Tiết 81.
NguyÔn Du
(Phần I–Tác giả )
I.Cuộc đời :
1.Quê hương và gia đình
- Nguyễn Du ( 1765-1820), tên
chữ Tố Như, hiệu là Thanh
Hiên.
- Quê cha: Tiên Điền. Nghi
Xuân, Hà Tĩnh
- Sinh ra và lớn lên ở Thăng
Long
- Quê mẹ: Bắc Ninh
- Quê vợ : Thái Bình
Nguyễn Du được sinh ra trong
một gia đình quý tộc phong kiến
có truyền thống hiếu học và
sáng tác văn chương.
Bao giờ Ngàn Hống hết cây
Sông Lam hết nước họ này hết quan
Hãy nêu hiểu biết
của em về tiểu sử
Nguyễn Du ?
2.Chặng đường đời:
- Tuổi thơ : sống sung túc, giầu sang
Hiểu biết về cuộc sống xa hoa của giới quý
tộc
-Làm quan triều Lê
- Mười năm gió bụi :
Nhà lưu niệm Nguyễn Du
Mộ Nguyễn Du tại Tiên Điền - Nghi
Xuân - Hà Tónh
II. Sự nghiệp văn học :
1.Các sáng tác chính ( Truyện Kiều và Văn
chiêu hồn)
a. Sáng tác bằng chữ Hán :
- Thanh Hiên thi tập:
Thể hiện tư tưởng, tình cảm, nhân cách con
người Nguyễn Du.
- Nam trung tạp ngâm :
+ Tâm trạng buồn thương, day dứt.
+ Khuynh hướng quan sát, suy ngẫm về
cuộc đời, về xã hội
-Bắc hành tạp lục :
+ Ca ngợi , đồng cảm với các nhân cách
cao thượng và phê phán những nhân vật
phản diện.
+ Phê phán xã hội phong kiến chà đạp
quyền sống con người.
+ Cảm thông sâu sắc với những thân phận
nhỏ bé dươi đáy xã hội, bị đoạ đày hắt hủi.
b. Sáng tác bằng chữ Nôm :
* Truyện Kiều ( Đoạn trường tân thanh
vàVăn chiêu hồn)
3254 câu lục bát, chia làm 3 phần :
+ Gặp gỡ và đính ước
+ Gia biến và lưu lạc
+ Đoàn tụ.
- Thuý Kiều trong Kim Vân
-Nội dung :
+ Tiếng khóc cho
số phận con người,
cho nhân tình thế
thái.
+ Người ăn mày:
Một mẹ cùng ba con
Lê la bên đường nọ
Đứa bé ôm trong lòng
Đứa lớn tay mang giỏ
Trong giỏ đựng những gì
Mớ rau lẫn tấm cám
Nửa ngày bụng vẫn không
(Những điều trông thấy)
+ Tiếng khóc cho
số phận con
người, cho nhân
tình thế thái.
+ Thúy Kiều :
Hết nạn nọ đến nạn
kia
Thanh lâu hai lượt
thanh y hai lần
Đau đớn thay phận
đàn bà
Lời rằng bạc mệnh
cũng là lời chung
+ Tiếng khóc cho
(Những điều trông thấy)
+ Tiếng khóc cho
số phận con người,
cho nhân tình thế
thái.
+ Người kĩ nữ
Cũng có kẻ lỡ làng một
tiết
Liều tuổi xanh bán
nguyệt buôn hoa
Ngẩn ngơ khi trở về già
Ai chồng con nấy biết là
cậy ai.
Sống đã chịu một đời
phiền não
Thác lại nhờ hớp cháo
lá đa
Đau đớn thay phận đàn
bà
Kiếp sinh ra thế biết là
tại đâu!
-Tiếng nói tố cáo
xã hội phong
kiến
- Bất công, tàn bạo (Phản chiêu
hồn, sở kiến hành, truyện Kiều)
+ Hậu thế nhân nhân giai
Thượng Quan
Đại địa xứ xứ giai Mịch La