B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC THNG LONG
o0o KHÓA LUN TT NGHIP
 TÀI:
HOÀN THIN K TOÁN BÁN HÀNG
VÀ XÁC NH KT QU BÁN HÀNG TI
CÔNG TY C PHN DC PHM XUÂN PHNG
SINH VIÊN THC HIN : NGUYN ÌNH TÚ
MÃ SINH VIÊN : A17618
CHUYÊN NGÀNH : K TOÁN
HÀ NI – 2014
Thang Long University LibraryLI CM N

Vi tình cm chân thành, em xin bày t lòng bit n ti các Thy giáo, Cô giáo
trng i Hc Thng Long, c bit là TS. Phm Th Hoa ã tn tình giúp  em
hoàn thành khóa lun tt nghip này. Em cng xin cm n s giúp  ca các cô chú,
anh ch công tác ti Công ty C phn Dc phm Xuân Phng ã nhit tình giúp 
em trong vic cung cp các s liu và thông tin thc t  chng minh cho các kt lun
trong khóa lun tt nghip ca em.
Trong quá trình nghiên cu, do thi gian tìm hiu thc t có hn và s hn ch v
kinh nghim, kin thc nên khóa lun không th tránh c nh!ng thiu sót. Vì vy,
em rt mong nhn c s góp ý ca các thy cô giáo  nâng cao hiu bit ca mình
v l∀nh vc này. Hà N#i, ngày 24 tháng 10 nm 2014

Sinh viên

Nguy∃n ình Tú

MI 1

1.1.

Khái quát chung v! k toán bán hàng và xác ∀nh kt qu# bán hàng ti
doanh nghip th∃ng mi 1

1.1.1.

Bán hàng và các phng thc bán hàng, phng thc thanh toán 1

1.1.1.1.

Khái nim bán hàng 1

1.1.1.2.

Các phng thc bán hàng 1

1.1.2.

Kt qu bán hàng và các yu t liên quan n xác nh kt qu bán hàng 3

1.1.3.

Mi quan h gia bán hàng và xác nh kt qu bán hàng 5

1.1.4.

Nhim v và vai trò ca k toán bán hàng và xác nh kt qu bán hàng 5


Chng t s dng 9

1.2.1.2.

Tài khon s dng 9

1.2.1.3.

Phng pháp k toán 12

1.2.2.

K toán xác nh kt qu bán hàng 16

1.2.2.1.

K toán chi phí qun lý doanh nghip 16

1.2.2.2.

K toán xác nh kt qu bán hàng 17

1.2.3.

Hình thc s k toán 18

CHNG 2:

THC TRNG K TOÁN BÁN HÀNG VÀ


C cu t chc b máy k toán 22

2.1.4.2.

Ch  k toán áp dng 24

2.2.

Thc trng k toán bán hàng và xác ∀nh kt qu# bán hàng ti công ty C%
ph&n D∋c ph(m Xuân Ph∋ng 24

2.2.1.

Thc trng k toán bán hàng ti công ty C phn Dc phm Xuân Phng .
24

2.2.1.1.

Phng pháp tính giá hàng hóa ti công ty c phn Dc phm Xuân Phng
24

2.2.1.2.

K toán bán hàng ti Công ty C phn Dc phm Xuân Phng 30

2.2.2.

Thc trng k toán xác nh kt qu bán hàng 45



3.1.1.2.

K toán bán hàng và xác nh kt qu bán hàng 59

3.1.2.

Nhng hn ch 60

3.1.2.1.

H thng chng t và s k toán 60

3.1.2.2.

Cách tính lng cho nhân viên bán hàng 60

3.2.

Gi#i pháp nh∗m hoàn thin k toán bán hàng và xác ∀nh kt qu# bán ti
công ty C% ph&n D∋c ph(m Xuân Ph∋ng 60

3.2.1.

Hoàn thin h thng s sách k toán 60

Thang Long University Library3.2.2.

KKTX Kê khai thng xuyên
KPC Kinh phí công oàn
GVHB Giá vn hàng bán
SXKD Sn xut kinh doanh
TK Tài khon
TNDN Thu nhp doanh nghip
TSC Tài sn c nh
TTB Tiêu th) c bit
VN Vit Nam ∗ng
XNK Xut nhp khu
Thang Long University LibraryDANH MC BNG BI.U
Trang
Bng 2.1. Hóa n mua hàng s 0000252 26
Bng 2.2: Phiu nhp kho 27
Bng 2.3: Hóa n vn ti ti công ty C phn Dc phm Xuân Phng 28
Bng 2.4: S chi tit hàng hóa sn phm DECO 29
Bng 2.5: Phiu xut kho bán buôn hàng hóa ngày 05/07 30
Bng 2.6: Hóa n GTGT bán buôn hàng hóa ngày 05/07 31
Bng 2.7: Phiu báo có thu ti n bán hàng ngày 05/07 32
Bng 2.8: Phiu xut kho bán hàng hóa trc tip ngày 12/07 33
Bng 2.9: Hóa n GTGT bán hàng trc tip ngày 12/07 34
Bng 2.10: Phiu thu bán hàng trc tip ngày 12/07 35
Bng 2.11: Phiu xut kho bán hàng thu ti n tr sau ngày 15/07 36
Bng 2.12: Hóa n GTGT bán hàng tr ti n sau ngày 15/07 37
Bng 2.13: S chi tit thanh toán vi ngi mua (Lê Th Lan) 38
Bng 2.14: Phiu xut kho bán l, hàng hóa ngày 22/07 39
Bng 2.15: Bng kê bán l, hàng hóa, dch v) trc tip cho ngi tiêu dùng 40

Thang Long University LibraryDANH MC S /
Trang
S ∗ 1.1: K toán bán hàng theo phng thc bán buôn qua kho 13
S ∗ 1.2: K toán bán hàng theo phng thc bán buôn vn chuyn th−ng có tham gia
thanh toán 13
S ∗ 1.3: K toán bán hàng theo phng thc bán buôn vn chuyn th−ng không
tham gia thanh toán 13
S ∗ 1.4: K toán bán hàng theo phng thc g(i i lý (Bên giao i lý) 14
S ∗ 1.5: K toán bán hàng theo phng thc g(i i lý (Bên nhn i lý) 14
S ∗ 1.6: K toán bán hàng theo phng thc bán l, hàng hoá 15
S ∗ 1.7: K toán bán hàng theo phng thc bán tr góp 15
S ∗ 1.8: K toán bán hàng theo phng pháp kim kê nh kì 16
S ∗ 1.9: K toán chi phí qun lý kinh doanh 17
S ∗ 1.10: K toán nghip v) xác nh kt qu bán hàng 18
S ∗ 1.11: Trình t ghi s k toán theo hình thc Nht ký chung 19
S ∗ 1.12: Trình t ghi s k toán theo hình thc k toán trên máy vi tính 20
S ∗ 2.1: C cu t chc b# máy qun lý ti Công ty 21
S ∗ 2.2: T chc b# máy k toán ti Công ty 23 LI M U

Thang Long University Library
1

CHNG 1:
C S LÝ LUN CHUNG V K TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC NH
KT QU BÁN HÀNG TI DOANH NGHIP THNG MI
1.1. Khái quát chung v! k toán bán hàng và xác ∀nh kt qu# bán hàng ti
doanh nghip th∃ng mi
1.1.1. Bán hàng và các phng thc bán hàng, phng thc thanh toán
1.1.1.1. Khái nim bán hàng
- Khái nim “hàng hóa”: Là các sn phm có hình thái vt cht và phi vt cht,
doanh nghip mua v vi m)c ích  bán.
- Khái nim “bán hàng hóa”: Là quá trình bán các hàng hóa mà trc ó doanh
nghip ã mua vào cho khách hàng, c khách hàng thanh toán hoc chp nhn thanh
toán.
Xét trên góc # kinh t, bán hàng chính là quá trình chuyn giao hàng hóa ca
n v bán cho n v mua và nhn c thanh toán ca h. Nh vy, dù theo nh
ngh∀a nào, bán hàng có nh!ng c im chung sau:
+ Có s tha thun trao i gi!a ngi bán và ngi mua, ngi bán ∗ng ý bán,
ngi mua ∗ng ý mua và chp nhn thanh toán.
+ Có s thay i quy n s/ h!u v hàng hóa gi!a ngi bán và ngi mua: ngi
bán mt quy n s/ h!u hàng hóa và ngi mua có quy n s/ h!u hàng hóa ã mua.
+ Trong quá trình bán hàng, ngi bán cung cp cho khách hàng m#t khi lng
hàng hóa nht nh và c nhn li m#t khon ti n t& khách hàng – c gi là
doanh thu bán hàng. S ti n này s. là c s/  doanh nghip xác nh kt qu bán
hàng.
1.1.1.2. Các phng thc bán hàng

- Bán buôn v1n chuy4n th5ng
+ Bán buôn v1n chuy4n th5ng có tham gia thanh toán: Theo hình thc này /
doanh nghip thng mi v&a phát sinh nghip v) bán hàng, v&a phát sinh nghip v)
mua hàng. Doanh nghip thng mi có th chuyn th−ng hàng n kho ca ngi
mua hoc giao hàng tay ba ti kho ca ngi bán.
+ Bán buôn v1n chuy4n th5ng không tham gia thanh toán: Theo hình thc
này doanh nghip thng mi ch1 óng vai trò trung gian môi gii trong quan h mua
bán gi!a ngi mua và ngi bán. Doanh nghip thng mi y quy n cho ngi mua
trc tip n nhn hàng và thanh toán ti n hàng cho bên bán theo úng hp ∗ng ã ký
kt vi bên bán. Tùy vào hp ∗ng kinh t ã ký kt mà doanh nghip thng mi
c h/ng m#t khon ti n hoa h∗ng do bên mua, bên bán tr. Trong trng hp trên
doanh nghip thng mi không phát sinh nghip v) mua bán hóa mà ch1 là ngi t
chc cung cp hàng cho bên mua.
- G3i bán ∀i lý: ây là phng thc mà bên giao i lý (bên bán) xut hàng
giao cho bên nhn i lý  bán hàng cho doanh nghip. Bên nhn i lý s. bán hàng
thay cho bên giao theo giá bán quy nh và nhn c thù lao di hình thc hoa
h∗ng. i vi bên giao i lý thì hoa h∗ng s. c tính vào chi phí bán hàng.
• Bán l
- Bán l6 thu ti!n t1p trung: Theo phng thc này, nhân viên bán hàng ch1
ph) trách vic giao hàng, còn vic thu ti n s. có ngi chuyên trách làm công vic
này.Ti m#t khu riêng có quy thu ngân, m%i quy có m#t nhân viên thu ngân, chuyên
Thang Long University Library
3

thu ti n, xut hóa n, kê mua hàng cho khách hàng  khách n nhn hàng do nhân
viên bán hàng giao. Cui ca, cui ngày nhân viên bán hàng kim kê hàng t∗n kho 
xác nh s lng bán ra trong ngày và lp báo cáo bán hàng. Nhân viên thu ngân
kim ti n, n#p ti n hàng cho th qu2 và làm giy n#p ti n.
- Bán l6 thu ti!n trc tip: Theo phng thc này, ngi bán trc tip tiêu th)
và thu ti n ca khách. Cui ca, cui ngày nhân viên bán hàng kim tra hàng t∗n  xác

4

bán hàng vi m#t bên là toàn b# chi phí ã b ra, s chêch lch s. là ch1 tiêu kt qu
bán hàng ca doanh nghip.
Thông qua ch1 tiêu kt qu bán hàng, k toán xác nh c kt qu t& hot
#ng kinh doanh ca doanh nghip. T& ó, các nhà lãnh o có th tìm ra hng phát
trin ngành ngh , có chính sách u ãi hay hn ch s phát trin i vi t&ng hot
#ng kinh doanh trên t&ng l∀nh vc c) th.
Kt qu bán hàng c xác nh nh sau:
Doanh thu thu&n =

Doanh thu bán hàng –

Các kho#n gi#m tr7 doanh thu
L∋i nhu1n g8p =

Doanh thu thu&n –

Giá v9n hàng bán
Kt qu# bán hàng

=

L∋i nhu1n g8p – Chi phí qu#n lí kinh doanh
Trong ó:
- Doanh thu bán hàng: là tng các li ích kinh t doanh nghip thu c trong
kì k toán. Nó là toàn b# s ti n bán hàng (cha có VAT i vi doanh nghip tính
thu GTGT theo phng pháp khu tr& và có VAT i vi doanh nghip tính thu
GTGT theo phng pháp trc tip), bao g∗m c ph) thu và phí thu thêm ngoài giá bán
(nu có) mà c s/ kinh doanh c h/ng.

bán các hàng hóa trong k+, hoc liên quan n toàn b# hot #ng qun lý ca doanh
nghip.
+ Chi phí nhân viên bán hàng, nhân viên qun lý: Bao g∗m toàn b# lng chính,
lng ph) và các khon ph) cp có tính cht lng và các khon trích qu2 BHXH,
BHYT, KPC, BHTN
+ Chi phí vt liu bao bì: Bao g∗m các chi phí vt liu s( d)ng trong quá trình bán
hàng nh vt liu bao gói, vt liu dùng cho s(a ch!a quy hàng, s( d)ng trong quá
trình qun lí doanh nghip…
+ Chi phí ∗ dùng, công c): Phn ánh chi phí công c) d)ng c) ph)c v) quá trình
bán hàng hoc cho công tác qun lý.
+ Chi phí khu hao TSC: Chi phí hao mòn TSC nh khu hao nhà kho, c(a
hàng, phng tin vn ti hàng hóa, máy móc, thit b vn phòng…
+ Chi phí bo hành hàng hóa: Là chi phí chi cho hàng hóa trong thi gian c bo
hành theo hp ∗ng.
+ Chi phí thu, phí, l phí: thu môn bài, thu nhà t…
+ Chi phí dch v) mua ngoài: Là các chi phí dch v) mua ngoài s(a ch!a TSC,
ti n thuê kho bãi, c(a hàng vn chuyn bc hàng tiêu th), ti n hoa h∗ng cho i lý bán
hàng, chi phí in, nc, in thoi ph)c v) bán hàng, qun lý doanh nghip.
+ Chi phí b3ng ti n khác: Là các chi phí khác phát sinh trong khi bán hàng ngoài
các chi phí k trên, nh chi phí tip khách / b# phn bán hàng, chi phí gii thiu sn
phm, hàng hóa, qung cáo chào hàng, chi phí khác thu#c qun lý chung ca doanh
nghip nh h#i ngh, tip khách, công tác phí, chi phí d phòng phi thu khó òi…
1.1.3. Mi quan h gia bán hàng và xác nh kt qu bán hàng
Bán hàng là khâu cui cùng trong hot #ng kinh doanh ca doanh nghip còn
xác nh kt qu bán hàng là cn c quan trng  n v quyt nh tiêu th) hàng hóa
n!a hay không. Do ó có th nói gi!a bán hàng và xác nh kt qu bán hàng có mi
quan h mt thit n nhau. Kt qu bán hàng là m)c ích cui cùng ca doanh nghip
còn bán hàng là phng tin trc tip  t c m)c ích ó.
1.1.4. Nhim v và vai trò ca k toán bán hàng và xác nh kt qu bán hàng
6

hin theo gi nh hàng hóa nhp trc s. c xut bán trc. Do vy khi s( d)ng
phng pháp này k toán viên cn c giá tr ca hàng hóa t∗n kho u k+  làm giá
xut kho, khi xut ht s lng ca lô hàng trc mi s( d)ng giá ca lô hàng nhp
sau làm giá xut kho.
Phng pháp này giúp cho chúng ta có th tính c ngay tr giá vn hàng xut
kho t&ng ln xut hàng, do vy m bo cung cp s liu kp thi cho k toán ghi chép
các khâu tip theo cng nh cho qun lý. Tr giá vn ca hàng t∗n kho s. tng i sát
Thang Long University Library
7

=

vi giá th trng ca mt hàng ó. Vì vy ch1 tiêu hàng t∗n kho trên báo cáo k
toán có ý ngh∀a thc t hn.
Tuy nhiên, phng pháp này có nhc im là làm cho doanh thu hin ti
không phù hp vi nh!ng khon chi phí hin ti. Theo phng pháp này, doanh thu
hin ti c to ra b/i giá tr hàng hoá ã có c t& cách ó rt lâu. Bên cnh ó,
nu s lng chng loi mt hàng nhi u, phát sinh nhp xut liên t)c d∋n n nh!ng
chi phí cho vic hch toán cng nh khi lng công vic s. tng lên rt nhi u.
+ Ph∃ng pháp nh1p sau xu:t trc (LIFO): Phng pháp này c thc hin
theo gi nh hàng c mua v sau s. c xut bán trc. Do vy khi s( d)ng
phng pháp này k toán viên cn c theo giá tr ca hàng nhp kho gn nht làm giá
xut kho, sau khi xut ht s lng ca lô hàng nhp gn nht mi s( d)ng giá ca lô
hàng nhp trc ó làm giá xut kho.
Phng pháp này có u im là giúp cho k toán viên có th tính giá xut kho
hàng hóa nhanh chóng và giúp chi phí giá vn ca doanh nghip phn ng kp thi vi
giá th trng ca hàng hóa.Vic thc hin phng pháp này s. m bo c yêu cu
ca nguyên t0c phù hp trong k toán. Tuy nhiên, tr giá vn ca hàng t∗n kho cui k+
có th không sát vi giá th trng ca hàng hóa ó.
- Ph∃ng pháp bình quân:

pháp này tuân th tuyt i nguyên t0c phù hp ca k toán.
+ 4u im ca nó là công tác tính giá xut kho c thc hin kp thi và thông
qua vic tính giá xut kho hàng hóa k toán theo dõi c thi hn bo qun ca hàng
hóa.
+ Song phng pháp này cng b#c l# nhi u nhc im nh òi hi nh!ng i u
kin kh0t khe, ch1 nh!ng doanh nghip kinh doanh có ít loi mt hàng, hàng t∗n kho
có giá tr ln, mt hàng n nh và loi hàng t∗n kho nhn din c thì mi có th áp
d)ng c phng pháp này.
1.1.5.2. i vi chi phí thu mua
i vi doanh nghip thng mi, chi phí thu mua hàng hóa ca các t thng
chênh lch nhau ln, phát sinh nhi u, chi phí tp hp khó ( do chi nhi u ln, kéo dài,
g∗m nhi u khon chi, )
Trong trng hp này vn d)ng nguyên t0c phù hp gi!a doanh thu và chi phí.
Nguyên t0c này yêu cu khi tính chi phí c coi là chi phí hot #ng trong k+ phi
trên c s/ nh!ng chi phí nào to nên doanh thu c h/ng trong k+.
Khi ó k toán s( d)ng TK 1562 – Chi phí thu mua hành hóa  tp hp chi phí
thu mua phát sinh n cui k+ tin hành phân b theo s hàng bán ra, s. làm giá vn
hàng bán  u nhau hn gi!a các k+ k toán.
Tiêu thc phân b chi phí thu mua hàng hóa cho hàng bán ra trong k+ bao g∗m:
phân b theo tr giá mua và phân b theo s lng.
Phân b theo tr giá mua:
Chi phí thu Chi phí thu mua Chi phí thu mua
mua phân phân b cho + phát sinh trong k Tr giá mua
b cho hàng hàng tn u k * hàng xut bán
xut bán Giá mua hàng + Tr giá mua hàng trong k
trong k tn u k nhp trong k
Phng pháp này có giá tr mang tính chính xác cao, thích hp trong trng
hp hàng nhp có chênh lch giá tr ln, nhng tính toán phc tp trong trng hp s
lng nhp xut ln.


Tài kho#n 156 – “Hàng hóa”: Phn ánh giá tr hin có và tình hình bin #ng tng,
gim ca các loi hàng hóa ca doanh nghip bao g∗m hàng hóa ti các kho hàng,
quy hàng. Tài khon c chi tit theo t&ng kho hàng, t&ng quy hàng, loi, nhóm
hàng hóa. 10

N∋ TK 156 - Hàng hóa Có
- Tr giá mua ca hàng hóa nhp kho.
- Tr giá hàng hóa thuê gia công, ch bin
xong nhp kho(g∗m giá mua vào và chi phí
gia công).
- Tr giá hàng hóa nhn vn góp.
- Tr giá hàng hóa ã bán b ngi mua tr
li nhp kho.
- Tr giá hàng hóa phát hin th&a khi kim
kê.
- Chi phí thu mua hàng hóa thc t phát
sinh liên quan ti khi lng hàng hóa mua
ã nhp kho trong k+.
- Kt chuyn tr giá hàng hóa t∗n kho cui
k+ (KKK).
- Tr giá thc t ca hàng hóa xut kho
bán, g(i i lý trong k+.
- Tr giá hàng hóa tr li cho ngi bán,
chit khu thng mi, gim giá hàng
mua c h/ng.
- Tr giá hàng hóa phát hin thiu khi
kim kê.

Thang Long University Library
11

N∋ TK 632 – Giá v9n hàng bán Có
-Giá vn hàng hóa ã bán trong kì. -Giá vn hàng hóa ã bán b khách hàng
tr li.
-Các khon hao h)t, mt mát ca hàng t∗n
kho sau khi tr& i phn b∗i thng do
trách nhim cá nhân gây ra.
-Hoàn nhp s chênh lch d phòng gim
giá hàng t∗n kho cui nm trc ln hn
mc cn lp cui nm nay.
-Chênh lch gi!a mc d phòng giám giá
hàng t∗n kho phi lp cui nm nay ln
hn khon ã lp d phòng cui nm
trc.
-Kt chuyn v TK 911 – Xác nh kt
qu kinh doanh.
A

- Tài kho#n 511 – “Doanh thu bán hàng và cung c:p dch v=”: Tài khon này
dùng  phn ánh doanh thu bán hàng và cung cp dch v) ca doanh nghip trong
m#t k+ k toán ca hot #ng SXKD t& các giao dch và các nghip v) bán hàng, cung
cp dch v).
TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cp dch v) có 4 tài khon cp 2:
+ TK 5111 – Doanh thu bán hàng hóa: Phn ánh doanh thu và doanh thu thun
ca khi lng hàng hóa c xác nh là ã bán trong m#t k+ k toán ca doanh
nghip.
+ TK 5112 – Doanh thu bán các thành phm: Phn ánh doanh thu và doanh thu
thun ca khi lng sn phm (thành phm, bán thành phm) c xác nh là ã bán

thu hot #ng kinh doanh. Các khon gim tr& bao g∗m: Chit khu thng mi, giá
tr hàng bán b tr li và các khon gim giá cho ngi mua trong k+ hoch toán.
TK521 có 3 tài khon cp 2 :
+ Tài khon 5211 – Chit khu thng mi
+ Tài khon 5212 – Hàng bán b tr li
+ Tài khon 5213 – Gim giá hàng bán

N∋ TK 521 – Các kho#n gi#m tr7 doanh thu Có
S CKTM, doanh thu hàng bán b tr li,
khon gim giá cho khách hàng trong k+.
Cui k+ kt chuyn s CKTM, doanh
thu hàng bán b tr li và khon gim
giá hàng bán cho khách hàng sang
TK511  xác nh doanh thu thun. 1.2.1.3. Phng pháp k toán
• Phng pháp k toán theo phng pháp kê khai thng xuyên
 9i vi doanh nghip n8p thu GTGT theo ph∃ng pháp kh:u tr7
- Bán buôn

Thang Long University Library
13

S∃ ∀> 1.1: K toán bán hàng theo ph∃ng th2c bán buôn qua kho
Ghi nhn GVHB
TK 511

TK 111,
112, 131

Giá bán cha có
thu GTGT

TK 157

G(i
bán
TK 521

K/c các khon
gim tr& DT
TK 3331

Thu GTGT
phi n#p
TK 111,112,331
TK 157

TK 632

TK 511

TK 111,112,131


cha thu GTGT
Thu GTGT u
vào
Ti n hoa h∗ng
cha thu GTGT
Thu GTGT
phi n#p
Các khon gim tr& DT
Các khon gim tr& DT

Trích đoạn C cu t chc b máy k toán

---