Quyền và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại
trong trường hợp phát hành thư tín dụng theo
pháp luật Việt Nam

Phạm Thị Thùy Linh

Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật Kinh tế; Mã số 60 38 50
Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thanh Thủy
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Cung cấp những thông tin cơ bản nhất về dịch vụ phát hành thư tín dụng mà
ngân hàng thương mại cung cấp, phục vụ. Nghiên cứu quyền và nghĩa vụ của ngân
hàng thương mại trong trường hợp phát hành thư tín dụng theo pháp luật Việt Nam.
Đề xuất những giải pháp nhằm phòng ngừa rủi ro, hạn chế tranh chấp trong quá trình
ngân hàng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình khi phát hành thư tín dụng, từ đó
hoàn thiện các quy định của pháp luật về lĩnh vực này.
Keywords. Pháp luật Việt Nam; Luật dân sự; Ngân hàng thương mại; Thư tín dụng.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Ngân hàng, với chức năng và nhiệm vụ của mình đóng một vai trò rất quan trọng và
không thể thiếu được đối với sự phát triển kinh tế của đất nước. Các ngân hàng, nhất là ngân
hàng thương mại ở nước ta hiện nay đang trong quá trình thực hiện chiến lược nâng cao khả
năng cạnh tranh trước yêu cầu mở cửa thị trường dịch vụ tài chính, hội nhập quốc tế, thực
hiện các cam kết trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Trọng tâm của
chiến lược này là hiện đại hóa công nghệ, phát triển dịch vụ, nâng cao trình độ quan hệ điều
hành theo chuẩn mực quốc tế. Bởi vậy, phát triển và đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng trở thành

phát hành thư tín dụng cũng để có cái nhìn đầy đủ nhất về những việc mà ngân hàng thương
mại được hưởng cũng như phải thực hiện khi tham gia vào quan hệ pháp luật là phát hành thư
tín dụng cũng như thấy được những rủi ro, tranh chấp mà các ngân hàng này phải đối mặt
trong quá trình hưởng quyền và thực hiện nghĩa vụ của mình, từ đó có những giải pháp để
ngân hàng thương mại có thể phát huy tối đa năng lực của mình trong việc thực hiện quyền,
nghĩa vụ, hạn chế những rủi ro, tranh chấp và phát triển dịch vụ phát hành thư tín dụng cho
hoàn thiện nhằm phục vụ không những nhu cầu của khách hàng trong nước mà còn đáp ứng
được đòi hỏi của thị trường quốc tế, tăng uy tín của ngân hàng thương mại trong nước nói
riêng, phát triển kinh tế nói chung.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Ở Việt Nam, cho đến nay, thanh toán bằng thư tín dụng vẫn là một đề tài thu hút sự
quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả, có thể kể đến một số công trình nghiên cứu như sau:
- "Vận dụng UCP 500 để giải quyết các tranh chấp trong thanh toán xuất nhập khẩu
bằng phương thức tín dụng chứng từ", của Nguyễn Xuân Thu, Luận văn thạc sĩ Kinh tế,
Trường Đại học Ngoại thương, 1998. Với đề tài này, tác giả đi sâu vào phân tích những tranh
chấp có thể có trong hoạt động thanh toán quốc tế bằng tín dụng chứng từ theo UCP và vận
dụng những quy định của UCP để giải quyết những tranh chấp đó.
- "Pháp luật về thanh toán bằng thư tín dụng ở Việt Nam và thực tiễn áp dụng", của
Đỗ Văn Sử, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2004. Trong đề
tài này, tác giả đã tìm hiểu các quy định hiện hành về thanh toán bằng thư tín dụng, so sánh,
đối chiếu với thông lệ quốc tế và tìm kiếm giải pháp cho việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam
về thanh toán bằng tín dụng chứng từ.
- "Pháp luật về thanh toán bằng thư tín dụng ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập
kinh tế quốc tế", của Cao Xuân Quảng, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc
gia Hà Nội, 2008. Tác giả đã nghiên cứu bản chất của thư tín dụng, thực tiễn các tranh chấp
phát sinh phổ biến, từ đó đề ra phương hướng về việc xây dựng một văn bản có tính pháp lý
cao điều chỉnh hoạt động thanh toán tín dụng chứng từ.
Các đề tài trên đã đóng góp những kết luận khoa học có giá trị trong quá trình tìm
hiểu phương thức thanh toán bằng thư tín dụng, tuy nhiên, vẫn chưa đi sâu nghiên cứu cụ thể
về quyền và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại trong trường hợp phát hành thư tín dụng. Vì

trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ đó. Các rủi ro, tranh chấp phát sinh giữa bên mua
- bên bán trong quá trình mua bán và cách giải quyết sẽ không thuộc phạm vi nghiên cứu của
luận văn này.
6. Phương pháp nghiên cứu
Cùng với việc nghiên cứu các lý luận thuộc chuyên ngành kinh tế, tài chính, ngân
hàng, đề tài nghiên cứu đã được học viên sử dụng các phương pháp thống kê, đối chiếu, so
sánh để phân tích, đánh giá tình trạng pháp lý của các ngân hàng thương mại, các lợi ích cũng
như rủi ro của việc cung cấp dịch vụ phát hành thư tín dụng cho khách hàng của ngân hàng
thương mại và đưa ra giải pháp nhằm hạn chế rủi ro từ đó nhằm hoàn thiện các quy định của
pháp luật.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 03 chương:
Chương 1: Khái quát về thư tín dụng và những vấn đề pháp lý liên quan.
Chương 2: Pháp luật về quyền và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại trong việc phát
hành thư tín dụng và thực trạng phát hành thư tín dụng theo pháp luật Việt Nam.
Chương 3: Phương hướng và các giải pháp hoàn thiện pháp luật về phát hành thư tín
dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam.

Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt
1. Chính phủ (2001), Nghị định số 64/2001/NĐ-CP ngày 20/9 về hoạt động thanh toán qua
các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, Hà Nội.
2. Chính phủ (2004), Nghị định số 202/2004/NĐ-CP ngày 10/12 về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, Hà Nội.
3. Chính phủ (2009), Nghị định số 59/2009/NĐ-CP ngày 16/7 về tổ chức và hoạt động của
ngân hàng thương mại, Hà Nội.
4. Nguyễn Bá Diến (2003), Giáo trình tư pháp quốc tế, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà

17. Ngân hàng Nhà nước (2012), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất cho năm
tài chính kết thúc ngày 31/12/2012, Hà Nội.
18. Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo luật kinh tế, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà
Nội.
19. Nguyễn Lê Nguyên (1995), Những tình huống đặc biệt trong thanh toán quốc tế, Nxb
Thống kê, Hà Nội.
20. Cao Xuân Quảng (2008), Pháp luật về thanh toán bằng thư tín dụng ở Việt Nam trong
điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc
gia Hà Nội, Hà Nội.
21. Quốc hội (2002), Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Hà Nội.
22. Quốc hội (2004), Bộ luật Tố tụng dân sự, Hà Nội.
23. Quốc hội (2005), Bộ luật Dân sự, Hà Nội.
24. Quốc hội (2005), Luật Thương mại, Hà Nội.
25. Quốc hội (2008), Luật Thi hành án dân sự, Hà Nội.
26. Quốc hội (2010), Luật Các tổ chức tín dụng, Hà Nội.
27. Quốc hội (2010), Luật Trọng tài thương mại, Hà Nội.
28. Nguyễn Thị Quy (2006), Cẩm nang giải quyết tranh chấp trong thanh toán quốc tế bằng
L/C, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
29. Đỗ Văn Sử (2004), Pháp luật về thanh toán bằng thư tín dụng ở Việt Nam và thực tiễn áp
dụng, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
30. Hoàng Ngọc Thiết (2002), Tranh chấp từ hợp đồng xuất nhập khẩu, án lệ trọng tài và
kinh nghiệm, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
31. Nguyễn Thị Thư (2011), Pháp luật về thư tín dụng của Mỹ, Trung Quốc và một số
khuyến nghị đối với Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia
Hà Nội, Hà Nội.
32. Đặng Thị Phương Thủy (2012), Pháp luật về giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt
động thanh toán bằng thư tín dụng chứng từ ở Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học,
Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
33. Đinh Xuân Trình (2006), Giáo trình thanh toán quốc tế trong ngoại thương, Nxb Lao
động xã hội, Hà Nội.