Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội

36

LÀM THẾ ÀO ĐỂ SỐ HÓA VÌ MỤC ĐÍCH BẢO QUẢ VÀ MỞ RỘG
TRUY HẬP DI SẢ VĂ HÓA VÀ TÀI LIỆU ĐNA PHƯƠG
CHO RỘG RÃI CÔG CHÚG?

guyễn Thị Mỹ gọc - Phòng Địa chí Thư viện tỉnh Khánh Hòa

Khánh Hòa là một tỉnh ven biển Nam Trung Bộ, với số dân khoảng hơn 1 triệu
người. Những năm qua, thành tựu kinh tế, văn hóa, xã hội của Khánh Hòa đạt được có
sự đóng góp rất lớn của ngành văn hóa. Các hoạt động văn hóa đã trở thành nhân tố
quyết định, là nền tảng tinh thần, là mục tiêu, là đng lc thúc Ny s phát trin không
ngng ca tnh. i sng văn hóa tinh thn ca nhân dân trong tnh tng bưc ưc
nâng cao, môi trưng văn hóa ngày càng ưc ci thin. t ưc nhng kt qu này
có phn óng góp không nh ca h thng thư vin công cng tnh Khánh Hòa.
Là mt tnh ven bin, có tim năng và th mnh v kinh t, i sng tinh thn và
vt cht ca ngưi dân Khánh Hòa luôn  mc cao. Vì vy t l ngưi dân tnh Khánh
Hòa là c gi ca thư vin luôn cao. Chính h là nhân t, là ng lc  thư vin tnh
Khánh Hòa n lc hơn na xây dng h thng cơ s vt cht, trang thit b, tim lc
con ngưi , vn tài liu tt hơn  phc v ngưi dân.
I. guồn lực cơ sở vật chất và công tác địa chí tại Thư viện tỉnh Khánh Hòa
H thng thư vin công cng tnh Khánh Hòa cùng vi mng lưi thư vin 09
huyn và t sách cơ s ã trin khai nhiu hot ng phong phú, thit thc, tuyên
truyn cho ngưi dân mi ch trương, ưng li, chính sách ca ng và pháp lut
ca N hà nưc, phc v tt các nhim v chính tr, kinh t, văn hóa, xã hi ca tnh,
luôn hoàn thành và hoàn thành vưt mc các ch tiêu, k hoch ưc giao, áp ng
nhu cu c và thông tin ngày càng a dng ca mi tng lp nhân dân trong xã hi,
góp phn nâng cao dân trí, ào to nhân lc, bi dưng nhân tài, phát trin khoa hc

phc v ti ch mà còn giúp vic lưu tr, truy xut, chia s, tìm kim thông tin mt
cách d dàng trên web cũng như trên phn mm qun lý d liu.
i vi thư vin thì
vic s hóa tài liu giúp linh hot trong vic chuyn i sang các loi d liu s khác
nhau như PDF, Word…; Gim chi phí ti a cho vic qun lý, không gian lưu tr, bo
qun tài liu và kh năng chnh sa, tái s dng d liu tt, lâu dài;
Vi ưu im, s cn thit v tm quan trng trong vic s hóa tài liu, thư vin
Khánh Hòa ã chn ngun tài liu a chí là ngun lc thông tin u tiên  s hóa ti
thư vin. ây là ngun tài liu quý giá, có giá tr lch s lâu bn cn ưc t chc bo
qun, chng nguy cơ hư hng, tht thoát tài liu lưu tr lch s ca tnh. Góp phn khai
thác, s dng, phát huy giá tr tài liu quý, him nhm phc v các yêu cu phát trin
kinh t, xã hi, an ninh quc phòng và nhu cu hc tp, nghiên cu ca các cơ quan,
t chc và nhân dân trong và ngoài tnh mt cách khoa hc nht trên c s ng dng
công ngh thông tin vi k thut tiên tin hin i, t chuNn.
Công tác sưu tm và x lý, bo qun tài liu a chí hin nay ca thư vin tnh
Khánh Hòa ch yu da vào ngun b sung trên báo, tp chí, ngun tài liu sưu tm t
các ban ngành và ngun biu tng quý giá t các cá nhân và dòng h trong toàn tnh.
Tuy nhiên vic thc hin mang tính riêng r, c lp do chưa có s h tr t các ban
ngành liên quan, nên các tài liu quý vn chưa sưu tm ưc nhiu, mà ch yu da
vào ngun mua i vi các tài liu có giá tr.
Vn  s hóa tài liu a phương ã ưc trin khai ti thư vin t năm 2010,
bưc u mang li hiu qu thit thc cho bn c, nhưng bên cnh ó thư vin còn
gp khó khăn trong vn  bn quyn tài liu và kinh phí  mua các phn mm h tr
cho công tác s hóa và phn mm chuyên dng phc v công tác s hóa.
II. Giải pháp và phương hướng số hóa tài liệu địa phương cho mục đích bảo quản
và mở rộng truy nhập di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội.
1. Giải pháp:

Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội


- Vi tiêu chí s hóa vì mc ích phc v bo tn di sn và phát trin kinh t - xã
hi Thư vin tnh Khánh Hòa ã ch ng phi hp vi các ban ngành trong tnh 
ch ng trong vic sưu tm tài liu a chí.
- Gii pháp  s hoá và truy nhp tài liu a phương vì mc ích bo qun và
phát trin kinh t không ch là nhim v và trách nhim ca riêng thư vin tnh. ây là
trách nhim và có vai trò quan trng trong mc tiêu ca tnh, vì vy thư vin các tnh
thành phi hp vi các ban ngành như : trung tâm di tích, bo tàng, ban tuyên giáo tnh
u, cc văn thư lưu tr tnh, phòng văn hoá các huyn, th xã trong toàn tnh phi hp
cùng nhau sưu tm, x lý s hóa và tuyên truyn phc v vn tài liu rng rãi trong
tng lp nhân dân.
- V mt thc hin s hoá các ơn v s phân công nhim v theo tng ngành, to
iu kin thun li trong vic sưu tm tài liu vi tiêu chí không b sót tài liu  bt c
lĩnh vc nào, i vi tài liu mang tính tâm linh, vn  s hóa bn gc không d, do
ó cn nghiên cu k lưng phương án trin khai thc hin.

Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội

39

- Vn tài liu gc quý him nht thit phi có ti kho cc văn thư lưu tr ca tnh
 tránh mt mát và hư hi. T ó Thư vin s nhn ưc vn tài liu s hóa thông qua
qui trình chia x ngun lc thông tin ti cng thông tin trc tuyn ca thư vin.
- i vi thư vin, có vai trò phc v rng rãi các loi hình i tưng, do ó tr
thành ch lc trong vn  tip cn, bo qun, chn lc tài liu  s hoá, ưa s lưng
tài liu này n gn ngưi dân hơn.
- V cơ s vt cht và k thut. S hoá tài liu ca b phn nghip v thư vin
không th tách ri vi b phn công ngh thông tin. ây là hai b phn liên kt cht
ch và gn bó h tr ln nhau trong quá trình thc thi.
- Vic ng dng công ngh thông tin trit  , tp hun tuyên truyn cho ngưi
dân có th truy nhp ưc vn tài liu s hóa ã ưc lưu thông phc v ti cng


40

mi tng lp nhân dân nhm tuyên truyn nim t hào, truyn thng mi mt ca tnh
là trách nhim to ln ca h thng thư vin tnh. Vì vy vic s hóa vì mc ích bo
qun và m rng truy nhp di sn văn hóa và tài liu a phương cho rng rãi công
chúng cũng nhm mc ích m bo ưc vic bo toàn tài liu gc  dng truyn
thng trong quá trình phc v là mt hot ng mang tính lâu dài và cp thit trong
quá trình thc hin. Vn  s hóa nhm bo qun tài liu trong lĩnh vc a phương
chí ang là  tài ưc quan tâm nht trong k hoch ca thư vin và Chi cc Văn thư
– Lưu tr ti các tnh thành trong c nưc.