Cấu trúc toàn chương:
I. SXVC và vai trò của nó đối với đời
sống XH.
II. Biện chứng của LLSX và QHSX. (Trọng
tâm )
III. Biện chứng của cơ sở hạ tầng và kiến
trúc thưộng tầng.
IV. Phạm trù hình thái kinh tế - xã hội và
ý nghĩa phương pháp luận.
I. SXVC và vai trò của nó đối với
đời sống xã hội
1. Định nghĩa SXVC.
2. Vai trò của SXVC.
3. Liên hệ đối với nước ta hiện nay.
1. Định nghĩa sản xuất vật chất
•
SXVC là một quá trình hoạt động lao động
của con người, trong quá trình đó :
Người LĐ CCLĐ ĐTLĐ CCVC
Sức SX
Thoả mãn nhu cầu

SXuất
XH
SX giá trị tinh thần
SX của cải VC
SX ra con người
Đặc điểm của SXVC
•
Là hoạt động riêng có của con người và xã
hội.

loại gây ô
nhiễm MT,
biến đổi khí
hậu…
Sản phẩm
hiện đại
dùng trái
mđích tốt,
sẽ gây nguy
hại cho con
người và
XH
Khai thác
cạn kiệt tài
nguyên
Khoảng cách
giàu
- nghèo gia
tăng
sự xuống cấp
nhân cách ở
không ít người
M/thuẫn KT-XH phức tạp
Khủng hoảng
KT-XH
M
ặ
t

t

- Kết thúc TKQĐ: Xây
dựng được về cơ
bản nền tảng KT
của CNXH với KTTT
về CT, TT, VH phù
hợp Một nước
XHCN ngày càng
phồn vinh, hạnh
phúc
(VKĐH XI tr. 33,71)
II. Biện chứng của LLSX và
QHSX
Quan hệ
Biện chứng
giữa
LLSX và QHSX
2. Nội dung quy luật
“QHSX- LLSX”
1.Các khái
niệm cơ bản
3.Vận dụng quy luật
này ở nước ta
1.Các khái niệm cơ bản
PTSX:
Cách thức
SXVC của
con người
trong một
giai đoạn
LSử XH

năng.
•
Hệ thống sáng tạo hiệu quả.
•
Kết cấu hạ tầng thông tin (ICT )hiện đại.
•
Hệ thống thể chế và kinh tế được cập
nhật
Việt nam đang ở đâu?
•
Xét trên cả 4 trụ cột thì nước ta còn rất thấp
so với mức trung bình của khu vực.
•
Phần đóng góp của tri thức vào phát triển
kinh tế còn rất hạn chế.( chủ yếu do lao động
và vốn đầu tư )
•
Nếu tính theo thang điềm từ o đến 10 thì
chúng ta chưa đạt tới điểm 4 ( trong khi các
nước ĐNÁ bình quân là 6,61điểm ).
•
Kết luận: VN đang đứng trước nhiều thách
thức trong qúa trình đang xây dựng nền
KTTT ( chưa có nền KTTT )
Chủ trương, chính sách của VN
- Phát triển và nâng cao hiệu quả của khoa học ,
công nghệ, phát triển KTTT, thực hiện đồng bộ ba
nhiệm vụ chủ yếu:
+ Nâng cao năng lực KH, CN;
+ Đổi mới cơ chế quản lý;

KT
LLSX biến đổi
trước,năng động
hơn, khi phát triển
sang tr/độ mới cao
hơn, thì tất yếu
QHSX phải thay đổi
theo thích ứng với
tr/ độ mới của LLSX
b.QHSX tác động trở lại LLSX
LLSX
QHSX
Tác động
trở lại
P
T
S
X
Phù hợp
với tr/độ và
y/cầu p.triển của
LLSX
LLSX phát
triển
Thúc
đẩy
Không phù hợp:
-
lạc hậu.
-

và bất công, cho nên tuy còn ph/ triển nhưng
không đúng với tiềm năng của nó, vì MT cơ bản
của nó vẫn sâu sắc. Chính sự vận động của
những MT nội tại và cuộc ĐT của NDLĐ sẽ q/
định vận mệnh của CNTB
3. Đảng ta nhận thức và vận
dụng quy luật này
Nghiên cứu sự nhận thức và vận dụng quy luật
về sự phù hợp của QHSX với trình độ phát
triển của LLSX qua hai thời kỳ chính :
•
a/ Thời kỳ trước đổi mới của Đảng ( Từ sau
hòa bình 1954 ở miền Bắc, và sau 30/4/1975
trong cả nước đến ĐH VI ,1986 ).
•
b/ Thời kỳ từ Đại hội VI đến nay
•
Câu hỏi đặt ra : Thời kỳ trước đổi mới từ sau 1954
(ở miền Bắc ), và Sau 1975 ( trong phạm vi cả
nước ) đến ĐH VI : Đảng ta đã nhận thức và vận
dụng quy luật này như thế nào ?
•
Có 3 phương án trả lời : ( đ/chí hãy chọn 1 trong
3 phương án đó):
- Một là: Đảng ta luôn luôn vận đúng đắn, sáng tạo
nên đã đã đạt được nhiều thành tựu to lớn.
- Hai là: Có lúc đúng ,có lúc không đúng.
-
Ba là: Về cơ bản Đảng ta đã nhận thức và vận
dụng không đúng.

chủ trương và biện pháp nhằm phát huy quyền
chủ động SX- KD và quyền tự chủ tài chính của
các xí nghiệp quôc doanh .v.v. Nhưng….
Về cơ bản và trên thực tế :
“ Một trong những nguyên nhân làm cho
tình hình sản xuất ở nước ta thời gian qua
( trước đổi mới - Người viết nhấn mạnh)
chậm phát triển là do chúng ta đã không nắm
vững và vận dụng đúng quy luật QHSX phù
hợp với trình độ của LLSX” .
(ĐCSVN,Nghị quyết của Bộ chính trị - số 10,
NXBST, Hà Nội,1988, tr.5 )
Đẩy mạnh CNH- HĐH
LLSX hiện đại, đồng thời
với xây dựng nền KTTT
định hướng XHCN hệ
thống QHSX phù hợp
Phát triển LLSX hiện đại
gắn liền với xây dựng
QHSX phù hợp
từ thấp đến cao trên
cả 3 mặt: sở hữu,
quản lý, phân phối
Lựa chọn và
sử dụng đúng đắn
các loại hình SX- KD
của QHSX từ thấp
đến cao
Tích cực
và chủ động

của CNXH
Các Loại hình
SX- KD
CTy trách
nhiệm hữu hạn
Đó là các loại hình QHSX thích ứng với những
trình độ khác nhau của LLSX trong TKQĐ
- Đẩy mạnh CNH –HĐH gắn với phát triển
kinh tế tri thức ( VKĐH X, tr.28 ).
- Mở rộng kinh tế đối ngoại, chủ động và tích
cực hội nhập kinh tế quốc tế gắn với nâng
cao khả năng độc lập tự chủ của nền kinh tế
( VKĐH X.tr.112).
- Đặc trưng của nền KT XHCN Việt nam:
“ Có nền Kt phát triển cao dựa trên LLSX hiện
đại và QHSX phù hợp với trình độ phát
triển của LLSX” ( VKĐHX ,tr.68 ).