Những vấn đề pháp lý trong giai đoạn tiền công
ty theo pháp luật Việt Nam

Nguyễn Thị Thúy Hằng

Khoa Luật, Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Luận văn ThS. Luật kinh tế; Mã Số: 60 38 50
Nghd: PGS.TS. Ngô Huy Cương
Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Trình bày cơ sở lý luận chung về công ty, đặc biệt là giai đoạn tiền công ty.
Nghiên cứu thực trạng xây dựng pháp luật công ty ở Việt Nam và sự điều chỉnh pháp luật
của nước ta về giai đoạn tiền công ty. Phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam
về tiền công ty qua các quy định pháp luật; giao dịch tiền công ty vô hiệu cũng như nguyên
nhân vộ hiệu và việc xử lý giao dịch tiền công ty vộ hiệu. Kiến nghị một số định hướng xây
dựng khung pháp luật về giai đoạn tiền công ty.
Keywords: Luật kinh tế; Pháp lý; Công ty; Pháp luật Việt Nam
Contents:
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
“Công ty” là một trong những chủ thể quan trọng của luật kinh tế và cũng là chủ thể được
quan tâm hàng đầu trong đời sống kinh tế - xã hội. Do đó, bất cứ người học luật lẫn người làm ăn
kinh doanh nào cũng có nhu cầu tìm hiểu pháp luật về các công ty. Đây là một xu hướng chung
và thiết yếu trong xã hội hiện đại.
Cần nhận thức rằng, hiểu về “công ty” không chỉ bó hẹp trong phạm vi từ lúc công ty chính
thức hoạt động đến khi chấm dứt số phận pháp lý bằng các thủ tục như giải thể, phá sản… mà
cũng cần một cái nhìn toàn diện và thấu suốt về thời kỳ tiền công ty - bước đệm không thể thiếu
cho việc thành lập công ty và tạo nên địa vị pháp lý cần thiết cho công ty sau này.
Hiện nay, các vấn đề cơ bản của giai đoạn tiền công ty đã được quy định khá cụ thể trong
pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới, các công trình nghiên cứu có tính chất độc lập, chuyên
sâu hay tổng quát về vấn đề này cũng tồn tại không ít. Thế nhưng, thực tế ở Việt Nam, “tiền công

tác giả Lê Tài Triển (chủ biên), Nguyễn Vạng Thọ và Nguyễn Tân; “Hợp đồng thành lập công ty
ở Việt Nam” - Luận án tiến sĩ luật học của Ngô Huy Cương; “Công ty vô hiệu” - Luận văn thạc sĩ
luật học của Nguyễn Hồng Minh;…
Tuy vậy, chưa có một đề tài nghiên cứu chuyên sâu và tổng quát về vấn đề tiền công ty
theo pháp luật Việt Nam hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Thông qua việc tìm hiểu các quy định của pháp luật Việt Nam, có sự so sánh, đối chiếu với
pháp luật nước ngoài, luận văn hướng tới mục đích nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ
các quy định trong lĩnh vực tiền công ty. Từ đây có thể tìm kiếm và phát hiện những tiến bộ,
thiếu sót của pháp luật Việt nam, làm định hướng để đưa ra những kiến nghị hoàn thiện khung
pháp luật về vấn đề này. Bên cạnh đó, luận văn cũng chỉ ra vị trí quan trọng của tiền công ty
trong tổng thể chung của công ty và pháp luật về công ty.
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận chung về công ty, đặc biệt là giai đoạn tiền công ty. Xác định
“tiền công ty” là vấn đề trung tâm của luận văn, cần đào sâu tìm hiểu một cách đúng đắn và toàn
diện.
- Nghiên cứu các vấn đề pháp lý đặc thù của tiền công ty, trong đó tập trung vào vấn đề
mang tính bản chất của giai đoạn này là các giao dịch (hợp đồng) tiền công ty. Vấn đề về sáng lập
viên cũng được đề cập ít nhiều với tư cách là một trong những nội dung cơ bản của giai đoạn tiền
công ty, tuy nhiên, không phải là vấn đề mấu chốt trong phạm vi nghiên cứu của đề tài.
- Phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về tiền công ty.
- Kiến nghị một số định hướng xây dựng khung pháp luật về tiền công ty.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Chế định pháp luật về công ty là một chế định rộng, liên quan đến nhiều yếu tố pháp lý lẫn
thực tiễn như: các loại hình công ty, các học thuyết pháp lý về bản chất công ty, thành lập, hoạt
động, giải thể hoặc phá sản công ty… Luận văn không có tham vọng nghiên cứu toàn bộ chế định
này mà chỉ tập trung vào giai đoạn tiền công ty để làm rõ các vấn đề có tính nguyên tắc cần thiết cho
việc xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực này.
Sự phân biệt giữa tiền công ty và công ty bắt đầu có tư cách pháp nhân một cách cụ thể là
vấn đề cần thiết về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Luận văn chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu ở giai

của Việt Nam, phù hợp với luật pháp quốc tề và đáp ứng nhu cầu thời đại.
7. Bố cục luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, bố cục luận văn được chia làm ba (03) chương:
Chương 1: Lý luận tổng quát về giai đoạn tiền công ty
Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về giai đoạn tiền công ty
Chương 3: Kiến nghị khung pháp luật liên quan đến giai đoạn tiền công ty
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Dương Mỹ An (2004), Một số ý kiến về tư cách pháp lý của Doanh nghiệp, Tạp chí phát
triển kinh tế số 2, Hà Nội
2. Nguyễn Mạnh Bách (2006), Các công ty thương mại, NXB tổng hợp Đồng Nai, Đồng Nai
3. CIEM – GTZ (2007), Các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam – Đâu là loại hình phù hợp
nhất với doanh nghiệp của bạn, Hà Nội
4. Chính phủ (2010), Nghị định số 43/2010/NĐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính Phủ về Đăng
ký doanh nghiệp, Hà Nội
5. Chính phủ (2007), Nghị định số 139/2007/NĐ-CP ngày 05/9/2007 của Chính phủ hướng
dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Doanh nghiệp, Hà Nội
6. Chính phủ (2010), Nghị định số 102/2010/NĐ-CP ngày 10/10/2010 của Chính phủ hướng
dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Doanh nghiệp, Hà Nội
7. Cổng thông tin điện tử tòa án nhân dân tối cao (2011), Xác định tư cách thành viên công ty
trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: Góc nhìn từ thực tiễn xét xử của Tòa án, Hà
Nội
8. Ngô Huy Cương (2003), Công ty – Từ bản chất pháp lý tới các loại hình, Hà Nội
9. Ngô Huy Cương (2004), Hợp đồng thành lập công ty, Luận án tiến sĩ luật học, Viện Nhà
nước và pháp luật, Hà Nội
10. Ngô Huy Cương (2009), Tự do ý chí trong pháp luật Việt Nam, Đề tài nghiên cứu đặc biệt
cấp Đại học Quốc gia Hà Nội
11. Ngô Huy Cương (2009), Về yếu tố ưng thuận của Hợp đồng, Hà Nội
12. Bùi Xuân Hải, Học thuyết về đại diện và mấy vấn đề của pháp luật công ty Việt Nam, Hà
Nội

29. Lê Minh Phiếu (2006), Các loại hình doanh nghiệp phổ biến ở Pháp, Tạp chí Khoa học
pháp lý số 4-5/2006
30. Ngô Viễn Phú (2005), Nghiên cứu so sánh quản lý công ty cổ phần theo pháp luật Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và pháp luật Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, Luận án tiến
sĩ luật học, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội
31. Ngô Văn Tăng Phước (2006), Giáo trình pháp luật kinh tế, NXB thống kê
32. Quốc Hội (1995), Bộ luật Dân sự năm 1995, Hà Nội
33. Quốc Hội (2005), Bộ luật Dân sự năm 2005, Hà Nội
34. Quốc Hội (1992), Hiến pháp năm 1992, Hà Nội
35. Quốc Hội (1990), Luật Công ty năm 1990, Hà Nội
36. Quốc Hội (1999), Luật Doanh nghiệp năm 1999, Hà Nội
37. Quốc Hội (2005), Luật Doanh nghiệp năm 2005, Hà Nội
38. Quốc Hội (1996), Luật Đầu tư nước ngoài năm 1996, Hà Nội
39. Quốc Hội (2005), Luật Đầu tư năm 2005, Hà Nội
40. Quốc Hội (2005), Luật Thương mại năm 2005, Hà Nội
41. Tô Huy Rứa (2008), Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước – dưới góc nhìn phát triển kinh
tế - xã hội bền vững, Hà Nội
42. Nguyên Tấn, Nghị định số 102/2010/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật
Doanh nghiệp: Tốt và chưa tốt, Thời báo kinh tế Sài Gòn
43. Lê Thị Thanh (2008), Giáo trình pháp luật kinh tế, NXB Tài Chính, Hà Nội
44. Từ Thảo, Lịch sử hình thành và phát triển công ty cổ phần trền thế giới và ở Việt Nam
45. Thái Vĩnh Thắng, Văn hóa pháp luật Pháp và những ảnh hưởng tới pháp luật ở Việt Nam,
Tạp chí nghiên cứu lập pháp điện tử
46. Lê Thị Bích Thọ (2004), Hợp đồng kinh tế vô hiệu, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội
47. Nguyễn Hợp Toàn (2008), Giáo trình pháp luật kinh tế, NXB Đại học kinh tế quốc dân, Hà
Nội
48. Lê Minh Toàn (2001), Công ty cổ phần – Quyền và nghĩa vụ của cổ đông, NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội
49. Bá Tú (2010), Xác định giá trị doanh nghiệp, Hà Nội
50. Hoàng Anh Tuấn (2007), Phân loại hợp đồng vô hiệu, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật

London