ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
TRẦN DANH THUẦN

NHỮNG BIỆN PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG THỰC
HIỆN DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG Ở TỈNH YÊN BÁI

LUẬN VĂN TH.S GIÁO DỤC

Ngưới hướng dẫn:.TS Bùi Trọng Tuân

Hà Nội 2006

2
quan trọng của việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ trong các hoạt
động giáo dục và đào tạo. Từ đó đã phát huy quyền làm chủ của cán bộ, giáo
viên, công nhân viên, góp phần xây dựng nhà trƣờng văn hoá, nhà giáo mẫu
mực, học sinh chăm ngoan thanh lịch. Hơn nữa, tăng cƣờng trách nhiệm của
hiệu trƣởng nhà trƣờng cũng nhƣ trách nhiệm của mỗi cán bộ, giáo viên
trong việc thực hiện công tác quản lý giáo dục, công tác giảng dạy và phục
vụ giảng dạy. Mỗi ngƣời của ngành giáo dục đều hiểu rõ, thực hiện quy chế
dân chủ ở trƣờng học là quyền lợi, trách nhiệm của bản thân, góp phần làm
cho sự nghiệp giáo dục của đất nƣớc ngày càng ổn định và phát triển bền
vững. Chúng ta đã và đang đƣợc hƣởng thụ nền giáo dục đang trên đà phát
triển. Nền giáo dục Việt Nam đang có những bƣớc chuyển mình đáng khích
lệ. Hiện nay dƣ luận và báo giới rất quan tâm tới chất lƣợng giáo dục và đào
tạo.
Phƣơng châm chung cho sự phát triển đất nƣớc là "phát huy nội lực".
Một trong những giải pháp kích thích sự phát huy nội lực là thực hiện quy
chế dân chủ. Nhƣ vậy, chỉ có thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trƣờng
mới có thể kích thích và tạo tâm lý tốt cho cán bộ nhân viên cùng học sinh
của nhà trƣờng hăng hái công tác và học tập.
Duy trì và đẩy mạnh thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trƣờng vẫn
là biện pháp quan trọng và hiệu quả để kích thích mọi thành viên của nhà
trƣờng làm việc hết mình, lao động, giảng dạy và học tập. Tuy nhiên, thực
tiễn rất sinh động, cuộc sống rất đa dạng, phức tạp, luôn đổi mới. Trong
quản lý nhà trƣờng phổ thông, việc thực hiện quy chế dân chủ nhiều khi
chƣa cải tiến kịp thời mà còn có lúc mắc sai lầm : bệnh thành tích, quan
liêu, cửa quyền, áp đặt, thiếu trung thực trong đánh giá, Tuy nhiên, việc
thực hiện dân chủ trong nhà trƣờng phổ thông hiện nay vẫn còn mang nặng
tính hình thức, chƣa thực sự có hiệu quả giáo dục. Khắc phục những sai


4
- Đề xuất những biện pháp nhằm tăng cƣờng thực hiện dân chủ trong
quản lý trƣờng trung học phổ thông ở tỉnh Yên Bái
5. Giả thuyết khoa học
Làm tốt việc thực hiện dân chủ trong quản lý nhà trƣờng phổ thông
theo những biện pháp mà chúng tôi đề xuất trong luận văn sẽ có tác động tích
cực đến mọi mặt hoạt động của nhà trƣờng, mà trọng tâm là hoạt động dạy
học và giáo dục và làm phát triển nhà trƣờng trung học phổ thông ở tỉnh Yên
Bái nói riêng và sự nghiệp giáo dục và đào tạo nói chung.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Đề tài này nếu đƣợc thông qua và chấp thuận thì sẽ góp phần làm tốt
hơn công tác quản lý giáo dục theo yêu cầu của xã hội. Nghiên cứu đề tài
sẽ là cơ hội để tìm hiểu, đánh giá, đề ra các biện pháp thực hiện dân chủ
của ngƣời lãnh đạo trong quản lý nhà trƣờng phổ thông ở tỉnh Yên Bái và ở
những địa phƣơng có hoàn cảnh tƣơng tự.
7. Giới hạn đề tài và phạm vi nghiên cứu
7.1 Giới hạn đề tài: Đề tài tập trung nghiên cứu xây dựng những biện pháp
nhằm tăng cƣờng thực hiện dân chủ trong công tác quản lý trƣờng trung
học phổ thông Hoàng Quốc Việt tỉnh Yên Bái.
Có thể mở rộng cho một vài nhà trƣờng trung học phổ thông lân cận trong tỉnh.
7.2. Phạm vi nghiên cứu: Tiến hành điều tra, phân tích và đánh giá thực
trạng vấn đề thực hiện dân chủ trong quản lý ở một số trƣờng trung học
phổ thông ở tỉnh Yên Bái. Chủ yếu là các trƣờng trung học phổ thông
Hoàng Quốc Việt, trƣờng trung học phổ thông chuyên Nguyễn Tất Thành
và trƣờng trung học phổ thông bán công Phan Bội Châu.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
năng suất, chất lƣợng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển và đổi mới của
đất nƣớc, ngăn chặn và chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, phiền hà,
sách nhiễu dân. Phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức gắn liền với
việc đảm bảo sự lãnh đạo của tổ chức Đảng ở cơ quan, chấp hành nguyên
tắc tập trung dân chủ, thực hiện chế độ thủ trƣởng và phát huy vai trò của
các tổ chức đoàn thể quần chúng. Dân chủ trong khuôn khổ của Hiến pháp
và pháp luật, phát huy dân chủ, đồng thời kiên quyết xử lý những hành vi
lợi dụng dân chủ để vi phạm Hiến pháp, pháp luật và xâm phạm quyền tự
do dân chủ của nhân dân, cản trở việc thi hành công vụ ở cơ quan.
Trên cơ sở Nghị định số 71/1998/NĐ-CP của chính phủ nói trên, Bộ
trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
đã ra Quyết định số 04/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 1-3-2000 về việc ban
hành Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trƣờng. Thực hiện
dân chủ trong nhà trƣờng nhằm thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhất những
điều mà Luật Giáo dục quy định theo phƣơng châm "Dân biết, dân bàn,
dân làm, dân kiểm tra" trong các hoạt động của nhà trƣờng thông qua các
hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện; đảm bảo cho các thành viên 7
của nhà trƣờng đóng góp ý kiến tham gia xây dựng sự nghiệp giáo dục, làm
cho giáo dục thực sự là của dân, do dân và vì dân. Mục đích của việc thực
hiện dân chủ trong nhà trƣờng là nhằm phát huy quyền làm chủ và huy
động tiềm năng trí tuệ của hiệu trƣởng, nhà giáo, ngƣời học, đội ngũ cán
bộ, công chức trong nhà trƣờng thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục phù
hợp với đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng và luật pháp của Nhà nƣớc. Chúng
ta đều nhận thấy việc thực hiện dân chủ trong nhà trƣờng dựa trên nguyên
tắc mở rộng dân chủ phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng theo nguyên tắc
tập trung dân chủ, thực hiện đầy đủ trách nhiệm của hiệu trƣởng và phát
huy vai trò của các tổ chức, các đoàn thể trong nhà trƣờng. Thực hiện dân

trƣờng trung học phổ thông, nhƣ :
- Làm tốt vai trò quản lý nhà nƣớc của hiệu trƣởng, kết hợp đúng đắn
chế độ thủ trƣởng và nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý nhà
trƣờng.
- Phát huy quyền chủ động của nhà trƣờng của nhà trƣờng, thực hiện
dân chủ, công khai trong việc quản lý nhà trƣờng đi đôi với việc giữ vững
nền nếp, kỷ luật, kỷ cƣơng trong nhà trƣờng.
- Nâng cao vai trò của các tổ chức chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã
hội khác trong việc thực hiện dân chủ ở nhà trƣờng và phối hợp cùng nhau
đẩy mạnh phong trào thi đua "dạy tốt - học tốt".
- Xây dựng mô hình "Trƣờng học có đời sống văn hoá tốt". Đẩy
mạnh việc thực hiện xã hội hoá công tác giáo dục ở nhà trƣờng.
Trong luận văn : Một số biện pháp xây dựng phong cách quản lý dân
chủ của hiệu trưởng các trường trung học phổ thông thành phố Hải Phòng,
luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành quản lý giáo dục, khoa
sƣ phạm - Đại học quốc gia Hà Nội năm 2004, tác giả Nguyễn Thị Quỳnh
đã nghiên cứu cơ sở lí luận của vấn đề xây dựng phong cách quản lý dân 9
chủ của hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông, đi sâu tìm hiểu thực trạng
phong cách quản lý của hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông thành phố
Hải Phòng. Qua đó, tác giả đƣa ra hệ thống các biện pháp xây dựng phong
cách quản lý dân chủ của hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông thành
phố Hải Phòng.
- Tác giả chú trọng đến biện pháp tác động đến nhận thức của hiệu
trƣởng, làm sáng tỏ lí do của sự cần thiết phải có phong cách quản lí dân
chủ trong trƣờng học.
- Cung cấp công cụ để các hiệu trƣởng tự đánh giá phong cách quản
lí của bản thân. Đặt ra định hƣớng sự rèn luyện của hiệu trƣởng.

nghĩ về vấn đề thực hiện Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà
trƣờng nói chung và trong các trƣờng trung học phổ thông ở tỉnh Yên
Bái nói riêng, chúng tôi muốn đóng góp thêm Những biện pháp nhằm
tăng cường thực hiện dân chủ trong quản lý trường trung học phổ thông
ở tỉnh Yên Bái.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Dân chủ
Theo từ điển bách khoa Việt Nam, tập 1, thì : Dân chủ là "hình
thức tổ chức thiết chế chính trị của xã hội dựa trên việc thừa nhận nhân
dân là nguồn gốc của quyền lực, thừa nhận nguyên tắc bình đẳng và tự
do. Dân chủ cũng đƣợc vận dụng vào tổ chức và hoạt động của những tổ
chức và thiết chế chính trị nhất định. Với tƣ cách là hình thức tổ chức
chính trị của Nhà nƣớc, dân chủ xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà
nƣớc. Khác với các hình thức khác của thiết chế nhà nƣớc trong thiết chế
dân chủ, quyền của đa số, quyền bình đẳng của công dân, tính tối cao
của pháp luật đƣợc chính thức thừa nhận, những cơ quan cơ bản của nhà
nƣớc do bầu cử mà ra"[27]. 11
Nói về dân chủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: dân là chủ
và dân làm chủ. Không thể có dân chủ nếu nhân dân không đƣợc làm
chủ. Ngƣời cũng chỉ ra rõ ràng rằng: Nƣớc ta là nƣớc dân chủ. Bao nhiêu
lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công cuộc đổi
mới, xây dựng là trách nhiệm của dân Nói tóm lại, quyền hành và lực
lƣợng đều ở nơi dân.
1.2.2. Dân chủ Xã hội chủ nghĩa
Cũng theo Từ điển bách khoa Việt Nam, tập 1, thì : Dân chủ xã hội chủ
nghĩa là "dân chủ của đại đa số nhân dân gắn với công bằng xã hội, chống áp
bức bất công, đƣợc thể hiện trong thực tế trên tất cả các lĩnh vực chính trị,

đƣợc Đảng ta kế thừa và phát huy trong điều kiện mới. Cơ sở là bộ phận,
nền tảng xã hội, là nơi diễn ra mọi sinh hoạt về chính trị, kinh tế, văn hoá,
xã hội quốc phòng, an ninh một cách sinh động, liên quan đến đời sống, lợi
ích của từng ngƣời dân, nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trƣơng chính sách
của Đảng và nhà nƣớc, nơi quyền dân chủ của nhân dân cần đƣợc thực hiện
một cách trực tiếp và rộng rãi nhất nhằm phát huy nguồn lực mạnh mẽ có ý
nghĩa quyết định tới sự phát triển của xã hội.
Dân chủ ở cơ sở là nơi diễn ra các trạng thái dân chủ về chính trị, về
kinh tế, văn hoá, xã hội một cách trực tiếp, sinh động, liên tục đối với mọi
con ngƣời, mọi lứa tuổi. Dân chủ ở cơ sở đƣợc thực hiện thông qua các tổ
chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở và trình độ nhận thức đúng đắn với
khả năng thực hiện của mỗi ngƣời. Thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân đƣợc tiến hành dƣới nhiều hình thức,
nhiều cấp độ, trong đó thực hiện dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa quan trọng cấp
bách, cơ bản và lâu dài. Thực hiện Nghị quyết Trung ƣơng 3 - khoá VIII,
Bộ chính trị đã ban hành chỉ thị số 30- CT/TƢ ngày 18/2/1998 "Về xây
dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở". Đến nay, chúng ta đã triển 13
khai chỉ thị này rộng rãi trong cả nƣớc bằng việc ban hành và thực hiện quy
chế dân chủ ở ba loại hình cơ sở : xã, phƣờng, thị trấn; các doanh nghiệp
nhà nƣớc (nhà máy, xí nghiệp, công nông trƣờng ); các cơ quan hành
chính nhà nƣớc từ trung ƣơng đến địa phƣơng, cơ quan sự nghiệp (trƣờng
học, bệnh viện ). Quyết định số 04/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 1/3/2000
của bộ trƣởng BGD&ĐT ban hành Quy chế dân chủ trong hoạt động của
nhà trƣờng là sự cụ thể hoá chỉ thị số 30-CT/TƢ của BCH TƢ Đảng về xây
dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, là sự cụ thể hoá Nghị định số
71/1998/NĐ-CP của chính phủ ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong
hoạt động của cơ quan, Quyết định 04/2000/QĐ-BGD&ĐT là hành lang

cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có ngƣời quản lý để tổ
chức hoạt động và đạt đƣợc mục đích của mình. Vậy hoạt động quản lý
là gì ? Có thể nhận định là : tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ
thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) -
trong một tổ chức- nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích
của tổ chức. Hiện nay, hoạt động quản lý thƣờng đƣợc định nghĩa cụ thể
hơn : quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận
dụng các hoạt động (chức năng) : kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh
đạo) và kiểm tra.
Nhƣ thế, quản lý xuất hiện một cách tất yếu cùng với hình thức tồn
tại đặc biệt của con ngƣời trong thế giới khách quan- hình thức xã hội. Còn
có nhiều cách định nghĩa khác nhau về khái niệm quản lý, tuy nhiên những
dấu hiệu chung của quản lý đƣợc các định nghĩa đề cập đến bao gồm:
- Phải có mục tiêu
- Phải có chủ thể (cá nhân hoặc một nhóm ngƣời)
- Phải có khách thể (đối tƣợng quản lý)
Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ định của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và
đạt đƣợc mục đích đã xác định. Khái niệm quản lý có nội dung rất tổng 15
quát, có thể dùng cho cả quá trình xã hội, quá trình sinh vật cũng nhƣ quá
trình kỹ thuật. Quản lý, đó là chức năng của những hệ thống có tổ chức với
bản chất khác nhau (sinh vật, xã hội, kỹ thuật) nó bảo toàn cấu trúc xác
định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện những chƣơng trình,
mục đích hoạt động. Việc đảm bảo hoạt động của hệ thống, việc thực hiện
những mục đích xác định phải kể đến tác động qua lại giữa hệ thống và môi
trƣờng, cho nên quản lý cần đƣợc hiểu là đảm bảo hoạt động của hệ thống
trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trƣờng, là

liên hệ ngƣợc trong nguyên lý điều khiển.
1.3.2. Quản lý nhà trường
Trong khái niệm quản lý nhà trƣờng thì nhà trƣờng là đối tƣợng quản
lý. Vậy nhà trƣờng là gì ?
Nhà trƣờng là một tổ chức giáo dục cơ sở vừa mang tính pháp lý vừa
là một tổ chức xã hội trực tiếp làm công tác giáo dục thế hệ trẻ. Nhà trƣờng
là thành tố cơ bản, là bộ phận chủ chốt của hệ thống giáo dục quốc dân.
Nhà trƣờng trong hệ thống giáo dục quốc dân đƣợc thành lập theo quy
hoạch, kế hoạch của nhà nƣớc nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục và đƣợc
tổ chức theo các loại hình công lập, bán công, dân lập, tƣ thục.
Bây giờ chúng ta nói về quản lý nhà trƣờng (quản lý trƣờng học ). Tác
giả Phạm Viết Vƣợng cho rằng: “Quản lý trƣờng học là hoạt động của các cơ
quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh
và các lực lƣợng giáo dục khác, cũng nhƣ huy động tối đa các nguồn lực giáo
dục để nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo trong nhà trƣờng”.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc thì : Quản lý nhà trƣờng (quản lý giáo
dục nói chung) là thực hiện đƣờng lối giáo dục của Đảng trong phạm vi
trách nhiệm của mình, tức là đƣa nhà trƣờng vận hành theo nguyên lý giáo
dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục với thế hệ trẻ và từng học sinh. 17
Tác giả Trần Kiểm đƣa ra định nghĩa quản lý trƣờng học nhƣ sau :
“Quản lý trƣờng học đƣợc hiểu là một hệ thống những tác động sƣ phạm
hợp lý và có hƣớng đích của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh
và các lực lƣợng xã hội trong và ngoài nhà trƣờng nhằm huy động và phối
hợp sức lực và trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động của nhà trƣờng hƣớng
vào hoàn thành có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu dự kiến”[16, tr.27].
Nhƣ vậy, chúng tôi thấy nội hàm của quản lý nhà trƣờng tƣơng tự
nhƣ nội hàm của quản lý hƣớng đến một đối tƣợng cụ thể là nhà trƣờng.

khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát
triển sự nghiệp giáo dục.
- Mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm chăm lo sự
nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trƣờng thực hiện mục tiêu giáo dục, xây
dựng môi trƣờng giáo dục lành mạnh và an toàn.
Chƣơng II, Điều 20 của “Điều lệ trường trung học” có nói về : Tổ
chức Đảng và các đoàn thể trong trƣờng trung học.
- Tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam trong trƣờng trung học lãnh đạo
nhà trƣờng và hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
- Các đoàn thể, tổ chức xã hội trong trƣờng trung học hoạt động theo quy
định của pháp luật nhằm giúp nhà trƣờng thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục.
1.3.4. Thực hiện dân chủ xét theo góc độ phương pháp tâm lý - xã hội
trong quản lý nhà trường
Trong các phƣơng pháp quản lý có phƣơng pháp tâm lý - xã hội.
Nhiệm vụ cơ bản của các phƣơng pháp tâm lý xã hội là động viên tinh thần
chủ động, tích cực, tự giác, năng lực sáng tạo của mọi ngƣời, huy động các
khả năng tiềm tàng trong con ngƣời do nhận thức rõ ý nghĩa, do đƣợc kích
thích về tinh thần mà hăng hái hoàn thành nhiệm vụ. Đặc điểm của phƣơng 19
pháp này là sự kích thích đối tƣợng quản lý sao cho họ luôn toàn tâm, toàn
ý với công việc, coi những mục tiêu của chính họ. Hơn nữa, họ luôn cố
gắng học hỏi, tích luỹ kinh nghiệm để ngày càng làm tốt hơn. Họ luôn đoàn
kết để giúp nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Mục đích của phƣơng pháp nhằm :
- Nâng cao đạo đức nghề nghiệp.
- Xây dựng bầu không khí sƣ phạm đoàn kết.
- Mọi ngƣời đều phát huy đƣợc sở trƣờng và có vai trò trong tập thể.
- Cải thiện đời sống vật chất làm cho họ yên tâm, phấn khởi.

quản lý cùng nhau nhận biết mục đích chung. Mọi ngƣời từ nhân viên đến
nhà quản lý xác định phạm vi trách nhiệm theo kết quả mong đợi đối với
từng ngƣời. Sử dụng MBO nhƣ cơ sở để điều hành tổ chức và đánh giá
đóng góp của từng thành viên. MBO có triết lí: Sự hoà hợp giữa kiểm tra
bên ngoài (bởi nhà quản lý) và kiểm tra bên trong (bởi nhân viên). Quản lý
theo mục tiêu nhằm thống nhất toàn thể thành viên, lấy mục tiêu chỉ đạo
công việc và hành vi của mọi ngƣời trong nhà trƣờng. Ban đầu nó lấy mục
tiêu làm trung tâm, coi trọng kết quả của chế độ và phƣơng thức quản lý.
Nó yêu cầu dùng hệ thống mục tiêu để liên kết các hoạt động, các bộ môn,
các thành viên của nhà trƣờng thành thể thống nhất, có quan hệ ngang dọc
trở thành mạng lƣới mục tiêu, để cùng nhau theo đuổi thành quả mục tiêu
tốt đẹp nhất, trở thành cơ chế hạt nhân của tổ chức và các thành viên trong
nhà trƣờng nhằm hoạt động có hiệu quả. Về thực chất nó là tƣ tƣởng quản
lý hiện đại nảy sinh từ nhu cầu của xã hội hịên đại. Tƣ tƣởng quản lý này
tổng hợp của tƣ tƣởng quản lý truyền thống và những ƣu điểm của tƣ tƣởng
khoa học thông qua mục tiêu kết hợp con ngƣời và công việc lại, lấy mục
tiêu làm trung tâm chỉ đạo hành vi con ngƣời, từ đó đạt đƣợc hiệu quả quản
lý tốt đẹp nhất. 21
Quản lý theo mục tiêu là nhấn mạnh việc quản lý hệ thống chỉnh thể.
Quản lý mục tiêu là quản lý công việc và hiệu quả công việc. Nó yêu cầu
ông hiệu trƣởng phải tập trung sức lực, trí tuệ để chế định và thực hiện mục
tiêu của nhà trƣờng. Thông qua việc bàn bạc, thảo luận, phân chia trách
nhiệm, hiệu trƣởng làm cho các tổ, nhóm, các thành viên trong nhà trƣờng
quan hệ với nhau, tƣơng tác lẫn nhau, hình thành “trách nhiệm chung”. Vì
vậy, ngƣời hiệu trƣởng nắm vững mục tiêu thì cũng nắm vững đƣợc chỉnh
thể, thông qua việc thực hiện mục tiêu thúc đẩy sự vận động tự giác của tập
thể sƣ phạm. Sự lựa chọn và quyết định mục tiêu không phải là sự áp đặt từ

thách, năng động và tích cực.
Việc vận dụng cách tiếp cận quản lý theo mục tiêu vào thực tiễn
nhằm vào các mục đích nhƣ sau:
- Khẳng định rằng không có một mục tiêu đơn nhất riêng rẽ cho tổ
chức, cho bộ phận hay cho cá nhân mỗi thành viên.
- Tăng cƣờng mối quan hệ giữa các mục tiêu toàn bộ của tổ chức,
mục tiêu của mỗi đơn vị, bộ phận và mục tiêu của mỗi cá thể thành viên.
- Tập trung các nguồn lực của tổ chức, nghị lực, sức lực và thời gian
của mỗi thành viên.
Để đạt đƣợc những mục đích nhƣ trên, trong quá trình thực hiện dân
chủ trong nhà trƣờng cần phối hợp hành động giữa chính quyền nhà trƣờng
với các tổ chức đoàn thể quần chúng (chi bộ, công đoàn, đoàn thanh
niên…) trong tất cả các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, bồi dƣỡng giáo
viên, phong trào thi đua “Hai tốt”… Dân chủ hoá quá trình quản lý hoạt
động dạy – học : làm cho giáo viên – học sinh phát huy khả năng tự quản
lý, từ chỗ là chủ thể bị quản lý chuyển thành chủ thể quản lý việc dạy và
học, nhằm phát huy cao độ trách nhiệm trong dạy và học. Đổi mới phƣơng
pháp dạy học theo hƣớng hợp tác, phát huy tính tích cực tự giác chủ động 23
của ngƣời học, làm cho ngƣời học ý thực tự giác và thực hiện tốt quyền học
tập của mình.
Trong quản lý : thực hiện phân quyền, phân cấp quản lý, trao quyền tự
quản và trách nhiệm quản lý cho tổ nhóm chuyên môn, mặt khác thực hiện
tốt mối quan hệ giữa hiệu trƣởng với tập thể nhà trƣờng, giữa hiệu trƣởng
với cộng đồng, địa phƣơng. Tăng cƣờng công tác tuyên truyền giáo dục
trong địa phƣơng qua các kênh: nghị trƣờng – hội nghị, báo cáo hàng tháng,
hàng kỳ, phƣơng tiện truyền thanh… nhằm thực hiện phƣơng châm: nhà
trƣờng là của dân – do dân – vì dân, phải đƣợc nhân dân cùng chăm lo. Bên

trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung của Quy chế nói về những điều
sau đây.
1.4.2.1. Mục đích và nguyên tắc thực hiện dân chủ trong nhà trường
Mục đích thực hiện dân chủ trong nhà trƣờng là nhằm thực hiện tốt
nhất, có hiệu quả nhất những điều trong Luật Giáo dục. Phƣơng châm đề ra
từ trƣớc đến nay là: "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" trong mọi
hoạt động của nhà trƣờng thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp, dân
chủ đại diện, đảm bảo cho công dân, cơ quan, tổ chức đƣợc tham gia vào
công tác giám sát, kiểm tra, đóng góp ý kiến tham gia xây dựng sự nghiệp
giáo dục, làm cho giáo dục thực sự là "của dân, do dân và vì dân".
Thực hiện dân chủ trong nhà trƣờng nhằm phát huy quyền làm chủ
và huy động tiềm năng trí tuệ của hiệu trƣởng, nhà giáo, ngƣời học, đội ngũ
cán bộ, công chức trong nhà trƣờng theo luật quy định của luật, góp phần
xây dựng nền nếp, trật tự kỷ cƣơng trong mọi hoạt động của nhà trƣờng,
ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực và tệ nạn xã hội, thực hiện nhiệm vụ phát
triển giáo dục phù hợp với đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng và luật pháp
của nhà nƣớc.