Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
MỤC LỤC
L

Ờ I M

Ở
ĐẦ
U
Error: Reference source not found
NỘI
D

U
NG
Error: Reference source not found
C

h ư

ơ

n g 1

) T


h v

ụ d

u l ị c

h ở Vi ệ

t Nam Error: Reference source
not found
1 .

2) Q u a

n đ

iểm t rư

ớc đ â

y về

n gà

n h d

ị c

h v


m n g à

n h d ị c

h v

ụ d

u
l

ị

c
h
Error: Reference source not found
1 .

5) P

h â

n l

o ạ



u l

ị c

h t r

o n g n ề

n k i

n h t ế

q

u ố

c d â

n
Error: Reference source not found
C

h ư

ơ

n g 2

) XU H Ư Ớ N


n g p

h át t r

i ể

n n g à

n h d ị c

h v

ụ d

u l

ị c

h ở Vi ệ

t N a

m Error:
Reference source not found
2 .

2) K in h n g

h i ệ

Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
2 .

3) S ự c

ầ

n t

h iết p

h át t r

i ể

n n gà n h d ị c

h vụ d

u l

ị c

h ở Vi ệ

t N a

m Error:
Reference source not found
2 .


n n ay
Error: Reference source not found
2 .

5) X u ất p

h át t ừ y ê

u c

ầ

u p

h át t r

i ể

n đ ất

n ư

ớc t r

o n g t

h ời đ ạ

i m ớ


n g h ạ

n c

h ế t r

o n g t

h ờ

i gi a

n q

u a Error: Reference source not found
2 .

8) Ng u y ê

n n h â

n c

ủ a

nh ữ

n g t


n c

ứ

u n g à

n h “

Vi ệ

t Nam h ọ c

” đ

ố i với
s

ự p h á

t t r

i ể

n n g à

n h d

ị c

h v


U T

HAM

K

H

ẢO
Error: Reference source not found
Nguyễn Thu Hà 2 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
LỜI MỞ
ĐẦU
Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, du lịch đã được ghi nhận như một
sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người. Ngày nay đời
sống của con người ngày càng cao, họ không những có nhu cầu về vật chất
mà còn có nhu cầu được thoả mãn về tinh thần như vui chơi, giải trí và du
lịch. Về phương diện kinh tế, ngành dịch vụ du lịch đã trở thành ngành
“công nghiệp không khói” mang lại lợi nhuận khổng lồ cho nhiều nước, là
một trong những
ngành có triển
vọng.
Ở Việt Nam, ngành dịch vụ du lịch đã được Đảng và Nhà nước quan
tâm, tạo điều kiện phát triển trở thành ngành kinh tế quan trọng, có mức
tăng trưởng cao, nhất là trong những năm gần đây, “Việt Nam muốn là bạn
của tất cả các nước”. Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất
nước thì vai trò và vị trí của ngành dịch vụ du lịch lại ngày càng quan
trọng và cần thiết như nghị quyết của Ban chấp hành Trung Ương Đảng lần

trường tiêu thụ của cả ba khu vực không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất
khẩu tại chỗ.
Sản phẩm du lịch đã được đa dạng hoá, nhiều sản phẩm du lịch mới
được xây dựng và đưa vào khai thác đã tăng sức thu hút khách du lịch, nâng
cao giá trị du lịch Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Về hệ thống các doanh nghiệp, hiện có khoảng 399 doanh nghiệp lữ
hành quốc tế và 1.452 doanh nghiệp trong các trung tâm thành phố lớn.
Về kinh doanh lưu trú có khoảng 6.000 cơ sở lưu trú trong địa bàn cả
nước trong đó có 761 cơ sở thuộc sở hữu nhà nước, 66 cơ sở thuộc sở hữu
liên doanh với nước ngoài. Kinh doanh vật chất và dịch vụ du lịch khác hoạt
động có hiệu quả và từng bước đáp ứng nhu cầu của khách du lịch. Nhiều
phương tiện vận chuyển được hiện đại hoá tăng về quy mô và chất lượng
phục vụ.
Từ năm 2000 đến năm 2005, lượng khách đến Việt Nam tăng trưởng
Nguyễn Thu Hà 4 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
trung bình 11%, thu nhập từ du lịch tăng 17%. Lượng khách đến Việt Nam
trong thời gian gần đây chủ yếu là từ Châu Á chiếm khoảng 60% trong đó
riêng khách Trung Quốc chiếm từ 26% đến 29%, Nhật Bản chiếm khoảng
10%, Đài Loan chiếm 8%. Tổng số khách đến từ Châu Âu chiếm 13,8%,
riêng Pháp chiếm khoảng 4%. Khách đến từ Châu Mỹ chiếm khoảng 12%
trong đó chủ yếu từ Mỹ chiếm 10%. Khách từ châu Đại Dương chiếm 4%
trong đó chủ yếu là người Australia chiếm khoảng 3,8%.
Trong quá trình phát triển, hoạt động quản lý nhà nước về du lịch cũng
không ngừng được củng cố và từng bước được điều chỉnh cho phù hợp hơn
với điều kiện thực tế, nâng cao hiệu lực thực hiện.
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, Đại hội Đảng lần IX đặt ra phát triển
du lịch Việt Nam tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của đất nước trở
thành một ngành kinh tế mũi nhọn, đòi hỏi phải đặt được các yêu cầu: Tăng
trưởng gắn với tốc độ cao, ổn định, góp phần nhiều hơn vào tăng trưởng

chuyên gia đã đưa ra định nghĩa về du lịch: “ Du lịch là một tổng hợp các
mối quan hệ, hiện tượng và các hành động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc
hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường
xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hoà bình, nơi họ đến lưu trú
không phải là nơi làm việc của họ”.
Theo I.I.Pirojnik 1985 định nghĩa: “ Du lịch được coi là một dạng hoạt
động của cư dân trong thời gian rỗi, liên quan với sự di chuyển và lưu lại
tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm mục đích nghỉ ngơi, chữa
bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức văn hoá
hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ các giá trị tự nhiên, kinh tế và văn hoá”.
Trong Luật du lịch của quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam khoá 11- kỳ 7 (6/2005) đã đưa ra định nghĩa về du lịch như sau: “Du
Nguyễn Thu Hà 6 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú
thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí,
nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”.
Để có quan niệm đầy đủ cả về góc độ kinh tế và kinh doanh của du
lịch, Đại học kinh tế Quốc Dân Hà Nội đã đưa ra định nghĩa: “Du lịch là một
ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch sản
xuất, trao đổi hàng hoá và dịch vụ của những doanh nghiệp, đáp ứng các
nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, thăm quan, giải trí, tìm hiểu và những nhu
cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải mang lại lợi ích kinh tế,
chính trị, xã hội thiết thực cho những làng du lịch và cho bản thân doanh
nghiệp.”
Như vậy, du lịch là một ngành hoạt động có nhiều đặc thù nhưng lại
mang theo tính chất pha trộn, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Hoạt
động của du lịch vừa có đặc điểm của ngành kinh tế, lại vừa có đặc điểm của
ngành văn hoá xã hội.
Để hiểu được khái niệm du lịch, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của du

người rời khỏi quê hương đến một nơi khác với mục đích chủ yếu là
được thẩm nhận những giá trị vật chất và tinh thần đặc sắc, độc đáo khác
lạ với quê hương, không nhằm mục đích sinh lời được tính bằng đồng tiền”.
Theo Luật Du lịch Việt Nam: “Du lịch là các hoạt động có liên
quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình
nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một
khoảng thời gian nhất định”.
Các học giả biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam đã tách hai nội
dung cơ bản của du lịch làm hai thành phần riêng biệt:
Thứ nhất, du lịch được hiểu là một dạng nghỉ dưỡng sức, tham
quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải
Nguyễn Thu Hà 8 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hoá nghệ thuật.
Thứ hai, du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về
nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn
hoá dân tộc, từ đó góp phần tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người
nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình; về mặt kinh tế du lịch là
lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất
khẩu hàng hoá và dịch vụ tại chỗ.
Do đó du lịch có thể được hiểu là:
Sự di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của
cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục đích phục hồi sức khoẻ, nâng
cao tại chỗ nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc không kèm theo việc
tiêu thụ một số giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ do các cơ sở
chuyên nghiệp cung ứng.
Một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu nảy sinh
trong quá trình di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh
rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú với mục đích phục hồi sức
khoẻ, nâng cao nhận thức tại chỗ về thế giới xung quanh.

* Phân loại theo lãnh thổ hoạt động
- Du lịch quốc tế
- Du lịch nội địa
- Du lịch quốc gia
* Phân loại theo đặc điểm địa lý của điểm du lịch
- Du lịch miền biển
- Du lịch núi
- Du lịch đô thị
Nguyễn Thu Hà 10 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
- Du lịch thôn quê
* Phân loại theo phương tiện giao thông
- Du lịch xe đạp
- Du lịch ô tô
- Du lịch bằng tàu hoả
- Du lịch bằng tàu thuỷ
- Du lịch máy bay
* Phân loại theo loại hình lưu
trú
- Khách sạn
- Nhà trọ thanh niên
- Camping
- Bungaloue
- Làng du lịch
* Phân loại theo lứa tuổi du
lịch
- Du lịch thiếu niên
- Du lịch thanh niên
- Du lịch trung niên
- Du lịch người cao tuổi

yếu ở đây là trong nội bộ của khu vực sản xuất vật chất, theo hướng tăng sản
xuất công nghiệp so với nông nghiệp. Quy luật có tính phổ biến của quá trình
chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên thế giới hiện nay là: giá trị ngành dịch vụ
ngày càng chiếm tỷ lệ cao trong tổng sản phẩm xã hội. Do vậy, các nhà kinh
doanh đi tìm hiệu quả của đồng vốn, thì du lịch là một lĩnh vực kinh doanh
hấp dẫn so với nhiều ngành kinh tế khác, du lịch đem lại tỷ xuất lợi nhuận
cao, vốn đầu tư vào du lịch tương đối ít so với ngành công nghiệp nặng, giao
thông vận tải…thu hồi vốn nhanh, kỹ thuật cũng không quá phức tạp.
* Vai trò
Nguyễn Thu Hà 12 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
Du lịch có vai trò to lớn và tác động trên tất cả các lĩnh vực: Kinh tế,
chính trị, văn hóa - xã hội… Đặc biệt, du lịch hiện nay đang có tác động
quan trọng đối với ngành kinh tế quốc dân.
Về mặt kinh tế, du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế
quan trọng. Mạng lưới du lịch đã được thiết lập ở hầu hết các quốc gia trên
thế giới. Các lợi ích kinh tế từ du lịch mang lại là điều không thể phủ nhận
được, thông qua việc tiêu dùng của du khách đối với các sản phẩm của du
lịch. Nhu cầu của du khách bên cạnh việc tiêu thụ các hàng hóa thông
thường, còn có những nhu cầu tiêu dùng đặc biệt: nhu cầu nâng cao kiến
thức, học hỏi, vãn cảnh, chữa bệnh, nghỉ ngơi…
Sự tác động qua lại của quá trình tiêu dùng và cung ứng sản phẩm du
lịch tác động lên lĩnh vực phân phối lưu thông và ảnh hưởng tới các khâu
của quá trình tái sản xuất xã hội. Bên cạnh đó, việc phát triển du lịch sẽ kéo
theo sự phát triển của các ngành kinh tế khác, vì sản phẩm du lịch mang tính
liên ngành có quan hệ đến nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Khi một
khu vực nào đó đã trở thành điểm du lịch, du khách ở mọi nơi đổ về sẽ làm
cho nhu cầu về mọi hàng hóa dịch vụ sẽ tăng lên đáng kể.
Trên bình diện chung, hoạt dộng du lịch có tác dụng làm biến đổi cán
cân thu chi của đất nước. Du khách mang ngoại tệ vào đất nước tại những

Long, Bà Nà, Đồng Tháp Mười, địa đạo Củ Chi, U Minh… Hiện nay, du
lịch sinh thái đang được nhiều du khách quan tâm nên đây là điều kiện tốt
để du lịch Việt Nam khai thác tiềm năng sẵn có. Mặt khác lãnh thổ nước ta
kéo dài từ Bắc vào Nam tiếp giáp với biển cũng tạo cho chúng ta những
bãi biển cát mịn và đẹp như Trà Cổ, Bãi Cháy, Đồ Sơn, Sầm Sơn, Nha
Trang, Vũng Tàu…
Ngoài những thắnh cảnh tươi đẹp, Việt Nam còn có rất nhiều các làng
Nguyễn Thu Hà 14 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
nghề, lễ hội truyên thống. Tiềm năng phát triển du lịch làng nghề truyền
thống của nước ta rất lớn, mỗi làng nghề gắn với một vùng văn hoá, hệ thống
di tích và truyền thống riêng, với cung cách sáng tạo sản phẩm riêng
của mình. Hiện nay, cả nước đã có hơn 2000 làng nghề thủ công thuộc 11
nhóm nghề chính như: cói, sơn mài, mây tre đan, gốm sứ, thêu ren, dệt,
gỗ, đá, giấy, tranh dân gian. Đi dọc Việt Nam du khách có thể thấy nhiều
vùng quê mà mật độ làng nghề truyền thống dày đặc rải từ bắc vào nam.
Những cái nôi của làng nghề là Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh,
Thừa Thiên Huế…
Việt Nam còn có các tài nguyên có giá trị lịch sử, giá trị văn hoá thu
hút khách du lịch với mục đích tham quan, nghiên cứu. Với lịch sử hơn
4000 năm dựng nước và giữ nước, Việt Nam đã tạo dựng được một nền
văn hoá phong phú và độc đáo. Không những vậy, 54 dân tộc anh em
cùng chung sống trên một mảnh đất, lại có bao phong tục, tập quán, lễ
hội khác nhau tạo nên sự đa dạng cho sản phẩm du lịch Việt Nam.
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã và đang xây dựng cơ sở vật
chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ. Đặc
biệt con người Việt Nam thân thiện, hiếu khách đã tạo sự thoải mái cho
du
khách.
Chính tất cả những tiềm năng trên là một nền tảng để du lịch Việt

hành động quốc gia. Cần có một sự chỉ đạo tập trung thống nhất, đúng
hướng và nhanh chóng từ cấp cao trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và nhà
nước đến các cấp thừa hành ở các bộ, ngành trung ương và địa phương, tạo
môi trường cho du lịch phát triển đúng hướng và hiệu quả.
Ba là: quản lý nhà nước về du lịch cần tăng cường trên tất cả các lĩnh
vực: cơ chế chính sách ưu tiên phát triển, phù hợp với điều kiện đất nước và
hợp với thông lệ quốc tế và xu thế phát triển du lịch thế giới; phải đâu tư ban
đầu bằng ngân sách nhà nước và huy động nhiều nguồn vốn khác; có bộ máy
Nguyễn Thu Hà 16 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
tổ chức tương ứng nhiệm vụ chính trị, đảm bảo ổn định, quan tâm đào
tạo phát triển nguồn nhân lực du lịch và giáo dục du lịch toàn dân; phối hợp
đồng bộ, thường xuyên liên ngành, địa phương ở tất cả hoạt động liên quan
đến du lịch trong và ngoài nước.
Bốn là: ngành du lịch phải đi đầu làm nòng cốt trong nghiên cứu, triển
khai chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, cơ chế, chính sách phát triển du lịch
và thể chế hoá thành các luật lệ, biện pháp và chương trình cụ thể. Thường
xuyên nghiên cứu thông tin, kinh nghiệm phát triển du lịch thế giới, tổng
kết thực tiễn kịp thời để phát huy thế mạnh và tiềm năng to lớn về du lịch
của các ngành, các địa phương.
2.3) Sự cần thiết phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
Trải qua hai cuộc chiến tranh, đất nước ta đã bị tàn phá nặng nề, nền
kinh tế suy sụp, dân ta nghèo khổ, các nước còn e dè trong quan hệ với ta.
Trước tình hình đó, nước ta cần phát triển kinh tế, khẳng định vị thế trên
trường quốc tế. Đảng và Nhà nước ta đã nhận thức được vai trò của
mỗi ngành trong đó có ngành du lịch.
Đảng và Nhà nước ta đã xác định: “Du lịch là một ngành kinh tế tổng
hợp quan trọng mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng
và xã hội hóa cao; phát triển du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ
dưỡng của nhân dân và du khách quốc tế, góp phần nâng cao dân trí, tạo việc

nhận một cách trực giác, sự hùng vĩ trong lành, tươi mát và nên thơ của các
cảnh quan thiên nhiên. Nhu cầu du lịch nghỉ ngơi tại những khu vực có
nhiều cảnh quan thiên nhiên đã kích thích việc tôn tạo, bảo vệ môi trường.
- Ảnh hưởng của du lịch đến an ninh, chính trị: Du lịch là chiếc cầu
nối hòa bình giữa các dân tộc trên thế giới. Hoạt động du lịch giúp cho các
dân tộc xích lại gần nhau hơn, hiểu hơn về giá trị văn hóa của đất nước bạn.
Nguyễn Thu Hà 18 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
Ngoài những mặt tích cực mà du lịch đem lại thì còn có những tác
động tiêu cực. Do đó, chúng ta cần phải có những nhận thức rõ để có hướng
phát triển đúng đắn. Với những gì du lịch đem lại cho kinh tế, xã hội, văn
hóa, môi trường thì việc phát triển du lịch nước ta là điều cần thiết để
phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trở thành một nước:
“dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
2.4) Xuất phát từ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay
Trong xu hướng toàn cầu hoá hiện nay, nền kinh tế nước ta đang trước
thời cơ và vận hội mới. Đó là cuộc chuyển giao khoa học kỹ thật - công
nghệ trên phạm vi toàn cầu, là xu hướng toàn cầu hoá với cơ chế thông
thoáng và thị trường được mở rộng. Những xu hướng đó là điều kiện thuận
lợi để nước ta thực hiện cuộc chuyển giao trong cơ chế quản lý, cũng như
việc hiện đại hoá nền sản xuất, đẩy nhanh công cuộc công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước. Bên cạnh đó, nền kinh tế nước ta phải đối mặt với không ít
thách thức do khách quan và chủ quan gây ra.
Nhằm mục đích nhanh chóng hội nhập, phát triển kinh tế vững mạnh,
nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, đòi hỏi các ngành kinh tế phát
huy mọi nguồn nội lực của mình, phát huy khả năng sáng tạo, nhanh chóng
đưa đất nước ra khỏi tình trạng nước nghèo. Đó là một trong những mục tiêu
hàng đầu của Đảng và Nhà nước hiện nay. Phát triển kinh tế không phải
bằng mọi giá, phát triển kinh tế đi đôi với đảm bảo các vấn đề xã hội, phấn
đấu vì mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn

vậy, khi một quốc gia phấn đấu cải thiện thực trạng kinh tế thì du lịch là một
trong những yếu tố quan trọng góp phần quyết định vào sự phát triển của
quốc gia đó.
Có thể nói, ở nhiều nước, du lịch đang được xem là một trong những
Nguyễn Thu Hà 20 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
ngành kinh tế hàng đầu bởi những lợi ích to lớn về kinh tế - xã hội mà bản
thân ngành du lịch đem lại. Việt Nam là một nước có tiềm năng và tài
nguyên du lịch to lớn, đa dạng, phong phú, có đủ những yếu tố để phát triển
ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Từng bước đưa nước ta trở
thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ của khu vực, phấn đấu sau năm 2010
du lịch Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia có ngành du lịch phát triển
trong khu vực.
Trong những năm qua, ngành du lịch đã có những bước đi tương đối
vững chắc, tạo ra những bước phát triển mới. Từ một ngành kinh tế tổng hợp,
giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế - xã hội, đến nay du lịch đã được
xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn trong thời kỳ công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần quan trọng với sự phát triển kinh tế đất
nước và nâng cao thu nhập của cá nhân, nhất là ở các làng nghề, các điểm du
lịch.
Sự phát triển của du lịch không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu,
định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mà còn góp phần to lớn để
Việt Nam phát triển, mở rộng quan hệ đối ngoại. Đặc biệt trong thời kỳ hội
nhập, nhận thức sâu sắc về hội nhập kinh tế quốc tế, gia nhập WTO, phát huy
mọi tiềm lực để nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, đưa du lịch Việt Nam
phát triển nhanh và bền vững. Phát triển du lịch là cơ hội giới thiệu với thế
giới về đất nước và con người Việt Nam. Hơn thế, đó còn là cơ hội giao lưu,
hội tụ các nền văn minh vật thể và phi vật thể toàn cầu, tạo niềm tin, sự
hiểu biết và tình đoàn kết giữa các dân tộc.
2.6) Những thành tựu đã đạt được trong thời gian qua

ánh phần nào qua những con số. Số lượng khách du lịch vào Việt Nam ngày
càng tăng, doanh thu về du lịch, thu nhập xã hội từ du lịch và nộp vào ngân
Nguyễn Thu Hà 22 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
sách nhà nước có mức tăng trưởng cao, không thua kém các ngành kinh tế
hàng đầu đất nước. Từ năm 1996 đến 2005, lượt khách quốc tế đã tăng
hơn 500 ngàn lượt người lên 3,33 triệu lượt người, tăng 7,8 lần. Khách du
lịch nội địa tăng từ 1,5 triệu lượt người lên 11,7 triệu lượt người, tăng gấp 8
lần. Thu nhập xã hội từ du lịch tăng nhanh, năm 2001 đạt 20500 tỷ đồng, so
với năm 1991 gấp khoảng 9,4 lần. Hoạt dộng du lịch đã tạo 22 vạn lao động
trực tiếp và hàng vạn lao động gián tiếp giải quyết được phần nào nạn thất
nghiệp ở nước ta. Theo số liệu mới nhất, trong sáu tháng đầu năm 2006
ngành du lịch Việt Nam đã đón nhận hơn 1,8 triệu lượt khách du lịch quốc tế.
Ngành du lịch Việt Nam đang rất tin tưởng vào mục tiêu đón 3,5 triệu lượt
khách quốc tế trong năm nay trở thành hiện thực.
Trong 5 năm qua, với nguồn vốn từ ngân sách nhà nước hỗ trợ phát
triển cơ sở hạ tầng lên tới 2141 tỷ đồng đã góp phần không nhỏ khuyến
khích các địa phương thu hút đầu tư du lịch dựa trên lợi thế từng vùng. Nhìn
chung, cơ sở hạ tầng có bước chuyển mạnh mẽ. Hiện nay, cả nước có hơn
5900 cơ sở lưu trú với hơn 120 nghìn phòng. Phương tiện vận chuyển như
đường bộ, đường thuỷ, đường sắt, đường không được hiện đại hoá. Nhiều
khu du lịch, sân gôn, công viên chuyên đề và cơ sở vui chơi được đưa vào
hoạt động và đủ điều kiện đón hàng triệu khách mỗi năm. Tốc độ tăng
trưởng của du lịch đạt bình quân hơn 11%/năm cả về cơ sở hạ tầng, số lượng
du khách.
Bên cạnh việc sử dụng một cách có hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách
nhà nước, ngành du lịch còn tận dụng các nguồn vốn nước ngoài nhằm huy
động thêm nguồn lực cho sự phát triển của ngành. Năm 2006, nước ta đã có
thêm hai dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực khách sạn với
tổng số vốn đầu tư khoảng hơn 2 triệu USD, dự án bằng nguồn vốn ODA

Nguyễn Thu Hà 24 Việt Nam học K7
Một số vấn đề về xu hướng phát triển ngành dịch vụ du lịch ở Việt Nam
2.7) Những hạn chế trong thời gian qua
Một vấn đề đặt ra làm đau đầu các nhà lãnh đạo không chỉ ở trong
ngành du lịch là hoàn thiện hệ thống pháp luật. Có lẽ đây là một rào cản lớn
cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành du lịch Việt
Nam nói riêng. Chúng ta chưa có một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
hoàn chỉnh, thống nhất điều chỉnh việc tổ chức, kinh doanh, trách nhiệm,
quyền hạn, nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, địa phương, cá nhân tham gia
kinh doanh du lịch cũng như khách du lịch.
Bên cạnh đó, nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng quyết định đến
sự phát triển thì cho đến nay, chúng ta vẫn chưa đào tạo được nhiều đội ngũ
nhân viên du lịch (lái xe, tiếp viên, hướng dẫn viên…) có nghiệp vụ, có
văn hoá, biết ngoại ngữ đủ để đáp ứng yêu cầu của thị trường đang ngày
càng tăng. Hoạt động du lịch ngày càng đa dạng hoá về sản phẩm du lịch,
loại hình du lịch và chất lượng các sản phẩm du lịch. Điều này đòi hỏi đội
ngũ lao động phải không ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ. Những người
làm công tác quản lý trong ngành du lịch có trình độ không đồng đều, một số
chưa qua đào tạo về quản lý doanh nghiệp du lịch. Tuy tiềm năng du lịch rất
lớn nhưng hệ thống cơ sở đào tạo du lịch còn quá ít. Điển hình như ở Hà
Nội, một trung tâm lớn của cả nước cũng chỉ có vài trường đào tạo du lịch là
trung học nghiệp vụ du lịch, khoa du lịch trường đại học khoa học xã hội và
nhân văn, khoa du lịch trường đại học văn hoá, khoa du lịch viện đại học mở
Hà Nội.
Trong khi nguồn nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ còn thiếu thì sự
sắp xếp bộ máy cán bộ không hợp lý, rườm rà gây ra lãng phí rất nhiều nhân
lực. Do đó, kiện toàn sắp xếp lại đội ngũ cán bộ là một đòi hỏi cần phải giải
quyết ngay.
So với các nước trên thế giới và các nước trong khu vực như Thái
Nguyễn Thu Hà 25 Việt Nam học K7