Giáo án Ngữ Văn 9 1
Tuần: 9 Ngày
soạn:11/08/2013
Tiết:41,42 Ngày dạy: 11/10/2013
Tiết 41,42 (Chương trình địa phương):
_ Nguyễn Hồ_
I. MỤC TIÊU:
Học sinh học xong bài này, học sinh phải:
1. Kiến thức:
♦ Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn, tính cách của người nông dân Bến Tre
nói riêng, người dân Nam Bộ nói chung thông qua nhân vật cậu Năm.
♦ Cốt truyện đơn giản nhưng tạo được sự bất ngờ đối với người đọc.
2. Kĩ năng:
♦ Rèn kĩ năng tìm hiểu, cảm nhận tác phẩm văn học địa phương qua cách
cảm, cách nghĩ, cách phản ánh, và việc sử dụng phương ngữ của người
dân Nam Bộ.
♦ Đọc, hiểu văn học theo đặc trưng thể loại.
3. Thái độ:
♦ .Bồi dưỡng tình cảm gắn bó, tinh thành tự hào về một món ăn dân giã.
♦ Thể hiện được tình cảm thương nhớ quê hương, người thân sâu đậm.
♦ Nhắn nhủ thế hệ sau hãy biết ơn và trân trọng quá khứ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
♦ Giáo viên: Sách tài liệu dạy học ngữ văn địa phương trung học cơ sở
tỉnh Bến Tre, giáo án.
♦ Học sinh: Sách tài liệu dạy học ngữ văn địa phương trung học cơ sở
tỉnh Bến Tre, tập viết bài.
III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1. Ổn định lớp: Điểm danh, kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ:
♦ Đọc thuộc lòng bài thơ Lục Vân Tiên đoạn “Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga”.

bản.
- GV hướng dẫn đọc, đọc mẫu – gọi 2 HS
đọc tiếp.
- GV lưu ý HS một số từ ngữ lạ với các
em.
- GV nêu câu hỏi: Em hãy tóm tắt cốt
truyện “ Mùa mắm còng” ?
- GV nêu câu hỏi: Hãy nêu bố cục của
bài và tiêu đề từng phần.
Hoạt động 3: Tìm hiểu mùa mắm còng –
gợi nhớ kỉ niệm.
- GV nêu câu hỏi: Em hãy nêu kỉ niệm
bà lạ lung (1999). Chim phóng sinh
(2000) …
2. Tác phẩm:
Mùa mắm còng trích trong “Tuyển tập
truyện ngắn Bến Tre (1945-2005).
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản:
1. Đọc – Chú thích:
- Đọc: chậm và thể hiện sự hoài niệm.
- Chú thích: SGK
2. Tóm tắt:
- Từ những năm kháng chiến, cậu Năm
làm du kích, nhân vật “tôi” làm phóng
viên mặt trận cùng chung sống trong đội
du kích địa phương.
- Giặc đánh phá ác liệt để có thức ăn,
nước uống nhiều chiến sĩ phải hi sinh.
- Trong sự khó khăn đó, họ đã nảy sinh ra
sang kiến làm mắm còng. Thứ mắm làm

GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về kỉ
niệm của mắm còng trong chiến tranh ?
- GV nêu câu hỏi: Em hãy nêu kỉ niệm
của mắm còng trong chiến tranh ?
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về
món quà kỉ niệm mắm còng sau chiến
tranh ?
Hoạt động 4: Cậu Năm – Người nông
dân Nam Bộ:
- GV nêu câu hỏi: Em hãy nêu vài nét về
cuộc đời của cậu Năm ?
- GV nêu câu hỏi: Em hãy cho biết tính
cách của cậu Năm ?
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét về
nhận vật cậu Năm ?
Hoạt động 5: Khái niệm nghệ thuật, nội
dung của bài.
- GV nêu câu hỏi: Em hãy cho biết nghệ
thuật của bài.
- GV nêu câu hỏi: Em hãy cho biết cậu
chuyện nêu lên nội dung gì ?
- Trong chiến tranh:
+ Giặc đánh phá ác liệt, du kích làm mắm
còng ăn dần.
+ Mắm còng có khi thắm cả máu của du
kích.
→ Mắm còng là biểu tượng của kỉ niệm
thời chiến tranh, của tình đồng đội, tình
yêu quê, yêu nước.
- Sau chiến tranh:

- Truyện còn là lời nhắc nhở thế hệ sau
biết ơn và trân trọng quá khứ.
IV. TỔNG KẾT - ĐÁNH GIÁ:
1. Tổng kết: Học sinh đọc ghi nhớ cuối bài.
2. Đánh giá:
Khoanh tròn vào chữ đặt trước câu trả lời đúng.
a) Tác giả quê ở tỉnh nào ?
A. Bến Tre
Giáo viên: Trần Đại Thiên Năm học: 2013 -
2014
Giáo án Ngữ Văn 9 4
B. Tiền Giang
C. Trà Vinh
D. Vĩnh Long
Đáp án A. Bến Tre
b) Bài “Mùa mắm còng” trích trong tác phẩm nào ?
A. Du kích vành đai kí
B. Con đường
C. Tuyển tập truyện ngắn Bến Tre
D. Chim phóng sinh
Đáp án C. Tuyển tập truyện ngắn Bến Tre
c) Bố cục của tác phẩm gồm mấy phần ?
A. 2 phần
B. 3 phần
C. 4 phần
D. 5 phần
Đáp án B. 3 phần
d) Cậu Năm từng làm nghề gì ?
A. Phóng viên mặt trận
B. Người nông dân

Giáo án Ngữ Văn 9 5
tháng nọ. Tỉnh ủy sợ lô căn cứ, sợ cò bỏ đi nên buộc phải ngưng, thế là tắt nguồn,
chúng tôi phải quay sang cua, cá chốt. Những thứ này phải câu và cũng hiếm nên cứ
phải luân phiên từ cá cua, tới còng.Mùa còng lột vỏ, mỗi năm một lần vào mồng năm
tháng năm ta. Lớp áo giáp đủ màu được trút bỏ, những chú còng mềm như lụa, thân
ngậm đầy sữa, chỉ cần nấu qua loa cũng thành món ăn "cao cấp" liền. Nhưng còng lột
nhiều vô kể, ăn đâu hết một lần, nên phải làm mắm để dành ăn dài hạn cả năm. Lại
cũng có mùa, mắm đầy hũ nhưng không nhá được vì nhớ tới máu của một đội viên
du kích thấm vào đó
Như thế, mùa mắm còng đâu chỉ là mùa mắm còng, nó đã trở thành mùa để nhớ
quê nghèo, nhớ đồng đội, nhớ cậu Năm. Cậu biết vậy nên cứ tới mùa còng làm mắm
gởi lên thành phố cho tôi. Lần duy nhất đích thân cậu mang lên cho tôi khi cậu về
hưu cách đây ba năm nhưng cũng là lần buồn nhất: thằng con trai nhỏ bảy tuổi của
tôi phản đối quyết liệt, không ăn mắm. Bảo nó mắm ngon, của ông Năm cực khổ
mang từ quê lên, nó rán nhắm mắt nhắm mũi gắp một đũa tí tẹo. Chưa kịp nuốt nó đã
nôn ra mật xanh mật vàng. Bàn ăn lặng đi. Cậu tôi buông đũa, làm bộ cười khà khà
nhưng mặt tái đi như bị hớp hồn. Lầ đó cậu về, buồn, giận, thôi không gởi mắm
còng, cũng không lên nữa.
Tôi tưởng cậu sống để vậy chết mang theo, người du kích già sẽ không tha thứ đứa
cháu trai kêu bằng ông sanh ra tại chốn thị thành không biết giá trị mắm còng. Nào
ngờ, chỉ mưới hôm sau tờ lịch mách bảo cho tôi mùa mắm còng tới, vợ tôi tới cơ
quan làm việc thì nhận được cái giỏ đệm con con. Vừa mở ra đã nghe mùi khăng
khẳng quen thuộc của mắm còng. Thật thần kỳ, cậu đã hết giận. Tháo bọc nylon xếp
cạnh keo mắm còng ra còn thấy một gói chuối khô, loại chuối hồng phơi nắng tại
nhà! Trong bọc chuối hồng, có lá thư, nét chữ quen thuộc của cậu tôi xấu như gà
bươi:
" Mắm còng tao gởi cho vợ chồng mày. Còn gói chuối hồng khô tao gửi cho thằng
Dân, nó khôg ăn được mắm thì ăn chuối cũng không sao. Hôm hổm tao coi truyền
hình thấy nó đờn tranh được giải thưởng tao mừng, hết giận. Không ăn mắm còng
nhưng đờn được bài Khổng Minh tọa lầu nhịp ngoại là tốt lắm, được cả xóm mình