Những lời khen ngợi đầu tiên dành cho cuốn sách “5 nhân tố phát triển tư duy
hiệu quả”
“Trong cuốn sách gọn nhẹ và rất đáng chú ý này, 2 vị giáo sư nổi tiếng đã chia sẻ
kinh nghiệm được tích lũy sau hàng thập kỷ giảng dạy của mình tới tất cả những
người đang tìm kiếm lời khuyên để nâng cao năng lực học hỏi của mình – từ sinh viên
cho đến các doanh nhân. Cuốn sách này nên được đọc, nghiên cứu, ghi nhớ và đọc đi
đọc lại.”
- Fay Vincent, cựu ủy viên hội đồng Liên đoàn bóng chày Mỹ và cựu chủ tịch
của hãng phim Columbia.
“Cuốn sách này bổ sung cho những thiếu sót hiện tại của nền giáo dục Mỹ. Nó chắc
chắn sẽ mang đến nhiều tự duy sáng tạo, gợi mở và khám phá thú vị cho các độc giả.”
- Barbara Morgan, cựu phi hành gia dự án “Giáo viên trong vũ trụ” của
NASA.
“Đưa ra khái niệm 5 nhân tố là một sự khám phá và phân tích vô cùng sâu sắc về
những gì cấu thành nên tư duy hiệu quả. Mỗi người trong chúng ta đều sẽ tìm thấy
được một vài giá trị cho mình trong cách tiếp cận này.”
- Morton O. Schapiro, Chủ tịch Hội đồng quản trị của Trường đại học
Northwestern.
“Tôi đặc biệt khuyến nghị những đối tượng sau nên đọc cuốn sách này: những
giảng viên đại học quan tâm đến chính sinh viên của mình hơn là điểm số, những sinh
viên quan tâm đến thực lực học tập của mình hơn là đánh giá xếp hạng GPA cuối năm,
những nhà lãnh đạo quần chúng quan tâm đến việc phục vụ cộng đồng tốt nhất thay vì
chỉ chăm chăm tối đa hoá lợi ích cá nhân, những người nghệ sỹ không ngừng nhắc
nhở chúng ta về trạng thái tinh thần của con người. 5 nhân tố phát triển tư duy hiệu
quả là lời an ủi cho một thế giới đã và đang đánh mất điểm cân bằng”.
- Christopher J. Campisano, Giám đốc Chương trình đào tạo giảng viên của
Đại học Princeton.
“Edward Burger và Michael Starbird đã trở thành những học giả kiêm nhà giáo dục
nổi tiếng bằng cách chỉ ra rằng: trở thành chuyên gia toán học là điều chúng ta –
những con người “thường dân” có thể làm được, chứ không phải là “của độc” chỉ
dành cho những thiên tài có năng khiếu bẩm sinh. Với sự ra đời của cuốn sách lỗi lạc

“Trong lúc đọc cuốn sách 5 nhân tố phát triển tư duy hiệu quả, tôi đã học được rất
nhiều kinh nghiệm bổ ích về cách tư duy, học tập và thấu hiểu vấn đề, nhiều hơn là bất
kỳ cơ hội nào khác tôi có được trong cuộc sống. Từng chương sách mang đến cho tôi
một sự đồng cảm sâu sắc, khiến cho giờ đây, tôi đã và đang thay đổi cách mình học
tập trên lớp, cách làm bài tập về nhà và cách ứng xử trong cuộc sống”.
- Nirav S., sinh viên ngành Kỹ sư hoá học.
“Cuốn sách này có một sức hấp dẫn tuyệt vời bởi vì nó làm thay đổi cách nhìn của
số đông chúng ta về phương pháp học tập. Cuốn sách tiếp cận và mang đến cho
độc giả cái nhìn mới mẻ được minh hoạ qua rất nhiều những ví dụ về các bạn sinh
viên ngày nay cũng như những thiên tài trong chiều dài lịch sử. Cuốn sách chỉ ra rằng
thiên tài cũng chính là những người bình thường như chúng ta nhưng họ suy nghĩ theo
cách khác và tiếp nhận kiến thức theo cách khác. Tôi thật sự vô cùng thích thú với
những gì được liệt kê chi tiết trong cuốn sách này”.
- Lauren L., sinh viên ngành Tâm lý học.
“Khi tôi cầm cuốn sách này lên và đọc trong một tiết học, tôi thực sự đã bị nó thu
phục. Chỉ sau một vài trang đầu, tôi đã không thể ngừng lại. Trong tôi luôn tồn tại ý
nghĩ rằng tôi sẽ cần phải làm những gì để có thể trở thành một sinh viên xuất sắc hơn,
và những điều được chỉ ra trong cuốn sách này không chỉ khiến tôi vô cùng phấn
khích, nó còn mang đến cảm giác vô cùng thoải mái và vui vẻ. Toàn bộ câu chữ trong
cuốn sách này sẽ giúp bạn nắm được những nguyên lý cơ bản về học tập, thấu hiểu
vấn đề và sáng tạo”.
- Scott G., sinh viên ngành Xây dựng dân dụng.
Lời nói đầu: Tư duy tạo nên sự khác biệt
“Tôi tư duy, nhờ vậy tôi tồn tại” - Rene Descarte s
Tư duy là yếu tố quyết định cho sự thành công của chúng ta trong mọi lĩnh vực,
từ nghiên cứu, kinh doanh, lãnh đạo cho đến các vấn đề tình cảm và nhiều lĩnh vực
khác. Trực giác, giá trị, sự quyết đoán, năng lực giải quyết vấn đề hay năng lực sáng
tạo đều là các hình thức phong phú của tư duy.
Tư duy hiệu quả là nhân tố chính dẫn tới thành công cho mọi đối tượng: sinh
viên, chuyên gia, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà văn, chính trị gia và tất

thích nghe những giả thiết kỳ diệu này, nhưng các bạn đừng nên tin là chúng có thật.
Những sinh viên tài năng và các nhà khoa học xuất sắc tạo nên kỳ tích là do họ đã sử
dụng những thói quen tư duy hợp lý. Không có con đường tắt. Đây cũng không phải
kết quả của những câu thần chú kỳ kiệu. Nó là kết quả mà các chiến lược tư duy hợp
lý và sự kiên trì đã mang lại. Quan trọng hơn, chính bạn cũng có thể tự lĩnh hội và áp
dụng những chiến lược này. Cuốn sách sẽ giới thiệu những phương pháp tư duy và
sáng tạo thực tế, đã được kiểm chứng để giúp bạn thành công.
Chúng tôi, tác giả của cuốn sách này, là những giảng viên. Chúng tôi đã giảng
dạy cho hàng trăm nghìn sinh viên và học viên về cách thức tư duy hiệu quả. Chúng
tôi đã làm việc rất nhiều lần với những cá nhân đầy tiềm năng và có cơ hội quan sát sự
phát triển của họ. Có những người như Anne và Adam, luôn đặt ra câu hỏi, làm việc
với những ý tưởng mới, hiểu rõ những kiến thức cơ bản, học hỏi từ sai lầm và rất
thành công. Nhưng cũng có những người như Fiona và Frank. Họ có cùng xuất phát
điểm như Anne và Adam, nhưng lại ghi nhớ máy móc, sợ mắc sai lầm, sợ rủi ro và vì
vậy đã không thành công. Cuốn sách này sẽ làm rõ điều gì làm nên sự khác biệt giữa
những câu chuyện thành công và thất bại.
Quá trình học hỏi không dừng lại khi các bạn rời ghế nhà trường. Kể cả khi đã
tốt nghiệp rất lâu rồi, các bạn vẫn tiếp tục phải học hỏi trong trường đời, và chúng tôi
mong rằng các bạn sẽ luôn như vậy. Các bạn có thể học và rèn luyện các thói quen tư
duy để trở nên thành công hơn – trong cuộc sống cá nhân, sự nghiệp và khi ra ngoài
xã hội.
Hãy tưởng tượng thời đi học của Marie Curie, Albert Einstein hay William
Shakespeare. Ngày nay, chúng ta biết đến họ như những thiên tài. Nhưng khi còn mài
đũng quần trên ghế nhà trường, họ không hề được “đeo biển THIÊN TÀI XUẤT
CHÚNG TRONG TƯƠNG LAI”. Họ chỉ áp dụng những thói quen tư duy hiệu quả,
quan sát và đánh giá thế giới theo một cách khác để tìm ra những ý tưởng mới. Chúng
ta đều rất kính trọng những danh nhân này và được truyền cảm hứng từ những câu
chuyện của họ. Nhưng cuốn sách này là về bản thân bạn – một con người bình thường
với đầy đủ ưu và nhược điểm chứ không phải là một vị anh hùng huyền bí nào cả.
Hãy nhìn vào chính mình. Nếu bạn không thấy bản thân có đặc điểm nào đặc biệt của

Chúng tôi là những giáo sư đại học. Vì vậy, rất nhiều câu chuyện được kể trong
cuốn sách này diễn ra trong môi trường học thuật. Nhưng chúng tôi cũng đã giảng dạy
hàng chục nghìn học viên lớn tuổi. Vì vậy, chúng tôi hy vọng rằng các bạn sẽ hiểu
những câu chuyện của chúng tôi hoặc theo đúng ngữ cảnh đối với các bạn sinh viên/
giảng viên; hoặc theo nghĩa ẩn dụ đối với những người đã trải nghiệm cuộc sống. Khi
Aesop viết câu chuyện ngụ ngôn “Rùa và Thỏ”, ông không chỉ nói về rùa và thỏ.
Trong cuộc sống, chúng ta vẫn thường phải đối mặt với những thử thách tương tự như
việc thi cử, ghi điểm và hiểu được nội dung bài học. Thay vì thi cử, chúng ta thường
xuyên phải vượt qua những câu hỏi khó của các nhà tuyển dụng, gia đình hay bạn bè;
thay vì ghi điểm cao, chúng ta vẫn thường xuyên bị đánh giá trong công việc cũng
như xã hội; thay vì phải hiểu được nội dung bài học, chúng ta vẫn luôn phải cập nhật
các kỹ năng, kiến thức mới để có thể theo kịp sự thay đổi chóng mặt của thế giới.
Những câu chuyện của chúng tôi đều có liên quan đến cuộc sống hàng ngày của
bạn. năm nhân tố phát triển tư duy và năng lực học hỏi
Thật đáng ngạc nhiên, bạn chỉ cần sử dụng một vài chiến lược tư duy để học
tập và làm việc hiệu quả hơn, dù là trong lớp học, phòng họp hay phòng khách. Chính
bạn có thể lựa chọn việc trở nên thành công hơn nhờ áp dụng 5 thói quen tư duy được
đề cập chi tiết, cụ thể và có tính ứng dụng thực tế cao trong cuốn sách này. 5 thói quen
sẽ được chúng tôi giới thiệu sơ qua dưới đây.
Tìm hiểu vấn đề thấu đáo:
Đừng cố gắng đâm đầu vào những vấn đề phức tạp ngay từ đầu; hãy dành thời
gian tìm hiểu trước. Hãy bình tĩnh tìm ra những điểm chính yếu của vấn đề. Tiếp đó,
thẳng thắn nhìn nhận những điều mình đã biết và còn chưa biết, rồi tìm cách khắc
phục lỗ hổng. Hãy bỏ qua thành kiến và quan điểm cá nhân. Có nhiều mức độ hiểu
biết khác nhau giữa 2 thái cực ‘hiểu’ hay ‘không hiểu’. Các bạn luôn có thể đào sâu
thêm hiểu biết của mình. Có hiểu biết chắc chắn, sâu sắc và toàn diện về những vấn đề
liên quan là nền tảng cho thành công.
Mắc sai lầm:
Hãy chấp nhận thất bại để thành công. Chủ động phạm sai lầm để biết cách làm
đúng. Sai lầm là những người thầy xuất sắc. Chúng giúp chúng ta nhận ra được những

Nhân tố thứ 5 là sự thay đổi. Khi đã thành thạo 4 thói quen tư duy chính, cách
nghĩ và cách học của các bạn sẽ thay đổi. Các bạn luôn có thể nâng cao năng lực học
hỏi của mình trong mọi vấn đề, từ học tập đến cuộc sống. Thay đổi luôn là nhân tố
giúp bạn phát huy tối đa năng lực học hỏi của mình.
Trong bất kỳ một bộ phim, vở kịch hay tác phẩm văn học nào, chúng ta đều có
thể dễ dàng nhận ra nhân vật chính của tác phẩm là người có số lần thay đổi nhiều
nhất trong cả câu chuyện. Cuộc sống của chúng ta là một chuyến phiêu lưu kỳ thú.
Khi bạn chấp nhận thay đổi, đó cũng là lúc bạn chủ động lựa chọn đường hướng đến
thành công, cũng như để trở thành “anh hùng” trong câu chuyện cuộc đời của chính
mình.
Những phần tiếp theo của cuốn sách sẽ mô tả kỹ hơn 5 nhân tố tư duy này. Các
bài tập, ví dụ minh họa và câu chuyện trong từng chương sẽ giúp các bạn dễ dàng nắm
bắt, từ đó mang lại sự thay đổi cho bản thân và cho tập thể xung quanh.
Các nhân tố và bài tập giúp các bạn có được một trực giác định hướng tự nhiên
để thành công trong cuộc sống. Chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều người phát huy
được năng lực sáng tạo ngoài sức tưởng tượng của chính họ. Chính những câu chuyện
này càng làm chúng tôi tin tưởng rằng mọi người đều có thể tạo ra một cuộc sống
thành công vượt ra ngoài các tiêu chuẩn thành đạt thông thường. Chúng tôi hy vọng
rằng cuốn sách này sẽ có ích cho tất cả mọi người: các sinh viên sẽ áp dụng những
phương pháp độc đáo này trong học tập; các giảng viên có thể sử dụng những câu
chuyện trong cuốn sách cho bài giảng của mình; các nhà lãnh đạo trong doanh nghiệp,
khoa học, chính trị hay nghệ thuật có thể sử dụng để phát triển năng lực sáng tạo
nhiều hơn; và tất cả mọi người có thể áp dụng cuốn sách để xây dựng cuộc sống tốt
đẹp hơn cho chính mình.
Các bạn nên đọc cuốn sách này như thế nào?
Biến những nhân tố tư duy này trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày
của các bạn là một thử thách lớn. Các bạn nên đọc đi đọc lại cuốn sách này thật kỹ
lưỡng. Chúng tôi thậm chí còn nghĩ đến việc in cuốn sách này lặp lại ba lần (có nghĩa
là cuốn sách sẽ được in dày gấp ba) tuy nhiên, nhà xuất bản lại không đồng ý với ý
tưởng mới mẻ này. Vì vậy, chúng tôi gợi ý cách đọc sách như sau:

sát được.
Nhưng hiểu biết không phải chỉ nằm ở ranh giới giữa ‘có’ và ‘không’; nó không
như công tắc tắt bật của bóng đèn. Silas đã dành hàng giờ để ôn thi. Nhưng thay vì
đào sâu suy nghĩ tìm ra mấu chốt thì cậu ta lại dành thời gian để học thuộc lòng. Cậu
ta đã có thể đạt điểm cao hơn nếu biết sử dụng thời gian đó để ôn tập thật kỹ kiến thức
cơ bản, tìm hiểu dàn ý tổng thể, kết nối các chi tiết vào dàn ý lớn và suy nghĩ về
những vấn đề rộng hơn, bên ngoài những gì cậu được dạy trên lớp. Cách ôn thi của
Silas rất giống như cách tư duy của một đứa trẻ tiểu học đang cố ghi nhớ phép cộng
tổng các số có 2 chữ số nhưng lại không hiểu cơ chế hoạt động của phép tính cộng
như thế nào và do đó, chúng không biết cách cộng các số hạng có 3 chữ số. Silas còn
hiểu rất nông và thiếu chắc chắn về vấn đề cậu được học. Một thay đổi nhỏ trong bài
thi cũng khiến Silas gặp khó khăn bởi cậu ta chỉ tập trung vào những con số và thông
tin riêng lẻ, rời rạc chứ không tìm hiểu ý nghĩa và sự liên kết của các khái niệm.
Khi bạn học bất kỳ điều gì, hãy cố gắng đào sâu và nắm chắc. Nếu bạn học
đánh đàn piano, thay vì cố ghi nhớ cách đánh, hãy học cách lắng nghe từng nốt nhạc
và tìm hiểu cấu trúc của giai điệu. Bạn nên tự hỏi: “Liệu mình có thể chơi nhạc chỉ
bằng tay phải không?”. Nếu bạn đang học về Nội chiến Mỹ, thay vì chỉ học thuộc
lòng các sự kiện – Lincoln là tổng thổng, tướng Lee là người đứng đầu quân đội miền
Nam, chính sách nô lệ là một trong những nguyên nhân dẫn đến Nội chiến , bạn hãy
cố gắng hiểu hoàn cảnh lịch sử cũng như các mâu thuẫn xã hội và phe phái đã dẫn đến
cuộc chiến đẫm máu này. Nếu bạn cần đưa ra các quyết định bầu cử, đừng chú ý vào
bề ngoài và những bài diễn thuyết của các ứng viên. Hãy tìm hiểu các ứng cử viên thật
toàn diện, khách quan và đưa ra nhận xét của riêng bạn về các ứng viên đó.
Trong bất cứ vấn đề gì, các bạn luôn có thể hiểu vấn đề sâu hơn rất nhiều so với
những gì đang tồn tại trong nhận thức của bạn. Đặt ra tiêu chuẩn cao cho mức độ hiểu
biết trong mọi vấn đề có thể thay đổi hoàn toàn nhận thức của bạn về thế giới bên
ngoài. Những lý giải tiếp theo đây sẽ giải thích tại sao xây dựng hiểu biết sâu sắc về
các vấn đề lại là nền tảng quan trọng để có được tư duy hiệu quả.
Tìm hiểu những vấn đề cơ bản một cách kỹ lưỡng
Những vấn đề cơ bản nhất của bất kỳ lĩnh vực nào đều có thể được tìm hiểu ở

tạp, yêu cầu kỹ thuật cao. Sự khác biệt ấy được thể hiện trong những đoạn nhạc đơn
giản nhất. Tony nhấn mạnh với các học viên của mình về tầm quan trọng của việc
thành thục nốt nhạc đơn giản nhất trước khi họ có thể trở thành bậc thầy trong bộ môn
nghệ thuật này.
Bài học ở đây rất rõ ràng. Người thầy thiên tài đề nghị các học viên tài năng
hãy tập trung luyện tập những đoạn nhạc đơn giản với kỹ thuật và cảm xúc hoàn hảo
nhất. Đào sâu tìm hiểu các vấn đề cơ bản một cách thấu đáo là bí quyết để tạo nên
thành công trong mọi lĩnh vực.
Vậy như thế nào là hiểu biết vấn đề một cách thấu đáo? Làm thế nào các
bạn biết được mình có hiểu kỹ vấn đề hay không? Khi được yêu cầu chơi đoạn nhạc
đơn giản dành cho người mới học, các học viên đều thực hiện đầy đủ và họ nghĩ rằng
họ đã chơi rất tốt rồi. Trước khi được chứng kiến màn trình diễn của người nghệ sĩ bậc
thầy, hẳn là họ không thể hình dung được bản nhạc đơn giản lại có thể được thể hiện
hay đến như vậy.
Trong mọi việc bạn làm, hãy luôn củng cố và mở rộng tìm hiểu những khái
niệm, vấn đề cơ bản nhất. Một lần học không bao giờ là đủ cả. Càng đào sâu, các bạn
sẽ càng có cơ hội để hiểu kỹ hơn và nắm chắc hơn. Có thể các bạn cho rằng học lại
những thứ cơ bản là bước đi giật lùi, là lãng phí thời gian. Tuy nhiên, củng cố nền
tảng kiến thức là việc đầu tiên cần làm để giúp các bạn có thể vươn xa hơn.
Một phương pháp thúc đầy tư duy hiệu quả
Nắm chắc những vấn đề cơ bản
Hãy lựa chọn một lĩnh vực hay kỹ năng các bạn muốn đào sâu phát triển. Dành
ra 5 phút để điểm lại những vấn đề cơ bản của lĩnh vực đó. Ghi lại mọi ý tưởng và
khái niệm xuất hiện trong đầu bạn. Tiếp đó, dành 30 phút để suy nghĩ thật kỹ về 1
điểm trong danh sách bạn vừa viết ra. Hãy xem việc thành thạo các kiến thức cơ bản
có thể giúp các bạn học được những kỹ năng và kiến thức cao cấp hơn như thế nào.
Áp dụng bài tập này mỗi khi bạn muốn tiếp cận một kỹ năng hay vấn đề mới.
Ví dụ minh họa: Bạn sinh viên A muốn tìm hiểu kỹ hơn về những khái
niệm cơ bản của bộ môn kinh tế học. Cậu ta nên làm như thế nào?
Bước 1: Lên danh sách một vài luận điểm kinh điển trong kinh tế học: tối đa

phân hoàn toàn có thể là sự thật. Tốc độ rơi của quả táo được khái quát thành đạo
hàm–khái niệm bắt nguồn từ công thức đơn giản: vận tốc bằng quãng đường chia cho
thời gian. Còn tích phân chính là khái niệm tổng quát xuất phát từ ý tưởng chúng ta có
thể tính được khoảng cách rơi quả táo khi biết được vận tốc rơi bằng cách nhân vận
tốc với thời gian.
Những ý tưởng lớn nhất, vĩ đại nhất như nguyên lý hoạt động của các hành tinh
trong vũ trụ được phát hiện ra chỉ nhờ việc tìm hiểu kỹ lưỡng một quả táo rơi như thế
nào. Newton lý giải nguyên lý vận động của các hành tinh trong vũ trụ bằng những
quy luật vật lý diễn ra trong đời sống hàng ngày. Chìa khóa của những vấn đề phức
tạp chính là nằm tại những hiện tượng đơn giản nhất. Càng hiểu sâu sắc về những chủ
đề cơ bản bao nhiêu, các bạn sẽ càng dễ dàng tiếp thu những vấn đề phức tạp hơn bấy
nhiêu.
Ngày nay, khi được hỏi về lý do tại sao tích phân lại khó như vậy đối với sinh
viên, phần lớn các giảng viên toán học đều trả lời: “Đó là vì các sinh viên của chúng
tôi không nhớ những khái niệm cơ bản đã được học từ hồi lớp 8, lớp 9”. Để học tốt
tích phân, các bạn phải nắm rất vững những vấn đề đại số hết sức cơ bản. Trong bất kỳ
môn học nào, để chuẩn bị tốt cho kỳ thi sắp tới, các bạn hãy chú ý hiểu kỹ toàn bộ
kiến thức của những kỳ thi trước đó. Nếu không nắm được những kiến thức cơ bản
này thì bạn không bao giờ có thể sẵn sàng cho các kỳ thi trong tương lai. Các giảng
viên cũng nên chú ý đến vấn đề này. Hãy ôn luyện lại những kiến thức cơ bản cho
sinh viên của mình trước khi đi vào những vấn đề cao cấp các bạn muốn đề cập.
Để thành công trong bất kỳ môn học nào, các bạn hãy thường xuyên đọc lại
những kiến thức cơ bản. Các bạn có thể thấy hình như những thứ cơ bản này quá là
đơn giản.
Nhưng thực ra, các khái niệm đó lại là những mục tiêu di động. Càng học sâu,
những vấn đề cơ bản lại càng được hiểu ở mức độ sâu hơn, kỹ hơn. Người nghệ sĩ
trumpet bậc thầy nhận ra được sự tinh tế trong một đoạn nhạc đơn giản, nhờ vậy ông
lại càng xuất sắc hơn trong những màn trình diễn ở trình độ cao cấp.
Một phương thức thúc đẩy tư duy hiệu quả
Hãy tự hỏi: bạn đã biết những gì rồi?

của chúng ta hoàn toàn có thể đưa người lên Mặt trăng và trở về Trái đất an toàn ngay
trong thập kỷ này!”. Ngay sau đó, vào ngày 26/5, Cơ quan vũ trụ quốc gia Mỹ NASA
đã bắt đầu kế hoạch hiện thực hóa mục tiêu này. Nhưng họ không bắt đầu bằng việc
tìm cách đưa người lên vũ trụ, họ tập trung vào mục tiêu khác: đưa tàu lên mặt trăng.
Chỉ 3 năm sau đó, NASA phóng thành công tàu vũ trụ không người lái Ranger 7 lên
mặt trăng. Con tàu đã truyền về mặt đất thành công 4.000 bức ảnh về bề mặt của mặt
trăng trước khi nó được cho hạ cánh thử nghiệm. Ranger 7 vỡ tan khi hạ cánh với vận
tốc 5.861 dặm/giờ (2). Phải mất đến mười lăm lần cải tiến liên tục trước khi NASA
đưa thành công phi hành đoàn Apolo 11 lên mặt trăng vào ngày 16/7/1969.
(2)Tương đương khoảng 9.432 km/h
Các nhà khoa học lớn không bao giờ xử lý những vấn đề khó ngay khi bắt đầu
công việc. Đâm đầu vào những câu hỏi phức tạp đồng nghĩa với việc chấp nhận thất
bại ngay từ đầu. Họ hiểu rằng giải quyết những thách thức phức tạp ngay lúc đầu sẽ
rất mất thời gian và không giúp giải quyết được vấn đề. Thay vào đó, các nhà khoa
học lớn luôn bắt đầu bằng việc giải quyết những nút thắt đơn giản để từ đó học được
cách giải quyết các vấn đề lớn hơn, khó hơn.
“Cần giải quyết những nút thắt đơn giản trước khi giải quyết một vấn đề phức
tạp. Khi bạn đối mặt với thất bại của vấn đề lớn, thay vì ngoan cố, hãy tìm ra những
nút thắt dễ hơn cần giải quyết” - George Polya.
Khi vấn đề phổ quát làm khó bạn, người thông minh sẽ tìm ra một những nút
thắt cơ bản hơn, dễ dàng hơn có thể xử lý trước. Khi giải quyết được triệt để những
vấn đề nhỏ hơn này, họ sẽ học được từ đó những kinh nghiệm để chú tâm vào mục
tiêu lớn hơn và khó hơn sau đó.
Hãy áp dụng chiến thuật này cho công việc của bạn: khi phải đối mặt với một
thử thách hay một vấn đề nan giải, hãy đi tìm những nút thắt đơn giản. Hãy tập trung
giải quyết vấn đề thứ yếu bạn thuộc nằm lòng để thành công trước. Hãy tự tin rằng
một khi bạn đầu tư đúng hướng vào vấn đề nhỏ trước, bạn sẽ có được những kinh
nghiệm quý báu để vượt qua khó khăn lớn hơn sau này. Tuy nhiên, trong khi làm
những công việc “dễ thở hơn” này, đừng bị phân tâm tới vấn đề phức tạp, to lớn. Bạn
phải lên được mặt trăng trước khi nghĩ cách để đi lại trên đó.

Tìm ra điểm cốt lõi
Trong suốt nhiều thế kỷ, con người luôn cho rằng chỉ loài chim mới có thể bay
được. Và chúng ta cũng tin rằng chim bay được là vì chúng vỗ cánh. Nhưng rõ ràng
máy bay vẫn có thể bay lượn mà đâu cần phải “vỗ” cánh? Điều kỳ diệu nằm ở chính
cấu tạo của đầu cánh. Đầu cánh chim được khẽ uốn cong lên, làm tăng tốc độ vận
động của không khí, từ đó khiến chúng có thể bay lượn trên trời, và đó cũng chính là
bí quyết giúp máy bay hoạt động. Rất khó để phát hiện ra điểm cốt lõi này bởi chúng
ta thường chỉ chú ý vào những đặc điểm dễ quan sát nhất, “lớn tiếng” nhất và hiển
nhiên nhất. Những nhà tiên phong lỗi lạc của ngành hàng không thật sự đã phải tập
trung một cách cao độ thì mới có thể gạt qua được hiện tượng vỗ cánh mà tập trung
vào cấu tạo đường cong nơi đầu cánh – điểm cốt lõi giúp chúng ta có thể bay lượn
trên bầu trời.
Tìm ra điểm cốt lõi . Khi gặp phải một vấn đề phức tạp và rối rắm, hãy cố
gắng tập trung để ý những điểm cốt lõi của vấn đề. Cốt lõi không có nghĩa là toàn bộ
vấn đề. Bạn vẫn còn một bước nữa để có thể hiểu sâu hơn cách thức những yếu tố
khác kết hợp với nhau để giải thích tình huống. Tuy nhiên, nhận diện rõ ràng và tìm ra
điểm cốt yếu sẽ là kim chỉ nam giúp bạn xác định được đường hướng. Để làm được
điều này, bạn cần thực hiện hai bước dưới đây:
Bước 1: Nhận biết và bỏ qua những chi tiết đánh lạc hướng để tìm ra được vấn
đề cốt lõi.
Bước 2: Phân tích thấu đáo những điểm cốt lõi này để có hướng giải quyết toàn
bộ vấn đề.
Đi tìm Waldo. Trong bộ truyện tranh nổi tiếng Waldo ở đâu rồi? dành cho các
bé của Martin Handford, trong mỗi trang sách tác giả vẽ ra hàng trăm các nhân vật
hoạt hình đứng lẫn vào nhau. Một trong số những nhân vật đó là Waldo, cậu bé với
chiếc áo kẻ ngang đỏ trắng nổi bật cùng cặp kính tròn vo. Nhiệm vụ của các em là tìm
ra cậu bé này. Và bọn trẻ xem chừng khá thích thú. Nếu không “trà trộn” vào “biển
người”, Waldo rất dễ bị phát hiện và trò chơi tìm kiếm trở nên tầm thường (và nhàm
chán). Thử thách đến từ chính những sự lộn xộn ấy. Khi gạt ra những chi tiết đánh lạc
hướng, bạn sẽ dễ dàng tìm ra những chi tiết quan trọng. Hơn nữa, khi gạt ra những chi

một vài ý tưởng cốt lõi tùy theo cách nhìn nhận khác nhau. Các bạn không nhất thiết
phải tìm ra một điểm chính duy nhất của vấn đề. Hãy xác định góc nhìn của mình và
tìm ra những ý tưởng cốt lõi theo quan điểm đó.
Trên thực tế, bạn hoàn toàn có thể thực hiện bài tập này để hiểu hơn về chính
mình. Bạn nghĩ gì về con người bản chất của mình? Khi đã trả lời được câu hỏi mình
thực sự là ai, các bạn có thể tập trung tối đa để đưa ra những quyết định mang tính
bước ngoặt trong cuộc sống.
Ví dụ minh họa: Cách làm cha mẹ
Nuôi dạy trẻ là công việc đòi hỏi các ông bố bà mẹ liên tục phải đưa ra các
quyết định hàng ngày. Tìm kiếm lời khuyên cho mọi tình huống là việc không khả thi.
Thay vào đó, hãy thiết lập cho mình một hoặc hai mục tiêu tiên quyết và sử dụng nó
như kim chỉ nam cho mọi hành động của bạn. Ví dụ như, một trong những mục tiêu
bạn có thể đặt ra là: nuôi dạy con cái trở thành những người có tư duy độc lập, có khả
năng tự quyết định và chịu trách nhiệm cho những quyết định của bản thân trong cuộc
sống. Mục tiêu này sẽ ảnh hưởng đến cách các bạn ứng xử trong mọi tình huống. Nếu
con bạn liên tục không hoàn thành đầy đủ bài tập về nhà, các bạn sẽ chọn cách giải
quyết dễ dàng và trước mắt là giúp chúng làm bài tập hay áp dụng phương thức nhiều
thử thách hơn là khuyến khích lũ trẻ tự học và tự giải quyết bài tập? Xác định và ghi
nhớ những mục tiêu thiết thực sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định hàng ngày sáng
suốt hơn. Cho dù bạn đã gánh trên vai trách nhiệm làm cha mẹ hay chưa, góc nhìn này
vẫn có thể giúp bạn - từ giáo viên, sinh viên, chuyên gia, chủ doanh nghiệp hay thậm
chí với các chính trị gia - những người luôn phải đưa ra quyết định hàng ngày để phục
vụ cho mục tiêu dài hạn hơn là những mục tiêu ngắn hạn.
Để hiểu thấu đáo vấn đề
Khi đã xác định được điểm cốt lõi, các bạn đã có một nền tảng rất vững chắc để
hiểu và giải quyết toàn bộ vấn đề. Điểm cốt lõi không phải là tất cả, nhưng nó sẽ là
kim chỉ nam để bạn tìm ra giải pháp. Cái gì là điểm chính yếu? Cái gì là điểm không
quan trọng? Hãy tìm ra điểm chính yếu để tiếp tục thực hiện công việc. Các bạn hoàn
toàn có thể làm được điều đó.
Hãy xem ở đó có những gì?

thuật.
Khi còn đang là sinh viên tại đại học Pomona, tôi (Starbird) có tham dự một lớp
học về nghệ thuật hội họa thời trung cổ của một giáo sư lớn tuổi giàu kinh nghiệm.
Chúng tôi đều tin rằng kiến thức sâu rộng về phong cách Gothic trong các nhà thờ cổ
mà vị giáo sư này có được là nhờ bà đã sống rất lâu và trực tiếp chứng kiến quá trình
xây dựng của những công trình đó. Một ngày, vị giáo sư đưa ra một bức tranh trung cổ
và hỏi tôi: “Anh Starbird, hãy cho chúng tôi biết anh thấy gì trong bức tranh này?”.
Tất nhiên là tôi không thể nghĩ ra được câu trả lời nào đủ bao hàm mọi ý nghĩa.
Bức tranh rất kỳ lạ với những mảng màu hỗn loạn và những vòng sáng nom thiếu
thiện cảm như đồ ăn ở McDonald vậy. Nhưng nghệ thuật luôn phải có một “ý tứ” nào
đó. Vì vậy, tôi cố gắng máy móc bắt chước cách phân tích hội họa mình đã từng được
nghe và trả lời: “Em nghĩ rằng những vòng sáng trong bức tranh thể hiện sự tuần hoàn
của cuộc sống, khởi đầu từ bóng tối nguyên thủy, tỏa sáng rực rỡ rồi lại trở về với sự
vĩnh hằng”. Vị giáo sư già đột ngột nói: “Bỏ hết những thứ rườm rà đấy đi. Hãy nói
cho chúng tôi biết anh thấy gì?”. Tôi không ngờ bà lại có phản ứng như vậy.
Câu chuyện thứ hai xảy ra nhiều năm sau đó khi tác giả Burger dự thính một
lớp học lịch sử mỹ thuật được nhiều sinh viên ưa thích tại trường đại học William. Vị
giáo sư đứng lớp giảng bài rất hay và sống động. Bà đưa ra bức tranh vẽ một nhà sư
đứng trên vách đá, quay lưng về phía người xem, nhìn ra mặt biển bao la và bầu trời
rộng lớn. Bà hỏi: “Các bạn thấy gì trong bức tranh này?”. Cả giảng đường lặng phắc.
Chúng tôi nhìn đi nhìn lại, nghĩ thật kỹ để tìm ra ý nghĩa của bức tranh nhưng không
thể nghĩ ra câu trả lời nào hội đủ ý nghĩa. Hẳn là chúng tôi đã bỏ qua một chi tiết nào
đó. Vị giáo sư rất bất ngờ và tự trả lời câu hỏi của mình: “Đây là bức vẽ của một nhà
sư đang đứng trên vách đá, quay lưng lại với chúng ta và nhìn ra mặt biển và bầu trời
rộng lớn!”. Hmm , tại sao chúng tôi lại không thể nhìn ra những chi tiết đấy nhỉ? Bởi
vị giáo sư đã đưa ra câu hỏi mà không cho chúng tôi biết tên của của tác phẩm này để
đảm bảo chúng tôi có thể quan sát và đưa ra câu trả lời thực chất, không có định kiến.
Thực ra đây là bức tranh nổi tiếng Nhà sư bên bờ biển của Caspar David Friedrich
(1808 – 1810).
Để hiểu rõ thế giới quanh mình hơn, bạn phải chú ý quan sát và đánh giá sự vật

Để hiểu thấu đáo vấn đề
Ý kiến số đông không phải lúc nào cũng đúng . Thông thường, những gì là ý
kiến của số đông thì lại không hề chính xác. Chúng ta dễ bị thuyết phục bởi vị trí, địa
vị xã hội hoặc niềm tin của số đông chứ không phải bằng bằng chứng thực tế. Tin
tưởng tuyệt đối vào số đông khiến chúng ta khó có thể tách biệt giữa những gì mình
thực sự hiểu với những gì chúng ta tin là đã hiểu. Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua
câu chuyện về trọng lực.
Vào khoảng năm 340 trước công nguyên, Aristole khẳng định tốc độ rơi của vật
tỉ lệ thuận với trọng lượng của vật thể đó. Tức là ông cho rằng vật nặng sẽ rơi nhanh
hơn vật nhẹ. Mọi người đều tin vào nhận định này vì 2 lý do: (1) Lập luận có vẻ hợp
lý; và (2) Aristole đã nói như vậy. Tư duy phản biện yếu kém kết hợp với niềm tin
tuyệt đối vào người có uy tín trong xã hội đã khiến chúng ta có hiểu biết sai về trọng
lực trong suốt 2.000 năm. Cuối cùng, vào cuối thế kỷ 16, đầu thế kỷ 17, xã hội mới
bắt đầu chú trọng tin vào bằng chứng khoa học thay vì lời nói của các cá nhân uy tín
trong xã hội. Tất nhiên, cũng như với mọi diễn biến trong lịch sử phát triển của xã hội
loài người, sự biến chuyển dần dần của nhận thức con người trên thực tế được mô tả
lại bằng những câu chuyện thần kỳ về sự thay đổi bất ngờ và đột ngột.
Trong trường hợp này, sự thay đổi trong nhận thức của con người về trọng lực
xuất phát từ một quá trình nghiên cứu lâu dài được kể lại thành câu chuyện thí nghiệm
thần kỳ (được cho là) của Galieo. Truyền thuyết kể lại rằng, vào năm 1588, Galileo
thử nghiệm giả thiết của Aristole về tốc độ rơi của các vật thể bằng thí nghiệm nổi
tiếng tại tháp nghiêng Pisa: từ trên đỉnh tháp, ông đồng thời thả 2 quả bóng có cùng
kích cỡ, một quả bằng sắt và một quả bằng gỗ rồi xác định thời điểm chạm đất của 2
vật thể này. Thật bất ngờ, kết quả cho thấy cả 2 quả bóng đều chạm đất cùng một thời
điểm. Như vậy, trọng lượng của vật thể không tỉ lệ thuận với tốc độ rơi của vật thể.
Thực tế là các vật thể với mọi trọng lượng nếu không có tác động của lực cản không
khí sẽ luôn rơi với tốc độ bằng nhau. Kể từ đó, chúng ta đã học được cách tin vào
bằng chứng xác thực thay vì tiếng nói chủ quan của những người có vị trí xã hội.
Tại sao trong suốt hàng ngàn năm, chúng ta hoàn toàn tin tưởng vào một giả
thiết có thể được kiểm chứng một cách dễ dàng? Câu trả lời là rất đơn giản: con người

ngược với cách nghĩ của bạn.
Niels Bohr, nhà vật lý học nổi tiếng đầu thế kỷ 20 đã sử dụng phương pháp này
trong quá trình nghiên cứu cơ học lượng tử. Cơ học lượng tử là lý thuyết cơ học
nghiên cứu về chuyển động của những vật thể cấu trúc căn bản của vật lý. Lý thuyết
này được phát triển nhằm nghiên cứu về bản chất cấu tạo của tự nhiên, một cách tiếp
cận vấn đề rất khác biệt so với quan niệm thông thường của xã hội chúng ta vào thời
kỳ đó về tính tuyệt đối của vật chất trong vũ trụ. Để kiểm chứng xem liệu cơ học
lượng tử có mô tả chính xác bản chất của vật lý học không, Bohr sử dụng phương
pháp tư duy đặc biệt: ngày thứ nhất, ông giả định rằng cơ học lượng tử tồn tại, từ đó
tìm hiểu những ứng dụng có được dựa vào giả định này. Rồi ngày tiếp theo, ông lại
giả định rằng cơ học lượng tử không mô tả chính xác bản chất của vật lý và mở rộng
tìm hiểu tác động của quan điểm này. Phương pháp tư duy này giúp ông suy nghĩ và
đánh giá vấn đề khách quan, toàn diện hơn rất nhiều. (Cuối cùng, ông xây dựng thành
công lý thuyết cơ học lượng tử, tiến bộ và chính xác hơn rất nhiều các lý thuyết về bản
chất của tự nhiên được sử dụng trước đó).
Một phương thức thúc đẩy tư duy hiệu quả
Tư duy theo nhiều cách khác nhau để tìm ra câu trả lời tối ưu nhất
Hãy cân nhắc một vấn đề mà bạn có quan điểm khác với mọi người (và ý kiến
của bạn là chính xác). Trong 1 tiếng đồng hồ, thử suy nghĩ về vấn đề theo quan điểm
của bạn. Rồi trong 1 tiếng tiếp theo, hãy đánh giá vấn đề theo quan điểm đối lập một
cách khách quan nhất. Đừng quá định kiến hay phủ nhận quan điểm đối lập. Các bạn
không bắt buộc phải đi theo quan điểm đó. Mục tiêu của bài tập này là giúp bạn hiểu
kỹ hơn về quan điểm đối lập và tác động của quan điểm này tới vấn đề đang được
xem xét. Sau khi đã đánh giá kỹ lưỡng từ mọi góc độ, bạn hoặc sẽ thay đổi ý kiến của
mình, hoặc sẽ hiểu được tại sao những người khác lại có quan điểm đối lập như vậy.
Nếu khoảng thời gian 1 tiếng là quá nhiều cho bạn, hãy rút ngắn bài tập này trong 15
phút cho mỗi quan điểm.
Ví dụ minh họa: Cùng ngồi với những người có quan điểm đối lập
Thử tham gia một cuộc họp hay bữa tối do những nhóm người có quan điểm
đối lập với các bạn tổ chức. Nếu bạn là một sinh viên của Đảng Cộng hòa, hãy tham

chiến tranh thế giới thứ 2 đã kết thúc. Trước khi diễn ra cuộc chiến tranh khốc liệt
chống phát xít vào những năm 1940 của thế kỷ trước, Đại chiến thế giới lần thứ I
được gọi là “Đại chiến thế giới” hoặc “Cuộc chiến cuối cùng”. Lịch sử thế giới sẽ ra
sao nếu chúng ta đã sử dụng cụm từ “Đại chiến thế giới lần thứ I” vào năm 1918? Một
cái tên như vậy có thể đã giúp các chính phủ và cá nhân vào thời kỳ đó có nhận thức
tốt hơn về nguy cơ chiến tranh, từ đó tạo tác động tích cực tới các chính sách quan hệ
quốc tế trước thế chiến thứ II. Chúng ta có thể có nhận thức tốt hơn về hạn chế, cơ hội
và nguy cơ vô hình khi chúng ta mô tả vấn đề cụ thể và rõ ràng.
Vào năm 1937, Sylvan Goldman, chủ một cửa hiệu tạp hóa nhỏ muốn hiểu kỹ
hơn về nhu cầu của khách hàng mua sắm tại cửa hàng của ông. Để mô tả nguyên tắc
mua hàng của khách, ông cho rằng: “Một người chỉ mua những gì anh ta có thể mang
được ra quầy tính tiền”. Dựa vào nguyên tắc này, với mục tiêu kích thích sức mua sắm
của khách hàng, ông Goldman cho lắp bánh xe vào những chiếc ghế gỗ và buộc giỏ
vào phía trước ghế. Đây chính là phiên bản đầu tiên của xe đẩy mua hàng trong các
siêu thị. Phát minh của Goldman không chỉ giúp cửa hàng của ông ngày càng phát
triển mà còn mở đường cho phương thức vận chuyển hàng hóa với khối lượng rất lớn
trong các cửa hàng bách hóa, cửa hiệu bán lẻ, siêu thị đồ điện tử và gia dụng sau này.
Chỉ bằng cách quan sát và mô tả chính xác những gì nhìn thấy, Goldman đã nhận ra
được cơ hội vô hình.
Một phương thức thúc đẩy tư duy hiệu quả
Nhận ra cơ hội vô hình
Hãy lựa chọn một vấn đề hay nội dung bài học mà các bạn đang quan tâm. Sử
dụng tính từ và những cụm từ cụ thể để mô tả thực trạng của vấn đề đó (ví dụ như sử
dụng cụm từ “Đại chiến thế giới lần thứ I” thay vì chỉ dùng từ “Đại chiến thế giới”).
Tốt nhất các bạn có thể mô tả những mặt còn hạn chế hay những đặc điểm ít được chú
ý tới của vấn đề. Tiếp đó, đánh giá những khía cạnh mới bạn có thể phát hiện thêm từ
cách đặt vấn đề này. Bài tập này giống như trò chơi tìm từ vậy. Nếu bạn là một sinh
viên, hãy thử tìm những từ có liên quan đến cụm từ “học kỳ”. Liệt kê một vài tính từ
đầu tiên bạn nghĩ đến, ví dụ như “bận rộn”, “chán ngắt”, “mệt mỏi”, “thú vị” hay
những từ tương tự. Sử dụng các mô tả này để khám phá những khía cạnh mới của chủ

quả thực tế khi chúng ta quan sát mọi hiện tượng hàng ngày qua kính hiển vi. Dưới sự
phóng đại của kính hiển vi, các bạn không chỉ khám phá ra một thế giới hoàn toàn
mới ẩn sâu trong những vấn đề quen thuộc mà còn hiểu sâu hơn về các nguyên tắc vận
hành cơ bản của mọi sự vật, hiện tượng đơn giản hàng ngày. Chúng tôi coi nguyên tắc
này như nhân tố Thổ trong lý thuyết ngũ hành. Đất là nền móng bên dưới những gì ta
đang đứng, để mọi sự sống trên hành tinh của chúng ta phát triển. Một khi đã có hiểu
biết thật kỹ lưỡng về vấn đề, chúng ta thực sự đã có được một nền tảng vững chắc cho
sự phát triển tư duy tiếp sau này.
Khi đã tìm hiểu những vấn đề quen thuộc thực sự có chiều sâu và rõ ràng, các
bạn sẽ có được những hiểu biết, nhận định và phát hiện vô cùng mới mẻ. Một trong
những mục tiêu của cuốn sách này là nhằm giúp các bạn xây dựng tư duy, giải quyết
những vấn đề trong hiện tại và sáng tạo cho tương lai. Chúng tôi mong rằng các bạn
sẽ bắt đầu quá trình tư duy này bằng việc tìm hiểu thật kỹ lưỡng những vấn đề quen
thuộc nhất quanh mình, từ những lĩnh vực các bạn cảm thấy tự tin nhất. Phương pháp
này sẽ giúp các bạn thành công trong mọi lĩnh vực hoạt động, từ việc thành thục khái
niệm tích phân, đưa ra những bài luận xuất sắc cho đến tất cả những việc khác phức
tạp hơn.
Những sự vật, hiện tượng, trải nghiệm cá nhân trong cuộc sống hàng ngày là
những điều các bạn biết nhiều nhất. Nhưng các bạn lại rất ít khi nhìn thật kỹ vào
những điều tưởng như đơn giản này. Hãy thử quan sát và để tâm ngẫm nghĩ những sự
vật, sự việc, ý tưởng, trải nghiệm bình thường nhất. Các bạn sẽ có được những khám
phá đầy bất ngờ. Những việc giản đơn hàng ngày luôn chứa đựng nhiều điều lý thú.
Hãy học cách bỏ qua các thông tin nhiễu loạn bên ngoài, xác định điểm cốt lõi thực sự
và khám phá những ý tưởng mới ẩn sâu trong những vấn đề cơ bản nhất.
Lửa
2. Học hỏi từ sai lầm: Thất bại để thành công
Thành công là năng lực vượt qua mọi thất bại nhưng vẫn không làm mất đi sự
nhiệt huyết. -Wiston Churchill
Vào những năm 1970 của thế kỷ trước, tại Mỹ, có 3 chàng thanh niên trẻ (trong
đó 1 người đã bỏ học) nhận ra một cơ hội kinh doanh đầy tiềm năng với ngành dịch

những sai lầm trong quá trình phát triển của mỗi cá nhân. Thất bại là một nhân tố cấu
thành quan trọng của tư duy học hỏi và giải quyết vấn đề hiệu quả. Chúng giúp chúng
ta tập trung vào một nhiệm vụ duy nhất – xác định nguyên nhân của thất bại; từ đó
tăng tính hiệu quả trong tư duy giải quyết vấn đề. Những thất bại có ích là một động
lực quan trọng (và trong câu chuyện về Microsoft còn là sinh lãi) dẫn tới thành công.
Chúng ta cần một tư duy rộng mở để coi sai lầm như một cơ hội học hỏi vô giá.
Nếu các bạn vẫn nghĩ rằng: “Mình bế tắc rồi, phải từ bỏ thôi. Không bao giờ mình có
thể làm đúng được” thì các bạn vẫn sẽ tiếp tục mắc sai lầm. Khi đã mắc sai lầm, các
bạn hãy tự hỏi mình: “Tại sao mình lại làm sai?”. Và sau đó, các bạn sẽ nhanh chóng
lấy lại tinh thần, tiếp tục giải quyết thách thức.
Trong trường đại học, các sinh viên cần rèn luyện được cách học từ thất bại để
có được thành công. Và các giảng viên cũng cần biết cách tận dụng tiềm năng học hỏi
quý giá mà những sai lầm mang lại. Hãy liên tục khuyến khích sinh viên của mình học
hỏi từ sai lầm để có được cách nhìn nhận vấn đề thấu đáo.
Một phương thức thúc đẩy tư duy hiệu quả
Chín lần thất bại
Khi đối mặt với những thử thách khó khăn, hãy tự xác định: “Để có thể giải
quyết vấn đề này, mình phải chấp nhận 9 lần thất bại. Thành công sẽ đến trong lần cố
gắng thứ 10”. Tâm lý này sẽ giúp các bạn thật thoải mái để tư duy và sáng tạo. Khi đã
tự xác định được rằng mỗi lần thất bại là một bước tiến gần hơn tới thành công, các
bạn sẽ không còn sợ mắc sai lầm nữa. Hãy thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và khi thất
bại, đừng than thở: “Ôi trời ơi, tại sao lại như vậy. Lãng phí hết cả công sức và thời
gian của mình”. Xây dựng cho mình thói quen sẵn sàng học hỏi từ sai lầm và có một
thái độ tích cực hơn: “Tuyệt quá, mình đã vượt qua một chặng rồi, còn 9 cửa ải thử
thách nữa thôi. Mình đang tiến gần tới mục tiêu hơn rồi”. Và thực sự, bạn đang tiến
gần hơn tới mục tiêu của mình. Sau thất bại đầu tiên, hãy nghĩ: “Thật tuyệt vời, mình
đã hoàn thành 10% của chặng đường rồi!”. Sai lầm, mất mát và thất bại là những biển
chỉ đường hữu ích giúp các bạn định hướng trong quá trình tìm hiểu và giải quyết vấn
đề.
Ví dụ minh họa: Chúng tôi trả lời câu hỏi của sinh viên như thế nào