Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TÓM TẮT ĐỀ TÀI 3
CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU 6
Trang 1
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
CHƯƠNG 1
TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Trong chương trình môn Tiếng Việt ở tiểu học, Luyện từ và câu được tách
thành một phân môn độc lập, có vị trí ngang bằng với các phân môn khác như
Tập đọc, Chính tả, Tập làm văn Ngoài ra Luyện từ và câu còn được đặt trong
các phân môn khác thuộc môn Tiếng Việt và trong giờ học của các môn
khác Như vậy nội dung dạy về luyện từ và câu trong chương trình môn Tiếng
Việt nói riêng, các môn học nói chung ở Tiểu học, chiếm một tỷ lệ đáng kể. Điều
đó nói lên ý nghĩa quan trọng của việc dạy luyện từ và câu ở Tiểu học. Nói đến
dạy Luyện từ và câu ở Tiểu học người ta thường nói tới 3 nhiệm vụ chủ yếu là
giúp học sinh phong phú hoá vốn từ, chính xác hoá vốn từ và tích cực hoá vốn
từ. Phong phú hoá vốn từ còn gọi là mở rộng vốn từ; phát triển vốn từ nghĩa là
xây dựng một vốn từ ngữ phong phú, thường trực và có hệ thống trong trí nhớ
học sinh, để tạo điều kiện cho từ đi vào hoạt động ngôn ngữ (nghe - đọc, nói -
viết) được thuận lợi; chính xác hoá vốn từ là giúp học sinh hiểu nghĩa của từ một
cách chính xác - nhất là đối với những từ ngữ mà học sinh thu nhận được qua
cách học tự nhiên, đồng thời giúp học sinh nắm được nghĩa của những từ ngữ
mới. Tích cực hoá vốn từ là giúp học sinh luyện tập, sử dụng từ ngữ trong nói -
viết, nghĩa là giúp học sinh chuyển hoá những từ ngữ tiêu cực ( từ ngữ mà chủ
thể nói năng hiểu nhưng không hoặc ít dùng) thành những từ ngữ tích cực (từ
ngữ được chủ thể nói năng sử dụng trong nói - viết) phát triển kỹ năng, kỹ xảo
phát triển từ ngữ cho học sinh.
Trang 2

Giải pháp tôi đưa ra là sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực “ khăn trải bàn ”
để nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập luyện từ và câu lớp 4D Trường
Tiểu học XXX
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương: hai lớp 4 Trường
Tiểu học XXX Lớp 4D là thực nghiệm và 4C là lớp đối chứng. Lớp thực
nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế bắt đầu từ tháng 9 của học kì I năm
học XXX. Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập
của học sinh: lớp thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn so với lớp đối
chứng. Điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7,9;
điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng là 6,9. Kết quả kiểm chứng t-test cho
thấy p = 0,00097 < 0,05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của
lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Điều đó chứng minh rằng sử dụng kĩ thuật
dạy học tích cực “ khăn trải bàn ” đã nâng cao chất lượng học phân môn Luyện
từ và câu lớp 4D Tiểu học XXX. Mức độ ảnh hưởng SMD = 0,98. So sánh kết
quả SMD với bảng tham chiếu Cohen thì đây là mức ảnh hưởng lớn. Điều đó
chứng tỏ, việc sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực “ Khăn trải bàn” đã nâng cao
chất lượng học môn Luyện từ và Câu cho học sinh lớp 4.

Trang 4
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
CHƯƠNG 2
GIỚI THIỆU
Tiểu học XXX có bốn lớp 4 với 4 giáo viên trực tiếp giảng dạy trong khối.
( 04 giáo viên đều nhiệt tình, có trình độ đạt chuẩn). Qua dự giờ thăm lớp giáo
viên dạy môn Luyện từ và Câu cho thấy các thầy cô đã cố gắng sử dụng và phối
hợp có hiệu quả các phương pháp dạy học đặc thù của bộ môn: Hỏi đáp, Nêu
gương, Luyện tập thực hành, học tập hợp tác nhóm…Họ đã cố gắng đưa ra câu
hỏi gợi mở, dẫn dắt học sinh tìm hiểu vấn đề nội dung bài học. Học sinh cũng có
nhiều cố gắng suy nghĩ trả lời những câu hỏi của giáo viên. Nhưng đa số học

cập sẽ đi sâu vào nghiên cứu cụ thể hơn và đánh giá được hiệu quả của việc đổi
mới phương pháp dạy học thông qua kĩ thuật dạy học tích cực “ Khăn trải bàn”
trong dạy học các dạng bài tập luyện từ và câu để học sinh tích cực chủ động
nắm được kiến thức bài học và có kĩ năng vận dụng những điều đã học vào thực
tế cuộc sống.
Vấn đề nghiên cứu: Việc sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực “ Khăn trải
bàn” trong dạy học các dạng bài tập luyện từ và câu có làm tăng chất lượng học
tập cho học sinh không?
Giả thuyết nghiên cứu: Có, việc sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực “ Khăn
trải bàn” trong dạy học các dạng bài tập luyện từ và câu sẽ làm tăng chất lượng
học môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 4D Trường Tiểu học XXX
Trang 6
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
CHƯƠNG 3
PHƯƠNG PHÁP
3.1. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:
3.1.1. Giáo viên:
- Cô Phan Cẩm Tú dạy lớp đối chứng ( Lớp 4C)
- Bản thân tôi ( Đặng Thị Kiều) dạy lớp thực nghiệm ( Lớp 4D).
Tôi và cô Tú có tuổi đời và tuổi nghề tương đương nhau, có lòng nhiệt
tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh.
3.1.2. Học sinh:
Tôi chọn học sinh lớp 4D làm lớp thực nghiệm và lớp 4C làm lớp đối
chứng vì 2 lớp này có học lực tương đương nhau.
Bảng 1: Số lượng, giới tính và chất lượng môn Tiếng Việt.
LớpT Số Nữ
Chất lượng môn Tiếng Việt ( Cuối năm lớp 3)
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %

Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
động động
Thực nghiệm O1
Dạy học có sử dụng kĩ
thuật“ Khăn trải bàn”
trong dạy các dạng bài
tập luyện từ và câu
O3
Đối chứng O2
Không sử dụng kĩ thuật
“Khăn trải bàn” trong
môn Luyện từ và Câu
O4
Ở thiết kế này, tôi dùng phép kiểm chứng T- test độc lập.
3.3 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU:
Tôi đã thống nhất với giáo viên dạy lớp 4C tham gia nghiên cứu về thiết
kế bài dạy, kiểm tra, đánh giá học sinh.
* Soạn bài:
+ Tôi dạy lớp thực nghiệm: Khi soạn bài và giảng dạy trên lớp có sử dụng
kĩ thuật dạy học” Khăn trải bàn” trong các giờ dạy phân môn Luyện từ và câu.
+ Cô Phan Cẩm Tú dạy lớp đối chứng: Khi soạn bài và giảng dạy trên lớp
không sử dụng kĩ thuật dạy học” Khăn trải bàn”, quy trình soạn giảng được tiến
hành bình thường.
Sử dụng kĩ thuật “ Khăn trải bàn” vào các dạng bài mở rộng và hệ thống
hóa vốn từ; về từ, kĩ năng dùng từ (cấu tạo từ, từ loại); rèn luyện kĩ năng đặt câu
và sử dụng dấu câu.
* Các bài kiểm tra được đánh giá cho điểm theo Thông tư số
32/2009/BGD&ĐT, ngày 27 tháng 10 năm 2009 của Bộ trởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành về Quy định đánh giá và xếp loại học sinh tiểu học.

tiết (nội dung kiểm tra trình bày ở phần phụ lục). Sau đó tiến hành chấm bài.
Trang 11
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
CHƯƠNG 4
PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
4.1 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU:
Đối chứng Thực nghiệm
ĐTB 6,9 7,9
Độ lệch chuẩn 1,09 1,39
Giá trị P của T- test 0,00097
Chênh lệch giá trị TB chuẩn
(SMD)
0,98
Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác động là tương
đương. Sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-Test cho
kết quả, P = 0,00097 cho thấy: sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm thực
nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trung
bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình nhóm đối chứng là không ngẫu
nhiên mà do kết quả của tác động mang lại.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
7,9 6,9
0,98
1,09
−
=
. Điều đó cho
thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng phương pháp trò chơi đến trung
bình cộng học tập của nhóm thực nghiệm là lớn.
Trang 12

5.1 KẾT LUẬN:
Việc sử dụng kĩ thuật dạy học “Khăn trải bàn” trong dạy học các dạng bài
tập luyện từ và câu ở tiểu học nói chung và lớp 4 Trường Tiểu học XXX thực sự
mang lại hiệu quả là nâng cao chất lượng học tập cho học sinh. Từ việc áp dụng
kĩ thuật “ Khăn trải bàn” vào giảng dạy đã nâng cao chất lượng môn học Luyện
từ và câu ở lớp 4D và học sinh khối 4 của Trường Tiểu học XXX nói chung,
đồng thời nhờ có sự tìm tòi kiến thức đã giúp các em có được vốn từ phong phú.
Các em tự tin hơn trong sử dụng vốn từ, vận dụng tốt trong việc viết văn.
5.2 KHUYẾN NGHỊ:
- Đối với giáo viên: không ngừng học tập, tự học, tự bồi dỡng, mạnh dạn
đổi mới phơng pháp dạy học. Không quá lệ thuộc vào sách giáo viên và các sách
hớng dẫn giảng dạy khác. Trong dạy học luôn đổi mới các hình thức và các hoạt
động nhằm tạo hứng thú cho học sinh và phát huy có hiệu quả tính tích cực của
người học.
- Đối với nhà trường : cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy
học theo hướng hiện đại hóa để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên có đủ các
phương tiện áp dụng đổi mới các phương pháp dạy học. Trước hết cần tăng
cường các loại bảng nhóm, bảng phụ, đảm bảo mỗi lớp có khoảng 4 đến 5 bảng
nhóm, bảng phụ.
Trang 15
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
- Đối với các cấp lãnh đạo: cần tổ chức nhiều hội thảo, nhiều buổi sinh
hoạt chuyên môn, thao giảng có sử dụng kĩ thuật dạy học “ Bàn tay nặn bột” để
giáo viên được trao đổi và sử dụng kĩ thuật này được thành thạo và hiệu quả.
Với kết quả của đề tài này, tôi rất mong nhận được sự quan tâm, chia sẻ
của các đồng nghiệp. Các thầy giáo, cô giáo dạy Tiểu học có thể nghiên cứu, ứng
dụng đề tài này vào việc dạy môn Luyện từ và câu ở các lớp 2, 3, 4, 5 để nâng
cao chất lượng học môn Luyện từ và câu.
Trang 16

T/gHoạt động của GV Hoạt động của HS
1
’
4
’1
’
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
- Yêu cầu HS nêu tác dụng của dấu ngoặc
kép và làm lại BT 1, 3 ở tiết trớc.
3.Bài mới:
a.Giới thiệu bài trực tiếp:- 1HS nêu tác dụng của dấu ngoặc
kép, 2 HS làm bài tập.Trang 18
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”

6
’

phần giấy của mình. Sau đó thống nhất ghi
vào phần chung.
- Tổ chức cho các nhóm trình bày, nhận - 1 HS nêu yêu cầu BT, sau đó suy
nghĩ làm bài, 3 HS làm bài trên
phiếu.
- Phát biểu ý kiến, kết hợp giải
nghĩa từ. - Từng cá nhân làm bài ghi vào
phần giấy của cá nhân.
- Từng nhóm trao đổi, thảo luận
thống nhất bài làm, ghi vào phần
của nhóm.
- Đại diện các nhóm dán bài lên
Trang 19
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
9
’
6

-1-2 HS nêu
- Suy nghĩ làm bài.
Trang 20
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
B. DẠNG BÀI CÂU VÀ SỬ DỤNG DẤU CÂU
Luyện từ và câu :
DẤU HAI CHẤM
I/ MỤC TIÊU:
-Hiểu tác dụng của dấu hai chấm trong câu: ( ND Ghi nhớ ).Nhận biết tác dụng
của dấu hai chấm (BT1); báo hiệu bộ phận đứng sau nó là lời nói của một nhân
vật hoặc lời giải thích cho bộ phận đứng trước.
-Bước đầu biết dùng dấu hai chấm khi viết văn. ( BT 2)
*HS yếu làm được BT 1.
II/ ĐỒ DÙNG DẠY-HỌC: Bảng nhóm làm BT1
-Bảng phụ viết nội dung cần ghi nhớ trong bài.
-VBT Tiếng Việt 4, tập một.
III/CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
1/ Ổn định: ( 1 phút )
2/ Kiểm tra bài cũ: ( 4 phút )
3/ Bài mới: ( 30 phút )
a. Giới thiệu bài: ( 1 phút )
b. Dạy bài mới:
*Nhận xét.
-Ba HS tiếp nối đọc BT 1
+ HS lần lượt đọc từng câu văn, thơ, nhận
xét tác dụng của dấu hai chấm trong các
câu.
- GV nhận xét, chốt lại
*Ghi nhớ:

-Dấu hai chấm thứ hai (phối hợp dấu
ngoặc kép) báo hiệu phần sau là câu
hỏi của cô giáo.
+ Câu b: Dấu hai chấm có tác dụng
giải thích cho bộ phận đứng trước
phần sau làm rõ cảnh đẹp của đất
nước.
-HS đọc
-Cả lớp đọc thầm
+ HS viết đoạn văn vào vở BT.
+ Một số HS đọc đoạn văn và giải
thích dấu hai chấm trong mỗi trường
hợp.
-HS theo dõi.
4/ Củng cố, dặn dò: ( 3 phút )
-GV nhận xét tiết học.
-Chuẩn bị bài tiết học sau: Từ đơn và từ phức.
C. DẠNG BÀI VỀ CẦU TẠO TỪ:
TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
I. Mục tiêu:
- Nhận biết được hai cách chính cấu tạo từ phức của tiếng Việt : ghép những
tiếng có nghĩa lại với nhau (từ ghép); phối hợp những tiếng có âm hay vần ( hoặc
cả âm đầu và vần giống nhau (từ láy)
Trang 22
Nâng cao chất lượng dạy học các dạng bài tập LTVC bằng kĩ thuật “Khăn trải
bàn”
-Bước đầu biết vận dụng kiến thức đã học để phân biệt được từ ghép với từ láy đơn giản
( BT1) ;tìm được
các từ ghépvà từ láy chứa tiếng đã cho ( BT2) .
* HS yếu tìm được một số từ ghép .

- Thảo luận và ghi kết quả cuối cùng vào
phần giấy chung.
Bài2:
-Bài tập y/c ta làm gì?
Nêu nhiệm vụ:
+N1,2,3: Tìm từ ghép chứa tiếng ngay
+N4,5: Tìm từ ghép chứa tiếng thẳng
+N6,7: Tìm từ ghép chứa tiếng thật
-Nhận xét, tính điểm, tuyên dương
nhóm nhiều điểm nhất
5. Củng cố- Dặn dò : ( 2 phút )
- Nhận xét giờ học
-Dặn hs học bài – CBB:Luyện tập về
từ ghép và từ láy.
-Đọc đề bài
-1hs đọc, lớp đọc thầm
-Tôi nghe truyện cổ……đời sau
- Thảo luận
-2hs đọc, lớp đọc thầm
1 em đọc
Thảo luận nhóm 4 ghi vào giấy A3
Dán giấy , nhận xét , chữa bài
- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV
-1HS lên bảng làm, lớp làm vào vở
-Tìm từ ghép chứa các tiếng: ngay,
thẳng,
thật
-Hoạt động nhóm 4
-Đại diện nhóm lên đọc các từ mà nhóm
mình tìm được.


Câu 4: (1đ) Chọn từ có tiếng “ tự” thích hợp điền vào chỗ trống trong các câu
sau:
Trang 25