I. Phân tích ngành thép :
1. Tổng quan về ngành thép:
1.1.Lịch sử hình thành:
Có thể nói ngành thép Việt Nam còn khá non trẻ, bắt đầu được xây dựng từ
đầu những năm 1960. Từ năm 1990 đến nay ngành thép Việt Nam có nhiều
đổi mới và tăng trưởng mạnh. Sự ra đời của Tổng Công ty thép Việt Nam
năm 1990 đã góp phần quan trọng vào sự bình ổn và phát triển của ngành.
Năm 1996 là năm đánh dấu sự chuyển mình của ngành thép với sự ra đời
của 4 công ty liên doanh sản xuất thép là: liên doanh thép Việt Nhật
(Vinakyoei), Việt Úc (Vinausteel), Việt Hàn (VPS) và Việt Nam –
Singapore (Nasteel) với tổng công suất khoảng 840.000 tấn/năm. Từ 2002 -
2005 nhiều doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp liên doanh với nước
ngoài được thành lập, ngành thép Việt Nam thực sự phát triển mạnh mẽ với
tổng công suất lên tới trên 6 triệu tấn/năm.
1.2 Nguyên liệu ngành :Đầu vào cho ngành thép là quặng sắt và thép phế.
Ở Việt Nam phần lớn sử dụng thép phế để sản xuất phôi và hoàn toàn là
phôi vuông để làm thép xây dựng. Phôi vuông sản xuất trong nước chỉ đáp
ứng được khoảng 50% nhu cầu cán thép, 50% còn lại là từ nguồn nhập khẩu.
1
Mặc dù tự sản xuất khoảng 20% thép dẹt, nhưng chưa có doanh nghiệp nào
ở Việt Nam sản xuất được phôi dẹt mà phải nhập khẩu từ bên ngoài. Nguồn
nhập khẩu thép, phôi thép các loại và thép phế của Việt Nam hiện giờ là từ
Trung Quốc (là chủ yếu) và một số nước khác trên thế giới như Mỹ, Nhật,
Nga v.v. Như vậy có thể thấy ngành thép Việt Nam chịu ảnh hưởng rất nhiều
từ biến động về phôi và thép trên thế giới. Giá thép trong nước có xu hướng
biến động cùng chiều với giá phôi trên thế giới.
1.3. Trình độ công nghệ, trang thiết bị:Ngành thép Việt Nam hiện nay có
năng lực sản xuất thực tế khoảng 2,6 triệu tấn thép cán/năm (thép xây dựng);
0,5 - 0,6 triệu tấn phôi thép bằng lò điện (phôi thép vuông và cả thỏi đúc cỡ
nhỏ). Về trình độ công nghệ, trang thiết bị có thể chia ra 4 mức sau:
• Loại tương đối hiện đại: Gồm các dây chuyền cán liên tục của 2 Công
so với các nước trong khu vực và thế giới, thể hiện ở các mặt:
• Trang thiết bị có qui mô nhỏ, phổ biến thuộc thế hệ cũ, lạc hậu, trình
độ công nghệ và mức độ tự động hóa thấp. Chất lượng sản phẩm còn
hạn chế (nhất là khu vực tư nhân), chỉ có 2 dây chuyền cán liên tục
tương đối hiện đại thuộc khối liên doanh.
• Cơ cấu mặt hàng sản xuất hẹp, đơn điệu (mới cán được các sản phẩm
dài, cỡ nhỏ và vừa với mác thép phổ biến là các bon thấp).
• Năng lực sản xuất phôi thép quá nhỏ bé, các nhà máy và cơ sở cán
thép còn phụ thuộc nhiều vào phôi thép nhập khẩu. Toàn bộ sản
phẩm cán dẹt trong nước chưa sản xuất được, phải nhập khẩu.
• Chi phí sản xuất còn cao, năng suất lao động thấp, số lượng lao động
quá đông, giá thành không ổn định (do lệ thuộc phôi thép nhập khẩu)
nên tính cạnh tranh chưa cao. Khả năng xuất khẩu sản phẩm thép còn
rất hạn chế.
Nhìn một cách tổng quát, ngành thép Việt Nam vẫn ở trong tình trạng sản
xuất nhỏ, phân tán, nặng về gia công chế biến từ phôi và bán thành phẩm
3
nhập khẩu. Trình độ công nghệ thấp, chưa có nhiều thiết bị hiện đại tự động
hóa cao, cần phải đầu tư cải tạo phát triển, thay thế dần các thiết bị cũ, lạc
hậu, mới có thể bảo đản tính cạnh tranh trong thời gian tới.
2. Tình hình ngành thép :
Với tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2007 là 8,4%, năm 2008 dự báo là
trên 8% và nguồn vốn FDI đổ vào Việt Nam tăng thì dự báo sản xuất
thép vẫn tăng trưởng mạnh. Theo quy hoạch phát triển ngành thép đến
2010 đã được Chính phủ phê duyệt thì ngành thép phải trở thành một
trong những ngành công nghiệp trọng điểm của ngành kinh tế, góp phần
quan trọng vào sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước với tốc
độ tăng trưởng bình quân từ 10 - 15%/năm.
Theo dự báo của Bộ Công thương và Tổng Công ty Thép Việt Nam,
nhu cầu tiêu thụ thép tăng trưởng bình quân từ 2008 đến 2025 là 8%. Tuy
Năm 2006:
Khởi công xây dựng Nhà máy Thép cán nguội Hoa Sen, công suất
180.000 tấn/năm
Mở văn phòng đại diện tại tpHCM
Thành lập công ty Cổ phần Tôn Hoa Sen, công ty con đầu tiên của
Hoa Sen Group
Năm 2007:
5
Đổi tên công ty cổ phần Hoa Sen thành công ty cổ phần tập đoàn Hoa
Sen (Hoa Sen Group)
Khánh thành nhà máy Thép cán nguội Hoa Sen, công suất 180.000
tấn/năm
Khai trương dây chuyền sản xuất tôn mạ kẽm II, công suất 50.000
tấn/năm
Thành lập công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hoa Sen
Thành lập công ty cổ phần cơ khí và xây dựng Hoa Sen
Sáp nhập các công ty cổ phần Tôn Hoa Sen, công ty cổ phần vật liệu
xây dựng Hoa Sen, công ty cổ phần cơ khí và xây dựng Hoa Sen vào
Hoa Sen Group, nâng vốn điều lệ lên 570 tỷ đồng.
Năm 2008:
Thành lập công ty tiếp nhận cảng biển Hoa Sen – Gemadept
Khánh thành giai đoạn 1 nhà máy vật liệu xây dựng
Khánh thành nhà máy tôn mạ hợp kim nhôm kẽm
Niêm yết cổ phiếu HSG tại sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ
Chí Minh
2. Cơ cấu tổ chức:
6
7
3. Lĩnh vực hoạt động:
Tôn – thép
Tập trung nguồn lực vào lĩnh vực kinh doanh chủ yếu gồm tôn –
thép, vật liệu xây dựng, cảng biển, logistics, và bất động sản.
Phát triển năng lực cạnh tranh bền vững của quy trình sản xuất kinh
doanh khép kín để đảm bảo sản phẩm có chất lượng cao và giá thành
thấp nhất trong lĩnh vực kinh doanh tôn – thép, vật liệu xây dựng.
Khai thác tối đa lợi thế cạnh tranh vượt trội của hệ thống chi nhánh
phân phối – bán lẻ để giữ vững vị thế doanh nghiệp có thị phần lớn
nhất Việt Nam trong lĩnh vực tôn – thép.
9
Đa dạnh hoá sản phẩm kinh doanh, phấn đấu trở thành nhà sản xuất
và phân phối hàng đầu các sản phẩm vật liệu xây dựng cơ bản tại
Việt Nam.
Xây dựng và phát triển thương hiệu mạnh và thân thiện.
Phát triển hệ thống chi nhánh bán lẻ lên 200 chi nhánh trên cả nước
và 10 trung tâm kinh doanh vật liệu xây dựng tổng hợp.
Hợp tác chiến lược với đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
trong việc đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực.
Với phương châm kinh doanh “Trung thực – Cộng đồng – Phát
triển”, Hoa Sen thật sự là đại gia đình với đội ngũ cộng sự năng động,
chuyên nghiệp, làm cầu nối với các đối tác trong và ngoài nước.
Phương châm ấy không chỉ có giáo dục nhân cách, mà còn là triết lý
chỉ đạo xuyên suốt cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của
công ty.
Để chuẩn bị cho việc hình thành và phát triển lớn mạnh theo mục tiêu trở
thành tập đoàn kinh tế năng động, bền vững, tập trung chủ yếu trên các
lĩnh vực: tôn – thép, vật liệu XD, bất động sản, đầu tư tài chính, cảng
biển và logistics, công ty
đã tiến hành thành lập công ty con đầu tiên mang tên Công ty cổ phần
Tôn Hoa Sen vào tháng 11 năm 2006, khai trương văn phòng đại diện tại
TP.HCM vốn điều lệ 320 tỷ đồng và hoàn chỉnh hệ thống phân phối trực
thu hẹp, nhu cầu giảm mạnh đã buộc doanh nghiệp phải giảm mạnh giá bán,
11
thậm chí chấp nhận bán dưới giá thành, tạo ra sự cạnh tranh quyết liệt. Nhiều
công trình đầu tư dở dang, do kinh tế suy thoái không triển khai tiếp được vì
thiếu vốn. Việc vay vốn ngân hàng thương mại không thực hiện được do lãi
suất quá cao và ngân hàng sợ rủi ro nên kiểm soát chặt chẽ việc cho các
doanh nghiệp thép vay vốn đầu tư. Tiêu thụ thép của các doanh nghiệp sản
xuất thép trong những tháng cuối năm 2008 và 2 tháng đầu năm năm 2009
giảm sút mạnh. Và Hoa Sen cũng không ngoại lệ, quý IV, Hoa Sen đã lỗ hơn
116 tỷ đồng.
Bước vào năm 2009 ngành thép Việt Nam gặp khó khăn hơn năm 2008,
cũng như nhiều doanh nghiệp cùng ngành thì Hoa Sen còn tồn kho số
lượng lớn các nguyên liệu như phôi thép, thép phế, cuộn cán nóng với giá
cao gấp 3 lần so với thời giá của 2009, nếu tiếp tục sản xuất thì buộc phải
bán dưới giá thành và chịu lỗ lớn (thép xây dựng từ mức giá bán xấp xỉ 20
triệu đ/tấn ở thời điểm giữa năm 2008 đã giảm xuống còn 7 – 9 triệu đ/tấn
trong những tháng đầu năm 2009).
Ngay trong giai đoạn khó khăn nhất, nhờ chính sách hỗ trợ lãi suất đã giúp
các doanh nghiệp ngành thép được tiếp cận nguồn vốn rẻ để duy trì sản xuất,
triển khai các công trình đầu tư trong ngành thép, tạo điều kiện phát triển ổn
định. Chính sách miễn giảm 50% thuế VAT từ mức 10% xuống 5%, có hiệu
lực từ 1/2/2009 đến hết 31/12/2009 cũng giúp các doanh nghiệp có điều kiện
giảm giá bán sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Trong khi
đó, gói kích cầu trị giá khoảng 6 tỷ USD có tác động rất tốt đến sức tiêu thụ
sản phẩm thép, khiến thị trường thép trong nước mở rộng đáng kể. Nhiều dự
án xây dựng hạ tầng cơ sở, xây dựng nhà ở nông thôn, nhà ở cho công nhân
khu công nghiệp, nhà ở cho người thu nhập thấp và nhà ở cho sinh viên
được tiếp thêm vốn đã được triển khai.
Vào thời điểm giá thép hạ, ban giám đốc Hoa Sen đã mạnh dạn nhập
về một lượng lớn phôi thép dự trữ. Và khi tác động của các chính
13