Hình tượng người lính trong binh đoàn Tây tiến được xây dựng mang những nét
hào hoa, lãng mạn nhưng cũng rất chân thực sinh động. Hãy làm sáng tỏ nhận
định trên.
Hướng dẫn:
Đây là hình tượng tập thể của người lính Tây Tiến. Quang Dũng đã chọn lọc những
nết tiêu biểu của từng người lính để tạc nên bức tượng đài tập thể mang tinh thần
chung của đoàn quân.
+ Vẻ đẹp hào hoa
- Nếu người lính trong Đồng chí (Chính Hữu), Nhớ (Hồng Nguyên)Cá nước, Tố Hữu;
Đồng chí, Chính Hữu mang dáng dấp của những người nông dân ra trận, chất phác,
hồn nhiên , ra đi từ mái tranh gốc rạ, bến nước cây đa ( ), thì người lính của binh
đoànTây Tiến hầu hết là các chàng trai Hà thành thuở ấy. Họ là những thanh niên trí
thức mang trong mình sự sôi nổi, lãng mạn và một bầu nhiệt huyết đối với quê hương
đất nước. Họ khao khát được khẳng định mình trong môi trường khốc liệt của chiến
tranh (thực chất đây là một sự ý thức sâu sắc về mình ).
- Sự khác biệt ấy còn xuất phát từ chất tâm hồn của chính Quang Dũng. Cái chơi vơi,
thăm thẳm, xa khơi, oai linh thác gầm thét, oai hùm, của cảnh và người trong Tây
Tiến cũng là những giai điệu, những sắc màu của thế giới tâm hồn Quang Dũng.
Chính vì thế, nhà thơ đặc biệt đồng điệu đồng cảm với chất lính Tây Tiến hào hoa,
phóng khoáng, nên thơ.
+ Vẻ đẹp giản dị mà kiêu hùng
- Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp hào hùng, lẫm liệt - có bóng dáng của
các tráng sĩ xưa - coi cái chết nhẹ nhàng, thanh thản: Chiến trường đi chẳng tiếc đời
xanh/áo bào thay chiếu anh về đất/Sông Mã gầm lên khúc độc hành nhưng cũng rất
thời đại, rất mới mẻ.
-Hình ảnh người lính Tây Tiến hiện lên một cách chân thực, gần gũi trong nét hồn
nhiên , tinh nghịch (Người lính trong Đồng chí của Chính Hữu không có dáng dấp
tráng sĩ mà gần với Văn tế NSCG ). Họ là những người chiến sĩ của chủ nghĩa anh
hùng cách mạng, bước vào cuộc chiến khốc liệt với tư thế ngang tàng, bất chấp hiện
thực nghiệt ngã: "Heo hút cồn mây súng ngửi trời" "Tây Tiến đoàn binh không mọc
tóc - Quân xanh mâu lá dữ oai hùm"; "Chiến trường đi chằng tiếc đời xanh". Nhưng
nhìn từ đôi mắt mộng mơ của người lính. Đôi mắt ấy đã cảm nhận được về đẹp đầy
chất thơ của thiên nhiên, con người, cuộc sống miền Tây Tổ quốc: "Người đi Châu
Mộc chiều sương ấy - Có thấy hồn lau nẻo bến bờ - Có nhớ dáng người trên độc mộc
- Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa". Cũng từ cái nhìn ấy, thế giới của cái đẹp, của thi
ca, nhạc hoạ, của tình yêu và tình người luôn hiện hữu, bất chấp thực tại đầy gian nan,
khắc nghiệt, bất chấp cái chết luôn đồng hành: "Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa -
Kìa em xiêm áo tự bao giờ - Khèn lên man điệu nàng e ấp - Nhạc về Viên Chăn xây
hồn thơ"; "Mắt trừng gửi mộng qua biên giới - Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm"
Cũng bằng cảm quan đầy chất lãng mạn, lí tưởng hoá, sự hi sinh của những người lính
vô danh đã được biểu hiện bằng hình tượng thơ mang vẻ đẹp thiêng liêng, kì vĩ: "Áo
bào thay chiếu anh về đất -Sông Mã gầm lên khúc độc hành".