DAI HOC QUOC GIA HA NOI
TRUCING DAI
HOC KHOA HOC TlT NHIEN
*
tlM
^1M
•I^
9^
•£•
*1^
%S^
^f*
^^
#J*
*^ ^*
*J*
*^
#^
^^
TfiN Di
TAI:
XAY DUNG
BO
MAU
BIEN DANG
DCI
SIET
EP PHUC VU DAO
TAO VA
NGHlfiN CtTU
KHOA HOC
Chu
tri
de tai:
- TS. Vu Van
Tich
c. Cac can bo tham gia:
- NCS.
Lirang
Thi Thu Hoai
d. Muc tieu va noi dung nghien
ciru:
- Nghien
cu*u
thu
thilp
cac
mSu
da bien dang dai dien cho
mirc
do bien dang khac
nhau lien quan ddi siet ep.
- Nghien
ciru
xac
l^p
b6 m5u
bien dang theo
tinh
cha't
d6ng
d6ng
hoc cua qua trinh bien dang co
the"
true
tiep phuc vu giang day va nghien cuu, trong do :
>
Phan ioni mau theo muc do bien
danj*.
-
IJien
dang theo chieu sau
+ Bien dang don.
4-
RiC'ii
dang don - dco.
+ Bien dang deo.
- Bien dang theo chieu ngang
4-
Bie'n
dang a
rla d6i
s\^\
(5p.
-I-
Bie'n
dang
a
Irung
tOm
i\(i\
khoang san lien quan den
dcfi
siet ep.
+
Ve thdnh
phdn vat chdt
- Hoan thanh bp
mSu
bien dang trong
dcfi
siet ep co thd phuc vu giang day.
- La tai lieu ca sa phuc
vii hudng dan
mot sinh vien lam khoa
lu^ln
tot
nghidp
va la
ca sa dinh hudng nghien
cuu
cua 01 nghien cuu sinh
Lucmg
Thi Thu Hoai.
f. Tmh
hhih
kinh
phi ciia
de tai:
-
NguOn
b.
Head of project.
- Dr. Vu Van Tich
c. Participant.
- Postgraduate. Luong Thi Thu Hoai
d.
Objectifand
content of project.
- Study on field to collect the deformed samples representing for degree of
deformation relating
to shear zone.
- Study to establish set of deformed samples in relationing to movement
sense
in shear zone.
c.
RcsiiKs.
- Contruct a set of deformed samples in a shear zone relating lo
characierisiics
of
deformation
process,
degree
of deformation.
MUC LUC
Ldi mddau
7
Chuang 1: Cac dac tmh chung ve ddi siet ep 8
I. Ddi siet ep 8
1.1.
Khai niem 8
lien quan den
ddi
sie'i
ep
10
11.2.1.
Cac mau the hien muc dp bie'n dang bie'n dang
iheo
chieu
tliAng
dung
11
a/ MAu bie'n dang don (Cataclazit) 12
b/Mfiu
bien dang don (Gouge) 13
c/ MAu bie'n dang don-deo
(Pseudotachylil)
14
d/ MAu hien dco
(Mylonit) ". 15
11.2.2.
Cac mau the hien
dAc
tfnh chA't dpng hpc bien dang ciia ddi siet ep 16
a/ Mau bie'n dang di vdi ddi siet ep theo
cache
truot
bAng
16
IV
luan
chung 23
a - y nghla
thuc
tien 23
h
- y nghTa khoa hpc 23
Tai lieu tham khao 24
Lai
ma
dau
Trong
nhUng
nam
gSn
dAy da cd
sir
quan tAm dac biet cua cac nha dia chat ve ddi
siet ep (shear zone) vl:
Lien quan den ddi sie't ep (ddi siet truot) cd nhieu loai
hinh
khoang san
quan trpng
nhir
vang cho de'n cac loai vAt lieu xAy
dimg.
Ddng thdi la nai cd
nh\6u
dang tai bie'n dia chA't An hpa trong
(.]6
la quan trpng, tuy nhien
tij"
trudc tdi nay viec dao tao sinh vien theo hudng nay chu yeu la
cac kien
iln'rc
ly
ihuye't
trong sach giao
innh
ma thieu
liAn
cac mAu vAt,
mpi
giao cu mie'u
tii
irirc
quan quan trpng, phuc vu viec hpc
lAp ciia
sinh trong phdng
thi
nghiem. Viec xAy
dimg
bp mAu lien quan den ddi sie't truot
phiic
vu dao lao va nghien
ciru
khoa hpc la cdng
irinh
cd y nghla trong viec
giiip
theo
cac mAu da thu thap la noi dung chfnh cua bao cao nay.
Chuang I
CAC DAC TINH CHUNG VE
DOI
SI^T
EP
Doi siel
t'-f)
ton
dii't/c
i^oi
fa
t/f/i
sif't ln((fl
'shear •:oiic ' hoac
th'ti hi(''n
t/ant;
'tlcfomu'd
voiu''
hay
cdn
duac hieu la dai
din
gay
'fault
zone'
De dinh
hirdng
viec thu thAp cac mAu bien dang lien quan den ddi siet ep, trong
Tuy theo
mirc
dd bie'n dang, ma cdc da nAm trong ddi sie't ep cd
th^
bi bien dang
deo (cac da nAm d dudi sAu bie'n dang trong dieu kien ap suA't va nhiet dd cao), hoAc cd
th^
la
bie'n dang ddn (bie'n dang trong dieu kien nhiet dd thAp han,
IhAm
chf nhiet dd d
di6u
kien
gfin
be mat), ddi khi cd ca bie'n dang deo
lAn
bien dang ddn tuy nhien chiing la khdng
the gap ddng thdi hai loai bie'n dang nay trong
ciJng
mot ddi sie't ep, ngoai
trir
ddi siet ep
nay lai hoat dpng, vl dan gian
la
d^
gAp
duac cac da bien dang deo
thi
phai mA't hang trieu
nAm sau
da ndi ddi siet ep cd be rdng, chieu sAu va chieu dai nhA't dinh tuy theo dp
Idn ciia
trudng
lire
tac dpng vao. Quy md cua ddi siel ep cd the cd hanh tinh (ddi siet ep
Sanandres, ddi siet ep Sdng Hong) ddng vai trd la ranh gidi giua hai mang thach quyen,
nhirng cd
ihe
cd
kfch
cd khoang vAi chuc
mc'l
be rdng hoAc vai Km chieu dai lam ranh gidi
ciia
mdt viing nhd va cd dd sAu ndng.
1.3.
Tinh chdt
ciia tfoi sie't
ep
Cac tfnh chat ciia ddi siet ep
phij
thupc vao ban chA't cua chuyen ddng thach quyen
hay cac
[ihAn vt'i
Trai
dA'l.
+ Trong trudng hap trudng
lire lAc
dung theo chieu nguac nhau, ranh gidi giua
chung se cd chuyen ddng nghich, nguac lai se cd chuyen ddng thuan dpc theo ddi siet ep.
Id,
dp 6n dinh
n^n
mdng cac cdng
tri
va ngay ca gia tri bA't ddng san nhung khu
virc
cd nhieu ddi siet truot
dang hoat ddng nhu d NhAt Ban hay Dai Loan.
Xac dinh
dirpc sir
cd mAt
ciia
ddi sie'l
ep ire
cdn la ca sd khoa hpc phuc vu cho viec
quy
lioAc
khu dan cu sinh sdng hay ngudn khai
Ihac
vAt lieu xAy dirng.
Xac dinh
dupe sir
cd mAt ciia cac ddi sie't ep cd (ddi bien dang eo) cd y nghTa khdng
^
chi nghien
ciru
dia dpng
lire
ma cac cac nghien cuu lien quan de'n sinh khoang.
cho mdt sd
loai
da khac nhau cd
th^
dai dien cho cac da trong
vd luc dia.
Cac mAu thu thAp cd tfnh dai dien,
chu^n
cd tfnh chA't giao khoa va
re
nhAn dang
phuc vu dao tao cho sinh vien.
11.2.
BIEN
SOAN BO MAU
BIEN
DANG
LIEN
QUAN DEN
DCil
SIET EP
Cac mAu thu thAp se duac mieu
hi
theo ban
chA'l
thach hoc ciia dA gdc, ban
ciia
qua
trinh bien dang, dac tfnh ddng hpc
lien
da chi ra rAng dAy la mdt ddi sie'l truot di vdi bie'n dang deo d qui
md lan (Vu Van Tfch va nnk, 2004).
Ban chat mau la mdt da cd thanh phAn thach hpc va cau tao la mot granodiorit.
Tren mau ghi nhan mot cau
true
bie'n dang dien
hinh
do tac dpng ciia hoat
ddng
siet ep
trong
dieu
kien
bieii
dang deo d nhiet dd kha cao. Cac nghien cuu sau khi
ihu ihap
cho
ihA'y,
phAn
vAl chA'l
ban
tl.lii ciia
dA gdc da hi bien dang manh minh chung cu the bang
sir
dinh hirdng
ciia
cac khoang vAt duac tai ket tinh trong qua trinh dich truot, ddng thdi bi
bie'n chat trong dieu kien cua trudng phie'n luc (anh 2.1, mAu TB07).
MAu bie'n daipg
chi
ep
/ihd (oqny
md
mdn cam tay) dd tdc dong vao mot dd goc co thdn phdn granodiorit.
H.2.L Cac mau
the
hien
mirc
do bien dang bien dang theo chieu thdng dung
Theo chieu
thAng
du'ng,
khdng the thu thap cac mAu theo chieu sAu lai
cijng
mdt
ddi siet cp. Do muc dp nAng troi va bdc mdn
ciia ti^ng
khu
virc
la khac nhau
nen
cac mAu
0
bien
ilang iheo
chieu dung phai dupe
lira
chpn d
nhiOu nofi
va tren thanh phAn
tai deo Cam cd tren qud'c
Id
sd 6 Ha TAy di Dien Bien. Ve mat dia
cIiAi,
mau
nAm irong ddi
bieii
dang ddn, lien
tpian
(\(::\^
mdt ddi
sitft
trirat dang hoat ddng,
thanh phan thach hpc dAc trung
la
mdt da vdi bi bien dang ddn kieu Cataclazit, cac dac
trung ddng hpc do dupe tren he dut gAy ciia ddi siet ep la chuyen ddng truot bAng. DAc
die'm
ihach
cau
iriic ciia
mAu dac trung cho da bj bien dang Irong dieu kien nhiet dd cue
ihA'p
gAn (gAn
b6
mAt), nhirng ap
lire
lien quan de'n chuye'n ddng sie't
dp IA
kha cao. Da bi
linh
Ninh
Binh.
Dac trung
ciia
mAu chi thi cho ddi sie't ep dang hoat dpng.
II
^iuv.
'fi-'
w.
It,'
••••^;'
^'^'•
.
I-'
, •
ll'^'l
ife:
,JiJ'
\:-^
•••v '
,
*r
•f
^
(':
/\////
2.2: Mdn (Cam co 03) Id mot mdu kieu Cataclazit vai
tlidnh plidn
ban ddu Id dd vdi.
mAu da duac kiem tra dudi
lat
mdng thach hpc, cac chi thi
ddng hpc cho
ihA'y
mAu dirpc
hinh
thanh lien quan den mdt ddi sie't ep truot bAng phai.
Sir CO mai ciia
mAu nAy irong ddi sie't
ep
Po Ko chung
id
ddi sie'l ep nay da tAi boat
ddng trong thdi gian gAn dAy vl trong ddi sie't ep nay cd mAt ca cac da bien dang deo d
nhiet dp cao [Vu VAn Tfch va nnk, 2004].
Atdi
2.4: mdu
VN85J
Id mot pseudotachylit,
thugc
dai siet ep Po Ko
dl Mdu hien deo (Mylonit)
13
Cling irong ddi sie't
ep
nhung trong dieu kien bie'n dang sAu han cac
6{\
nAm Irong
ranh gidi cua cac da bie'n dang ddn-deo la cac da bien dang deo (mylonit). Cac da bi bien
Anh 2.5: Mdu DN28
Id
mot mylonit cd thdnh phdn thach
hgc Id
dd quartzit, thugc dai siet
ep Trd Bong.
H-
MAu mylonit cd
ihAnh
phAn
Ihach
hpc ban
dAii
la
granodioiii.
de da dang
ve
kieu
mau mpl mAu cd thanh phan granodiorit bi bien dang da dupe thu thAp. MAu cung dupe
14
thu
ihAj^
Irong ddi bieii dang deo, cAe
&A
granodiorit ban dAu bi tai ket tinh Irong dieu kien
bie'n dang deo d nhiet cao cho ra da mylonit (anh 2.6, mAu TB02). Tuang nhu mau mylonit
quatit, mAu nay cd
ciing
tfnh cha't ddng hpc cua mAu DN28 neu d tren, vl chung cung
dupe
dupe
thu thAp trong ddi siel Irupl Tra Bdng.
15
MAu bien dang
tleo
cd dAc tfnh cA'u
true
cho phep xac dinh
ifnh chA'l dAng
hpc
ciia
ddi sie't ep nhu sau:
- Phuang
ciia
cA'u tao phie'n tao vdi phuang
bAc
nam ciia Trai da't tao mpl gdc
la
loo"".
;
- Gdc pilch do dirpc giira cA'u tao dudng va phuang ngang xA'p xi
5^\
- Cac dAc tfnh kien triic quan sat trong lat mdng djnh hudng cho phep xac dinh mdt
chieu chuyen dich la phai.
=>
Cac dac tfnh trdn cho thA'y mAu thu
ihAp
la mot mAu dupe
hinh
thanh trong ddi
true
cho phep xAe djnh tfnh chA't ddng hpc
ciia
ddi sie'l ep nhu sau:
^
- Phuang ciia cA'u tao phie'n tao vdi phuang bAc nam ciia Trai dA't la 170 dd.
- Gdc pitch do duac
giiJa
ve't xudc va phuang ngang xA'p xi 36 dp.
- Vet ran vudng gdc vdi phuang trupt cho phep xac dinh mdt chieu
chuydn
djch la
thuAn.
=>
Cac dac tfnh tren cho thA'y mAu thu thap la mdt mAu
dupe hinh
thanh trong ddi
sie't trupt bAng phai d dieu kien bie'n dang deo (anh 2.8).
Anh 2.S: Mdn TD03 Id mot cataclazit sdn pham bien dang ddn
tit
dd voi gidu set, thu thap
trong dai siet ep lien quan den
liogt
dong trUat thugn.
cl Mdu bien dang di vdi ddi siet ep theo
cache
tnfol nghich:
Mau
dupe
thu
do dirpc
lir vCi
xudc nay la
38",
Mat trupt cAm ve
phia
bAc mdt gdc 75°, theo phuang gan ddng - tay
(100*^).
Cac dac diim thach cA'u true xac dinh
dupe
tren
mSu
cho phep xac dinh mAu
dupe
hinh
thanh lien
quiyi
den ddi siet ep vdi
chi^u
chuyen djch la ngich, trong dieu kien bien
dang ddn.
Anh 2.9: MAu da bien dang ddn di vdi ddi truot ngich
II.2.3.
Cac mau the hien
dac
tinh bien dang theo be rdng cua ddi siet ep
a- Mdu nam ria ddi bien dang
Mpl
niAu
rla ddi bie'n dang dupe Ihu
ddi siet ep hien dai (duang dai) cac dAm dAp vd do siet ep se khdng gAn ket.
Afdi
2.
JO:
Mdu
bie'n
dang (mdu Cam
cd05)
thu thap tai ria dai siet ep
h-
Mdu nd/n trong ddi bien dang chinh
Mot mAu nAm trong ddi bie'n dang chfnh da dupe thu thAp
tijr cijng
mdt ddi siet ep
vdi mAu (anh 2.10, mAu Cam cd 04) d tren cAt qua mot vd luc dia cd thanh phan la da vdi.
MAu nAm trong trung tAm
ciia
ddi bie'n dang, ke't cA'u ban dAu
ciia
da vdi ban dAu bi pha vd
hoan loan. Do cd anh hirdng bdi mdt
lupng
nhiet sinh ra qua trinh sie't trupt d phan irung
tAm
ciia
ddi nen mot sd calcite
dupe hinh
thanh theo phuang thirc tai ket tinh. Cung tai
trung lam ddi nen ap
lire
ke'l
kie'n tao bd rdi
(anh 2.3).
A/ih
2.1
J:
Mdu bie'n dang thu thap tai phdn trung tdm dai siet ep (mdu Cam co 04)
II.2.4.
Cac mau
klioang
san lien quan den ddi siet ep
Theo quan diem kien tao [Nicolas, 1996]
thi
hoat dpng dut gAy hay boat dpng siet
trupt thudng la mot trong
nhljng
tien de de
tim
kiem khoang san.
Lien quan den loai
hinh
khoang san di vdi boat dpng siet trupt cd duy nhA't mdt
mAu du'pc
Ihu
(hap. MAu bie'n dang chua khoang san
dupe
thu thAp Irong ddi siet
irirpi
Tra
Bong, thupc md vang Phudc Son (Bai gid). MAu thu thap la mot mylonit thanh phAn
+
Dieu
kien
thanh tao
ciia
mAu dirpc xac dinh vdi cac chi lieu sau: (I) mAu lien
quan
dcii
boat dpng siel trupt dco, (2) thdi gian
hinh
thanh lien quan den hoat dpng kien
20
tao Indosinian,
xAc
djnh tren ca sd ke't qua nghien cuu ve djnh tudi thanh lao cua vang
trong khu vuc md Phudc Son tren cung loai mAu do Borisenko va nnk (2006) xac djnh.
Anh
2.12:
MAu bien dang chu'a khoang san vang (DN99), thu thAp tai Bai gid thudc md
vang Phudc San lien quan den ddi siet ep Tra Bong.
Chuang 3
#
K^T
LUAN CHUNG
Lien
quan
de'n "ddi
sie't ep rA't
nhi6u vA'n
de cd y nghTa
tir
bien
dang ddn cho den bien dang deo, va ddng thdi cd ca cac mau chi thi cho dac diem ddng
hpc
ciia
ddi siet ep nhu truot bAng, trupt
ihuAn
hay trupt ngjch, va mdt sd khoang san lien
quan
dew
ddi siei cp.
+ Chat lupng, kfch thudc
ciia
cac mAu bie'n dang hoan loan dap ung ndi dung khoa
hpc va dam bao bd mAu giao cu cd the
sir,diing
cho viec giang day cho sinh vien phuc vu
m6l
sd mdn hpc lien quan.
h
• Y nghia khoa hgc
+
GiiJ'a mirc
dd bien dang cua mAu va thdi gian hoat ddng cua ddi sie't ep
- Vdi cac mAu bie'n dang ma cd dp gAn ket cang yeu (bien dang ddn)
ihl
chung
id
ddi siet ep cd tudi hoat dpng cang tre, thdng thudng la cac ddi siet ep dang boat
ddng
bicii
dang
llii nn'rc
dp dAp vd cang
kdm
nhirng li trong lai
ihA'p.
22
TAI
LI$U
THAM KHAO
1-
Adobe Nicolas (1996). Nguyen
ly
kien tao. 215pp. Spriger.
2-
Borisenko^^A.S.,
TrAn Trpng Hda,
Izokh
A.E., Ngd Thj Phuang., TrAn TuA'n
Anh., Bui An Nien, Travin A.V. Cac giai doan lao khoang hda vang d
mi6n
Trung Viet Nam. Tap chf Dja chA't. Se. B, 28/2006,
58-71.
3-
Hancock P.L and Barber A.J (1980) Shear zone in rock (special
issue).
Journal
of structural geology. Volume 2. Pergamon Press. pp278.
4-
Ca quan
chii tri
de tai : Trudmg Dai hoc Khoa hpc
Tir
nhien
Dia chi: 334 - Nguyen Trai - Thanh
XuAn
- Ha Ndi
Tel:
04.8585097
Ca quan quan ly de tai : Dai hpc Qudc gia Ha
N6i,
Dia chi; 144 - Xuan
Thiiy
- Ha ndi.
Tel:
T6iig
kinh
phi
thuc chi:
15.000.000
(dong)
Trong do:
-
Tir ngAn sAch Nha nudc: 15.000.000 (ddng)
Thai gian nghien
cu"u:
12 thang
Thdi gian
bAt
loai
b6
mAu bie'n dang
liCn
quan
deii
ddi
siC'l
cp bao
gPn
cac
milii bien
dang
i\vo,
bien
dang
d^n-deo. hieii
dang don.
+ Thu thap va phan loai bp mAu bien dang vdi cac
linh
chai dpng hoc
ciia
ddi siet ep.
+ Thu Ihap mAu khoang san lien quan de'n ddi siet cp.
Kien nghi ve
(piy njo
va doi
lirpn^
ap
(UuiK
de tai
jr^yy
f\fcfhi
TL.GIAM€)C;(
ONE N5NE
Chii ljch Hoi dong
danh gia chinh
thurc
^
U^l/^ttv
1^'
Thu
trirong cor
quan
quan ly de tai
y^^'r\ yr^iuu€^i-
.^'A^pi^fi
i£)si0^
I'S