựa vào bài toán này có thể suy ra

4
+
0,995
58,2
+
24,3

82,5
19,36
+
4,08

23,44
75,8
+
249,19

324,99
4
+
0,995

4,995
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
- Do các phép tính đã được dặt tính sẵn nên ở dạng này, học sinh chỉ sai ở quá trình cộng và
quên đặt dấu phẩy ở tổng nhưng số học sinh làm tính sai ở dạng này thường không nhiều lắm .
o Biện pháp của giáo viên
- Nhắc nhở học sinh cẩn thận khi cộng nhất là cộng có nhớ . Trong quá trình cộng nên đặt dấu

82,5
72,1
+
30,4
5,12
+
6,8
69
+
7,85
7,1
+
2,861
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
- Nhấn mạnh lại : Nếu một số không có chữ số nào đó ở bên phải phần thập phân thì
coi như chữ số đó bằng 0.
** Cụ thể khi thực hiện phép cộng 69 + 7,85 giáo viên hướng dẫn như sau :
+ Xem số 69 là số thập phân và viết là 69,00 , đặt số hạng 7,85 hàng thẳng hàng ,cột thẳng
cột với 69,00.
o Cách trình bày

Và cộng như quy tắc cộng hoặc 7,1 + 2,861 . Đặt tính và tính :

Với cách làm này ,giáo viên hạn chế hầu hết những sai lầm của học sinh khi đặt tính và tính
trong phép cộng hai số thập phân.
II . Các bài tập trắc nghiệm rèn luyện kĩ năng công hai số thập phân .
1. Chọn câu đúng :
40,7 + 5,86 = ?


- Dạy cách trừ hai số thập phân cũng làm tương tự như cách cộng hai số thập phân :
+ Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số cùng hàng đặt thẳng cột với nhau.
+ Trừ như trừ các số tự nhiên.
+ Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.
- Khi giáo viên hướng dẫn cụ thể và học sinh đã có những thao tác thuần thục trong quá trình
đặt tính và tính ở phép cộng hai số thập phân thì việc dạy cách trừ hai số thập phân sẽ được
diễn ra một cách nhẹ nhàng và hiệu quả.
Ví dụ : Đặt tính và tính : 6 - 4,81
Học sinh đặt tính và tính như sau :
Và trừ như sau :
+ 0 - 1 không được , mượn 10, 10 - 1 = 9 , viết 9 nhớ 1 ; 8 nhớ 1 là 9 , 0 - 9 không được
,mượn 10 , 10 - 9 = 1 viết 1.
+ Phẩy
+ 4 nhớ 1 là 5 , 6 - 5 = 1, viết 1.
Tuy nhiên trong quá trình dạy giáo viên cần thường xuyên nhắc nhở các em thực hiện đúng
thao tác và cẩn thận trong lúc tính toán để các em nắm chắc cách trừ . Phép trừ hai số thập
phân có các dạng sau :
1 . Tính ( đã đặt tính sẵn)
2 . Đặt tính rồi tính
43,6 - 16,2
____________________________________________________________________________________________________ - 9 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
3,5
-
0,75
2,75
350
-
75

2. Điền số thích hợp vào chỗ trống :
Đề bài : Tổng 3 số bằng 12. Tổng số thứ nhất và số thứ hai bằng 7,4. Tìm mỗi số đó.
Bài giải :
Số thứ nhất là :

Số thứ hai là :

Số thứ ba là :

Đáp số : Số thứ nhất
Số thứ hai
Số thứ ba
- Khi học sinh nắm chắc cách cộng ,trừ hai số thập phân thì phần luyện tập thực hành sẽ rèn
luyên cho các em kỹ năng tính nhanh, tính đúng qua các bài tập vận dụng các tính chất giao
hoán, kết hợp của phép cộng , tìm hai số hạng chưa biết hay số bị trừ ,số trừ trong các bài tìm
thành phần chưa biết của phép tính .
DẠY PHÉP NHÂN SỐ THẬP PHÂN
I. Giới thiệu phép nhân và cách nhân số thập phân như thế nào ?
- Tương tự , ta dạy cách nhân số thập phân qua một số bài toán ,từ trường hợp đơn giản đến
trường hợp phức tạp , từ nhân số thập phân với số tự nhiên đến nhân số thập phân với số thập
phân .
1. Nhân một số thập phân với một số tự nhiên :
Bài toán : Một đường gấp khúc gồm 3 đoạn bằng nhau , mỗi đoạn dài 1,65m. Tính độ dài
____________________________________________________________________________________________________ - 10 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
43,6
-
16,2
27,4


o Hướng dẫn
+ Đặt tính :
+ Tính : 7 x 5 = 35 viết nhớ 3. 7 x 2 = 14 nhớ 3 là 17 viết 17.
+ Đếm phần thập phân ở thừa số có một chữ số rồi đếm một chữ số ở tích ( từ phải sang trái
) đánh dấu phẩy giữa 7 và 5 (hoặc trước 5) thành 17,5.
o Sai lầm của học sinh
- Các em "quên" đặt dấu phẩy ở tích sau khi tính .
- Các em đếm nhầm từ "phải" qua trái thành từ "trái" sang phải .
- Còn nhiều em chưa thuộc bảng nhân .
o Biện pháp của giáo viên :
- Trước hết giúp các em thuộc vững quy tắc nhân trong lớp .Xác định rõ cần phải đếm phần
____________________________________________________________________________________________________ - 11 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
1,65
x
3

4,95
165
x
3
495
2,5
x
7
17,5
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
thập phân từ phải sang trái . Trong lớp còn một vài em chưa thuộc kĩ bảng nhân nên tôi mạnh

6,4
x
4,8
512
256
30,72
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
o Sai lầm của học sinh :
- Các em thường quên thao tác : Đếm tổng chữ số phần thập phân của cả hai thừa số và đánh
dấu phẩy ở tích .
- Một số em đánh dấu phẩy ở tích riêng thứ nhất .
o Biện pháp của giáo viên :
- Trong bước truyền thụ kiến thức , khi hướng dẫn học sinh thực hiện phép nhân , giáo viên
dùng phấn màu để "nhấn mạnh" phần thập phân của cả hai thừa số để cho các em dánh dấu
phẩy chính xác ở tích.
Phần thập phân hai chữ số .

Phần thập phân của tích hai số .
- Thường xuyên nhắc nhở học sinh cẩn thận trong quá trình tính . Tính xong phải kiểm tra
lại kết quả phép tính
- Kèm sát, kiểm tra nhắc nhở học sinh kịp thời để các em học sinh yếu nhận ra sai sót trong
quá trình tính để cho các em tự chấn chỉnh và làm đúng được các phép tính .
II. Các bài tập trắc nghiệm và rèn luyện kĩ măng nhân số thập phân:
1. Nhân một số thập phân với một số tự nhiên
a/ Chọn câu trả lời đúng : 3,25 x 5 =
A. 13,35 ; B. 16,37 ; C. 16,25 ; D. 15,25
b/ Viết số thích hợp vào ô trống :
Thừa số 3,15 0,75 420

x
4,8
512
256
30,72
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
a/ Chọn câu trả lời đúng :
Tính nhẩm : 42,75 x 100 =
A. 42,750 ; B. 427,5 ; C. 4275 ; D. 427850
b/ Điền dấu ( < , = , >) vào chỗ chấm :
A . 7,25 x 10 0,725 x 1000
B . 6,3 x 100 0,063 x 100
C . 8,7 x 100 0,87 x 1000
D . 4,21 x 10 0,421 x 10
3. Nhân một số thập phân với một số thập phân :
a/ Chọn câu trả lời đúng : 0,24 x 4,7 = ?
A . 2,128 ; B . 1,128 ; C . 11,28 ; D .1,028
b/ Điền số thích hợp vào chỗ trống :
a b c (a x b) x c a x ( b x c )
10,8 6,2 10
2,5 1,8 3,2
12,4 5,2 0,5
DẠY PHÉP CHIA SỐ THẬP PHÂN
I . Giới thiệu phép chia số thập phân như thế nào ?
Để học sinh hiểu được cơ sở lí luận của các biện pháp chia số thập phân , nhất là cách
chuyển dịch các dấu phẩy cần nhắc lại tính chất của thương đã học : " Khi ta cùng nhân số bị
chia và số chia cùng với một số ( ở đây là 10 , 100 , 1000 ) thì thương không thay đổi".
Phép chia sẽ được giới thiệu qua một số trường hợp đơn giản:

+ Hạ 5 . 15 : 3 được 5 viết 5 , viết tiếp 5 ở thương dư 0.
- So sánh hai cách chia ta thấy kết quả như nhau .Từ đó rút ra quy tắc :
 Muốn chia một số thập phân cho một số tự nhiên ta làm theo các bước sau đây: Trước
hết ta chia phần nguyên của số bị chia cho số chia. Trước khi lấy chữ số đầu tiên ở phần thập
phân của số bị chia để đua vào phép chia , ta đặt dấu phẩy ở thương vừa tìm được . Sau đó
tiếp tục chia lần lượt với từng chữ số ở phần thập phân của số bị chia cho số chia.
2. Chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên thương là một số thập phân .
- Phép chia hai số tự nhiên trong tập hợp số tự nhiên khác phép chia hai số tự nhiên trong tập
hợp số thập phân như thế nào ?
- Nếu giới hạn trong nội bộ tập hợp số tự nhiên ta dùng phép chia khi đã tìm ra thương và
dư .Thương và dư đều là số tự nhiên .
- Nhờ có số thập phân phép chia hai số tự nhiên không nhất thiết dừng lại khi tìm được
thương và số dư . Ta có thể chia tiếp để được kết quả là số thập phân .
Bài toán : 12 người đắp được 45m đường .Hỏi trung bình mỗi người đắp được bao nhiêu
mét đường ?
- Với bài toán cụ thể nói trên , khi số bị chia là số đo độ dài , ta có thể dễ dàng giải thích
cách thêm số 0 vào số dư ( mét ) để chuyển thành 90 (dm) chia cho 12 để được 7(dm) đứng ở
hàng phần mười ( của mét), tức hàng đầu tiên sau dấu phẩy .
____________________________________________________________________________________________________ - 15 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
- Với các hàng của phần thập phân tiếp theo giải thích tương tự và rút ra quy tắc chia như
Sách giáo khoa.
o Trình bày : 45 12
90 3,75
60
00
3. Chia một số tự nhiên cho một số thập phân.

o Những sai lầm của học sinh :
- Trong quá trình thực hiện bốn phép tính với số thập phân thì phép chia là phép tính mà
các em "sợ nhất" và thực hành sai nhiều nhất . Những sai sót chủ yếu là các em không cẩn
thận . Khi chia ước lượng thương chưa nhanh , chưa nhạy dẫn đến thực hiện phép chia
chậm , chia sai : cụ thể các em hay có thói quen đặt phép tính ở ngoài để tìm số lần mà
không biết ước lượng việc nhân chia . Nhân chia nhẩm ở các bài tính bằng cách thuận tiện
nhất , tính nhanh thực hiện chưa tốt . Lí do là các em ít luyện tập thực hành và không
thuộc quy tắc nhân, chia đặt tính sai , thực hiện không đầy đủ các thao tác nhân chia ,
hạ chữ số , đánh dấu phẩy , đặt sai dấu phẩy ở kết quả tính .
o Biện pháp của giáo viên
- Đối với cách chia số thập phân không có cách nào tốt hơn là yêu cầu các em học thuộc
lòng quy tắc chia và thường xuyên luyện tập ,thực hành .
- Chỉ có thực hành nhiều theo quy trình từ dễ đến khó , từ căn bản đến nâng cao mới giúp
cho các em thực hiện tốt phép chia . Từ các phép tính cụ thể học sinh mới dần củng cố các
kiến thức về phép chia và dần dần chiếm lĩnh kĩ năng thực hiện phép chia.
- Thường xuyên phụ đạo học sinh yếu , kiểm tra việc học thuộc lòng bảng nhân (chia)
- Nắm chắc đối tượng học sinh xem em nào thường xuyên mắc lỗi sai nào trong khi chia để
có biện pháp chấn chỉnh kịp thời .
II. Các bài tập trắc nghiệm rèn luyện kĩ năng chia số thập phân.
1. Chọn câu trả lời đúng :
A. 75 4 B. 75 4
35 18,75 35 17,75
30 30
20 20
0 0
C . 75 4 D. 75 4
35 18,75 25 18,75
20 20
0 0
2. Đúng ghi Đ ,sai ghi S :

làm tốt ,sẽ có tác dụng hỗ trợ tốt để học sinh phát huy tính tích cực trong học tập . Giáo viên
cần cân nhắc kĩ việc giao bài tập nào học cá nhân , bài tập nào các em có thể thỏa thuận trao
đổi cùng bạn để tránh sự dựa dẫm vào bạn hay sự nhàm chán ,tự ti trong học sinh.
- Việc phụ đạo học sinh ngoài giờ là công việc hổ trợ vô cùng quan trọng cho việc giảng
dạy trên lớp . Sự gần gũi giữa thầy trò ngoài giờ chính khóa giúp học sinh trung bình, yếu xóa
bỏ mặc cảm , cảm thấy được quan tâm mà cố gắng vươn lên.
- Giáo viên sử dụng các hình thức thi đua khen thưởng, trò chơi toán học để tạo sự sôi nổi
trong giờ học .
- Rèn cho học sinh sử dụng tốt vở nháp để rèn tính cẩn thận cho các em .
____________________________________________________________________________________________________ - 18 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm
Tên đề tài : " Các biện pháp giúp học sinh lớp 5B thực hiện bốn phép tính về
số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
- Thực hiện tốt và hiệu quả sổ tay toán học của học sinh .
- Việc nhận xét đánh giá kết quả học tập của học sinh đây là khâu tưởng chừng đơn giản
nhưng thật sự "khó" cho giáo viên .Khó không phải là ở điểm số mà là nó có tác dụng như thế
nào đối với học sinh ? Em nào cần phải cho điểm "khuyến khích ", em nào cần điểm phát huy
sở trường , em nào cần điểm để răn đe để cuối cùng người giáo viên có được kết quả thật
sự phản ánh đúng năng lực học tập của từng em .
Tóm lại : Để nâng cao chất lượng dạy học , người giáo viên ngoài kinh nghiệm ra còn
phải có quyết tâm với nghề nghiệp của mình , phải thật sự yêu mến học sinh và hãy để điều đó
diễn ra liên tục để đạt đến nghệ thuật giảng dạy Đây là điều mà giáo viên nào cũng muốn
có nhưng số làm được không nhiều .
KẾT QUẢ CỤ THỂ
Tổng số học sinh lớp 5B : 29 /16
Thời điểm
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
Giữa học kì I 11/8 37,93 15/7 51,72 3/1 10,34

số thập phân ở Trường Tiểu học An Thạnh "B" .
______________________________________________________________
3. Sách giáo viên Toán - Lớp 5 - NXB GD
4. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên - Bộ GD & ĐT phát hành .
5. Thế giới trong ta - Cơ quan ngôn luận của hội khoa học tâm lý giáo dục Việt
Nam phát hành
6. Thông tư số 19/2012/TT-BGD&ĐT ngày 1/6/2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo về việc ban hành quy định về hoạt động nghiên cứu khoa học của
sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học.
An Thạnh , ngày 25 tháng 4 năm 2013
Người viết
Phan Thị Minh Tâm
____________________________________________________________________________________________________ - 21 -
Người thực hiện : Phan Thị Minh Tâm