ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
VŨ TUẤN XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG
DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
LÂM NÔNG SẢN THỰC PHẨM YÊN BÁI

Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

xuất kinh doanh 15
1.2.4.1 Về phương diện xã hội 15
1.2.4.2 Về phương diện quản trị doanh nghiệp 15
1.3 Văn hóa ứng xử và mối tƣơng quan trong xây dựng văn hóa
doanh nghiệp 16
1.3.1 Mối quan hệ giữa văn hóa ứng xử và văn hóa doanh nghiệp 16

1.3.2 Vai trò của văn hóa ứng xử trong hoạt động của doanh nghiệp
17
1.3.2.1 Vai trò liên kết: 17
1.3.2.2 Văn hoá ứng xử với việc giải quyết xung đột và mâu thuẫn: 18
1.3.2.3 Văn hoá ứng xử tạo điều kiện phát huy dân chủ cho mọi thành viên
và góp phần củng cố địa vị của mỗi cá nhân trong nội bộ doanh nghiệp. 19
1.3.2.4 Vai trò củng cố và phát triển văn hóa doanh nghiệp: 20
1.3.3 Những nét chung của văn hóa ứng xử trong hoạt động doanh
nghiệp 21
1.3.3.1 Văn hóa ứng xử giữa ban lãnh đạo doanh nghiệp với các thành viên
21
1.3.3.2 Văn hóa ứng cử của các thành viên với lãnh đạo doanh nghiệp. 26
1.3.3.3 Văn hóa giữa các thành viên trong doanh nghiệp 27
1.3.3.4 Văn hóa ứng xử của doanh nghiệp với khách hàng 28
1.3.3.5 Văn hóa ứng xử với đối thủ cạnh tranh 29
1.3.3.6 Văn hóa ứng xử với môi trường địa phương 31
Chƣơng 2: 33
THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VĂN HOÁ ỨNG XỬ CỦA CÔNG TY CỔ
PHẦN LÂM NÔNG SẢN THỰC PHẨM YÊN BÁI 33
2.1 Giới thiệu chung về công ty Cổ Phần Lâm Nông Sản Thực
Phẩm Yên Bái 33
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 33
2.1.1.1 Cơ cấu tổ chức công ty 36

2.3.3 Các nguyên nhân và yếu tố môi trường tác động đến công tác
xây dựng văn hóa ứng xử 76

2.3.3.1 Nguyên nhân khách quan 76
2.3.3.2 Nguyên nhân chủ quan 76
Chƣơng 3: 78
MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG 78
VĂN HOÁ ỨNG XỬ TRONG DOANH NGHIỆP TẠI 78
CÔNG TY CỔ PHẦN LÂM NÔNG SẢN THỰC PHẨM YÊN BÁI 78
3.1 Căn cứ để xây dựng giải pháp 78
3.1.1 Xác định từ định hướng xây dựng và phát triển 78
3.1.2 Giá trị văn hóa ứng xử doanh nghiệp trong bối cảnh thực tế. 79
3.2 Các khuyến nghị xây dựng văn hóa ứng xử trong doanh nghiệp
tại công ty 81
3.2.1 Về đối nội 82
3 2.1.1 Người lãnh đạo phải là tấm gương cho toàn Doanh nghiệp 84
3 2.1.2 Bồi dưỡng và nâng cao nhận thức về kinh doanh có văn hoá cho
cán bộ công nhân viên 85
3.2.1.3 Xây dựng môi trường, phương pháp phát triển văn hoá, xác định rõ
tầm nhìn và các giá trị cốt lõi trong Doanh nghiệp 87
3.2.2 Về đối ngoại 88
3.2.2.1 Về quan hệ với khách hàng 89
3.2.2.2 Về quan hệ đối với địa phương 90
KẾT LUẬN 91
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
PHỤ LỤC

i
DANH MỤC VIẾT TẮT


45
3
Bảng 2.3
Cơ cấu lao động theo thâm niên
58
4
Bảng 2.4
Số liệu về nhận thức của người lao động đối với
văn hóa doanh nghiệp
69

Bảng 2.5
Số liệu về người lao động YFATUF nhận thức
các nhân tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh
nghiệp
70

Bảng 2.6
Số lượng CBCNV yêu thích các phong trào
đoàn thể do công ty tổ chức
71

Bảng 2.7
Phong cách làm việc ban lãnh đạo YFATUF
72

Bảng 2.8
Cảm nhận người lao động trong quá trình làm
việc
73

mạnh mẽ. Nắm bắt được văn hóa của địa phương và tạo ra được văn hóa riêng
trong sản phẩm và dịch vụ của mình đó dần là yếu tố sống còn với doanh
nghiệp. Hơn thế nữa khi các doanh nghiệp có xuất phát điểm về vốn và chất
lượng nhân sự ngày càng đồng đều thì lối ứng xử, môi trường làm việc, uy
tín… trong và ngoài doanh nghiệp sẽ tạo ra sự khác biệt và lợi thế lớn khi
doanh nghiệp tham gia vào nền kinh tế. Do đó trong điều kiện nền kinh tế thế
giới hiện nay văn hóa ứng xử của doanh nghiệp đang là xu hướng nhận diện
thương hiệu lớn nhất nhằm đem lại giá trị cho doanh nghiệp.
Việt Nam đang hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, đặc biệt là từ
năm 2007 (gia nhập WTO), với các chính sách thông thoáng hơn đối với các
doanh nghiệp nước ngoài khi tham gia thị trường Việt Nam đã làm cho nền
kinh tế có tính cạnh tranh khốc liệt hơn. Sự ra tăng về số lượng cũng như chất
lượng doanh nghiệp đang gây sức ép khiến cho các doanh nghiệp phải tìm ra
được giá trị nhận diện riêng cho công ty mình. Và văn hóa ứng xử trong
doanh nghiệp ngày nay càng có vai trò lớn đối với các doanh nghiệp và nền
kinh tế nước ta.
Khi các doanh nghiệp trong nước đang chạy đua theo xu hướng thương
mại hóa để tăng nhanh giá trị kinh tế thì một bộ phận các doanh nghiệp sản

2
xuất đang gặp khó khăn khi gặp phải các vấn đề lao động, môi trường, chính
quyền địa phương và tiêu thụ sản phẩm… Các yếu tố môi trường kinh doanh
tác động mạnh mẽ đến doanh nghiệp khiến cho doanh nghiệp cần phải xây
dựng chính sách nhằm thu hút nhân tài cũng như tạo ra được mối quan hệ tốt
đối với địa phương nhằm giữ vững hoạt động của mình. Do đó xây dựng văn
hóa ứng xử là vấn đề cấp thiết đối với tất cả doanh nghiệp sản xuất nói riêng
và toàn khối doanh nghiệp nói chung.
Công ty cổ phần Lâm Nông Sản Thực Phẩm Yên Bái là một trong
những doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực xuất khẩu các sản phẩm về cây
công nghiệp như: tinh bột sắn, tinh dầu quế và giấy đế tại địa bàn tỉnh Yên

PGS.TS. Bùi Tiến Quý chủ biên, NXB Khoa học và kỹ thuật, 2001, “ Giao tiếp trong
kinh doanh ” do PTS. Vũ Thị Phượng – Dương Quang Huy chủ biên, NXB Thống
kê, 1998…
Gần đây có thêm nhiều tác giả đề cập đến vấn đề văn hóa công ty, văn hóa
doanh nghiệp như “ Văn hoá và kinh doanh ”, do GS. Phạm Xuân Nam chủ biên,
NXB Khoa học xã hội, 1996; cuốn “ Doanh nghiệp, doanh nhân và văn hoá ”, tác giả
Trần Quốc Dân, NXB Chính trị quốc gia, 2008…Song một trong những phần rất
quan trọng của văn hóa công ty là văn hóa ứng xử thì ít người đề cập tới, đặc biệt là
văn hóa ứng xử trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa doanh
nghiệp và văn hóa ứng xử tại doanh nghiệp.
Nghiên cứu cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp và văn hóa ứng xử;
thực trạng, phân tích, đánh giá thành công cũng như những hạn chế trong xây

4
dựng văn hóa ứng xử của YFATUF từ đó đưa kiến nghị, giải pháp để doanh
nghiệp hoàn thiện và phát triển văn hóa ứng xử phục vụ cho mục tiêu phát
triển bền vững doanh nghiệp.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Với mục đích trên, đề tài cần giải quyết 3 nhiệm vụ sau:
Một là: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng và phát triển
văn hóa ứng xử trong doanh nghiệp từ các khía canh về: khái niệm, vai trò,
các yếu tố môi trường… tác động đến các doanh nghiệp.
Hai là: Đánh giá thực trạng xây dựng văn hóa ứng xử trong doanh
nghiệp tại YFATUF và tìm ra được các nguyên nhân chủ quan, khách quan
ảnh hưởng tốt, chưa tốt đến việc xây dựng phát triển văn hóa ứng xử tại
công ty.
Ba là: Từ nghiên cứu lý luận và thực trạng tại YFATUF đưa ra các kiến

- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
6. Câu hỏi nghiên cứu
Văn hóa ứng xử ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất và kinh doanh của
doanh nghiệp ?
Các yếu tố môi trường kinh doanh và nội bộ bên trong doanh nghiệp làm
cách nào để cân bằng và phát triển ?
Xây dựng văn hóa ứng xử như thế nào để phù hợp với sự phát triển bền
vững của doanh nghiệp?

6
7. Những đóng góp của đề tài
- Hệ thống hóa lý luận và nội dung xây dựng văn hóa ứng xử tại công ty Cổ
Phần Lâm Nông Sản Thực Phẩm Yên Bái.
- Thực trạng công tác xây dựng văn hóa ứng xử tại Công ty Cổ Phần Lâm
Nông Sản Thực Phẩm Yên Bái.
- Một số giải pháp xây dựng thực tiễn cho công tác phát triển văn hóa ứng xử
trong doanh nghiệp.
- Tài liệu tham khảo cho các đơn vị trong quá trình phát triển văn hóa ứng xử
tại đơn vị mình.
8. Kết cấu luận văn
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của đề tài, ngoài phần mở đầu, kết luận
và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 03 chương.
Chương 1: Lý luận chung về văn hóa ứng xử trong doanh nghiệp.
Chương 2: Thực trạng xây dựng văn hóa ứng xử của công ty Cổ Phần
Lâm Nông Sản Thực Phẩm Yên Bái.
Chương 03: Một số khuyến nghị phát triển văn hóa ứng xử trong
doanh nghiệp tại công ty Cổ Phần Lâm Nông Sản Thực Phẩm Yên Bái.

7

thời gian và sự khác biệt về không gian. Trong quá trình phát triển và tiếp biến
với các nền văn hoá khác, những giá trị phù hợp với thời đại sẽ được giữ lại và
tiếp tục phát huy, ngược lại những giá trị không phù hợp sẽ tự biến mất hoặc
trở thành những “ hủ tục”. Nhưng tất cả những giá trị văn hoá độc đáo ấy chỉ
được hình thành khi có sự giao tiếp, ứng xử khéo léo, trao đổi qua lại giữa con
người với con người, giữa con người với tất cả các thành phần khác trong tự
nhiên và xã hội, nhằm mục đích phát triển bản thân, xây dựng các mối quan hệ,
lao động sáng tạo và xây dựng một thế giới ngày càng tốt đẹp hơn.
* Văn hóa doanh nghiệp
Có rất nhiều định nghĩa xung quanh khái niệm này. Mỗi nền văn hóa
khác nhau có các định nghĩa khác nhau. Mỗi doanh nghiệp lại có một cách
nhìn khác nhau về văn hóa doanh nghiệp. Hiện có trên 300 định nghĩa khác
nhau về văn hóa doanh nghiệp. Có một vài cách định nghĩa như sau:
“Phẩm chất riêng biệt của tổ chức được nhận thức phân biệt nó với các
tổ chức khác trong lĩnh vực”. (Gold, K.A.)
“Văn hóa thể hiện tổng hợp các giá trị và cách hành xử phụ thuộc lẫn
nhau phổ biến trong doanh nghiệp và có xu hướng tự lưu truyền, thường trong
thời gian dài”. (Kotter, J.P. & Heskett, J.L.)
“Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái độ và giá trị tồn tại phổ
biến và tương đối ổn định trong doanh nghiệp”. (Williams, A., Dobson, P. &
Walters, M.).
Còn nếu nói nôm na: Nếu doanh nghiệp là máy tính thì văn hóa doanh
nghiệp là hệ điều hành. Nói một cách hình tượng thì: Văn hóa là cái còn thiếu
khi ta có tất cả, là cái còn lại khi tất cả đã mất.

9
Tuy nhiên, mọi định nghĩa đều có nét chung coi văn hóa doanh nghiệp
là toàn bộ các giá trị văn hóa được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại và
phát triển của doanh nghiệp, chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của
mọi thành viên của doanh nghiệp; tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp

thành viên.
1.1.3 Đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp
Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những giá trị tinh thần mà doanh
nghiệp tạo ra trong quá trình sản xuất kinh doanh tác động tới tình cảm, lý trí
và hành vi của các thành viên cũng như sự phát triển bền vững của doanh
nghiệp. Do đó, văn hoá doanh nghiệp gắn với đặc điểm từng dân tộc, trong
từng giai đoạn phát triển cho đến từng doanh nhân, từng người lao động, từng
loại hình doanh nghiệp, từng ngành sản xuất, từng loại hàng hoá và dịch vụ
mà doanh nghiệp sản xuất. Văn hoá doanh nghiệp tất yếu mang những đặc
điểm chung nhất của quốc gia, dân tộc, thừa hưởng những đặc trưng của văn
hóa dân tộc, điều này giải thích sự khác biệt giữa văn hoá doanh nghiệp
phương Tây so với các doanh nghiệp châu Á.Về bản chất, văn hoá doanh
nghiệp là không vĩnh cửu, nó có thể được tạo lập, và những người sáng lập có
khả năng làm việc này qua những giá trị quan điểm, tư tưởng của người sáng
lập, chúng sẽ tác động lên và kiểm soát hành vi của nhân viên, quy định họ
được phép làm gì, không được phép làm gì.
Từ đặc điểm chung của văn hóa doanh nghiệp có thể rằng thấy quá trình
xác lập và xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam không ngừng thay đổi
theo sự phát triển của thời đại và của dân tộc. Trong giai đoạn hội nhập kinh
tế thế giới hiện nay, văn hóa doanh nghiệp Việt Nam có 4 đặc điểm nổi bật:
Tính tập thể; Tính quy phạm; Tính độc đáo; Tính thực tiễn.

11
1.2 Ứng xử
1.2.1 Khái niệm về ứng xử
Một cộng đồng, là một nhóm xã hội của các cơ thể sống chong trong
một môi trường, thường có mối quan tâm chung. Trong cộng đồng, cầu nối
các thành viên được hiểu như các kế hoạch, niềm tin, mối ưu tiên, nhu cầu,
nguy cơ và một số điều kiện khác có thể có, cùng ảnh hưởng đến đặc trưng và
sự thống nhất giữa các thành viên trong cộng đồng. Mọi nhịp cầu đều phải

Thế ứng xử, trước hết là sự thể hiện triết lý sống của một cộng đồng người, và
đã mặc nhiên trở thành quan niệm sống, quan niệm lý giải cuộc sống. Và mặt
khác cũng trở thành lối ứng xử, nếp sống, lối hành động của cả một cộng
đồng người. Thế ứng xử do đó quy định các mối quan hệ giữa con người với
con người, giữa con người với môi trường tự nhiên. Đó là tính xã hội nhân
văn của bản thân các quan hệ này ”.
Từ những luận điểm trên ta thấy trong quá trình sinh sống, lao động
và sáng tạo, cung cách ứng xử của mỗi người trước những hoàn cảnh khác
nhau cũng được bộc lộ khác nhau và ngày càng phát triển, tuỳ theo nền văn
hoá, trình độ nhận thức và địa vị của người đó trong xã hội. Trong các lĩnh
vực kinh doanh của người Việt Nam, sự ứng xử có văn hoá hay không cũng
đều dựa trên nền tảng cốt lõi là cung cách ứng xử truyền thống của dân tộc,
cho dù có sự du nhập những nếp sống mới - kết quả tất yếu của hội nhập
quốc tế.
Ứng xử là một trong những yếu tố cấu thành nên bản sắc văn hoá dân
tộc. Vậy lối ứng xử đẹp phải chăng chính là thước đo giá trị của con người và
trình độ nhận thức nói chung của cả một xã hội? Những thế hệ tiếp nối -
những người Việt trẻ, ta hãy chắt lọc những gì tinh hoa nhất từ những đặc

13
trưng văn hoá tốt đẹp nhất để xây dựng nền tảng cho một thế ứng xử văn hoá
của người Việt Nam hôm nay và mãi về sau không chỉ trong những sinh hoạt
thường nhật của cuộc sống mà đặc biệt còn văn hoá trên cả thương trường.
1.2.2 Bản chất của sự ứng xử
Theo các thuyết về đắc nhân tâm thì mọi hành vi ứng xử của con người xuất
phát từ chữ tâm. Do đó tâm tính quyết định đến sự ứng xử của con người với môi
trường sống . Nếu tâm tính nhân thiện thì luôn hòa đồng vui vẻ và yêu thương con
người, còn ngược lại nếu có tâm địa xấu thì luôn ứng xử vì lợi ích bản thân mà trà
đạp lên lợi ích của người khác. Nói chung đều là do sự nhận biết của con người đối
với thế giới sống.

quốc gia.
- Nhóm các giá trị ứng xử đối với cộng đồng thế giới.
- Nhóm các giá trị ứng xử đúng đắn với tương lai và sức sống của trái đất.
1.2.3.3 Dựa vào phong cách ứng xử
- Kiểu độc đoán: Họ thường không quan tâm đến những đặc điểm của
đối tượng giao tiếp, thiếu thiện chí, gây căng thẳng cho đối phương.
- Kiểu tự do: Dễ xuề xoà trong công việc. Trong giao tiếp họ tỏ ra không
sâu sắc, thiếu lập trường.
- Kiểu dân chủ: Nhiệt tình, thiện chí, cởi mở. Tôn trọng nhân cách của
đối tượng giao tiếp.
1.2.3.4 Dựa vào ý trí, khí chất
- Kiểu mạnh mẽ: Kiểu thần kinh mạnh, không cân bằng, không linh hoạt.
Thể hiện khi có tác động bên ngoài đến họ. Phản ứng ngay bằng thái
độ, hành vi, cử chỉ ( tích cực hoặc tiêu cực ).

15
- Kiểu bình thản: Kiểu thần kinh mạnh, cân bằng, không linh hoạt. Bình
tĩnh, chin chắn, thận trọng trong giao tiếp, ứng xử.
- Kiểu ứng xử chậm: Kiểu thần kinh yếu. Tỏ ra mặc cảm, không chủ
động khi giao tiếp với người lạ.
- Kiểu linh hoạt: Kiểu thần kinh mạnh, cân bằng, linh hoạt. Tiếp nhận
các tác động khách quan một cách nhẹ nhàng, thoải mái.
1.2.4 Sự cần thiết phải xây dựng văn hóa ứng xử trong hoạt động sản xuất
kinh doanh
1.2.4.1 Về phương diện xã hội
Trước hết văn hóa ứng xử đại diện cho con người địa phương, dân tộc
trong quá trình tham gia hội nhập xã hội. Do đó nó sẽ tạo ấn tượng trực tiếp
với các địa phương và dân tộc khác về con người và xã hội nơi ta sinh sống.
Vì vậy xây dựng văn hóa ứng xử sẽ góp phần nâng tầm vị thế con người và
bản sắc của mỗi vùng miền. Nếu làm tốt điều đó, thì chúng ta sẽ tạo tâm lý

của các thành viên trong doanh nghiệp - một trong những biểu hiện quan trọng của
văn hoá doanh nghiệp.
Như vậy, văn hoá ứng xử trong doanh nghiệp chính là các mối quan hệ
ứng xử mang tính chất chuẩn mực đã được các thành viên trong doanh nghiệp
công nhận và cùng nhau thực hiện vì sự vững mạnh của văn hoá doanh nghiệp
nói riêng và sự phát triển của doanh nghiệp nói chung; đó là mối quan hệ ứng xử
giữa người chủ doanh nghiệp với các thành viên trong doanh nghiệp, giữa các
thành viên doanh nghiệp với chủ doanh nghiệp, ứng xử giữa những người đồng
nghiệp với nhau, giữa doanh nghiệp với khách hàng, với đối thủ cạnh tranh, và
với môi trường thiên nhiên. Các mối quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp nếu
được xây dựng, hưởng ứng, duy trì và phát triển bền vững sẽ góp phần tạo ra
mối liên kết chặt chẽ trong toàn doanh nghiệp, thúc đẩy các yếu tố khác trong

17
cấu trúc văn hoá doanh nghiệp phát triển, kích thích sự sáng tạo và tính dân chủ;
ngược lại sẽ là những mâu thuẫn, xung đột lợi ích giữa các thành viên, chán nản
với công việc…
1.3.2 Vai trò của văn hóa ứng xử trong hoạt động của doanh nghiệp
Văn hoá doanh nghiệp là một trong những yếu tố góp phần xây dựng hình ảnh
doanh nghiệp, xây dựng văn hoá doanh nghiệp với bản sắc riêng. Doanh nghiệp
muốn thành công thì phải luôn tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng và cách cư xử
giữa các thành viên được chấp nhận, thống nhất trong toàn doanh nghiệp cũng sẽ ảnh
hưởng lớn đến tinh thần đoàn kết gắn bó và sự phát triển của doanh nghiệp. Văn hoá
ứng xử trong doanh nghiệp có các vai trò sau:
1.3.2.1 Vai trò liên kết:
Thật khó có thể hiểu được người khác muốn gì nếu không có sự giao tiếp -
ứng xử với họ dù là bằng lời nói, chữ viết hay ngôn ngữ cử chỉ… Trong cuộc sống
thường nhật cũng như trong kinh doanh, sự ứng xử qua mỗi tình huống giúp cho con
người hiểu, gần gũi nhau hơn và đặc biệt ứng xử còn có vai trò liên kết mạnh mẽ các
cá nhân đơn lẻ: “ buôn có bạn, bán có phường ”. Những cách xử sự đẹp, có văn hoá