trờng thcs thiệu duy kì thi thử vào lớp 10 thpt
Đề A năm học 2013 2014
Môn thi : Ngữ văn
Thời gian làm bài 120 phút
Câu 1 (2,0 điểm).
a. Tỡm ngha gc, ngha chuyn v phng thc chuyn ngha ca t chõn trong cỏc cõu th
sau :
- hu lng tỳi giú trng,
Sau chõn theo mt vi thng con con.
(Nguyn Du, Truyn Kiu)
- Bun trụng ni c ru ru,
Chõn mõy mt t mt mu xanh xanh.
(Nguyn Du, Truyn Kiu)
b. Các thành ngữ sau có liên quan đến phơng châm hội thoại nào ? Giải thích vì sao ?
- Nói có sách mách có chứng.
- Lắm mồm lắm miệng.
c. Tìm lời dẫn trong đoạn trích sau và cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ đợc dẫn, là lời dẫn
trực tiếp hay gián tiếp ? Vì sao ?
Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cời hỏi tôi rằng có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ tôi
không.
(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)
Câu 2 (3,0 điểm). Vit bi ngh lun (khong 30 dũng) v bi hc giỏo dc m em nhn
c t cõu chuyn di õy :
Ngn giú v cõy si
Mt ngn giú d di bng qua khu rng gi. Nú ngo ngh thi tung tt c cỏc sinh vt
trong rng, cun phng nhng ỏm lỏ, qut gy cỏc cnh cõy. Nú mun mi cõy ci u phi ngó
rp trc sc mnh ca mỡnh. Riờng mt cõy si gi vn ng hiờn ngang, khụng b khut phc
trc ngn giú hung hng. Nh b thỏch thc ngn giú lng ln, iờn cung lt tung khu rng mt
ln na. Cõy si vn bỏm cht t, im lng chu ng cn gin d ca ngn giú v khụng h gc
ngó. Ngn giú mi mt nh u hng v hi :
- Cõy si kia ! Lm sao ngi cú th ng vng nh th ?

Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cời hỏi :
- Hồng ! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không ?
(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)
Câu 2 (3,0 điểm). Vit bi ngh lun (khong 30 dũng) v bi hc giỏo dc m em nhn
c t cõu chuyn di õy :
Ngc trai
Khụng hiu bng cỏch no, mt ht cỏt lt c vo bờn trong c th mt con trai. V khỏch
khụng mi m n ú tuy rt nh, nhng gõy rt nhiu khú chu v au n cho c th mm mi
ca con trai. Khụng th tng ht cỏt ra ngoi, cui cựng con trai quyt nh i phú bng cỏch tit
ra mt cht do bc quanh ht cỏt.
Ngy qua ngy, con trai ó bin ht cỏt gõy ra nhng ni au cho mỡnh thnh mt viờn ngc
trai lp lỏnh tuyt p
(Theo Ln lờn trong trỏi tim ca m - Bựi Xuõn Lc- NXB Tr, 2005 )
Cõu 3 (5 im). Tỡnh cm cha con chan hũa vi tỡnh yờu quờ hng qua bi th Núi vi
con ca nh th Y Phng.
Hết
(Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh Số báo danh
Chữ kí của giám thị 1 : Chữ kí của giám thị 2 :

hớng dẫn chấm
(2013 2014)
đề A
Câu Yêu cầu cần đạt Điểm
1
(2đ)
a. - hu lng tỳi giú trng,
Sau chõn theo mt vi thng con con.
T chõn trong hai cõu th ny c dựng theo ngha gc l cỏi chõn,
b phn di cựng ca c th ngi hay ng vt, dựng i, ng ; c coi

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc.
* Yêu cầu về kiến thức : Hc sinh cú th sp xp, trỡnh by theo nhiu cỏch,
nhng cn m bo mt s ý c bn mang tớnh nh hng di õy.
- Hiu ni dung, ý ngha cõu chuyn.
+ Ngn giú : Hỡnh nh tng trng cho nhng khú khn, th thỏch, nhng
nghch cnh trong cuc sng.
+ Cõy si : Hỡnh nh tng trng cho lũng dng cm, dỏm i u, khụng gc
ngó trc hon cnh.
+ í ngha cõu chuyn : Trong cuc sng con ngi cn cú lũng dng cm, t
tin, ngh lc v bn lnh vng vng trc nhng khú khn, tr ngi ca cuc
sng.
- Bi hc giỏo dc t cõu chuyn.
+ Cuc sng luụn n cha muụn vn tr ngi, khú khn v thỏch thc nu con
ngi khụng cú lũng dng cm, s t tin i mt s d i n tht bi (Mt
ngn giú d di bng qua khu rng gi. Nú ngo ngh thi tung tt c cỏc sinh
vt trong rng, cun phng nhng ỏm lỏ, qut gy cỏc cnh cõy)
+ Mun thnh cụng trong cuc sng, con ngi phi cú nim tin vo bn thõn,
phi tụi luyn cho mỡnh ý chớ v khỏt vng vn lờn chin thng nghch
cnh. (Tụi cú nhng nhỏnh r vn di, bỏm sõu vo lũng t. ú chớnh l sc
mnh sõu thm nht ca tụi)
Lu ý : Trong quỏ trỡnh lp lun hc sinh nờn cú dn chng v nhng tm
gng dng cm, khụng gc ngó trc hon cnh cỏch lp lun thuyt phc
hn.
- Bn lun v bi hc giỏo dc ca cõu chuyn :
+ Khụng nờn tuyt vng, bi quan, chỏn nn trc hon cnh m phi luụn t
tin, bỡnh tnh tỡm ra cỏc gii phỏp cn thit nhm vt qua cỏc khú khn, th
thỏch ca cuc sng.
+ Bit t rốn luyn, tu dng bn thõn luụn cú mt bn lnh kiờn cng
trc hon cnh v cng phi bit lờn ỏn, phờ phỏn nhng ngi cú hnh ng
0,5

-Vn bng cỏch miờu t mc mc, gi cm giỏc mnh m, tỏc gi ó th hin
khung cnh nỳi rng quờ hng tht th mng v ngha tỡnh. Thiờn nhiờn y ó
ch che nuụi dng con c tõm hn v li sng.
* Nhng c tớnh cao p ca ngi ng mỡnh v mong mun ca
ngi cha i vi con
- Bn gan vng chớ.
- Yờu tha thit quờ hng.
- Mc mc, hn nhiờn, khoỏng t.
- Mnh m giu chớ khớ - nim tin.
-> Cỏch núi ca ngi dõn min nỳi din t va c th (vớ von so sỏnh cng
c th cú lỳc nh m h, ng sau cỏi din t cú lỳc nh m h li l s chớnh
xỏc hp lý), sc gi cm c bit bc l ni dung c sc. Qua cỏch vit cỏch
núi y ta thy c nim t ho ca ngi cha khi núi vi con v quờ hng
mỡnh. T vic din t ngi ng mỡnh sng vt v m mnh m, khoỏng t,
bn b gn bú vi quờ hng du cũn cc nhc, úi nghốo. T ú ngi cha
mong mun con phi cú ngha tỡnh chung thu vi quờ hng, bit chp nhn
v vt qua gian nan th thỏch bng ý chớ, nim tin ca mỡnh, ng thi mong
mun con bit t ho vi truyn thng quờ hng, dn dũ con cn t tin m
vng bc trờn ng i.
* Đánh giá, khái quát :
- Hỡnh nh th va c th va cú sc gi cm khỏi quỏt, cỏch núi mc mc, so
sỏnh c th, th hin cỏch núi c trng ca ng bo min nỳi.
- Li th trỡu mn tha thit, ip t nh im nhn li dn dũ õn cn, tha thit
0,5
0,5
1,5
1,75
0,75
ca ngi cha.
- Qua li ngi cha núi vi con, nh th th hin tỡnh cm gia ỡnh m cỳng, ca

- Cách dẫn trực tiếp. Vì : Dẫn lại nguyên văn lời nói (ý nghĩ) của ngời khác
0,5
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
hoặc của chính ngời nói, không đợc thay đổi. đợc đặt trong dấu ngoặc kép hoặc
xuống dòng sau dâu gạch ngang.
2
(2đ)
* Yêu cầu về kĩ năng.
- HS biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội dựa trên ý nghĩa của một câu
chuyện.
- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc.
* Yêu cầu về kiến thức : HS cần đảm bảo các ý sau :
- Hiểu đợc ý nghĩa câu chuyện :
+ Ht cỏt : biu tng cho nhng khú khn v nhng bin c bt thngcú
th xy n vi con ngi bt kỡ lỳc no.
+ Con trai quyt nh i phú bng cỏch tit ra mt cht do bc quanh ht
cỏt bin ht cỏt gõy ra nhng ni au cho mỡnh thnh viờn ngc trai lp lỏnh
tuyt p: biu tng cho con ngi bit chp nhn th thỏch ng vng,
bit vt lờn hon cnh v to ra nhng thnh qu p cng hin cho cuc i.
=> Cõu chuyn ngn gn nhng tr thnh bi hc sõu sc v thỏi sng tớch
cc. Phi cú ý chớ v bn lnh, mnh dn i mt vi khú khn gian kh, hc
cỏch sng i u v dng cm, hc cỏch vn lờn bng ngh lc v nim tin.
- Suy ngh v ý ngha cõu chuyn : Khng nh cõu chuyn cú ý ngha nhõn
sinh sõu sc vi mi ngi trong cuc i:
+ Nhng khú khn, tr ngi vn thng xy ra trong cuc sng, luụn vt khi
toan tớnh, d nh ca con ngi. Vỡ vy, mi ngi phi i mt, chp nhn

- Tờn bi th l Bp la, cõu m u cng vit v bp la : khc sõu hỡnh nh
bp la, khng nh ni nh dai dng bt u s khi ngun ca kh th
- S cm nhn bng th giỏc mt bp la thc : bp bựng n hin trong sng
0,5
0,5
1,0
3
(5®)
sớm.
- Bếp lửa (câu 2) được đốt lên bằng sự kiên nhẫn, khéo léo, chắt chiu của người
nhóm lửa gắn liền với nỗi nhớ gia đình.
- Thời gian luân chuyển, sự lận đận, vất vả mưa nắng dãi dầu, niềm thương yêu
sâu sắc, nỗi nhớ về cội nguồn.
* Ba khổ thơ tiếp
- Lên 4 tuổi ; Tám năm ròng ; Giặc đốt làng -> Đó là thời điểm từ bé đến lớn,
ký ức về nỗi cay cực đói nghèo. 4 tuổi : đói mòn đói mỏi, đói dai dẳng, kéo dài,
khô rạc ngựa gầy.
- Liên hệ nạn đói năm 1945.
- 4 tuổi mà đã quen mùi khói : tràn ngập tuổi thơ, thấm sâu vào xương thịt, ký
ức.
-> Hình ảnh khói cay thể hiện nỗi gian nan vất vả, đắm chìm trong khổ nghèo.
- Tám năm ròng. Tu hú kêu gắn với : Nhóm lửa ; bà kể chuyện ; bà dạy cháu
làm ; bà chăm cháu học.
- Diễn tả thời gian dài không phải là đốt lửa mà là nhóm lửa : sự khó khăn bền
bỉ, kiên trì, nhóm lửa có âm thanh tha thiết của quê hương, dường như mỗi việc
làm của bà đều có âm thanh của tiếng chim tu hú.
- Không vui náo nức báo hiệu mùa hè về mà kêu trên cánh đồng xa, loài chim
không làm tổ, bơ vơ kêu khắc khoải như tiếng vang của cuộc sống đầy tâm
trạng : vừa kể, tả, bộc lộ cảm xúc.
- Kể chuyện, dạy cháu làm, chăm cháu học…Người bà đại diện cho một thế hệ