? Tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ là tâm trạng
nh thế nào ?
A. Yêu say đắm tr ớc vẻ đẹp của thiên nhiên đất n ớc.
B. đau xót ngậm ngùi tr ớc sự đổi thay của quê h ơng.
C. Buồn th ơng da diết khi phải sống trong cảnh ngộ cô đơn.
D. Cô đơn tr ớc thực tại, da diết nhớ về quá khứ của đất n ớc.D. Cô đơn tr ớc thực tại, da diết nhớ về quá khứ của đất n ớc.
Kiểm tra bài cũ
? đọc diễn cảm bài thơ Qua đèo Ngang $?TiÕt 30: Van b¶n
TiÕt 30: Van b¶n
b¹n ®Õn ch¬i nhµ
b¹n ®Õn ch¬i nhµNguyÔn KhuyÕn
NguyÔn KhuyÕn
Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
- Nguyễn Khuyến -
I. đọc - hiểu chú thích.
1. Tác giả- tác phẩm.
a. Tác giả=:
? Quan sát
Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
- Nguyễn Khuyến -
I. đọc - hiểu chú thích.
1. Tác giả- tác phẩm.
a. Tác giả=:
Nguyễn Khuyến( 1835-1909)-
Nguyễn Khuyến(1835-1909)
-
Quê: Thôn Vị Hạ, xã Yên đổ, tỉnh
Hà Nam
-
Bản thân: là ng ời thông minh, học
giỏi, đỗ đầu cả 3 ki thi Tam
Nguyên Yên đổ
=> Là nhà thơ lớn của dân tộc.
b) Tác phẩm:
b) Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
Khi nhà thơ cáo quan về ở ẩn
2. đọc, giải thích từ khó
đọc
- Ngt nhp 4/3,riờng cõu 7 ( 4/1/2)


Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa.
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa. đ
đ
ầu trò tiếp khách, trầu không có,
ầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bác đến chơi đây, ta với ta !? Bài thơ đ ợc làm
theo thể thơ nào?
Vì sao em khẳng
định nh thế?
* Bài thơ gồm 8 câu, mỗi câu 7 tiếng;
Câu 3-4 đối nhau( Ao sâu/ v ờn rộng; n
ớc cả/ rào th a. Khôn chài cá/ khó đuổi
gà). Câu 5-6 đối nhau( Cải/ bầu; chửa ra
cây/ vừa rụng rốn; cà mới nụ/ m ớp đ ơng
hoa).Các câu 1-2-4-6-8 hiệp vần chân .
- Bố cục:
3 phần

Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà.
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa.
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa. đ
đ
ầu trò tiếp khách, trầu không có,
ầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bạn đến chơi nhà là một văn bản biểu cảm
diễn tả cảm xúc của tác giả khi có bạn đến
thăm. Có thể hình dung diễn biến cảm xúc
đó nh sau:
- Mở đầu là cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Tiếp đó là cảm xúc về gia cảnh.
-

Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà.
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa.
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa. đ
đ
ầu trò tiếp khách, trầu không có,
ầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Bác đến chơi đây, ta với ta !
II. đọc - hiểu văn bản.
đ
đ
ã bấy lâu nay, bác tới nhà,
ã bấy lâu nay, bác tới nhà,
- Câu thơ mở đầu rất tự nhiên, nh lời

không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn
(chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
II. Đọc - hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Câu thơ mở đầu rất tự nhiên, nh nh lời nói
th ờng lời chào vồn vã
-> Niềm xúc động, vui s ớng vô hạn khi có
bạn đến thăm.
2. Cảm xúc về gia cảnh.
? Nhà thơ tiếp đãi
bạn trong hoàn cảnh
gia đình nh thế nào?
nh ng không bắt đ ợc vì
(ao sâu, n ớc cả, v ờn
rộng, rào th a).
?Tác giả sử dụng biện
pháp nghệ thuật gi khi
trinh bày gia cảnh của
minh? Tác dụng của biện
pháp nghệ thuật đó?
- Ngay cả miếng trầu( là thứ tối thiểu th
ờng dùng để tiếp khách ) cũng không có.Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.

- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn
(chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
-
Tác gỉa đã thậm x ng (nói quá), thi vị hoá cái nghèo-
đùa vui hóm hỉnh , hài h ớc.
-
Khẳng định tấm lòng chân thành, mộc mạc với bạn
-> bày tỏ cuộc sống đạm bạc, thanh bạch, một tâm hồn
thanh cao của một nhà nho kh ớc từ l ơng bổng của thực
dân Pháp, lui về sống binh dị giua xóm làng, quê h ơng.
II. đọc - hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Câu thơ mở đầu rất tự nhiên, nh nh lời nói th ờng
lời chào vồn vã
-> Niềm xúc động, vui s ớng vô hạn khi có bạn đến
thăm.
2. Cảm xúc về gia cảnh.
nh ng không bắt đ ợc vi
(ao sâu, n ớc cả, v ờn
rộng, rào th a).
?Tác giả sử dụng biện
pháp nghệ thuật gi khi
trinh bày gia cảnh của
minh? Tác dụng của biện
pháp nghệ thuật đó?
- Ngay cả miếng trầu( là thứ tối thiểu th
ờng dùng để tiếp khách ) cũng không có.

thăm.
2. Cảm xúc về gia cảnh
? Em hiểu cụm từ ta
với ta và câu thơ thứ 8
nh thế nào?
Bác đến chơi đây, ta với ta.
- Em học tập đ ợc điều
gi từ tinh bạn của tác
giả trong bài thơ này?
Câu hỏi thảo luận:
Câu hỏi thảo luận:
So sánh cụm từ
So sánh cụm từ
“ta với ta”
“ta với ta”
trong bài
trong bài
Bạn
Bạn
đến chơi nhà
đến chơi nhàcủa
của
Ngang lúc chiều tà.
- Ta với ta=: là tôi, là bác, là hai chúng
ta=: tuy 2 mà 1, tuy 1 mà 2 -> Sự đồng
nhất trọn vẹn giua chủ và khách.
->Mở ra tinh bạn chân thành, thắm
thiết v ợt lên điều kiện vật chất, điều
kiện không gian và thời gian.
Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
- Nguyễn Khuyến -
3. Cảm xúc về tình bạn
- Ta với ta=: là tôi, là bác, là hai chúng ta=: tuy 2
mà 1, tuy 1 mà 2 -> Sự đồng nhất trọn vẹn giua
chủ và khách.
->Mở ra tình bạn chân thành, thắm thiết v ợt lên
điều kiện vật chất, điều kiện không gian và thời
gian.
- Tác gỉa đã thậm x ng, thi vị hoá cái nghèo - đùa vui
hóm hỉnh, hài h ớc.
-> bày tỏ cuộc sống đạm bạc, thanh bạch, một tâm hồn
thanh cao của một nhà nho kh ớc từ l ơng bổng của
thực dân Pháp, lui về sống binh dị gi a xóm làng, quê
h ơng.
II. Đọc - hiểu văn bản.
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi.
- Câu thơ mở đầu rất tự nhiên, nh lời chào vồn vã.
-> Niềm xúc động, vui s ớng vô hạn khi có bạn đến
thăm.

đoạn thơ Sau phút chia li đã
học?
(Gợi ý: Ngôn ngu ở bài thơ Bạn
đến chơi nhà là ngôn ngu nh thế
nào? th ờng gặp ở đâu? Còn ngôn
ngu ở đoạn Sau phút chia li nh
thế nào? Th ờng gặp ở đâu?)
Bạn đến chơi nhà Sau phút chia li
Ngôn ngu đời th
ờng
( giản dị, mộc
mạc)
Ngôn ngu bác
học
( ngôn ngu van
ch ơng sách vở,
mang tính ớc lệ
cao)
Tiết 30 Bạn đến chơi nhà
- Nguyễn Khuyến -
Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định.H ớng dẫn về nhà

Nắm toàn bộ kiến thức của bài.