356
MỤC LỤC

Trang
LỜI NÓI ĐẦU

Phần I. CÁC KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
5
Chƣơng 1. MỞ ĐẦU
6
I. Định nghĩa công nghệ sinh học 6
1. Định nghĩa tổng quát 6
1.1. Công nghệ sinh học truyền thống 7
1.2. Công nghệ sinh học hiện đại 7
2. Nội dung khoa học của công nghệ sinh học 7
3. Các lĩnh vực ứng dụng của công nghệ sinh học 9
3.1. Công nghệ sinh học trong nông nghiệp 9
3.2. Công nghệ sinh học trong y dược 10
3.3. Công nghệ sinh học công nghiệp và chế biến thực phẩm 10
3.4. Công nghệ sinh học môi trường 11
II. Sơ lược lịch sử hình thành công nghệ sinh học 12
1. Giai đoạn thứ nhất 13
2. Giai đoạn thứ hai 13
3. Giai đoạn thứ ba 13
4. Giai đoạn thứ tư 14
III. Một số khía cạnh về khoa học và kinh tế của công nghệ sinh
học hiện đại
15
1. Về khoa học 15

III. Tạo dòng (gắn) đoạn DNA/gen vào vector 36
1. Enzyme hạn chế 36
2. Các vector được dùng để tạo dòng các đoạn DNA 38
2.1. Plasmid vector 39
2.2. Bacteriophage vector
42
3. Gắn đoạn DNA vào vector 43
3.1. Gắn các đoạn cDNA 43
3.2. Gắn các sản phẩm PCR 46
4. Biến nạp vector tái tổ hợp vào vi khuẩn/tế bào vật chủ 47
4.1. Điện biến nạp 47
4.2. Hóa biến nạp 48
IV. Chọn dòng mang DNA tái tái tổ hợp 48
1. Lai khuẩn lạc và vết tan 49
2. Khử hoạt tính bằng chèn đoạn 50
3. Tạo dòng định hướng 50 358
V. Biểu hiện gen được tạo dòng 52
1. Vector biểu hiện 53
2. Xác định mức độ biểu hiện của gen được tạo dòng 55
Tài liệu tham khảo/đọc thêm 58

Chƣơng 3. CÔNG NGHỆ LÊN MEN VI SINH VẬT
59
I. Mở đầu 59
II. Sinh trưởng của vi sinh vật 59
III. Sinh khối vi sinh vật và công nghệ lên men 64
1. Sinh khối vi sinh vật 64

II. Nuôi cấy mô và nhân giống in vitro 94
1. Thuật ngữ học 94
1.1. Nuôi cấy đỉnh phân sinh 95
1.2. Sinh sản chồi nách 95
1.3. Tạo chồi bất định 95
1.4. Phát sinh cơ quan 96
1.5. Phát sinh phôi vô tính 96
2. Nhân giống in vitro và các hệ thống nuôi cấy mô 96
2.1. Tái sinh cây mới từ các cấu trúc sinh dưỡng 97
2.2. Nhân giống thông qua giai đoạn callus 101
2.3. Nhân giống thông qua phát sinh phôi vô tính-công nghệ
hạt nhân tạo
102
3. Các giai đoạn trong quy trình nhân giống vô tính in vitro 107
3.1. Giai đoạn I-cấy gây 107
3.2. Giai đoạn II-nhân nhanh 108
3.3. Giai đoạn III-chuẩn bị và đưa ra ngoài đất 110
4. Nhân giống in vitro và việc sử dụng giống ưu thế lai 110
5. Nhân giống in vitro và các đặc điểm không di truyền 111
5.1. Hiện tượng các đặc điểm epigenetic được lưu lại 111
5.2. Hiện tượng các đặc điểm epigenetic không lưu lại 112
III. Các kỹ thuật chuyển gen ở thực vật 112
1. Biến nạp gián tiếp thông qua Agrobacterium 114
1.1. Vi khuẩn Agrobacterium 114
1.2. Ti-plasmid 115
1.3. Vùng T-DNA 116
1.4. Chuyển DNA ngoại lai vào tế bào và mô thực vật nhờ
Agrobacterium tumefaciens
117
2. Các gen chỉ thị chọn lọc và gen chỉ thị sàng lọc 119

2.1. Các tế bào dịch huyền phù 143
2.2. Các tế bào dính bám 144
3. Các sản phẩm thương mại của nuôi cấy tế bào động vật có
vú
144
4. Glycosyl hóa protein 145
5. Môi trường nuôi cấy tế bào động vật có vú 147
6. Nuôi cấy tế bào động vật có vú trên quy mô lớn 149