LỜI MỞ ĐẦU
Đổi mới đất nước, phát triển nền kinh tế quốc gia là mục tiêu phấn đấu
của mỗi quốc gia, mỗi đất nước. Để nền kinh tế phất triển, phụ thuộc
vào kết quả của từng doanh nghiệp thuộc từng thành phần kinh tế.
Trong nhiều thập kỉ vừa qua có hàng nghìn doanh nghiệp biến mất,
đồng thời cũng có hàng nghìn doanh nghiệp ra đời. Để tồn tại, hoạt
động và phát triển là những doanh nghiệp có những nhà lãnh đạo tài
tình, có nguời quản lí tài ba. Chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lí phải
được trang bị đầy đủ kiến thức về quản trị. Họ không thể không
nghiên cứu, tìm hiểu về các nguyên tắc quản trị .Chính những nguyên
tắc quản trị này, giúp họ có những định hướng, những quyết định
đúng đắn và cách ứng xử phù hợp cho doanh nghiệp của mình.
Nhận thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu các nguyên tắc quản
trị, em đã lựa chọn đề tài này để hoàn thành bài kiểm tra của mình.
Trong quá trình thực hiện, do còn thiếu kinh nghiệm thực hành và hạn
chế trong nghiên cứu, em mong thâỳ cô xem xét và chỉnh sửa để em
hoàn thành một cách xuất sắc nhất.
Em xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp của thầy cô !
1
CHƯƠNG I
TỔNG QUAN VỀ NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ
Để có thể nắm bắt được những vấn đề cơ bản nhất về nguyên tác quản
trị, thì chúng ta phải hiểu rõ, hiểu đúng về một số khái niệm liên quan
tới nó. Như doanh nghiệp là gì? Nguyên tắc là gì? Nguyên tắc quản trị
là gì?... Các nguyên tắc ấy được xây dựng trên các cơ sở nào? Chúng bị
chi phối bởi những yêu cầu nào? Các yêu cầu đó là gì? Và nguyên tắc
được rút ra từ quy luật nào? Rồi từ việc nghiên cứu các nguyên tắc
quản trị ấy chúng ta rút ra những phương pháp quản trị ra sao? Và có
vị trí ra sao?
1.1/Doanh nghiệp là gì?
Có rất nhiều khái niệm, cách hiểu về doanh nghiệp
Ý kiến khác lại cho rằng : Quản trị là công tác phối hợp có hiệu quả
các hoạt động của những nguời cộng sự khác cùng chung một tổ chức.
Quản trị là quá trình làm việc cùng thông qua các các nhân, các nhóm
, cũng như các nguồn nhân lực khác nhau để hoàn thành các mục đích
của tổ chức.
Từ những điểm chung của định nghĩa trên ta có thể định nghĩa như
sau:
Quản trị là sự tác động của chủ thể quản trị lên đối tượng bị quản trị
nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi
truờng. Chúng ta có thể hình dung định nghĩa đó qua sơ đồ sau đây:
1.4/ Thế nào là nguyên tắc quản trị ?
Các nguyên tắc quản trị là các quy luật chỉ đạo, là tiêu chuẩn hành vi
mà các nhà quản lí, nguời chủ doanhnghiệp phải tuân thủ trong quá
trình quản trị kinh doanh.
3
Chủ thể quản trị
Đối tượng bị quản trị
Mục tiêu
1.5/ Các yêu cầu của nguyên tắc quản trị
Các nguyên tắc quản trị do con người đặt ra nhưng nó không thể xuất
phát từ những suy nghĩ, ý kiến chủ quan, cá nhân. Mà trái lại nó phải
được đúc kết từ những quy luật khách quan. Vậy các nguyên tắc quản
trị phải tuân thủ các yêu cầu sau:
Nguyên tắc phải thể hiện được yêu cầu của quy luật.
Các nguyên tắc phải phù hợp với mục tiêu của quản trị.
Các nguyên tắc phải phản ánh đúng tính chất và quan hệ quản trị
Các nguyên tắc quản trị phải đảm bảo tính hệ thống, tính nhất quán và
phải được đảm bảo bằng kỉ luật của tổ chức
1.6/ Vị trí của nguyên tắc quản trị
Hoạt động quản lí có liên quan đến một loạt quy luật về kinh tế, tổ
mục tiêu của tổ chức tạo ra sự hỗ trợ và định hướng đối với tiến trình
quản lý và chúng cũng là cơ sở để đo lường mức độ hoàn thành công
việc.Nếu một tổ chức không có mục tiêu hoạt động thì tiến trình quản
lý của nó sẽ giống như một chuyến đi không có nơi đến, không có mục
đích cụ thể và hoàn toàn vô nghĩa.
1.7.2/ Đòi hỏi của quy luật khách quan liên quan đến sự tồn tại phát
triển của tổ chức
Hệ thống quy luật là cơ sở lý luận trực tiếp hình thành các nguyên tắc
quản lý. Điều kiện tự nhiên là một trong những nguồn lực quan trọng
để phát triển kinh tế, đồng thời nhân loại cũng đã từng phải trả giá và
chịu sự trừng phạt của tự nhiên do hành động trái với quy luật vốn có
của nó.Vì thế phải tiết kiệm trong việc khai thác tài nguyên thiên nhiên
đi liền với bảo vệ,tái tạo tài nguyên môi trường, coi đó là nguyên tắc
quan trọng chi phối các hoạt động quản lý.
5
Về thực chất,quản lý là quá trình xử lý mối quan hệ giữa người với
người trong các hoạt động quản lý.Nói cách khác chủ thể quản lý phải
tác động vào tâm lý người lao động qua đó khơi dậy lòng nhiệt tình
hăng say và sáng tạo của họ.Muốn vậy phải nắm bắt quy luật tâm lý
con người để đề ra nguyên tắc quản lý.Tuy nhiên, các cá nhân bao giờ
cũng hoạt động trong một công đồng nhất định,cho nên ngoài việc
nghiên cứu tính cách nhu cầu,sở rường của từng người còn phải nhận
thức và vận dụng quy luật tâm lý tập thể,cộng đồng.
Tổ chức là một khoa học,công việc tổ chức về thực chất là xác định cấu
trúc của bộ phận và mối liên hệ giữa các bộ phận đó.Trong hoạt động
quản lý đòi hỏi phải nhận thức đầy đủ các quy luật và tính quy luật về
tổ chức, đó là quan hệ giữa cấp quản lí và khâu quản lí,giữa tập trung
và phân cấp,giữa quyền hạn và trách nhiệm của cá nhân và tập thể …
Trong mỗi tổ chức,trên cơ sở đó vận dụng chúng vào việc đề ra các
nguyên tắc quản lý.
Ngoài ra kinh nghiệm của nhân loại về phát triển kinh tế,sự thành đạt
của các tổ chức và kinh nghiệm quản lý sản xuất kinh doanh của các
quốc gia trên Thế Giới cũng là một nền tảng không kém phần quan
trọng để thiết lập nên các nguyên tắc quản lý trong mỗi tổ chức và
trong kinh tế quốc dân.
7
CHƯƠNG II
NỘI DUNG CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ
Nhận thức và vận dụng các quy luật trong quản lý là một quá trình đi
từ cái chung đến cái riềng,từ trừu tượng đến cụ thể để đề ra các
nguyên tắc của quản lý. Các nguyên tắc vừ phản ánh các quy luật
khách quan nhưng cũng mang dấu ấn chủ quan của con người. Trong
lịch sử hoạt động thực tiễn quản lý, người ta dã đưa ra nhiều nguyên
tắc và mỗi lĩnh vực hoạt động lại có những nguyên tắc quản lý đặc thù.
Tuy nhiên để quản lý thành công các tổ chức, các chủ thể quản lý cần
phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau;
2.1/ Tuân thủ pháp luật và thông lệ xã hội
Hệ thống pháp luật được xây dựng dựa trên nền tảng của các định
hướng chính trị, nhằm quy định những điều mà các thành viên trong
xã hội không được làm và là cơ sở đẻ chế tài những hành động vi phạm
của mối quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ.Qua đó có thể thấy rằng
giữa các lĩnh vực chính trị-pháp luật-hoạt động quản lý kinh doanh có
mối liên hệ hữu cơ,trong đó thể chế chính trị giữ vai trò định hướng
chi phối toàn bộ các hoạt động trong xa hội-trong đó có hoạt động kinh
doanh. Trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay, hoạt động của các tổ chức
ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhau và trở thnàh một mắt xích trong
hệ thống chính trị-xã hội.Sự ổn định chính trị- pháp luật sẽ tạo ra môi
trường thuận lợi đối với hoạt động kinh doanh,hấp dẫn các nhà đầu tư
trong và ngoài nước,cho phép tận dụng được những lợi thế so sánh của
tập trung trong nguyên tắc thể hiện sự thống nhất quản lý từ một
trung tâm. Đây là nơi hội tụ trí tuệ, ý chí, nguyện vọng và là cơ sở vật
chất của tổ chức nhằm đạt hiệu quả tổng thể cao nhất tránh sự phân
tán,rối loạn và triệt tiêu sức mạnh chung. Khía cạnh dân chủ thể hiện
9
sự tôn trọng quyền chủ động sang tạo của tập thể và cá nhân người lao
động trong hoật động sản xuất kinh doanh.
Tập trung và dân chủ; dân chủ phải được thể hiện trong khuôn khổ
tập trung. Đây là một nguyên tắc Nội dung của nguyên tắc: phải đảm
bảo mối quan hệ chặt chẽ và tối ưu giữa rất quan trọng,nó có tính
khách quan phổ biến song thực hiện không đơn giản, phụ thuộc vào
bản lĩnh, phẩm chất đạo đức và phong cách của người quản lý.
Quản lý tập trung là yêu cầu khách quan của nền kinh tế có phân công
lao đỗngã hội và là điều kiện dể giai cấp thống trị duy trì các lợi ích
căn bản của mình. Tuy nhiên các nhà quản lý phải không ngừng hoàn
thiện nội dung và phương pháp quản lý để không trở về với cơ chế
quản lý tập trung quan liêu như trước.
Bảo đảm quyền tự chủ của các đơn vị, các cấp là một tất yếu khách
quan khi LLXS cần xã hội hoá, tiềm năng của các thành phần kinh tế
phải được khai thác triềt để. Mặt khác cơ chế thị trường đòi hỏi nhà
quản lý phải tiếp cận và xử lý linh hoạt các thông tin có liên quan đến
hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy hoạt động quản lý tập trung
thống nhất phải đi liền với bảo đảm quyền chủ động sang tạo, giải
quyết thoả đáng mối quan hệ giữa các cấp,các ngành; xử lý tốt mối
quan hệ về trách nhiệm,quyền hạn và lợi ích giữa các thành viên trong
tổ chức. Hơn nữa trong nội bộ tổ chức, chức năng lãnh đạo quản lý của
Đảng, chính quyền và các tổ chức quần chúng cần tiếp tục phân định
theo yêu cầu của nguyên tắc tập trung dân chủ.
2.3/ Kết hợp hài hoà các loại lợi ích
Quản lý suy cho cùng là quản lý con người nhằm phát huy tính tích