1
LỜI NÓI ĐẦU
Việt Nam dang trong qua trình hội nhập , Công nghiệp hoá -Hiện đạI hoá
đất nước.Nến kinh tế đang dần dần khởi sắc và trên đường tìm kiếm sự thành
công.
Nhận định rằng chìa khoá cho sự thành công hiện nay của Việt Nam là
thu hút đầu tư trực tiêp nước ngoàI (FDI). Và để thực sự thu hut FDI thành công
thì cách duy nhất là VIệt Nam phảI cai thiện hơn nữa môI truoừng đàu tư cua
mình,cụ thể la phảI tạo lập được một môI trưògn Pháp lý thiân lợi cho các nhà
đầu tư đang hoạt đong trong nước yên tâm đòng thời tạo thiện ý cho nhừng nhà
đầu tư đang nghĩ đên việc vào VIệt Nam
FDI là một hiện tượng tất yếu của thời đạI khi mà việc phân công lao
động này càng trở nên phổ biến.Trong quá trình toàn cầu hoá thì FDI là một
hình thức trao đổi và kêt hợp được lợi thế so sánh của các bên đối tác.
Khu vực Đông Nam á trong đó có Việt Nam nổi lên như một đIểm hẹn
lớn của các nhà đầu tư quốc tế,bởi tinh ổn định về chính trị,tốc độ phát triển kinh
tế tương đối cao và tiền công lao động tương đối thấp so với thế giới,và quan
trọng hơn là môI truờng đầu tư ngày càng được cảI thiện khiến các nền kinh tế ở
khu vực này trở thanh đầy tiềm năng.
Tuy nhiên Việt Nam vẫn chưa thu hút đủ FDI ,một trong những lí do la do
sự không ổn định trong các chinh sách của Việt Nam.Đièu đó ảnh hương lớn tới
hoạt đong của các doanh nghiêp dang đầu tư tạI VIệt Nam và làm nản lòng các
nhà đầu tư chuẩn bị tới.
Và từ đó một ccâu hỏi đặt ra la các nhà đầu tư vào Việt Nam đã chịu ảnh
hưởng và thích nghi như thế nào với môI trường Luật pháp VIệt Nam?
Về phía Chính phủ Việt Nam đã có những thành công gì và hạn chế ra
sao trong hệ thông các Chính sách của mình,cũng như tìm được giảI pháp thoả
đáng cho những vánn đề gặp phảI ?
Từ nhân thức trên,bàI viết này xin được ngiên cứu trong một tình huống
cụ thể là Sự ảnh hưởng của yếu tố Pháp luật của Việt Nam tới hoat động
kinh doanh của một doanh nghiệp có vôn FDI là Công ty Toyota VIệt

lượng và tỷ lệ nội địa hóa đạt 60% vào năm 2010. Về xe chuyên dùng phải đáp
ứng 60% nhu cầu và tỷ lệ nội địa hóa đạt 60% vào năm 2010. Xe cao cấp phải
nội địa hóa 40-50%, đáp ứng 80% nhu cầu các loại xe tải, xe buýt cao cấp và đạt
tỷ lệ nội địa hóa 35-40% vào năm 2010.
Đi chung cùng với đường lối chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô
Việt Nam, Toyota đang tích cực phát triển mạng lưới trong nước của mình. Hiện
3
nay, Toyota đã có hơn 10 nhà cung cấp thiết bị phụ tùng trong nước và hiện đang
có kế hoạch mở rộng hơn nữa. Với việc giới thiệu dự án 100% vốn của nước
ngoàI Denso Việt Nam sản xuất kinh kiện phụ tùng ô tô để xuất khẩu tại khu
công nghiệp Thăng Long – Hà Nội, tháng 3 năm 2003, Toyota khai trương nhà
sản xuất thân xe ô tô đầu tiên tại Việt Nam, diều này thể hiện nỗ lực của Toyota
trong việc thực hiện quá trình nội địa hoá tại Việt Nam .
Bên cạnh đó , Toyota còn rất chú trọng vào khâu đào tạo nguồn nhân lực ,
Toyota Việt Nam đã đầu tư khoảng 500 ngàn USD thành lập trung tâm Đào tạo
vào tháng 4 năm 1997. Trung tâm có khả năng đào tạo tối đa 500 học viên mỗi
năm. Năm 1995, khi Toyota Việt Nam ra đời, công ty mới chỉ có 9 kỹ sư và hai
nhân viên của văn phòng đại diện, tổng số thành viên trong công ty mới chỉ có
11 người.Hiện nay ,đội ngũ nhân viên Toyota tại Việt Nam ngày càng lớn mạnh
với tổng số nhân viên đã là 600 ( tính đến hết quí I năm 2003 ).
Tại Toyota ,nhân viên được đào tạo những kiến thức kỹ thuật theo tiêu
chuẩn kỹ thuật quốc tế , đồng thời khuyến khích tính sáng tạo cá nhân và đề cao
tinh thần làm việc tập thể . Chìa khoá để tạo cho sự thành công của công ty là
phát triển nguồn nhân lực. Với việc thành lập Trung tâm đào tạo, Toyota hàng
năm đào tạo khoảng 500 kỹ thuật viên trên nhiều lĩnh vực kỹ thuật ô tô tiên
tiến. Bên cạnh đó cũng có nhiều thành viên được cử đI đào tạo tại nước ngoàI.
NgoàI ra công ty đã đón hơn 240 chuyên gia Nhật, úc và các nước khác cho hoạt
động chuyển giao công nghệ .
Tháng 9/2000, Toyota Việt Nam mở rộng Trung tâm đào tạo với trung tâm
đào tạo thân và sơn xe (B/P). Trung tâm đào tạo sửa chữa thân xe và sơn xe này

thời xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn cho các nhân viên Việt Nam làm việc tại
Toyota.
*Phỏt triển cụng ty ngày càng lớn mạnh lõu dài và bền vững ở Việt Nam.
Với phương châm "Tăng trưởng, thách thức và phát triển", Công ty ôtô
Toyota Việt Nam luôn phấn đấu để tiến xa vươn tới thành công và phát triển
hơn nữa. Kể từ khi thành lập, Toyota ViÖt Nam luôn giữ vị trí dẫn đầu ở thị
trường Việt Nam. Tuy vậy, Toyota VIÖt Nam luôn tự đặt mỡnh trờn con đường
tỡm kiếm chất lượng tốt hơn với năng suất sản xuất cao hơn. Chính vỡ vậy,
5
trang thiết bị cũng như công nghệ của Toyota luôn được đổi mới và cải tiến để
phát triển một dây chuyền sản xuất tốt hơn.
Tại Toyota Việt Nam, ban l·nh ®¹o hiểu rằng một giải pháp toàn diện là
cần thiết cho việc bảo vệ môi trường và Toyota ViÖt Nam là công ty đầu tiên
trong ngành sản xuất xe hơi tại Việt Nam nhận chứng chỉ ISO 14001. Những nỗ
lực cũng như thành công của Toyota ViÖt Nam đó được công nhận với nhiều
giải thưởng và bằng khen của Chính phủ Việt Nam cũng như nhiều tổ chức.
Với tinh thần tăng trưởng, thách thức và phát triển trªn, Toyota tại Việt
Nam tin tưởng chắc chắn rằng :“ Chúng tôi có mặt tại đây để chia sẻ thành công
của Toyota và cùng Việt Nam tiến tới một tương lai tươi sáng hơn với. Sự phát
triển hài hũa giữa cỏc nhõn tố con người, xó hội và mụi trường”.
I.1.3. Những sự kiện nổi bật của Toyota Việt Nam Qua những năm qua:
Sau 1 năm tích cực chuẩn bị, ngày 29 tháng 5 năm 1999, Công ty ô tô
Toyota Việt Nam đó nhận được chứng chỉ chứng nhận hệ thống quản lý mụi
trường của Toyota ViÖt Nam phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO14001 của
QUACERT và AJA (QUACERT là cơ quan thuộc Bộ khoa học và công nghệ
môi trường; AJA là một tổ chức quốc tế có trụ sở ở Anh chuyên về các hoạt
động giám định và cấp chứng chỉ tiêu chuẩn quốc tế cho các hoạt động về quản
lý môi trường, chất lượng).
Toyota Việt Nam đã vinh dự được nhận giải thưởng Rồng Vàng (giải
thưởng của báo Thời báo kinh tế Việt Nam) cho sản phẩm chất lượng cao được

những động thái nhu thế nào
I.2.1:Toyota trước quy đinh về tỉ lệ nội địa hoá:
Như đã nêu ở trên,Toyota VIệt Nam hiện nay là daonh ngiệp sản xuất và
lắp ráp ôtô có tỉ lệ nội địa hoá la 10% tuy chua phảI la lớn nhung đó là con số
cao nhất trong ngành công nghiệp Ôtô cua VIêt Nam.Với việc trực tiếp đầu tư
các công ty cung ưng vật tư ôtô,đồng thời có các đầu mối cung câp trong nứoc
và trong tưong lai Toyota Việ nam đang nỗ lực kêu gọi các nhà đầu tư trong linh
vực linh kiện vật liệu Ôtô đến thị trưòng Việt nam…Toyota Việt nam đã và đang
cố gắng đẻ thực hiên tốt mục tiêu tăng tỉ lệ nội địa hoá như chiến lưocj mà chính
phủ Việt Nam đang phấn đấu.Ông Lâm Chí Quang,Phó tổng giám đốc Toyota
7
Việt Nam cũng đã phát biểu rằng mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng công ty này
cũng đang có kế hoạch tăng tỉ lệ nội địa hoá sản phẩm của mình để thực hiện
chiến lược phát truển công nghiệp Ôtô đến năm 2010 mà chính phủ Viêt Nam đã
xây dựng.
Tuy nhiên bên canh đó còn rất nhiều bất cập mà Toyota Việt nam nói
riêng cung như các daonh nghiệp sản xuất và lắp ráp ôtô nói chung đang gặp
phảI muôn kiên nghị để chính phủ xem xet cho có sự đIều chỉnh hợp lý.
I.2.2:Toyota Việt Nam trước việc tăng thuế nhập khẩu linh kiện ôtô:
Có một thực tế là trong ngành công nghiệp Ôtô thì việc phát triển gắn liền
với quy mô sản xuất và quy mô thị trường.Tronh những năm gần đây,ngành
công ngiệp ôtô của Việt nam đang trên đà phát triển và Chính phủ xác định đây
là một nganhf công nghiệp chủ chốt.Tuy nhiên sau khi Chính phủ phê duyệt quy
định 146 về việc tăn thuế nhâp khẩu linh kiện ôtô thì đã tạo ra một cú sốc lớn
cho các doanh nghiệp sản xuất ôtô.
Toyota Việt Nam cũng không đứng ngoàI vòng khó khăn đó.Mặc dù là
một công ty lớn mạnh trong nganh công nghiêp này nhưng đứng trước biến
đông đó Toyota Việt nam không khỏi không lo lắng.Nganh ôtô tăng trưởng và
doanh số bán của Toyota trong những năm gần đay cảI thiện rõ rệt,nhu cầu sử
dụng xe trong thị trương nội địa cũng bắt đầu tăng nhanh chong và theo các nhà

USD) mà hầu như không có dự án nào bị rút giấy phép.ĐIều đó thể hiện rằng
Nhật Bản thực sự mong muốn hợp tác lâu daì và ngiêm túc tạI Việt Nam.Ông
Phan Văn Thắng ,Vụ trưởng vụ Quản lý dự án (Bộ KH&ĐT) cho biết,Nhật Bản
đang có khoảng 380 dự án còn hiệu lực tai VIệt Nam với nhiều dự án có quy mô
vốn đầu tư lớn (21 dự án nhóm A có số vốn đầu tư khoảng 2,2 tỉ USD, bằng
53,4% tổng vốn đầu tư đăng kí).Hầu hết các tập đoàn lớn của Nhật Bản như
Mitsubishi, Sumitomo, Toshiba,...và Toyota đều đã có mặt tạI Việt Nam.
Về lĩnh vực đầu tư,có tới 71,6% số dự án của các nhà đầu tư Nhật Bản tập
trung vào lĩnh vực Công nghiệp và tập trung chủ yếu vào Hà Nội,Tp.HCM và
Đồng Nai.
Và Việt Nam là quốc gia Châu á đầu tiên mà Nhật Bản lựa chọn kí kết
HIệp dịnh về khuyến khích và bảo hộ đầu tư,Thủ tướng Phan Văn KhảI tiến
9
hành đàm phán trong chuyến thăm và làm việc tai nước này. Hiệp định này
nhằm khuyến khích đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam trong khi đó sẽ thảo ra
các biện pháp về pháp lý để bảo vệ các công ty Nhật Bản.Các cuộc thương
lượng song phương về hiệp định tương hỗ này đã bắt đầu hồi tháng 5/2002
_Sự cần thiết của việc thu hút FDI vào Việt Nam
Trong quan hệ thương mại song phương Việt Nam-Nhật Bản,mỗi nước
đều có nhu cầu trao đổi,bổ xung cho nhau về các lợi thế so sánh,các thế mạnh
đó.Đối với Việt Nam thì có thể thấy sự cần thiết khi hợp tác với Nhật Bản một
nước công nhgiệp phát triển mạnh với nền khoa học kĩ thuật tiên tiến để tiếp cận
với những công nghệ tiên tiến,thiết bị máy móc hiện đạI,cách thức quản lí...tận
dụng nguồn vốn đầu tư ,mà Việt Nam thực sự cần thiết trong quá trình Công
nghiệp hoá,Hiện đạI hoá và phát triển kinh tế đất nước.
Như đã đề cập ở trên,đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Việt Nam đóng
vai trò hết sức quan trọng.Giáo sư Kenichi Ohno trong cuộc Hội thảo công bố
bản báo cáo cuối cùng của dự án Hợp tác Viêt-Nhật đã khẳng định”Nền Kinh tế
Việt Nam có tiềm năng để cất cánh và chìa khoá của thành công là thu hút vốn
đầu tủ trực tiếp nước ngoàI(FDI) “.Và cũng theo các chuyên gia của Nhật Bản

nhuận,giảm cước truyền thông quốc tế ,có sự tiếp thu ý kiến của các bên liên
quan khi đưa ra các quy phạm pháp luật...tuy nhiên Phap luật VIệt Nam còn có
sự không ổn định với những thay đổi chi trong thời gian ngắn,đIều này thực sự
là một khó khăn lơn cho các DNNN muốn làm ăn ổn định lâu dàI tạI Việt
Nam.Các quy chế Phap luật cua Việt Nam khi thay đổi không cho các nhà kinh
doanh kip thời gian chuân bị để cac các chiên lược đối phó kể cả khi sự thay đổi
đó có tác động nhiều dến hiệu quả kinh doanh va các chiến lược cua công ty.Vì
vậy đây cũng là đIêu làm các nhà đầu tư phai thực cư cân nhắc và rụt rè khi
quyết định đầu tư vào VIệt nam,còn với nhưng doanh nghiệp đã đang hoat đông
tạI Việt Nam thì cũng là cả một sự đau đầu khi cần chiến lược để ứng phó một
cách phù hợp và có hiệu quả.
Trỏ lạI các nhà đầu tư Nhật Bản với môI trường Việt Nam,như đã thông
kê thì chiếm tới 71,6% số dự án của Nhật Bản đầu tư vào VIệt Nam là về lĩnh
11
vực Công nghiệp,trong đó có thể thấy ngành Công nghiệp Ôtô rất đáng được
chú ý.
II.2: Ngành Công nghiệp Ôtô của Việt Nam
Thị trường ôtô của Việt Nam bắt dầu được mở rộng đặc biệt là từ năm
2000,chỉ riêng số lượng xe ôtô do Hiệp hội các nhà sản xuất xe ôtô Việt
Nam(VAMA) bán ra đã đạt gần 14000 xe tăng gấp đôI so với 7000 xe năm
1999.Số xe năm bán ra tiếp tục tăng lên đến gần 19500 xe năm 2001 và khoảng
gần 26000 xe năm2002.Các con số nói lên sự tăng trưởng rất đang mừng cho
ngành Ôtô Viêtn Nam nói riêng và cho nền kinh tế của Việt Nam nói
chung.Đòng thời cũng cho thấy hương đI đúng của những chính sách Chính phủ
đưa ra đặc biệt là trong luật đàu tư và luật doanh nghiệp.Thêm vào đó là sự cảI
thiện đang kể trong việc phát triển cơ sở hạ tầng và mức sông của ngưòi dân nên
nhu cầu sử dụng ôtô ngày càng tăng.Mặc dù vậy quy mô thị trường ôtô trong
nước cũng như nước ngoàI của Việt Nam vẫn còn quá nhỏ bé so với các nước
trong cùng khu vực và thế giới,sự cách biệt lên đến khoảng hàng trăm ngàn xe,
trong nền công nghiệp Ôtô thì khả năng cạnh thanh phụ thuộc rất nhiều vào quy