Tiết 22 theo PPCT
Bài 11: MỘT SỐ PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA ĐẠO ĐỨC HỌC
(2 Tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:
1. Về kiến thức:
- Biết được thế nào là nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.
- Tích hợp giáo dục phòng chống tham nhũng: Người tham nhũng phải sống
trong trạng thái cắn rứt lương tâm, hoặc không cắn rứt lương tâm, không ăn năn
hối hận nhưng đều phải sống trong trạng thái không thanh thản.
2. Về kỹ năng:
- Biết thực hiện các nghĩa vụ đạo đức liên quan đến bản thân.
- Biết giữ gìn danh dự, nhân phẩm, lương tâm của mình; biết phấn đấu cho
hạnh phúc của bản thân và xã hội.
- Phân biệt trạng thái lương tâm của người tham nhũng với người không tham nhũng.
3. Về thái độ:
- Coi trọng việc giữ gìn lương tâm, nhâm phẩm, danh dự và hạnh phúc.
- Tôn trọng nhâm phẩm của người khác.
- Không chấp nhận tham nhũng, dù ở trạng thái nào.
II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC:
Kĩ năng giao tiếp, ứng xử, KN phân tích so sánh, kĩ năng giải quyết vấn đề,
KN trình bày suy nghĩ, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng tự tin, kĩ năng ra quyết định
III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:
- Phương pháp thuyết trình, diễn giảng, thảo luận nhóm
- Giải quyết vấn đề, xử lí tình huống, nghiên cứu trường hợp điển hình
- Đàm thoại với HS
IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Sách giáo viên, sách giáo khoa lớp 10
- Máy chiếu, bút dạ, bảng phụ
- Tranh, ảnh, video liên quan đến nội dung bài học.
V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1/Ổn định tổ chức (1 phút)

của một học sinh và của một công dân)
Giáo viên dẫn dắt tiếp: Chúng ta đang cùng lúc
thực hiện rất nhiều nghĩa vụ khác nhau, nhưng
chúng ta đã hiểu nghĩa vụ là gì hay chưa, để trả lời
được câu hỏi này chúng ta tìm hiểu nội dung 1.
- Giáo viên sử dụng một đoạn video trích từ Quà
tặng cuộc sống trên Youtobe (khoảng 2 phút) cho
học sinh xem. Nội dung đoạn video nói về tình
cảm của cha mẹ dành cho các con ngay cả khi các
con đã lớn có gia đình riêng của mình.
- Giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh cả lớp:
Tình cảm của cha mẹ dành cho con thể hiện như
thế nào xong đoạn video trên? Tình cảm đó có gì
khác so với cách nuôi con của các loài động vật?
- HS trả lời câu hỏi
- GV mời HS cả lớp nhận xét, bổ sung
- GV kết luận câu trả lời của HS: Đây chính là tình
cảm thể hiện sự yêu, quan tâm của cha mẹ với con
mình, đồng thời là thực hiện nghĩa vụ với các con.
Đây là nét đặc trưng riêng chỉ có trong đời sống
của con người.
- Tiếp theo giáo viên đưa ra một số hình ảnh minh họa
về mối quan hệ giữa các cá nhân trong đời sống XH.
- Giáo viên đặt câu hỏi cho HS:
Trong cuộc sống, giữa trách nhiệm của công dân và
nhu cầu cá nhân có mối quan hệ như thế nào?
1. Nghĩa vụ
a) Nghĩa vụ là gì?

- HS giải thích sơ đồ

+ Mối quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập
thể thể hiện như thế nào trong tình huống trên?
+ Nếu là Hoa trong tình huống này em sẽ xử lý
như thế nào?
- Học sinh trả lời câu hỏi.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung câu trả lời.
- Giáo viên kết luận
Như vậy trong cuộc sống có lúc nhu cầu, lợi ích
của mỗi cá nhân có thể mâu thuẫn với nhu cầu lợi
ích của xã hội.
- Nghĩa vụ là trách nhiệm
của cá nhân đối với yêu
cầu, lợi ích chung của cộng
đồng, của xã hội.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc thêm nội dung
phần b. Nghĩa vụ của người thanh niên Việt
Nam hiện nay
- Giáo viên chuyển ý: Trong tình huống trên, em
đã sẵn sàng đổi chỗ để có thể giúp đỡ được bạn
mình và giúp cho giờ học của lớp không bị ảnh
hưởng bởi việc nói chuyện riêng của bạn Hoàng,
lúc ấy tâm trạng của em sẽ như thế nào? Trạng thái
tâm trạng ấy phản ánh phạm trù nào của đạo đức.
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm lương tâm
(14 phút)
* Mức độ kiến thức:
- Giúp cho HS hiểu được lương tâm là gì? Giáo
viên đặc biệt nhấn mạnh lương tâm là năng lực tự
đánh giá.
Giáo viên cần làm rõ hơn về trạng thái khẳng định

nay. (Đọc thêm)
2. Lương tâm
a) Lương tâm là gì?
nhà một bà lão mà cô hay bán báo cho bà. Cô bé
nghĩ là bà lão không biết mình làm vỡ nhưng tâm
trạng của cô day dứt không yên. Sau đó cô quyết
định sẽ tiết kiệm tiềm từ việc bán báo và dùng tiền
ấy đền lại cho bà.
- Sau khi học sinh xem xong giáo viên giao câu hỏi
thảo luận cho các nhóm. Thời gian thảo luận của
các nhóm là 5 phút. Hết thời gian thảo luận mỗi
nhóm có 1 phút để trình bày nội dung câu trả lời.
Nhóm 1
Em hãy cho biết sau khi đánh vỡ kính cửa sổ
của bà lão tâm trạng của cô bé bán báo như thế
nào? Cảm giác ấy được gọi là gì? Nó có tác động
như thế nào tới cô bé?
Nhóm 2
Sau khi tiết kiệm tiền bán báo để đền cho bà lão
cô bé bán báo sẽ có tâm trạng ra sao? Ta có thể nói
cô bé là người như thế nào? Vì sao?
Nhóm 3
Khi lương tâm tồn tại ở trạng thái cắn rứt có ý
nghĩa như thế nào với mỗi cá nhân? Em đã bao
giờ cảm thấy cắn rứt lương tâm hay chưa, khi đó
em đã giải quyết như thế nào trong tình huống đó?
Nhóm 4
Trong cuộc sống chúng ta cần cư xử và hành động
như thế nào để lương tâm luôn thanh thản?
Để dạy phần a) Lương tâm là gì? giáo viên yêu cầu

- Giáo viên lần lượt đặt câu hỏi cho học sinh
+ Những bài viết trên phản ánh như thế nào về tâm
trạng của các bị cáo có hành vi tham nhũng trong một
số vụ án tham nhũng nổi tiếng của Việt Nam?
+ Chúng ta cần có thái độ như thế nào khi phát
hiện hành vi tham ô, nhận hối lộ?
- Học sinh cả lớp trao đổi thảo luận
- Giáo viên nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận
Để giảng dạy phần b) Làm thế nào để trở thành
người có lương tâm? giáo viên yêu cầu học sinh
nhóm 4 trình bày nội dung thảo luận.
- Học sinh cả lớp trao đổi thảo luận và tự rút ra bài
học cần thiết cho mình.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung.
+ Khi làm điều ác không
biết ăn năn, hối hận, không
cắn rứt lương tâm thì bị coi
là kẻ vô lương tâm.
- Người tham nhũng phải
sống trong trạng thái cắn
rứt lương tâm, hoặc không
cắn rứt lương tâm, không
ăn năn hối hận nhưng đều
phải sống trong trạng thái
không thanh thản.
- Xã hội không chấp nhận
những hành vi tham nhũng
dù ở trạng thái nào.
b) Làm thế nào để trở
thành người có lương

x
Nhặt được của rơi, trả lại người mất x
Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên x
Gói câu hỏi B
Chọn đáp án đúng để điền vào dấu ba chấm trong khái niệm sau :
Nghĩa vụ là (1) của cá nhân đối với yêu cầu, (2) chung của cộng đồng,
của xã hội.
Đáp án (1)
1a. trách nhiệm 1c. ý thức
1b. tình cảm 1d. nhiệm vụ
Đáp án (2)
2a. lợi nhuận 2c. quy định
2b. lợi ích 2d. nhiệm vụ
Gói câu hỏi C
Chọn đáp án đúng để điền vào dấu ba chấm trong khái niệm sau :
Lương tâm là (1) tự đánh giá và (2) hành vi đạo đức của bản thân
trong mối quan hệ với người khác và xã hội.
Đáp án (1)
1a. uy lực 1c. tiềm lực
1b. năng lực 1d. nỗ lực
Đáp án (2)
2a. nhìn nhận 2b. quyết định
2c. điều hòa 2d. điều chỉnh
Gói câu hỏi D
Lựa chọn hành động phù hợp tích vào cột tương ứng
Hành động Nghĩa vụ Lương tâm
Bạn Lan giúp đỡ cụ già qua đường x
Các học sinh lớp 10A8 tích cực hưởng ứng cuộc thi sáng
tạo kỹ thuật dành cho học sinh
x