Bài 11
MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN
CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC
( 2 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Biết được thế nào là nghóa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.
2.Về kiõ năng:
- Biết thực hiện các nghóa vụ đạo đức liên quan đến bản thân.
- Biết giữ gìn danh dự, nhân phẩm, lương tâm của mình; biết phấn đấu cho hạnh phúc của bản
thân và xã hội.
3.Về thái độ:
- Coi trọng việc giữ gìn lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.
- Tôn trọng nhân phẩm của người khác.
II. TRỌNG TÂM :
- Làm rõ cả 4 phạm trù: nghóa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.
III.PHƯƠNG PHÁP :
Thuyết trình, kể chuyện, đàm thoại, trực quan.
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Tranh, ảnh, sơ đồ.
- Có thể sử dụng vi tính, máy chiếu.
V. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn đònh tổ chức lớp :
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới:
Phạm trù về thực chất là khái niệm, nhưng là khái niệm cơ bản nhất, chung nhất, khái quát
nhất của một ngành khoa học. Bài học giúp ta tìm hiểu các phạm trù của khoa học nghiên cứu
về đạo đức: nghóa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự, hạnh phúc.
Phần làm việc của Thầy Phần làm việc của Trò Nội dung chính của bài học
Hoạt động 1:
GV sử dụng phương pháp

cần thoả mãn để đựơc tồn
tại và phát triển. Làm thế
nào để có thể thoả mãn nhu
cầu lợi ích của mình nhưng
cũng đáp ứng được nhu cầu,
lợi ích của người khác, của
cộng đồng? Xã hội đặt ra
các yêu cầu chung. Cá nhân
ý thức được và biến những
yêu cầu đó thành trách
nhiệm của bản thân, những
trách nhiệm này được gọi là
nghóa vụ.
GV nêu các câu hỏi:
 Thế nào là nghóa vụ?
 Tại sao gia đình các em
và mọi người trong xã hội có
nghóa vụ phải đóng thuế cho
nhà nước?
 Tại sao HS đủ tuổi phải
tham gia nghóa vụ quân sự?
 Trong thực tế, không phải
khi nào nhu cầu, lợi ích cá
nhân cũng phù hợp với nhu
cầu, lợi ích của xã hội, có
khi còn mâu thuẫn. Lấy ví
dụ?
- Để tồn tại và phát triển, mỗi
cá nhân cần thoả mãn rất nhiều
nhu cầu vật chất và tinh thần.

Nghóa vụ là trách nhiệm của cá
nhân đối với yêu cầu, lợi ích
chung của xã hội.

 Trong trường hợp trên, cá
nhân phải phải làm gì? Vì
sao phải làm như vậy?
GV lưu ý HS:
+ Thật ra, vấn đề mâu thuẫn
nêu trên là tạm thời, về lâu
dài, mâu thuẫn ấy sẽ không
còn, bởi vì, đất nước có
thanh bình, thònh vượng thì
gia đình, bản thân mới có
điều kiện sống yên vui,
hạnh phúc.
+Trong đời sống, người ta
thường hay nhầm lẫn giữa
việc thực hiện nghóa vụ với
hành vi giúp đỡ người khác.
Phải thấy được những yêu
cầu khi thực hiện nghóa vụ:
tự do, tự giác, hướng thiện.
Nếu thiếu một trong ba điều
này thì không thể có nghóa
vụ thật sự.
a. Nghóa vụ của người
thanh niên hiện nay?
GV hỏi:
 Nghóa vụ của ngưòi thanh

bản thân…
b. Nghóa vụ của người thanh
niên Việt Nam hiện nay:
- Chăm lo rèn luyện đạo đức.
- Không ngừng nổ lực học tập.
- Tích cực lao động sản xuất.
- Sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ
quốc.
nhau, mức độ trưởng thành,
hoàn cảnh khác nhau sẽ xác
đònh những nghóa vụ nào là
chủ yếu.
Hoạt động 2:
GV sử dụng phương pháp
đàm thoại giúp HS tìm
hiểu phạm trù “Lương
tâm”ï
a. Lương tâm là gì?
GV nêu câu hỏi:
 Qua ví dụ ở cuối trang 69
SGK, em hãy cho biết:
- Tại sao bà A cảm thấy hối
hận?
- Cảm giác hối hận ấy tác
động đến bà A như thế nào?
GV giảng:
Trong cuộc sống, những
người có đạo đức luôn tự
xem xét, đánh giá mối quan
hệ giữa bản thân và với

hội.
- Trên đường đi học về gặp một
một em bé bò lạc . Em đã đưa
em bé đến đồn công an gần
nhất nhờ các chú công an giúp
đỡ…
- Biết bạn gái sợ chuột, nhân
bắt được con chuột nhắt, em trói
lại gói vào tờ giấy bí mật đặt
vào cặp của bạn, khi bạn gái mở
cặp, thấy gói lạ vội lấy ra xem,
thấy chuột , hoảng sợ ngã vật
xuống sàn, tai nạn xảy ra. Trước
hậu quả do hành vi của mình
2. Lương tâmï:
a. Lương tâm là gì?

Lương tâm là năng lực tự đánh
giá và điều chỉnh hành vi đạo
đức của bản thân trong mối quan
hệ với người khác, với xã hội.
mang ý nghóa tích cực: trạng
thái thanh thảng của lương
tâm giúp con người tự tin
hơn vào bản thân, phát huy
tính tích cực trong hành vi
của mình; trang thái cắn rứt
lương tâm giúp cá nhân điều
chiỏnh hành vi của mình cho
phù hợp với chuẫn mực đạo

sống có lương tâm trong
sáng thì chính họ đã tạo ra
gây nên, em vô cùng ân hận…
- Đó là những cá nhân làm điều
ác nhưng không biết năn, hối
hận hay xấu hổ. Ví dụ: Những
kẻ cướp của, giết người…
- Thường xuyên rèn luyện tư
tưởng, đạo đức tiến bộ; thực
hiện đầy đủ các nghóa vụ đạo
đức đối với xã hội; thường
xuyên bồi dưỡng những tình
cảm trong sáng, đẹp đẽ…
b. Làm thế nào để trở thành
người có lương tâm?

- Thường xuyên rèn luyện tư
tưởng, đạo đức tiến bộ.
- Thực hiện đầy đủ các nghóa vụ
đạo đức đối với xã hội.
- Thường xuyên bồi dưỡng những
tình cảm trong sáng, đep đẽ.
3. Nhân phẩm và danh dự:
a. Nhân phẩm :