Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠ I HỌ C THÁ I NGUYÊN
TRƯỜ NG ĐẠ I HỌ C KINH TẾ VÀ QUẢ N TRỊ KINH DOANH NGUYỄN THÚY HƯỜNG
NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NHẰM
GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG Ở HUYỆN ĐẠI TỪ
TỈNH THÁI NGUYÊN

L
L
U

S
Y
Y
̃
̃K
K
I
I
N
N
H
HT
T
Ê
Ê
́
́

CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
MÃ SỐ: L
L
U
U
Â
Â
̣
̣
N
NV
V
Ă
Ă
N
NT

T
Ê
Ê
́
́ Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐOÀN QUANG THIỆU

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn

Thái Nguyên - 2011

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian thực hiện luận văn, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ
quý báu của nhiều tập thể, cá nhân trong và ngoài trường.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa
Đào tạo Sau Đại học cùng các thầy cô giáo trường Đại học Kinh tế và Quản trị
Kinh doanh đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại
trường.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. ĐOÀN QUANG THIỆU -
Giảng viên trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, người đã tận tình
chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND huyện, các phòng
chức năng của huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên và các hộ nông dân đã giúp đỡ
và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thu thập thông tin để thực hiện
luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

vệ một học vị nào. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng.

Thái nguyên, ngày …tháng…năm 2011
Tác giả luận văn
Nguyễn Thúy Hường

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CẢM ƠN


Lời cam đoan

i
Lời cảm ơn
ii

Mục lục
iii

Danh mục ký tự viết tắt
Vi
Danh mục bảng biểu
vii
PHẦN MỞ ĐẦU
1
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn 1. Tính cấp thiết của đề tài
1
2. Mục tiêu nghiên cứu
2
2.1. Mục tiêu chung
2
2.2. Mục tiêu cụ thể

3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3

11
1.1.2. Các nguyên nhân nghèo đói

13
1.1.2.1. Đi ngho do hạn chế của chnh người ngho và gia đình họ

13
1.1.2.2. Nguyên nhân đi ngho do điều kiện tự nhiên

15
1.1.2.3. Nguyên nhân đi ngho do yếu tố xã hội tc động

15
1.1.3. Sự cần thiết xóa đói giảm nghèo nói chung

16
1.1.3.1. Xa đi giảm ngho

16
1.1.3.2. Sự cầ n thiế t xó a đó i giả m nghè o

17
1.2. Đói nghèo và xóa đói, giảm nghèo trên thế giới và ở Việt Nam

19
1.2.1. Tình hình đi ngho và hoạt động xa đi, giảm ngho trên thế
giới

19
1.2.2. Tình hình đi, ngho và hoạt động xa đi, giảm ngho ở Việt
1.2. Phương pháp nghiên cứu

38
1.2.1. Câu hỏi nghiên cứu

38
1.2.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu

38
1.2.2.1. Cơ sở phương php luận

38
1.2.2.2. Phương php thu thập thông tin

38
1.2.2.3. Phương php tổng hợp, xử lý số liệu

39
1.2.2.4. Phương php phân tch thông tin

39
1.2.3. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích

40
Chương 2
THỰC TRẠNG ĐÓI NGHÈO VÀ KẾT QUẢ XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO
Ở HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈ NH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2006 -
2010


51
2.3. Thc trng úi nghốo v cụng tỏc xúa úi, gim nghốo ca huyn
i t Tnh Thỏi Nguyờn

53
2.3.1. Thc trng úi nghốo ca huyờn i t trong c cu úi nghốo
ca tnh Thỏi nguyờn

53
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn 2.3.2. Tình hình đói nghèo của huyện Đại từ

56
2.3.3. Thực trạng đói nghèo của nhóm hộ điều tra

58
2.3.3.1. Đặc điểm của nhm hộ điều tra năm 2010

58
2.3.3.2. Tổng hợp nguyên nhân ngho đi của hộ

69
Chƣơng 3: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM GIẢM NGHÈO
BỀN VỮNG Ở HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN

71
3.1. Phƣơng hƣớng, mục tiêu giảm nghèo bền vững ở huyện Đại Từ

3.2.5. Phát triển các dịch vụ giáo dục, y tế và chương trình kế hoạch
hoá cho người nghèo

81
3.2.6. Phát triển mạng lưới ASXH giúp đỡ người nghèo

84
3.2.7. Thực hiên tốt việc xã hội hoá công tác xoá đói giảm nghèo

85
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
87
1. Kết luận

87
2. Kiến nghị

88
BẢNG LIỆT KÊ CÁC TỪ VIẾT TẮT

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
DANH MỤC BẢNG BIỂU

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn Bảng 1. Thực trạng nghèo khổ ở các nƣớc đang phát triển trên thế giới, giai
đoạn 1985 - 2000

Bảng 2.1. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Đại Từ năm 2010

Bảng 2.3. Kết quả sản xuất các ngành kinh tế huyện Đại Từ giai đoạn
(2008 –2010)
53


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
-1-
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sau 20 năm đổi mới, nền kinh tế nƣớc ta phát triển với tốc độ tƣơng đối
nhanh và đạt đƣợc thành tựu to lớn. Với chủ trƣơng, chính sách đúng đắn của
Đảng và Nhà nƣớc, sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế, sự nỗ lực của nhân
dân, nƣớc ta hiện đang dẫn đầu thế giới về xóa đói, giảm nghèo, là một trong
những nƣớc giảm nghèo thành công, nhất là trong vòng 10 năm gần đây.
Công cuộc xóa đói, giảm nghèo ở nƣớc ta hiện nay đang có những cơ
hội thuận lợi cho việc thực hiện những mục tiêu mới đặt ra.
Bên cạnh những thuận lợi và cơ hội, công cuộc xóa đói, giảm nghèo
nƣớc ta cũng phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Nƣớc ta vẫn
là một trong các nƣớc nghèo, trong thời kỳ đổi mới kinh tế phát triển nhanh,
đời sống của các tầng lớp dân cƣ đƣợc cải thiện, song thu nhập bình quân đầu
ngƣời hiện nay vẫn ở mức thấp. Mặt khác xu hƣớng gia tăng bất bình đẳng và
gia tăng khoảng cách chênh lệch giàu nghèo ngày càng lớn. Tỷ lệ ngƣời
nghèo là ngƣời dân tộc thiểu số, vùng cao, vùng sâu còn cao, chiếm khoảng
31% trong tổng số ngƣời nghèo. Thành tựu xóa đói, giảm nghèo chƣa bền
vững, nguy cơ tái nghèo rất lớn; hàng vạn hộ nghèo còn đang phải sống trong
nhà ở dột nát, không an toàn; tốc độ giảm nghèo không đồng đều giữa các khu
vực, vùng khó khăn, vùng nghèo chƣa có đủ điều kiện để đột phá về giảm
nghèo, tỷ lệ hộ nghèo chênh lệch rất lớn. Đến cuối năm 2006 cả nƣớc còn 58
huyện có tỷ lệ nghèo trên 50%, trong đó có 27 huyện trên 60%, 10 huyện trên
70% và 01 huyện trên 80%; còn 3006 xã có tỷ lệ nghèo trên 25%, tỷ lệ thất
nghiệp ở thành thị và thiếu việc làm ở nông thôn còn cao. Ngân sách hằng

về lý luận và thực tiễn.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
-3-
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu đề tài nhằm chỉ ra các nguyên nhân, hậu quả của sự nghèo
đói từ đó đề ra các giải pháp nhằm giảm nghèo bền vững ở huyện Đại Từ, tỉnh
Thái Nguyên.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về xóa đói, giảm nghèo
bền vững.
- Đánh giá thực trạng đói nghèo và đánh giá công tác xóa đói, giảm
nghèo ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006 - 2010.
- Chỉ ra các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng đói nghèo và tái
nghèo ở huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên.
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm giảm nghèo bền vững ở huyện
Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu là các hộ nghèo và các hộ có khả năng nghèo, tái
nghèo ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian:
Đề tài đƣợc thực hiện nghiên cứu trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái
Nguyên.
+ Về thời gian:


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
-5-
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xóa đói, giảm nghèo bền
vững.
Chƣơng 2: Thực trạng đói nghèo và kết quả xóa đói, giảm nghèo ở
huyện Đại Từ, tỉnh Thái nguyên giai đoạn 2006 - 2010.
Chƣơng 3: Giải pháp chủ yếu nhằm giảm nghèo bền vững ở huyện Đại
Từ, tỉnh Thái Nguyên.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN Http://www.lrc-tnu.edu.vn
-6-
Chƣơng 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG VÀ
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.1. Đói nghèo và xóa đói, giảm nghèo bền vững
1.1.1. Đói nghèo
Trong đời sống thực tế cũng nhƣ trong nghiên cứu khoa học các vấn đề
kinh tế - xã hội, chúng ta thấy nhiề u về khái niệm đói, nghèo hay nghèo khổ,
giàu nghèo, phân hoá giàu nghèo. Ngay khái niệm đói nghèo nếu tách riêng
để phân tích và nhận dạng cũng thấy giữa đói và nghèo, trong cặp đôi này vừa
có quan hệ mật thiết với nhau, vừa có khác biệt về mức độ và cấp độ. Đã lâm
vào tình trạng đói (mà ý nghĩa trực tiếp của nó là đói ăn, thiếu lƣơng thực
thực phẩm để duy trì sự tồn tại của sinh vật và con ngƣời) thì đƣơng nhiên là