1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐINH THỊ LỰU
XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG BẢN ĐỒ KHÁI NIỆM TRONG DẠY HỌC
CHƯƠNG “CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG”
SINH HỌC 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA CÁC PHẦN MỀM CMAP TOOLS
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM SINH HỌC

Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN SINH HỌC)
Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. DƯƠNG TIẾN SỸ


1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
8
1.1.1. Khái niệm
8
1.1.2. Bản đồ khái niệm
14
1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
21
1.2.1. Thực trạng dạy học môn Sinh học 11 (đặc biệt việc sử dụng BĐKN) ở
trường THPT

21
1.2.2. Thực trạng hiểu biết của GV về tiếp cận dạy học KN Sinh học ở cấp độ
cơ thể, Sinh học 11

23
1.2.3. Thực trạng về thái độ, phương pháp và kết quả học tập bộ môn của HS
ở trường THPT

24
1.2.4. Phân tích nguyên nhân của thực trạng
27
Chương 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG BẢN ĐỒ KHÁI NIỆM TRONG
DẠY HỌC CHƯƠNG “CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG”
SINH HỌC 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA
PHẦN MỀM CMAP TOOLS
29

2.5. Phương pháp sử dụng BĐKN trong dạy học chương Chuyển hóa vật chất
và năng lượng

52
2.5.1. Sử dụng BĐKN trong khâu dạy kiến thức mới
52
2.5.2. Sử dụng BĐKN trong khâu củng cố, hoàn thiện kiến thức
60
2.5.3. Sử dụng BĐKN trong khâu kiểm tra, đánh giá
66
2.5.4. HS tự xây dựng BĐKN
72
Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
75
3.1. Mục đích thực nghiệm
75
3.2. Nội dung thực nghiệm
75
3.2.1. Các bài thực nghiệm
75
3.2.2. Đề kiểm tra thực nghiệm
75
3.3. Phương pháp thực nghiệm
75
3.3.1. Chọn trường thực nghiệm
76
3.3.2. Chọn học sinh thực nghiệm
76
3.3.3. Chọn giáo viên thực nghiệm
76

DHKN





GV
Giáo viên
HS

KN

PPDH

QTDH

SGK
Sách giáo khoa
THPT

TN

TV






 


 

2
 t


  




lòng KN 





    

              
 11 
  11 
 


           ,
rong          
[39].
Ngoài ra,            

oa Kì) [40
  

,44, 46]
Tình hình ứng dụng BĐKN trong dạy học Sinh học

 


4
           
 



GK .


tiên ngành  
 39].
 vì
2,43]
Concept Maps: A Tool for Use in Biology Teaching
               

               

        
 
  


 
3. Mục đích nghiên cứu

Chuyển hóa vật chất và năng lượng,
 11 THPT.
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Chuyển hóa vật chất và năng lượng,  11
THPT
- 
Chuyển hóa vật chất và năng lượng.

-  

6
5. Giả thuyết khoa học
        Chuyển hóa vật chất và năng
lượng,  11  

6. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 
-  
- 


pháp Thống kê toán học [27].
8. Những kết quả và những đóng góp mới của luận văn
-  vai trò, 
.
-  
  
- Chuyển hóa vật chất và năng lượng,
 
- X Chuyển hóa
vật chất và năng lượng 
-               
Chuyển hóa vật chất và năng lượng,  11.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài ph  lu và khuy ngh, tài li tham kh, ph l, n
dung chính c lu vn  trình bày trong 3 chng
 
Chuyển hóa
vật chất và năng lượng”  11 trung  


8
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI


9
- 


.


1.1.1.2. Kết cấu của KN
T


 TV






1.1.1.3. Phân loại khái niệm
Trong quá trìn
 


thì 
 

Khái niệm giống
Khái niệm loài









diên khác nhau.
               


11



               

TV



    

              



         



- 


-  
- 

1.1.1.6. Cách định nghĩa khái niệm
 

:
Bước 1: 
KN.
Bước 2: 




13
Bước 3: 

 
Tùy 
Bước 4N.
Theo logic 
- Định nghĩa thông qua việc xác định “giống” gần nhất và sự khác biệt nhau
về “loài”.
                


  

Là hình




- Định nghĩa theo nguồn gốc


 

- Định nghĩa theo tên gọi

  

               



1.1.1.7. Hệ thống hóa KN



- 

- 
- 

1.1.2.1. Định nghĩa bản đồ khái niệm

16
Hình 1.1. Khái quát về BĐKN 17
1.1.2.2. Cơ sở khoa học của BĐKN
* Cơ sở tâm lí học của BĐKN:







 




-   rote learning   -   meaningful learning).




 
               



 
Thông tin vào
B nh ngn hn
B nh làm vic
B nh dài hn
H thng hiu qu
H thng điu khin

19



dài (Novak, 1990; Novak & Wandersee, 1991). S




* Cơ sở nhận thức của BĐKN:





tro


               





40]

- 
- 

 
- 

N
[40].

           
 21

Ngoài nhm  trên, t s 
tn thi vi nhng KN cn gii thích rõ ràng và chi tit, HS có th lúng
túng nu b phc tp[32]
1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
              ) 

C                
, t
.
Qua 

6.25
0
0
- 
       

3.15
50
15.6
31.2
-        

0
15.6
65.6
19.8
- 
       
thành khi DH KN

0

12.5

21.9

65.6
- 
      
