Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
1
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH QUA MÔN GDCD LỚP 10 Ở
MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC
Người thực hiện: LÊ THỊ CHÍNH
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: GDCD
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2013 - 2014
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: LÊ THỊ CHÍNH
2. Ngày tháng năm sinh: 22/06/1979
3. Gới tính : Nữ
4. Địa chỉ: Xuân Đông- Cẩm Mỹ- Đồng Nai
năng riêng để xử lý với những đòi hỏi và thử thách hàng ngày.Vì vậy giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh qua môn GDCD ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học ở lớp 10 là
vô cùng quan trọng giúp các em học để biết, học để làm, học để khẳng định mình, học đề
cùng chung sống, trang bị những năng lực cần thiết đối với học sinh, phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học phù hợp với đặc điểm của từng lớp học,
vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học
tập.Trang bị những kiến thức, giá trị, thái độ và kỹ năng phù hợp trên cơ sở đó hình thành
cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh tích cực, loại bỏ những hành vi, thói
quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày.Tạo cơ hội
thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển hài hòa về thể
chất, trí tuệ tinh thần, đạo đức.Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu mà các em đạt được,
thì gần đây trong cuộc sống hàng ngày chúng ta thường thấy thực trạng của trẻ vị thành
niên có xu hướng gia tăng về bạo lực học đường, đua xe máy, sử dụng các trang mảng
của xã hội không phù hợp ăn chơi sa đọa, về tội phạm, ứng phó không lành mạnh, dễ mắc
các tệ nạn xã hội, lối sống ích kỹ, lai căng, thực dụng dễ bị phát triển lệch lạc về nhân
cách. Đồng thời kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng tự phục vụ bản
thân còn hạn chế. Chính vỳ thế giáo dục kỹ năng sống qua môn GDCD ở một số phạm
trù cơ bản của đạo đức học ở lớp 10 giúp các em tránh xa các tệ nạn xã hội “xây dựng
trường học thân thiện tích cực”. Đây chính là lí do mà tôi mạnh dạn viết sáng kiến kinh
nghiệm này.
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
3
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1.Thuận lợi
Được sự quan tâm, tạo điều kiện của Ban Giám Hiệu, tổ bộ môn và sự giúp đỡ
của các đồng nghiệp trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm.
Đồng thời đổi mới phương pháp dạy học đang được quan tâm nhiều của xã hội, trong đó
là một việc làm hết sức quan trọng nhằm giúp các em có thói quen xấu và hành vi tiêu
cực trở thành con ngoan trò giỏi, sống có ích cho gia đình và xã hội .Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
4
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
III. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
A.Cơ sở lý luận
Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển
xã hội. Để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần phải có những người
lao động mới để phát triển toàn diện. Do vậy cần phải giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh THPT ngay từ khi mới bước vào lớp 10 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ đất nước, phù hợp với thực tiễn và
truyền thống của dân tộc Việt Nam, mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống ở các phạm trù
cơ bản của đạo đức học, là giáo dục tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ, nghề nghiệp trung
thành với lý tưởng độc lập của dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành bồi dưỡng nhân
cách, phẩm chất và năng lực của học sinh để xây dụng và bảo vệ tổ quốc. Trong tình hình
hiện nay vấn đề biển đảo ở biển đông đang bị trung Quốc xâm chiếm, chính vì thế cần
phải giáo dục kỹ năng sống cho học sinh nêu cao tinh thần đoàn kết cùng đấu tranh với
những việc làm sai trái đó.
1. Khả năng giáo dục kỹ năng sống trong môn giáo dục công dân ở một số phạm
trù cơ bản của đạo đức học, học sinh lớp 10 THPT.
KNS là năng lực điều chỉnh và thay đổi thái độ, hành vi của một con người để có
hành vi tích cực, nhờ đó người ấy có khả năng điều chỉnh và quản lý hiệu quả những nhu
cầu của mình, có khả năng ứng xử với người khác với xã hội và ứng phó tích cực trước
các tình huống của cuộc sống .
Một trong những yêu cầu của giáo dục là phải đồng thời dạy chữ đi đôi với dạy
người. Dạy người phải hướng tới tạo cho người học khả năng thích ứng với xã hội, ứng
Tuy nhiên tùy từng bài học khác nhau, giáo viên có thể lựa chọn số lượng và loại kỹ
năng sống cho phù hợp. Do đó việc đưa và tăng cường giáo dục các kỹ năng sống vào
môn GDCD là điều có thể thực hiện phù hợp với xu thế hiện nay.
2. Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống trong trong môn GDCD ở một số phạm
trù cơ bản của đạo đức học, học sinh lớp 10 THPT
Để việc giáo dục kỹ năng sống tốt thì vai trò của gia đình rất quan trọng trong
việc giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phải được đặt biệt coi trọng trước hết, các
bậc cha mẹ phải là tấm gương sáng về đạo đức cho các em học tập noi theo, cha mẹ phải
uốn nắn răn dạy con em từ lời ăn tiếng nói đến cách ứng xử trong đời sống hàng ngày. Để
từ đó xây dựng, hình thành cho các em thói quen ứng xử có văn hóa ngay từ trong gia
đình, các gia đình phải liên hệ, phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc quản lý các
em hướng các em đến những hành động lành mạnh, từ đó sẽ tạo thuận lợi cho việc giáo
dục KNS trong môn giáo dục công dân nhằm trang bị cho học sinh các KNS cần thiết,
phù hợp với lứa tuổi học sinh lớp 10 THPT giúp các em biết sống và ứng xử phù hợp
trong các mối quan hệ với những người thân trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè và
những người xung quanh, với cộng đồng, quê hương, đất nước, nhân loại và môi trường
tự nhiên, giúp các em biết sống tích cực, chủ động hài hòa, lành mạnh, có kỉ luật, có kế
hoạch phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, phòng tránh được các nguy cơ gây
ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể chất và tinh thần của các em, để các em trở thành
người có trách nhiệm với bản thân, bè bạn, gia đình và cộng đồng, người học sinh tích
cực của nhà trường và người công dân tốt của xã hội.
3. Nội dung và địa chỉ giáo dục kỹ năng sống trong môn GDCD ở một số phạm
trù cơ bản của đạo đức học, học sinh lớp 10 THPT
Môn giáo dục công dân lớp 10 có khả năng giáo dục nhiều kỹ năng sống cho học
sinh cụ thể là.
- Kỹ năng giao tiếp
- Kỹ năng tự nhận thức
- Kỹ năng xác định giá trị
- Kỹ năng ra quyết định
- Kỹ năng giải quyết vấn đề
- Biết sống nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác với mọi người xung quanh
3.Về thái độ
- Yêu quý, gắn bó với lớp với trường học và cộng đồng nơi ở
II. CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về sống nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác
- Kỹ năng tư duy sáng tạo trong việc đề xuất các biện pháp thực hiện trách nhiệm với
cộng đồng.
- Kỹ năng hợp tác thực hiện dự án
- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm khi thực hiện dự án
- Kỹ năng quản lí thời gian, thể hiện sự tự tin khi trình bày
III. CÁC PHƯƠNG PHÁP KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ
DỤNG
- Thảo luận
- Tọa đàm
- Dự án
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- SGK, SGV GDCD Lớp:10
- Giấy to, bút dạ
- Tranh ảnh, băng hình, sách, bài báo nói về các việc làm, các hoạt động thể hiện sống
nhân ái, nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác.
- Phần chuẩn bị trình bày kết quả tìm hiểu về nhân ái, nhân nghĩa, về hòa nhập và hợp
tác của các nhóm học sinh.
V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Khám phá
- GV giúp HS khám phá nội dung bài học bằng việc tổ chức đàm thoại một số câu hỏi sau
1) Em và gia đình có quan hệ như thế nào với cộng đồng nơi ở ?
2) Em biết con người có trách nhiệm gì với cộng đồng mình đang sống không?
- GV dẫn vào bài: Dù muồn hay không, mỗi người đều gắn với cộng đồng mình đang
sống, ngoài ra còn gắn bó với nhiều cộng đồng khác. Vậy cộng đồng là gì? Mỗi người
cần có trách nhiệm như thế nào đối với cộng đồng? Đó chính là nội dung bài học hôm
- HS nêu được khái niệm, các biểu hiện và ý nghĩa của sống nhân ái, nhân nghĩa, hòa
nhập hợp tác.
- Rèn luyện kỹ năng sưu tầm, xử lí thông tin, tư duy sáng tạo tự tin
Cách tiến hành:
GV lần lượt mời đại diện nhóm lên trình bày kết quả tìm hiểu theo nội dung đã
được phân công.
Đại diện nhóm 1 trình bày:
+ Tóm tắt tấm gương về sống nhân nghĩa
+ Các biểu hiện của nhân nghĩa trong ví dụ
+ Quan niệm về nhân nghĩa
- Lớp lắng nghe, nhận xét tranh luận, bổ sung ý kiến
- Lớp thống nhất khái niệm nhân nghĩa
Đại diện nhóm 2 trình bày:
+ Nêu ví dụ về sống hòa nhập
+ Các biểu hiện của sống hòa nhập trong ví dụ đó
+ Quan niệm của các em về sống hòa nhập
- Lớp lắng nghe, nhận xét tranh luận, bổ sung ý kiến
- Lớp thống nhất khái niệm hòa nhập
Đại diện nhóm 3 trình bày:
+ Nêu ví dụ về hợp tác
+ Các biểu hiện của hợp tác trong ví dụ đó
+ Quan niệm của các em về hợp tác
- Lớp lắng nghe, nhận xét, tranh luận, bổ sung ý kiến
- Lớp thống nhất khái niệm hợp tác
- Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận một số câu hỏi sau:
+ Sự cần thiết của sống nhân nghĩa?
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
8
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
+ Em có đồng ý với quan điểm cho rằng chỉ người nhút nhát, quan hệ hẹp mới cần
- Kỹ năng tư duy sáng tạo, trình bày suy nghĩ, ý tưởng trong việc đề xuất các biện
pháp thực hiện trách nhiệm với cộng đồng.
Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS trao đổi các vấn đề có liên quan đến nội dung bài học gần gũi
với học sinh,ví dụ:
1) HS với việc phát huy truyền thống nhân nghĩa của các dân tộc
2) Sống hòa nhập với tập thể lớp học
3) Cùng hợp tác trong học tập, trong hoạt động tập thể, hoạt động xã hội
- GVgiúp học sinh điều khiển tọa đàm
Kết luận
GV hướng dẫn các em đọc và thực hiện các việc cần làm để thực hiện sống nhân
nghĩa, hòa nhập, hợp tác trong SGK.
3.Thực hành, luyện tập
Cách:1
Hoạt đông 4:
DỰ ÁN THANH NIÊN HS HƯỚNG VỀ CỘNG ĐỒNG
Mục tiêu:
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
9
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
- HS biết vận dụng nội dung bài học thành hành động cụ thể có tác dụng với cộng
đồng.
- Rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch, đảm nhận trách nhiệm, quản lí thời gian, thể hiện sự
tự tin.
Cách tiến hành
- GV nêu yêu cầu HS xây dựng dự án với định hướng thanh niên học sinh hướng về cộng
đồng
1) Tên dự án
Ví dụ: Tổ chức sinh hoạt hè cho học sinh tại địa phương
2) Mục đích của dự án
- Đòi hỏi học sinh phải có thói quen làm việc tích cực để cho bài học sinh động hơn
- Thời gian tiết học rất ngắn, phải giải quyết nhiều vấn đề nên không tổ chức phù hợp sẽ
cháy giáo án.
- Nếu không chuẩn bị tốt và tích cực thực hiện mà lạm dụng giáo dục KNS sẽ phản tác
dụng hoặc không đủ thời lượng để nắm bắt kiến thức.
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
10
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM –KIẾN NGHỊ
1. Một số bài học kinh nghiệm
Chỉ áp dụng giáo dục KNS cho một số nội dung phù hợp trong quỹ thời gian nhất
định
- Xây dựng nhiều phương án tiết học khác nhau và tùy đối tượng học sinh mà chọn
phương án tổ chức cụ thể.
- Phải giao nội dung câu hỏi, tình huống hướng dẫn trước để học sinh chuẩn bị
- Phải hết sức tạo điều kiện khuyến khích để học sinh tìm đọc tài liệu, học hỏi kinh
nghiệm ở bạn bè, thầy cô về KNS để hình thành kiến thức cho mình.
- Khuyến khích cộng điểm miệng cho các em trả lời câu hỏi đúng nhiều lần, có ý kiến
sáng tạo, chuẩn bị bài tốt về câu hỏi thảo luận.
2. Một số kiến nghị
Thường xuyên tổ chức chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học ở cấp tổ, cấp
trường nhằm khuyến khích phong trào đổi mới sâu rộng phương pháp dạy học giáo dục
KNS có hiệu quả.
- Tổ bộ môn triển khai chuyên đề hàng tháng để xây dựng kỹ năng sống, học tập phù hợp
với sự phát triển của cá nhân và xã hội.
- Mua sách báo truyện để các em tham khảo học tập về kỹ năng sống về sự phát triển
tiến bộ của xã hội.
V. KẾT LUẬN
Hoạt động giáo dục KNS là hình thức dạy học tích cực, nhằm phát huy hết khả
C. Kết quả
1. Tích cực
2.Hạn chế
IV.Bài học kinh nghiệm kiến nghị
1. Một số bài học kinh nghiệm
2. Một số kiến nghị
V Kết luận
Cẩm Mỹ, ngày 25 tháng 5 năm2014
Người thực hiện đề tài
Lê Thị Chính
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
12
Giáo dục KNS cho học sinh qua môn GDCD lớp 10 ở một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Cẩm Mỹ, ngày 25 tháng 05 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 – 2014
Tên sáng kiến kinh nghiệm:
GIÁO DỤC KNS CHO HỌC SINH QUA
MÔN GDCD LỚP 10 Ở MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC
Họ và tên tác giả: Lê Thị Chính.
Chức vụ: Giáo viên.
Đơn vị: .Trường THPT Võ Trường Toản.
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực
khác)
- Quản lý giáo dục - Phương pháp dạy học bộ môn: GDCD
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác:
Trong ngành
Xếp loại chung: Xuất sắc Khá Đạt Không xếp loại
Tôi xin cam kết và chịu trách nhiệm không sao chép tài liệu của người khác hoặc
sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của mình.
Phiếu này được đánh dấu X đầy đủ các ô tương ứng, có ký tên xác nhận của tác giả
và người có thẩm quyền, đóng dấu của đơn vị và đóng kèm vào cuối mỗi bản sáng kiến
kinh nghiệm.
NGƯỜI THỰC
HIỆN
Lê Thị Chính
XÁC NHẬN CỦA TỔ CM
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
HIỆU TRƯỞNG
Trường THPT Võ Trường Toản Lê Thị Chính
14