1
I HC KHOA HC XÃ H
NHNG YU T N CHNG DÂN S
DÂN TC PÀ THN, HUYN QUANG BÌNH, TNH HÀ GIANG
I HC KHOA HC XÃ H
NHNG YU T N CHNG DÂN S
DÂN TC PÀ THN, HUYN QUANG BÌNH, TNH HÀ GIANG
:
: 60 31 30
4
MC LC
PHN I: M U 6
1. : 6
c và thc tin c tài 9
3. u 10
3.1. ứu 10
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu 10
i tng, khách th, phm vi nghiên cu 10
i tng nghiên cu 10
4.2. Khách th nghiên cu 10
4.3. Phm vi nghiên cu 10
5.
u: 11
6. u 11
7. Ph
11
7.1. Phng pháp phân tích tài liu 11
7.2. Ph
1.1.1.3. 15
1.1.1.4.
14
1.1.1.5. 20
1.1.2. 20
1.1.2.1.
20
1.1.2.2. Hng tip cn da trên lý thuyn vn con ng 21
1.1.2.3. Hn lý thuyt Tng tác biu trng ca Mead 22
1.2. C s th
23
1.2.1.
31
2.1.1. Tính các giá tr thc t t T1- T11 31
2.1.1.1.
31
2.1.1.2. 33
2.1.1.3. 35
5
2.1.1.4. -
,
37
2.1.2. Tính các giá tr Tmin và Tmax 37
Chng 3: Nhng nhân t n cht lng dân s ca dân tc
Pà Thn huyn Quang Bình, tnh Hà Giang 42
3.1. Chính sách xã hi v dân tc 42
3.1.2.3. S dng các dch v tc khe công cng 47
3.1.3. Công tác Dân s -
49
3.1.4.
c 53
3.1.5. 55
3.1.5.1. M
55
3.1.5.2.
85
3.3.3.4.
i, 92
3.u kin kinh t ca phng 94
3.4.1. ng 94
3.4.2.
96
3.4.2.1.
. 96
3.4.2.2.
97
3.4.2.3.
PH LC 101
6
PHN I: M U
1. :
Vit Nam có 54 dân tc anh em.
,
c Kinh
chim 86,21% dân s, 53 dân tc thiu s chi thc hin
thng li s nghi i m y mnh công nghip hóa, hi i hóa ,
c ta
.
,
. Tuy
nhiên,
,
.
,
,
ng sng ri rác ti các khu
vc vùng núi cao, , , ,
.
, 17
, u,
ng, Mng, B Y, Lô Lô, C Lao, Ngái (có s i
i),
, Pà Thn, Cht, La Ha, Phù Lá và La H (có s dân
t 5.000-i)[12]ng dân tc thiu s i có
c bit .
7
qua,
,
,
,
, ,
, ,
,
minh.
g,
,
thi
,
, ,
. [5. tr20]
Ngh quyt ca B chính tr s 47- NQ/TW ngày 22/3/2005 v tip tc
y mnh thc hin chính sách dân s c tiêu 2
:
Nâng cao chng dân s Vit Nam v th cht, trí tu, tinh thu
nhng ngun nhân lc phc v s nghip công nghip hoá, hii
, h tr v y t, giáo dc, cho h nghèo vay vn tín dng
n xut, xây d h tng cho các xã
nghèo; n kinh t - xã hi c bi,
ng bào dân tc, min núi; tr gim nghèo nhanh và
bn v i vi 62 huyn nghèo; c - xã hi khác
ng vào mc tiêu gim nghèo.
-
, n
.
,
, ,
,
. T, .
.
,
,
. Tuy
nhiên, cn thm hin t u nhng nghiên cu chuyên
sâu v chng dân s ca nhng DTTS i 10.000 dân.
9
,
17
. Tu tra dân s và nhà 2009i Pà Th
i,
,
, nâng cao ch ng dân s ng bào dân tc r i nói
chung, dân tc Pà Thn nói riêng.
c và thc tin c tài
- V tài vn dng các lý thuyt xã hi h gii
thích các yu t n chng dân s ca dân tc Pà Thn, huyn
Quang Bình, tnh Hà Giang.
,
nhng khuyn ngh v v
nâng cao chng dân s cng bào Pà Thn ta bàn nghiên cu.
10
3.
3.1.
Nghiên cu nhm tìm hiu các yu t n chng dân
s dân tc Pà Thn xã Tân Bc, huyn Quang Bình, tnh Hà Giang t
ng gii pháp, khuyn ngh giúp nâng cao chng dân s dân tc
Pà Thn ta bàn nghiên cu.
3.2.
- Nghiên cu tìm hiu thc trng chng dân s dân tc Pà Thn
xã Tân Bc, huyn Quang Bình, tnh Hà Giang bng cách tính ch s PQI
- Phân tích các yu t n ch ng dân s dân tc Pà
11
5.
:
- Thc trng chng dân s ca dân
Pà Thn, huyn Quang
Bình, tnh Hà Giang hin nay ang mc nào?
- Nhng yu t n chng dân s dân tc Pà Thn
huyn Quang Bình, tnh Hà Giang?
- Các gii pháp nào là quan trng nâng cao cht lng dân s dân
tc Pà Thn, Tnh Tuyên Quang?
6.
- Chng dân s dân tc Pà Thn ta bàn nghiên cu còn thp, th
hin qua các ch báo v th cht, trí tu và tinh thu dân s.
- C , cung cp các dch v xã hn (dân
s, y t, giáo dc) là yu t quan trng, ng
quy n ch ng dân s dân tc Pà Thn ti xã Tân Bc, huyn
Quang Bình, tnh Hà Giang.
- ,
,
.
7.
hông tin
7.1.
- Thu thpnh có liên quan cng
và Nc v dân ti và các dân tc có s i.
- Thu th hong,
c thc hin có liên quan n vic nâng cao chng dân
s cho các dân tc có s i.
Phân tích và k tha
,
, ch nhi tài là
ng d dng s liu). ,
100
n ngu nhiên ti xã Tân Bc,
.
2 n:
+ Phn 1, h
+ Phn 2, cp v ch tu (có v t 15-49
tui). Các s liu c x lý
17.0 for Windows
3 ,
12
.
1,
Phng vn sâu:
:
5 5
,
,
.
5
.
13
7.2.
Trong quá trình vit lun vn, tác gi c gng quay li a bàn
nghiên cu phng vn sâu thêm 5 ngi dân tc Pà Thn
2
14
8.
XÃ HA
Th cht Trí tu Tinh
thn
Dân s,
1.1.
1.1.1.
1.1.1.1. [11]:
Là nhng dân tc có s i dân t trên phm vi
1.1.1.2.
:
dâ
10.000
.
1.1.1.3.
.
,
.
,
,
cao. Hay ,
(Trn Th Tuy
,
, CLDS liên
quan
,
, .
+ T,
),
,
ph
Medkov. Selestov, Korostelev 1987)
17
+
.
: Becker và Lewis 1973; Schultz T.P.
1981; Schultz Th.W. 1981, v.v
trong mng dân s Vit Nam v th cht, trí
tu, tinh thu nhng ngun nhân lc phc v s nghip công
nghip hoá, hi
y, Pháp lnh dân s cn chng dân s n 3
cht, trí tu, tinh thn, còn ngh quyt ca B Chính tr có nói
u ca dân s.
Dân s [3. tr 5]:
CLDS Chng dân s là mt khái nim
phc tp. hàm cha h thng các
a dân s.
là , , , ,
.
.
,
c
,
, .
, (
),
.
:
, ,
,
,
,
.
,
,
,
,
.
,
,
.
20
1.1.1.5.
[5. tr 29 - 30]
:
, ,
,
, , ,
, ,
,
,
t bin chng và ch
t lch s lý gii các s kic
nghiên cc ng d tài nghiên cu.
Th nht: Vic honh chính sách nói chung và chính sách h tr
ng nhng mt mnh ca các yu t tích cc và gim thiu nhng mt
tn t xây dng mô hình h tr phù hp là công vic cn phc tin
hành mt cách liên tc, nghiêm túc và có s
y, n
Nhng yu t n chng dân
s dân tc Pà Thn, huyn Quang Bình, tnh Hà Giang cn tin hành trên
nhin. Da trên quan m Mác-xít, khi nghiên cng các
yu t n CLDS ca cng dân tc này cn pht trong
mi liên hng nhiu chiu. Hiu qu ca mô hình nâng cao CLDS khi
c xây dng là yu t trung tâm chu s chi phi ca nhiu nhân t khác
xã h qung và các cách
thc truyt thông tin.
1.1.2.2. H
Vi mt h thng lý thuyn v m ca CLDS trong
vic xây dng các tài ling tip cn này là: sc kho, giáo dc, trình
22
và kinh nghim sn xut (Becker và Lewis 1973; Schultz T.P. 1981; Schultz
Th.W. 1981,v.v.). Vic tp trung vào nghiên c
hc và
nhng phân tích mi quan h qua li gia thu nhp ca h
nh ng riêng bit cho hng tip cn này.
nhng công trình nghiên cu nhm phát trin
cách tip c
c dù mô hình
.
1.1.2.3.
i ca mt
ch th này vi mt ch th khác. Vi khuôn kh tài này, nghiên cu tp
trung phân tích mi quan h qua li gia các yu t trong tiu h thng kinh t
ca xã hi. T nh m ng ca nhng yu t
i v
,
ng cao.
1.2.
1.2.1.
t s công trình nghiên cu v ng bào các
(1999);
g,
:
:
1990; V
(1999) , ;
TS. ,
,
,
, (2006)
sâu, u,
dân,
,
.
Các nghiên cu trên y nhng trc tip và
gián tip cn các yu t ci sng xã
hng dân s ca dân tc thiu s c ta.
, nghiên
. Nghiên cu tình hình
phát trin kinh t - xã hi dân tc thiu s c ta, mà ng yu t kinh
t xã hi có n ch ng dân s i các
nghiên cu ca tác gi PGS,TS Nguy
i m ,
chính sách kinh t - xã hi các tnh thuc vùng Tây Bc ta TS
Doãn Hùng Chính sách phát trin xã hi và qun lý xã hi vi các vùng
2001)
;
(2006) .
,
.
:
,
. Qua nhng
nghiên cu trc tip v ngun nhân lc dân tc thiu s hoc tng loi hình
c th ca ngun nhân lc DTTS có th th c nhng khía cnh khác
nhau ca các yu t n chng dân s. Tiêu biu là công trình
ca Nguy
dân t
i k y mnh công nghip hoá, hii hoá -
Lun c và gia Trnh Quang Cnh: i
c các dân tc thiu s c ta trong s nghip cách mng hi
(2005); cng Cn nhân lc tr các dân tc thiu s
26
Nhng phân tích xã hi hPGS.TS Nguy
nhà khoa hc
Nâng cao chng ngun
nhân lc dân tc thiu s các tnh min núi phía Bc và Tây Nguyên hin
nay.
dân s n Th Trung Chin- B ng Ch nhim
trì. T tài nhánh này, lu tiên Vi
xây dc 4 b ch s m ch v xã h
là các ch s CLDS (PQI), Ch s phát trin cng (CDI), Ch s ng
kinh t ch v xã h
kt qu nghiên cu, các tác gi xut mt s kin ngh v ng
chính sách nâng cao CLDS nông thôn Vi tài này,
cách xây dng các ch s và ving s còn gây ra nhiu tranh cãi.