1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN
HỘI ĐỒNG THI TUYỂN CÔNG CHỨC NĂM 2015
TÀI LIỆU ÔN TẬP
THI TUYỂN CÔNG CHỨC
(Môn kiến thức chung)
Long An, tháng 12 năm 2014
Chuyên đề 1
NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
I. BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM
1. Khái niệm
Bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một hệ thống
bao gồm các cơ quan nhà nước có vị trí, tính chất, chức năng nhiệm vụ và quyền
hạn khác nhau nhưng có quan hệ mật thiết với nhau, tạo thành một chỉnh thể
thống nhất, được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc chung nhất định.
Cơ cấu tổ chức bộ máy Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2013) gồm có:
- Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội;
- Chủ tịch nước;
- Chính phủ;
- Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân;
- Chính quyền địa phương gồm Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân;
Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
được phân định như sau:
Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực
thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương
đương;
Huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành
phường và xã; quận chia thành phường.

bổ sung năm 2013)
e. Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý
xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật (Điều 8 Hiến pháp 1992 sửa đổi bổ sung
năm 2013).
II. VỊ TRÍ, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ QUYỀN HẠN CỦA CÁC CƠ
QUAN TRONG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
1. Quốc hội
a. Vị trí, chức năng của Quốc hội
Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực
nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề
quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
Nhiệm kỳ của mỗi khoá Quốc hội là năm năm. Quốc hội họp mỗi năm hai
kỳ do Uỷ ban thường vụ Quốc hội triệu tập.
b. Nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc hội
3
- Làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và sửa đổi luật;
- Thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật và nghị
quyết của Quốc hội; xét báo cáo công tác của Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ
Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao,
Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán Nhà nước và cơ quan khác do Quốc hội
thành lập;
- Quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển
kinh tế - xã hội của đất nước;
- Quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa
đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định phân chia các khoản thu và nhiệm vụ
chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; quyết định mức giới
hạn an toàn nợ quốc gia, nợ công, nợ chính phủ; quyết định dự toán ngân sách
nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà

danh hiệu vinh dự nhà nước;
- Quyết định vấn đề chiến tranh và hoà bình; quy định về tình trạng khẩn
cấp, các biện pháp đặc biệt khác bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia;
- Quyết định chính sách cơ bản về đối ngoại; phê chuẩn, quyết định gia
nhập hoặc chấm dứt hiệu lực của điều ước quốc tế liên quan đến chiến tranh, hòa
bình, chủ quyền quốc gia, tư cách thành viên của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam tại các tổ chức quốc tế và khu vực quan trọng, các điều ước quốc tế về
quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và các điều ước quốc
tế khác trái với luật, nghị quyết của Quốc hội;
- Quyết định trưng cầu ý dân.
c. Ủy ban thường vụ Quốc hội
- Uỷ ban thường vụ Quốc hội là cơ quan thường trực của Quốc hội
+ Uỷ ban thường vụ Quốc hội gồm Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch
Quốc hội và các Ủy viên.
+ Số thành viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội do Quốc hội quyết định.
Thành viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội không thể đồng thời là thành viên Chính
phủ.
+ Uỷ ban thường vụ Quốc hội của mỗi khoá Quốc hội thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của mình cho đến khi Quốc hội khoá mới bầu ra Uỷ ban thường vụ
Quốc hội mới.
- Uỷ ban thường vụ Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn sau:
+ Tổ chức việc chuẩn bị, triệu tập và chủ trì kỳ họp Quốc hội;
+ Ra pháp lệnh về những vấn đề được Quốc hội giao; giải thích Hiến
pháp, luật, pháp lệnh;
+ Giám sát việc thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp
lệnh, nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội; giám sát hoạt động của Chính
phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà
nước và cơ quan khác do Quốc hội thành lập;
+ Đình chỉ việc thi hành văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ,
Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến pháp, luật,

hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại.
Chủ tịch nước do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội.
Chủ tịch nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội.
Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước theo nhiệm kỳ của Quốc hội. Khi Quốc hội
hết nhiệm kỳ, Chủ tịch nước tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khoá
mới bầu ra Chủ tịch nước.
b. Nhiệm vụ và quyền hạn Chủ tịch nước
6
- Công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Uỷ ban thường vụ Quốc hội
xem xét lại pháp lệnh trong thời hạn mười ngày, kể từ ngày pháp lệnh được
thông qua; nếu pháp lệnh đó vẫn được Uỷ ban thường vụ Quốc hội biểu quyết
tán thành mà Chủ tịch nước vẫn không nhất trí thì Chủ tịch nước trình Quốc hội
quyết định tại kỳ họp gần nhất;
- Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó Chủ tịch nước, Thủ
tướng Chính phủ; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội bổ nhiệm, miễn nhiệm,
cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ;
- Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Toà án nhân
dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; căn cứ vào nghị quyết
của Quốc hội bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối
cao; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao,
Thẩm phán các Tòa án khác, Phó Viện trưởng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân
dân tối cao; quyết định đặc xá; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội công bố
quyết định đại xá;
- Quyết định tặng thưởng huân chương, huy chương, các giải thưởng nhà
nước, danh hiệu vinh dự nhà nước; quyết định cho nhập quốc tịch, thôi quốc tịch,
trở lại quốc tịch hoặc tước quốc tịch Việt Nam;
- Thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ tịch Hội đồng
quốc phòng và an ninh, quyết định phong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp
tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách
chức Tổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân

sự phân công của Thủ tướng và chịu trách nhiệm trước Thủ tướng về nhiệm vụ
được phân công. Khi Thủ tướng Chính phủ vắng mặt, một Phó Thủ tướng Chính
phủ được Thủ tướng ủy nhiệm thay mặt Thủ tướng lãnh đạo công tác của Chính
phủ.
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chịu trách nhiệm cá nhân trước
Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội về ngành, lĩnh vực được phân
công phụ trách, cùng các thành viên khác của Chính phủ chịu trách nhiệm tập thể
về hoạt động của Chính phủ.
b. Nhiệm vụ quyền hạn của Chính phủ
- Tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh,
nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước;
- Đề xuất, xây dựng chính sách trình Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc
hội quyết định hoặc quyết định theo thẩm quyền để thực hiện nhiệm vụ, quyền
hạn quy định tại Điều này; trình dự án luật, dự án ngân sách nhà nước và các dự
án khác trước Quốc hội; trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban thường vụ Quốc
hội;
- Thống nhất quản lý về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, khoa học,
công nghệ, môi trường, thông tin, truyền thông, đối ngoại, quốc phòng, an ninh
quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; thi hành lệnh động viên, lệnh ban bố tình trạng
khẩn cấp và các biện pháp cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm tính mạng,
tài sản của Nhân dân;
8
- Trình Quốc hội quyết định thành lập, bãi bỏ bộ, cơ quan ngang bộ; thành
lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; trình Ủy ban thường vụ Quốc
hội quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành
chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
- Thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia; thực hiện quản lý về cán
bộ, công chức, viên chức và công vụ trong các cơ quan nhà nước; tổ chức công
tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, chống quan

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
+ Đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ văn bản của Bộ trưởng, Thủ trưởng
cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương trái với Hiến pháp, luật và văn bản của cơ quan nhà nước
cấp trên; đình chỉ việc thi hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương trái với Hiến pháp, luật và văn bản của cơ quan nhà
nước cấp trên, đồng thời đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội bãi bỏ;
+ Quyết định và chỉ đạo việc đàm phán, chỉ đạo việc ký, gia nhập điều ước
quốc tế thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ; tổ chức thực hiện điều ước
quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;
+ Thực hiện chế độ báo cáo trước Nhân dân thông qua các phương tiện
thông tin đại chúng về những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền giải quyết của
Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
b. Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ là thành viên Chính phủ và là
người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, lãnh đạo công tác của bộ, cơ quan ngang
bộ; chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực được phân công; tổ
chức thi hành và theo dõi việc thi hành pháp luật liên quan đến ngành, lĩnh vực
trong phạm vi toàn quốc.
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ báo cáo công tác trước Chính
phủ, Thủ tướng Chính phủ; thực hiện chế độ báo cáo trước Nhân dân về những
vấn đề quan trọng thuộc trách nhiệm quản lý.
5. Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân
a. Toà án nhân dân
- Vị trí chức năng của Tòa án
Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp.
Tòa án nhân dân gồm Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án khác do luật
định.
- Nhiệm vụ của Tòa án

- Hệ thống Tòa án nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
+ Toà án nhân dân tối cao;
+ Các Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
+ Các Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh;
+ Các Toà án quân sự;
+ Các Toà án khác do luật định.
b. Viện Kiểm sát nhân dân
- Vị trí chức năng Viện kiểm sát nhân dân
Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư
pháp.
11
Viện kiểm sát nhân dân gồm Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các Viện
kiểm sát khác do luật định.
- Nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân
Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con
người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà
nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp
luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.
- Tổ chức hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân
+ Nhiệm kỳ của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao theo nhiệm kỳ
của Quốc hội. Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức, nhiệm kỳ của Viện trưởng
các Viện kiểm sát khác và của Kiểm sát viên do luật định.
+ Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao chịu trách nhiệm và báo
cáo công tác trước Quốc hội; trong thời gian Quốc hội không họp chịu trách
nhiệm và báo cáo công tác trước Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.
Chế độ báo cáo công tác của Viện trưởng các Viện kiểm sát khác do luật định.
+ Viện kiểm sát nhân dân do Viện trưởng lãnh đạo. Viện trưởng Viện
kiểm sát nhân dân cấp dưới chịu sự lãnh đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân
dân cấp trên; Viện trưởng các Viện kiểm sát cấp dưới chịu sự lãnh đạo thống
nhất của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

- Tổ chức hoạt động của Hội đồng nhân dân
Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành
chính sau đây:
+ Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh);
+ Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện);
+ Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã).
Số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân và thể thức bầu cử đại biểu Hội
đồng nhân dân các cấp do Luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân quy định.
Hội đồng nhân dân các cấp có Thường trực Hội đồng nhân dân.
Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện có các Ban của Hội đồng nhân
dân.
Nhiệm kỳ mỗi khoá của Hội đồng nhân dân các cấp là năm năm, kể từ kỳ
họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân khoá đó đến kỳ họp thứ nhất của Hội đồng
nhân dân khoá sau.
Nhiệm kỳ của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng
nhân dân theo nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân cùng cấp. Khi Hội đồng nhân
dân hết nhiệm kỳ, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân
dân tiếp tục làm việc cho đến khi Hội đồng nhân dân khoá mới bầu ra Thường
trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân khoá mới.
Chủ tịch Hội đồng nhân dân, ở mỗi đơn vị hành chính không giữ chức vụ
đó quá hai nhiệm kỳ liên tục.
Hội đồng nhân dân chịu sự giám sát và hướng dẫn hoạt động của Uỷ ban
thường vụ Quốc hội, chịu sự hướng dẫn và kiểm tra của Chính phủ trong việc
13
thực hiện các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định của Uỷ ban
thường vụ Quốc hội.
- Nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng nhân dân
+ Nhiệm vụ quyền hạn của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh:
*Trong lĩnh vực kinh tế, Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện những
nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

** Quyết định chủ trương, biện pháp phát triển sự nghiệp văn hoá, thông
tin, thể dục thể thao; biện pháp bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hoá ở địa
phương; biện pháp bảo đảm cơ sở vật chất và điều kiện cho các hoạt động văn
hoá, thông tin, thể dục thể thao ở địa phương theo quy định của pháp luật;
** Quyết định chủ trương, biện pháp phát triển nguồn nhân lực, sử dụng
lao động, giải quyết việc làm và cải thiện điều kiện làm việc, sinh hoạt của người
lao động, bảo hộ lao động; thực hiện phân bổ dân cư và cải thiện đời sống nhân
dân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp giáo dục, bảo vệ, chăm sóc thanh niên, thiếu niên
và nhi đồng; xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá; giáo dục truyền
thống đạo đức tốt đẹp, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc; biện pháp ngăn
chặn việc truyền bá văn hoá phẩm phản động, đồi trụy, bài trừ mê tín, hủ tục và
phòng, chống các tệ nạn xã hội, các biểu hiện không lành mạnh trong đời sống
xã hội ở địa phương;
** Quyết định quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới khám, chữa bệnh;
biện pháp bảo vệ sức khoẻ nhân dân, bảo vệ và chăm sóc người già, người tàn
tật, trẻ mồ côi không nơi nương tựa; bảo vệ, chăm sóc bà mẹ, trẻ em; thực hiện
chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình; phòng, chống dịch bệnh và phát
triển y tế địa phương;
** Quyết định biện pháp thực hiện chính sách, chế độ ưu đãi đối với
thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ, những người và gia đình có công với
nước; thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, cứu trợ xã hội và xoá đói, giảm
nghèo.
* Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, tài nguyên và môi trường, Hội
đồng nhân dân tỉnh thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Quyết định chủ trương, biện pháp khuyến khích việc nghiên cứu, phát
huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ để phát
triển sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ,
nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển tại địa phương

** Quyết định biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm,
các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân;
** Quyết định biện pháp bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước; bảo hộ tài
sản của cơ quan, tổ chức và cá nhân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân theo quy định của pháp luật.
* Trong lĩnh vực xây dựng chính quyền địa phương và quản lý địa giới
hành chính, Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn
sau đây:
** Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên thường
trực Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên khác của Uỷ
ban nhân dân, Trưởng Ban và các thành viên khác của các Ban của Hội đồng
nhân dân, Hội thẩm nhân dân của Toà án nhân dân cùng cấp; bãi nhiệm đại biểu
16
Hội đồng nhân dân và chấp nhận việc đại biểu Hội đồng nhân dân xin thôi làm
nhiệm vụ đại biểu theo quy định của pháp luật;
** Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân
bầu;
** Phê chuẩn cơ cấu cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp
tỉnh, cấp huyện; quyết định thành lập, sáp nhập, giải thể một số cơ quan chuyên
môn thuộc Uỷ ban nhân dân cùng cấp theo hướng dẫn của Chính phủ;
** Quyết định tổng biên chế sự nghiệp ở địa phương phù hợp với yêu cầu
phát triển và khả năng ngân sách của địa phương; thông qua tổng biên chế hành
chính của địa phương trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định;
** Quyết định chính sách thu hút và một số chế độ khuyến khích đối với
cán bộ, công chức trên địa bàn phù hợp với khả năng của ngân sách địa phương;
quyết định số lượng và mức phụ cấp đối với cán bộ không chuyên trách ở xã,
phường, thị trấn trên cơ sở hướng dẫn của Chính phủ;
** Thông qua đề án thành lập mới, nhập, chia và điều chỉnh địa giới hành
chính để đề nghị cấp trên xem xét, quyết định; quyết định việc đặt tên, đổi tên

khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công và biện pháp phát huy mọi tiềm năng của
các thành phần kinh tế ở địa phương, bảo đảm quyền tự chủ sản xuất, kinh doanh
của các cơ sở kinh tế theo quy định của pháp luật;
** Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu,
chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; phê chuẩn
quyết toán ngân sách địa phương; quyết định các chủ trương, biện pháp triển
khai thực hiện ngân sách; điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường
hợp cần thiết; giám sát việc thực hiện ngân sách đã được Hội đồng nhân dân
quyết định;
** Quyết định quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới giao thông, thuỷ
lợi và biện pháp bảo vệ đê điều, công trình thuỷ lợi, bảo vệ rừng theo quy định
của pháp luật;
** Quyết định biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham
nhũng, chống buôn lậu và gian lận thương mại.
* Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thông tin, thể dục thể thao, xã
hội và đời sống, Hội đồng nhân dân huyện thực hiện những nhiệm vụ, quyền
hạn sau đây:
** Quyết định các biện pháp và điều kiện cần thiết để xây dựng và phát
triển mạng lưới giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông trên địa bàn theo quy
hoạch chung;
** Quyết định biện pháp bảo đảm cơ sở vật chất, điều kiện để phát triển sự
nghiệp văn hoá, thông tin, thể dục thể thao tại địa phương;
** Quyết định biện pháp giữ gìn, bảo quản, trùng tu và phát huy giá trị các
công trình văn hoá, nghệ thuật, di tích lịch sử - văn hoá và danh lam thắng cảnh
theo phân cấp;
** Quyết định biện pháp phòng, chống tệ nạn xã hội ở địa phương;
18
** Quyết định biện pháp bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phòng,
chống dịch bệnh; chăm sóc người già, người tàn tật, trẻ mồ côi không nơi nương
tựa; bảo vệ, chăm sóc bà mẹ, trẻ em; thực hiện chính sách dân số và kế hoạch

* Trong việc thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo, Hội
đồng nhân dân huyện có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
19
** Quyết định các nhiệm vụ thực hiện chương trình, dự án phát triển kinh
tế - xã hội của tỉnh đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và
vùng còn nhiều khó khăn;
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc thực hiện chính sách dân tộc, chính
sách tôn giáo theo quy định của pháp luật.
* Trong lĩnh vực thi hành pháp luật, Hội đồng nhân dân huyện thực
hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc thi hành Hiến pháp, luật, các văn
bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của mình ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm,
các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân;
** Quyết định biện pháp bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước; bảo hộ tài
sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân theo quy định của pháp luật.
* Trong lĩnh vực xây dựng chính quyền địa phương và quản lý địa giới
hành chính, Hội đồng nhân dân huyện thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn
sau đây:
** Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên thường
trực Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên khác của Uỷ
ban nhân dân, Trưởng Ban và các thành viên khác của các Ban của Hội đồng
nhân dân, Hội thẩm nhân dân của Toà án nhân dân cùng cấp; bãi nhiệm đại biểu
Hội đồng nhân dân và chấp nhận việc đại biểu Hội đồng nhân dân xin thôi làm
nhiệm vụ đại biểu theo quy định của pháp luật;
** Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân
bầu;
** Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ quyết định, chỉ thị trái pháp luật của Uỷ

đây:
** Quyết định các biện pháp để xây dựng, quản lý, bảo vệ đảo, vùng biển
theo quy định của pháp luật;
** Quyết định các biện pháp để quản lý dân cư trên đảo và tổ chức đời
sống nhân dân trên địa bàn;
** Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
+ Nhiệm vụ quyền hạn của Hội đồng nhân dân cấp xã:
* Trong lĩnh vực kinh tế, Hội đồng nhân dân xã, thị trấn thực hiện
những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Quyết định biện pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội
hàng năm; kế hoạch sử dụng lao động công ích hàng năm; biện pháp thực hiện
chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công và chuyển đổi
cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi theo quy hoạch chung;
** Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu,
chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; phê chuẩn
21
quyết toán ngân sách địa phương; các chủ trương, biện pháp để triển khai thực
hiện ngân sách địa phương và điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương theo quy
định của pháp luật; giám sát việc thực hiện ngân sách đã được Hội đồng nhân
dân quyết định;
** Quyết định biện pháp quản lý và sử dụng hợp lý, có hiệu quả quỹ đất
được để lại nhằm phục vụ các nhu cầu công ích của địa phương;
** Quyết định biện pháp xây dựng và phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác,
kinh tế hộ gia đình ở địa phương;
** Quyết định biện pháp quản lý, sử dụng và bảo vệ nguồn nước, các công
trình thuỷ lợi theo phân cấp của cấp trên; biện pháp phòng, chống, khắc phục hậu
quả thiên tai, bão lụt, bảo vệ rừng, tu bổ và bảo vệ đê điều ở địa phương;
** Quyết định biện pháp thực hiện xây dựng, tu sửa đường giao thông,
cầu, cống trong xã và các cơ sở hạ tầng khác ở địa phương;
** Quyết định biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham

** Quyết định biện pháp bảo đảm thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự; xây
dựng lực lượng dân quân, tự vệ và quốc phòng toàn dân; thực hiện nhiệm vụ hậu
cần tại chỗ; thực hiện chính sách hậu phương quân đội và chính sách đối với các
lực lượng vũ trang nhân dân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo đảm giữ gìn an ninh, trật tự công cộng, an
toàn xã hội; phòng, chống cháy, nổ; đấu tranh phòng ngừa, chống tội phạm và
các hành vi vi phạm pháp luật khác trên địa bàn.
* Trong việc thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo, Hội
đồng nhân dân xã, thị trấn có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Quyết định biện pháp thực hiện chính sách dân tộc, cải thiện đời sống
vật chất và tinh thần, nâng cao dân trí của đồng bào các dân tộc thiểu số; bảo
đảm thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tăng cường đoàn kết toàn dân
và tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc ở địa phương;
** Quyết định biện pháp thực hiện chính sách tôn giáo, bảo đảm quyền tự
do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân địa phương theo quy định của pháp luật.
* Trong lĩnh vực thi hành pháp luật, Hội đồng nhân dân xã, thị trấn
thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc thi hành Hiến pháp, luật, các văn
bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của mình ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm,
các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân;
** Quyết định biện pháp bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước; bảo hộ tài
sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương;
** Quyết định biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân theo quy định của pháp luật.
* Trong việc xây dựng chính quyền địa phương, Hội đồng nhân dân xã,
thị trấn thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
** Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân
dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch và thành viên khác của Uỷ ban nhân dân cùng cấp;
23

Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định, Uỷ ban nhân
dân ra quyết định, chỉ thị và tổ chức thực hiện, kiểm tra việc thi hành các văn bản
đó.
- Tổ chức hoạt động của Ủy ban nhân dân
Uỷ ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành chính sau đây:
+ Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh);
24
+ Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện);
+ Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã).
Số lượng thành viên của Uỷ ban nhân dân các cấp như sau:
+ Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có từ chín đến mười một thành viên; Uỷ ban
nhân dân thành phố Hà Nội và Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có
không quá mười ba thành viên;
+ Uỷ ban nhân dân cấp huyện có từ bảy đến chín thành viên;
+ Uỷ ban nhân dân cấp xã có từ ba đến năm thành viên.
Số lượng thành viên và số Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân của mỗi cấp do
Chính phủ quy định.
Uỷ ban nhân dân mỗi tháng họp ít nhất một lần.
Các quyết định của Uỷ ban nhân dân phải được quá nửa tổng số thành
viên Uỷ ban nhân dân biểu quyết tán thành.
Uỷ ban nhân dân cấp dưới chịu sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân cấp trên.
Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh chịu sự chỉ đạo của Chính phủ.
- Nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban nhân dân
+ Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương:
* Trong lĩnh vực kinh tế, Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện những nhiệm
vụ, quyền hạn sau đây:
** Xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, phát triển
ngành, phát triển đô thị và nông thôn trong phạm vi quản lý; xây dựng kế hoạch
dài hạn và hàng năm về phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trình Hội đồng nhân