Đề tài 1 : Các nguyên tác tổ chức chi ngân sách nhà nước ;liên hệ
việc triển khai các nguyên tắc này ở Việt Nam trong giai đoạn gần
đây .
A.Tóm tắt.
I. Phần mở đầu
- Giới thiệu về ngân sách nhà nước.
- Chi ngân sách nhà nước.
II. Nội dung chính
1.Các nguyên tắc tổ chức chi ngân sách nhà nước : 6 nguyên tắc
- Dựa trên khả năng các nguồn thu
- Tiết kiệm và hiệu quả
- Trọng tâm , trọng điểm
- Nhà nước và nhân dân cùng làm
- Bố trí các khoản chi thích hợp với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các
cấp.
- Kết hợp chặt chẽ các khoản chi ngân sách nhà nước với các yếu tố khác trong
nền kinh tế vĩ mô : lãi suất , tỷ giá hối đoái ….
2. Việc triển khai các nguyên tắc chi ngân sách nhà nước ở Việt Nam trong
giai đoạn gần đây.
-Thực hiện nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước năm 2008:
- Dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2009:
III. Kết luận.
B. Nội dung chi tiết.
I. Phần mở đầu.
Như chúng ta đã biết , sự ra đời và tồn tại của nhà nước và sự xuất hiện của nhà
sản xuất hàng hóa bao giờ cũng gắn liền với sự ra đời và tồn tại của ngân sách nhà
nước. Đó là hệ thống các mối quan hệ kinh tế phát sinh giữa nhà nước và các chủ thể
các tầng lớp dân cư nhằm đảm bảo công bằng cho xã hội.
Các vai trò trên của ngân sách nhà nước cho thấy tính chất quan trọng của ngân
sách nhà nước với các công cụ của nó có thể quản lý toàn diện và có hiệu quả đối với
toàn bộ nền kinh tế.
2. Chi ngân sách nhà nước:
a. Khái niệm:
Chi ngân sách nhà nước là hệ thống các mối quan hệ kinh tế phát sinh trong quá
trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhà nước nhằm thực hiện các chức năng và
nhiệm vụ mà nhà nước đảm nhận theo những nguyên tắc nhất định
b.Vai trò:
Chi ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế
xã hội của quốc gia.Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay ở nước ta, nhiều vấn đề kinh tế
xã hội của đát nước đang đặt ra thách thức đối với các khoản chi ngân sách một cách
tùy tiện ,ngẫu hứng ,thiếu sự phân tích hoàn cảnh cụ thể sẽ có ảnh hưởng xấu đến quá
trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
II. Nội dung chính.
1.Các nguyên tắc tổ chức chi ngân sách nhà nước :
a. Nguyên tắc thứ nhất: Dựa trên khả năng các nguồn thu để hoạch định
chi tiêu.
Theo nguyên tắc này thì mức độ chi và cơ cấu các khoản chi phải được hoạch định
dựa trên cơ sở các nguồn thu. Nếu nguồn thu hạn hẹp thì chi ngân sách phải cắt giảm.
Nếu vi phạm nguyên tắc này thì sẽ dẫn đến tình trạng bội chi ngân sách quá lớn và sẽ
dẫn đến khả năng bùng nổ lạm phát về kinh tế.
Điều 34, luật của quốc hội nước công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 01/2002/QH11
ngày 16 tháng 12 năm 2002 về ngân sách nhà nước cũng đã quy định:
“1. Căn cứ vào m kinh tế, địa lý, dân cư của từng vùng và trình độ quản lý của địa
phương;
b) Trong các nguồn thu của ngânguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương , Hội
đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định phân cấp cụ thể nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng
tình trạng lãng phí, kém hiệu quả trong việc sử dụng các nguồn vốn, các khoản chi của
gân sách nhà nước, đặc biệt các khoản chi cho xây dựng cơ bản.Đó chính là lý do cần
phải quán triệt nguên tắc tiết kiệm và hiệu quả trong chi ngân sách nhà nước.Quán triệt
nguyên tắc này trong việc bố trí các khoản chi của ngân sach nhà nước cần phải dựa trên
các định mức chi có tính tích cực có căn cứ khoa học và thực tiễn, tổ chức các khoản chi
theo các chương trình có mục tiêu. Khi phê duyệt hạn mức kinh phí phải xem xét kỹ chức
năng, nhiệm vụ của các tổ chức, đơn vị sử dụng kinh phí ngân sách. Cũng cần thực hiện
chế độ trách nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong công tác quản lý, sử
dụng ngân sách, tài sản công phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về những khoản chi
sai chế độ, thất thoát lãng phí ở đơn vị được giao phụ trách. Thực hiện chế độ công bố
công khai ngân sách nhà nước các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách, các tổ chức được
ngân sách nhà nước hỗ trợ, các dự án xây dựng cơ bản có sử dụng vốn ngân sách, các
doanh nghiệp nhà nước, các quỹ có nguồn từ ngân sách nhà nước, các quỹ có nguồn
đóng góp của nhân dân để tăng cường giám sát của các đoàn thể xã hội, người lao động
và nhân dân. Thực hiện rà soát các thủ tục hành chính, quy định rõ thủ tục, quy trình,
thời gian thực hiện và chế độ trách nhiệm của từng bộ phận cán bộ trong việc thực hiện
thu, chi ngân sách, hoàn thuế. Các cơ quan tài chính, thuế, hải quan tiếp tục định kỳ tổ
chức đối thoại với các doanh nghiệp để kịp thời phát hiện, giải quyết những khó khăn,
vướng mắc.
Đảm bảo thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ thúc đẩy kinh tế phát triển, tránh thất thoát
nguồn ngân sách, thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ kinh tế, chính trị…
c.Nguyên tắc thứ 3: Trọng tâm trọng điểm.
Nguyên tắc này đòi hỏi việc phân bố các khoản chi ngân sách phải căn cứ và ưu tiên
các chương trình trọng điểm của nhà nước, tránh tình trạng đầu tư tràn lan mà phải đầu
tư giải quyết dứt điểm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của nhà nước hoạch định trong
thời kỳ đó.Cần xác định rõ xem đâu là mục tiêu quan tọng nhất,là vấn đề cần quan tâm
hàng đầu để giải quyết trước,hơn nữa phải sủ dụng hiệu quả nguồn vốn do nhà nước cấp
phát,cũng như các khoản đầu tư để giải quyết tốt vấn đề đó. Bố trí chi đầu tư phát triển
phải bảo đảm tập trung, trong đó chú ý tập trung vốn cho các dự án, công trình trọng
nước mà còn nâng cao tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân trong xã hội, đảm bảo
được yêu cầu kiểm soát của quần chúng trong chi tiêu của ngân sách nhà nước.
e. Nguyên tắc thứ 5: Phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của
các cấp theo luật pháp để bố trí các khoản chi cho thích hợp.
Trong từng giai đoạn, thời kỳ, đều có những nhiệm vụ khác nhau về phát triển kinh tế xã
hội.Những nhiệm vụ đó rất cần có những khoản chi của ngân sách nhà nước để thực hiện
được. Và để thực hiện có hiệu quả cần bố trí các khoản chi thích hợp dựa nhiệm vụ của
các cấp, ban ngành theo luật định. Điều 31,33 , luật của quốc hội nước công hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam số 01/2002/QH11 ngày 16 tháng 12 năm 2002 về ngân sách nhà
nước cũng đã quy định:
* Điêu 31
Nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương gồm:
1. Chi đầu tư phát triển:
a) Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu
hồi vốn do trung ương quản lý;
b) Đầu tư và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của
Nhà nước; góp vốn cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cần thiết có
sự tham gia của Nhà nước;
c) Chi bổ sung dự trữ nhà nước;
d) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật;
2. Chi thường xuyên:
a) Các hoạt động sự nghiệp giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, văn hoá thông tin văn học
nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường, các hoạt động sự
nghiệp khác do các cơ quan trung ương quản lý;
b) Các hoạt động sự nghiệp kinh tế do các cơ quan trung ương quản lý;
c) Quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội, không kể phần giao cho địa phương;
d) Hoạt động của các cơ quan trung ương của Nhà nước, Đảng cộng sản Việt Nam và các
tổ chức chính trị - xã hội;
đ) Trợ giá theo chính sách của Nhà nước;